ശുകമഹർഷിയും ജനകമഹാരാജാവും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച ഭാരതീയ പുരാണങ്ങളിലെ സുപ്രധാനമായ ഒരു ജ്ഞാനസംവാദമാണ്. ഇതിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: ജ്ഞാനാന്വേഷണം: വേദവ്യാസന്റെ പുത്രനായ ശുകൻ ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സകല ശാസ്ത്രങ്ങളിലും അറിവുള്ളവനായിരുന്നു. എങ്കിലും ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ പൂർണ്ണത നേടുന്നതിനായി വ്യാസൻ മകനെ മിഥിലയിലെ രാജാവായ ജനകന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചു [1]. ജനകന്റെ പരീക്ഷ: ശുകൻ കൊട്ടാരവാതിൽക്കൽ എത്തിയപ്പോൾ ജനകൻ അദ്ദേഹത്തെ ഉടൻ സ്വീകരിച്ചില്ല. ദിവസങ്ങളോളം അവിടെ കാത്തുനിന്നിട്ടും ശുകൻ ഒട്ടും അസ്വസ്ഥനായില്ല. പിന്നീട് കൊട്ടാരത്തിലെ സുഖസൗകര്യങ്ങൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം നിർവികാരനായി തുടർന്നു. ശുകന്റെ മനോനിയന്ത്രണം മനസ്സിലാക്കിയ ജനകൻ അദ്ദേഹത്തെ ശിഷ്യനായി സ്വീകരിച്ചു [2]. ഉപദേശം: 'ജനകൻ മുക്തനാണ്, അതായത് സംസാരസാഗരത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് തന്നെ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചവനാണ്' എന്ന് ശുകന് ബോധ്യപ്പെട്ടു. സകല കർമ്മങ്ങളും ഈശ്വരപ്പാർപ്പണമായി ചെയ്യുന്നതിലൂടെയും ആഗ്രഹങ്ങളെ വെടിയുന്നതിലൂടെയും മാത്രമേ യഥാർത്ഥ മോക്ഷം ലഭിക്കൂ എന്ന് ജനകൻ ശുകന് ഉപദേശിച്ചു നൽകി [1]. ആത്മസാക്ഷാത്കാരം: ജനകനുമായുള്ള സംവാദത്തിലൂടെ ശുകൻ തന്റെ സംശയങ്ങൾ ദൂരീകരിക്കുകയും പരമമായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ഗുരു എന്ന നിലയിൽ ജനകൻ ശുകന്റെ ആത്മീയ വളർച്ചയിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. ശുകമഹർഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ കഥകൾ ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിൽ വായിക്കാവുന്നതാണ്.