ഗായത്രി ദേവിയെയാണ് 'വേദ മാതാ' (വേദങ്ങളുടെ മാതാവ്) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. സനാതന ധർമ്മത്തിലെ നാല് വേദങ്ങളായ ഋഗ്വേദം, യജുർവേദം, സാമവേദം, അഥർവ്വവേദം എന്നിവയുടെ ഉത്ഭവം ഗായത്രിയിൽ നിന്നാണെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. വേദ മാതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: ഗായത്രി മന്ത്രം: ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ശക്തമായ മന്ത്രങ്ങളിലൊന്നായ ഗായത്രി മന്ത്രം വേദ മാതാവായ ഗായത്രി ദേവിക്കായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ഇത് ബുദ്ധിയെ പ്രകാശിപ്പിക്കാനും അറിവ് നൽകാനുമാണ് ജപിക്കുന്നത്. രൂപം: പലപ്പോഴും അഞ്ച് മുഖങ്ങളോടും പത്ത് കൈകളോടും കൂടി ഹംസവാഹിനിയായാണ് ദേവിയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ഇത് അഞ്ച് പ്രാണങ്ങളെയും അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആരാധന: ഗായത്രി ദേവി അറിവിന്റെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ഗായത്രി ജയന്തി പോലുള്ള വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ വേദ മാതാവിനായി പ്രത്യേക പൂജകളും പ്രാർത്ഥനകളും നടക്കാറുണ്ട്. മറ്റ് സങ്കല്പങ്ങൾ: ചിലയിടങ്ങളിൽ ഗോമാതാവിനെയും (പശു) വേദങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി വേദ മാതാ എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. വേദ മാതാവായ ഗായത്രി ദേവി.