ശ്രീമദ് ഭാഗവതം തൃതീയ സ്കന്ധത്തിൽ (മൂന്നാം അധ്യായങ്ങളിൽ) മൈത്രേയ മഹർഷി വിദുരന് നൽകുന്ന പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടി വിവരണം (Srishti Vivaranam) സാംഖ്യശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും ഭഗവത് ലീലകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. മഹാഭാരത യുദ്ധത്തിന് മുൻപ് തീർത്ഥാടനത്തിന് ഇറങ്ങിയ വിദുരർ യമുനാതീരത്തുവെച്ച് ഉദ്ധവരെയും തുടർന്ന് ഹരിദ്വാറിൽ വെച്ച് മൈത്രേയ മഹർഷിയെയും കണ്ടുമുട്ടുന്നു. അവിടെവെച്ച് വിദുരരുടെ സംശയങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായാണ് മൈത്രേയൻ ഈ പ്രപഞ്ചോത്പത്തി കഥ വിവരിക്കുന്നത്. മൈത്രേയൻ വിവരിച്ച പ്രധാന സൃഷ്ടിഘട്ടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. പ്രളയാവസ്ഥയും പരമാത്മാവും സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ പരമാത്മാവ് (ഭഗവാൻ വിഷ്ണു) മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അന്ന് പ്രകൃതിയോ ഗുണങ്ങളോ പ്രപഞ്ചമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭഗവാൻ തന്റെ 'മായാശക്തി'യെ ഉണർത്തിയതോടെയാണ് സൃഷ്ടി പ്രക്രിയ ആരംഭിക്കുന്നത്. 2. മഹത്തത്ത്വത്തിന്റെ ഉത്പത്തി ഭഗവാന്റെ ദൃഷ്ടി പതിഞ്ഞപ്പോൾ മായയിൽ നിന്ന് മഹത്തത്ത്വം (ആദ്യത്തെ ബുദ്ധിശക്തി) രൂപപ്പെട്ടു. മഹത്തത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് സത്വരജസ്തമോ ഗുണങ്ങളടങ്ങിയ അഹങ്കാരം ഉണ്ടായി. 3. പ്രപഞ്ച ഘടകങ്ങളുടെ രൂപീകരണം (താമസമഹങ്കാരം) ആകാശം: അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ശബ്ദഗുണത്തോടെ ആദ്യം ആകാശമുണ്ടായി. വായു: ആകാശത്തിൽ നിന്ന് സ്പർശഗുണമുള്ള വായു രൂപപ്പെട്ടു. അഗ്നി (തേജസ്സ്): വായുവിൽ നിന്ന് രൂപഗുണമുള്ള അഗ്നി ഉണ്ടായി. ജലം: അഗ്നിയിൽ നിന്ന് രസഗുണമുള്ള ജലമുണ്ടായി. ഭൂമി: ജലത്തിൽ നിന്ന് ഗന്ധഗുണമുള്ള ഭൂമിയുണ്ടായി. 4. ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ദേവതകളുടെയും സൃഷ്ടി (സാത്വിക-രാജസ അഹങ്കാരം) സാത്വിക അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സ്, ദിക്ക്, വായു, സൂര്യൻ, വരുണൻ, അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ ഇന്ദ്രിയാധിഷ്ഠിത ദേവതകൾ ഉണ്ടായി. രാജസ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും (കണ്ണ്, മൂക്ക്, ചെവി, നാക്ക്, ത്വക്ക്) കർമ്മേന്ദ്രിയങ്ങളും (വാക്ക്, കൈ, കാൽ, പായു, ഉപസ്ഥം) ഉണ്ടായി. 5. വിരാട് പുരുഷന്റെ ആവിർഭാവം മേൽപ്പറഞ്ഞ ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ചേരാതിരുന്നപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഭഗവാനെ പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഭഗവാൻ തന്റെ കാളശക്തിയാൽ ഇവയെ എല്ലാം ഒന്നിപ്പിച്ച് ഒരു പ്രപഞ്ച അണ്ഡം (Cosmic Egg) സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഒരായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം വിരാട് പുരുഷൻ (വിശ്വരൂപം) ഉണർന്നു. വിരാട് പുരുഷന്റെ മുഖത്ത് നിന്ന് ബ്രാഹ്മണരും, കൈകളിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയരും, തുടകളിൽ നിന്ന് വൈശ്യരും, പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ശൂദ്രരും ആവിർഭവിച്ചു. 6. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജനനവും തുടർന്നുള്ള സൃഷ്ടിയും ഭഗവാന്റെ നാഭീപദ്മത്തിൽ നിന്ന് പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടികർത്താവായ ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് ഘോരതപസ്സ് ചെയ്യുകയും ഭഗവത് അനുഗ്രഹത്താൽ സൃഷ്ടിസാമർത്ഥ്യം നേടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവ് സനത്കുമാരന്മാർ, മരീചി തുടങ്ങിയ നവപ്രജാപതിമാർ, രുദ്രൻ, സ്വായംഭുവ മനു എന്നിവരെ സൃഷ്ടിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തെ ജനനിബിഡമാക്കി. ഈ പ്രപഞ്ചം ഭഗവാന്റെ ലീല മാത്രമാണെന്നും, മായയാൽ ആവൃതമായ ജീവൻ ഭക്തിയിലൂടെ മാത്രമേ മോചനം നേടുകയുള്ളൂ എന്നും മൈത്രേയൻ വിദുരനെ ഉപദേശിക്കുന്നു. മൈത്രേയ മഹർഷി വിദുരന് നൽകുന്ന പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടി വിവരണത്തിന് ആധുനിക ശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങളുമായി (Modern Science) അത്ഭുതകരമായ ചില സാമ്യങ്ങളുണ്ട്. പുരാതന ഭാരതീയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ രൂപകങ്ങളിലൂടെയും (Metaphors) തത്ത്വചിന്തയിലൂടെയും അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ആധുനിക ശാസ്ത്രം അത് ഗണിതത്തിലൂടെയും പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും തെളിയിക്കുന്നു. അവ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന ബന്ധങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. മഹാവിസ്ഫോടന സിദ്ധാന്തവും പ്രളയാവസ്ഥയും (Big Bang Theory) ശാസ്ത്രം: പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപ് 'സിംഗുലാരിറ്റി' (Singularity) എന്ന അനന്തമായ ഊർജ്ജമുള്ള ഒരു ബിന്ദു മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. അതിൽ നിന്നാണ് പ്രപഞ്ചം വികസിച്ചത്. ഭാഗവതം: സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് ശൂന്യതയോ പ്രപഞ്ചമോ ഇല്ല, ഭഗവാൻ (പരമമായ ഊർജ്ജം) മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛയാൽ മായ ഉണർന്നപ്പോഴാണ് സൃഷ്ടി തുടങ്ങിയത്. 2. ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ നിയമം (Law of Conservation of Energy) ശാസ്ത്രം: ഊർജ്ജത്തെ നിർമ്മിക്കാനോ നശിപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ല; ഒരു രൂപത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റാനേ കഴിയൂ (E=mc²). ഭാഗവതം: പ്രളയകാലത്ത് പ്രപഞ്ചം നശിക്കുന്നില്ല, അത് ഭഗവാനിലേക്ക് തന്നെ ചുരുങ്ങിക്കിടക്കുന്നു (Potential form). സൃഷ്ടികാലത്ത് അത് വീണ്ടും പ്രകടമാകുന്നു (Kinetic form). 3. പ്രപഞ്ച പരിണാമം: സൂക്ഷ്മത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥൂലത്തിലേക്ക് (Evolution of Matter) മൈത്രേയൻ പറയുന്ന പഞ്ചഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്പത്തി ക്രമം ആധുനിക പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രത്തിന് (Cosmology) വളരെ അടുത്താണ്: ആകാശം (Space): ബിഗ് ബാങ്ങിന് ശേഷം ആദ്യം ഉണ്ടായത് വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആകാശമാണ് (Space). വായു (Gas/Motion): ആകാശത്ത് വാതകപടലങ്ങൾ ചലിക്കാൻ തുടങ്ങി. അഗ്നി (Heat/Energy): ചലനവും ഘർഷണവും കാരണം നക്ഷത്രങ്ങളും സൂര്യന്മാരും ഉണ്ടായി (Thermal energy). ജലം (Liquid): താപനില കുറഞ്ഞപ്പോൾ മൂലകങ്ങൾ ചേർന്ന് ജലമുണ്ടായി. ഭൂമി (Solid Matter): ജലത്തിനും ഘനീഭവിക്കലിനും ശേഷം കട്ടിയുള്ള ഗ്രഹങ്ങളും മണ്ണുമുണ്ടായി. 4. കോസ്മിക് എഗ്ഗ് (Cosmic Egg) ശാസ്ത്രം: ആദ്യകാലത്ത് പ്രപഞ്ചം വളരെ ചൂടുള്ളതും സാന്ദ്രതയേറിയതുമായ ഒരു വലിയ ഗോളാകൃതിയിലായിരുന്നു എന്ന് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ (Georges Lemaître) മിഥ്യാധാരണകളില്ലാതെ മിഥ്യയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. ഭാഗവതം: മൈത്രേയൻ ഇതിനെ 'പ്രപഞ്ച അണ്ഡം' (Cosmic Egg) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഇതിൽ നിന്നാണ് വിരാട് പുരുഷൻ അല്ലെങ്കിൽ ദൃശ്യപ്രപഞ്ചം പുറത്തുവന്നത്. 5. ബയോസെൻട്രിസം (Biocentrism) ശാസ്ത്രം: ക്വാണ്ടം ഫിസിക്സ് (Quantum Physics) അനുസരിച്ച്, ഒരു നിരീക്ഷകൻ (Observer) ഉള്ളപ്പോൾ മാത്രമേ പ്രപഞ്ചത്തിലെ കണികകൾക്ക് കൃത്യമായ രൂപവും ഭാവവും ഉണ്ടാകൂ. ഭാഗവതം: പ്രപഞ്ച ഘടകങ്ങൾ മാത്രം ഉണ്ടായപ്പോൾ സൃഷ്ടി പൂർണ്ണമായില്ല. ഭഗവാന്റെ 'ചൈതന്യം' (Consciousness) അതിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് പ്രപഞ്ചം സജീവമായത് (വിരാട് പുരുഷന്റെ ഉണർവ്വ്). 6. വലിയ സമയക്രമങ്ങൾ (Cosmic Time Scales) ശാസ്ത്രം: പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രായം കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളാണ് (13.8 Billion Years). ഭാഗവതം: ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു പകൽ എന്നത് കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യവർഷങ്ങളാണ് (ചതുര്യുഗങ്ങൾ). പാശ്ചാത്യ ചിന്തകൾ പ്രപഞ്ചത്തിന് ഏതാനും ആയിരം വർഷത്തെ പ്രായം മാത്രം കൽപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഭാരതീയ ശാസ്ത്രം ശതകോടി വർഷങ്ങളുടെ കണക്കുകളാണ് നൽകിയത്. ചുരുക്കത്തിൽ, ആധുനിക ശാസ്ത്രം ഭൗതികമായ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ കണ്ടെത്തുന്ന കാര്യങ്ങൾ മൈത്രേയ മഹർഷി ആത്മീയവും തത്ത്വചിന്താപരവുമായ ഭാഷയിൽ വിവരിച്ചു എന്ന് പറയാം.

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ മൂന്നാം സ്കന്ധത്തിൽ, വിദുരരും മൈത്രേയ മഹർഷിയും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിലാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട സംശയം ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്നത്. ഭഗവാന്റെ സൃഷ്ടിലീലയെക്കുറിച്ചും മനുഷ്യരുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിദുരരുടെ ചോദ്യത്തിന് മൈത്രേയ മഹർഷി നൽകുന്ന മറുപടിയുടെ ചുരുക്കം താഴെ നൽകുന്നു: വിദുരരുടെ ചോദ്യം ഭഗവാൻ സ്വയം പൂർണ്ണനും, ആനന്ദസ്വരൂപനും, യാതൊരുവിധ ആഗ്രഹങ്ങളോ ആവശ്യങ്ങളോ ഇല്ലാത്തവനുമാണ്. അങ്ങനെയുള്ള പരമാത്മാവ് എന്തിനാണ് ഒരു 'ലീല' എന്ന വണ്ണം ഈ പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിച്ചത്? ഈ സൃഷ്ടി കാരണം ജീവജാലങ്ങൾ മായയിൽ അകപ്പെടുകയും സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് കഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭഗവാന്റെ ലീല കാരണം ജീവനുകൾക്ക് എന്തിനാണ് ഈ ദുരിതം? മൈത്രേയ മഹർഷിയുടെ മറുപടി ഭഗവാൻ ആരെയും കഷ്ടപ്പെടുത്താനായല്ല സൃഷ്ടി നടത്തുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് മൈത്രേയൻ ചില പ്രപഞ്ചസത്യങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു: കർമ്മഫലവും ജീവന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും: സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് ജീവജാലങ്ങൾ അവരവരുടെ മുൻകാല കർമ്മഫലങ്ങളുമായി (വാസനകളോടെ) ഭഗവാനിൽ ലീനമായിരിക്കുകയായിരുന്നു. ആ കർമ്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു തീർക്കാനും, ജീവനുകൾക്ക് ആത്മീയമായി ഉയർച്ച പ്രാപിക്കാനുമുള്ള അവസരമാണ് ഭഗവാൻ സൃഷ്ടിയിലൂടെ നൽകുന്നത്. മായയുടെ സ്വാധീനം: ഭഗവാൻ ആരെയും നിർബന്ധിച്ച് കഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നില്ല. എന്നാൽ ജീവൻ ഭഗവാനെ മറന്ന്, പ്രകൃതിയിലെ ഭൗതിക വസ്തുക്കളോട് അമിതമായി ആസക്തി കാണിക്കുമ്പോൾ സ്വയം മായയിൽ (അവിദ്യയിൽ) അകപ്പെടുന്നു. ഒരു കണ്ണാടിയിൽ നോക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം മുഖം ചലിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നത് കണ്ണാടിയുടെ ഇളക്കം കൊണ്ടാണ്, മുഖത്തിന് മാറ്റമുള്ളതുകൊണ്ടല്ല. അതുപോലെ ശരീരത്തെ താനാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ജീവന് കഷ്ടപ്പാട് തോന്നുന്നത്. മോചനത്തിനുള്ള വഴി (ഭക്തിയോഗം): ഭൗതികമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവർക്ക് ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥ സുഖം കിട്ടുകയോ ദുഃഖം അവസാനിക്കുകയോ ഇല്ലെന്ന് മഹർഷി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഈ കഷ്ടപ്പാടുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷ നേടാൻ ഭഗവാൻ തന്നെ സൃഷ്ടിയോടൊപ്പം വേദങ്ങളും ഭക്തിമാർഗ്ഗവും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ: സൃഷ്ടി എന്നത് ജീവനുകളെ കഷ്ടപ്പെടുത്താനല്ല, മറിച്ച് ഭൗതിക ലോകത്തിലെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയി, ഒടുവിൽ ഭഗവദ് ഭക്തിയിലൂടെ മോക്ഷം (യഥാർത്ഥ ആനന്ദം) പ്രാപിക്കാൻ ഭഗവാൻ ജീവനുകൾക്ക് നൽകുന്ന ഒരു കരുണാപൂർവ്വമായ അവസരമാണ്. ഭഗവാനിലേക്ക് മനസ്സ് അർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ ഈ ജനന-മരണ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മുക്തി നേടാനാകൂ എന്ന് മൈത്രേയൻ വിദുരർക്ക് ഉപദേശിക്കുന്നു.

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) നാൽപ്പതാം ദിവസം. (2026 ജൂലായ് 10) തനിക്കർഹമായ ശാന്തിയും, സ്വാതന്ത്ര്യവും, നിർഭയതയും നേടിയെടുക്കാൻ ഓരോരുത്തരും ഉത്സാഹിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തങ്ങളുടെ അന്തർപ്രചോദനങ്ങളോട് ഉചിതമായ രീതിയിൽ പ്രതികരിച്ചു വേണം ജീവിതം അനാവൃതമാവാൻ. ഇക്കാര്യത്തിൽ മാർഗ്ഗദർശനമേകുന്നതാണ് ഭാഗവതത്തിലെ ഈ ശ്ലോകം; "കാമസ്യ നേന്ദ്രിയപ്രീതിർലാഭോ ജീവേത യാവതാ ജീവസ്യ തത്ത്വജിജ്ഞാസാ നാർഥോ യശ്ചേഹ കർമഭി: " കാമത്തിൻ്റെ ലാഭം ഉപരിപ്ലവമായ ഇന്ദ്രിയ പ്രീതിയാവരുത്. എത്ര കാലം ജീവിക്കുന്നുവോ അത്രകാലത്തേക്കു വേണ്ട സൗകര്യങ്ങൾ സമാഹരിക്കാൻ കാമത്തെ ഉപയോഗിക്കാം. അല്ലാതെ അതിൽ അഭിരമിച്ചു പോയാൽ ജീവിത ലക്ഷ്യം അപ്രാപ്യമായി പോകും. ജീവൻ്റെ ലക്ഷ്യമായ തത്ത്വജിജ്ഞാസയാണ് നിറവേറ്റേണ്ടത്. മറ്റൊരു കർമ്മം കൊണ്ടും പരമപുരുഷാർത്ഥലാഭം ഉണ്ടാവില്ല. ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉടൻ നിവർത്തിച്ചില്ലെങ്കിൽ പ്രകോപിതരാവുന്ന ഒരു സാഹചര്യമാണ് ഇന്നുള്ളത്, പ്രത്യേകിച്ചും കുട്ടികളിൽ. ക്ഷമിക്കാനോ കാത്തിരിക്കാനോ ആരും തയ്യാറല്ല. ആവേശങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശിക്ഷണം നൽകണം. ഇന്ദ്രൻ തൻ്റെ സുഹൃത്തായ ബകൻ എന്ന ഋഷിവര്യനോട് ചിരഞ്ജീവിത്വത്തിൻ്റെ സുഖം എന്താണ് എന്നു ചോദിക്കുന്നു. സ്വയം പര്യാപ്തത, മതി എന്നുള്ള അവസ്ഥ സാക്ഷാത്കരിക്കലാണ് സുഖം. ആവതും മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതിരിക്കൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ആഹാരകാര്യത്തിൽ. ദുഷ്‌ടമിത്ര സഹായം തേടാതിരിക്കൽ. ബകമുനി തുടരുന്നു, അതിഥികൾക്കും ഭൂതങ്ങൾക്കും പിതൃക്കൾക്കും നിവേദിച്ച ശേഷം യജ്ഞശിഷ്ടം ഭുജിക്കുന്നതിനേക്കാൾ സുഖമെന്ത്? തുടർന്ന് ക്ഷത്രിയ മാഹാത്മ്യം ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. മുഖാമുഖം വന്നാൽ ദിവ്യ ഗുണങ്ങളുള്ള ആൾക്കു വേണം വഴി മാറിക്കൊടുക്കാൻ. കീർത്തിക്കോ നേട്ടത്തിനോ ഭോഗതൃഷ്ണ കൊണ്ടോ അല്ലാതെ, കർത്തവ്യമായി ത്യാഗം ചെയ്ത ശിബിയാണ് ദൃഷ്ടാന്തം. നാലു തരം ജന്മങ്ങൾ വ്യർത്ഥമെന്ന് മാർക്കണ്ഡേയ മുനി യുധിഷ്‌ഠിരനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പുത്രനോ ധർമ്മ പ്രചരണത്തിനുള്ള ശിഷ്യന്മാരോ ഇല്ലാത്തവർ, കുത്സിത കർമ്മത്താൽ ധർമ്മഭ്രഷ്ടരായവർ, അധികാരമില്ലാതെ യാചിക്കുന്നവർ, അവരവർക്കു വേണ്ടി മാത്രം പാചകം ചെയ്യുന്നവർ. ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ദാനമാണ് അന്നദാനം എന്നാൽ സ്നേഹം ദയ എല്ലാം ശ്രേഷ്ഠം തന്നെ. അന്നത്തെ നിന്ദിക്കരുത്, കണക്കു പറയരുത്. തത്ത്വബോധവും തപസ്സും ജ്ഞാനവുമെല്ലാം പരലോകത്ത് സഹായിക്കുമെങ്കിലും, ആ യാത്രയിൽ ഏറെ ഗുണം ചെയ്യുക ദാനം തന്നെയാണ്. കുവലാശ്വൻ ധുന്ധുമാരനായ കഥയാണ് തുടർന്നു വരുന്നത്. ഉത്തങ്കനെ അനുഗ്രഹിച്ച മഹാവിഷ്ണു, ലോകനാശത്തിനായി മണ്ണിനടിയിൽ തപസ്സു ചെയ്യുന്ന ധുന്ധുവിനെ കൊല്ലാൻ ബൃഹദശ്വരാജാവിൻ്റെ പുത്രൻ കുവലാശ്വനെ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അപ്രകാരം കുവലാശ്വൻ ധുന്ധുവിനേ വധിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം നേടി ബലവാന്മാരായ മധുകൈടഭന്മാരെ വിഷ്ണു വധിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ കഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള യുധിഷ്‌ഠിരൻ്റെ വ്യാകുലതയ്ക്ക്, പാതിവ്രത്യവും അച്ഛനമ്മമാരെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതും അവരെ സ്വർഗ്ഗാർഹരാക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു മറുപടി. ഒരു പക്ഷി മരത്തിൻ്റെ മുകളിൽ നിന്നു കാഷ്‌ഠിച്ചത് തൻ്റെ മേൽ പതിച്ചതിൽ കുപിതനായ കൗശികൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ തൻ്റെ നോട്ടത്താൽ അതിനെ ഹനിച്ചു. പിന്നീട് ഭിക്ഷ തേടിയെത്തിയ വീട്ടിൽ, ഗൃഹനായിക ഭർതൃപരിചരണത്തിൽ വ്യാപൃതയായതിനാൽ കുറച്ചു നേരം കാത്തു നിൽക്കേണ്ടി വന്നു. ഇതിൽ കോപിഷ്ഠനായ കൗശികനോട് ആ അമ്മ പറഞ്ഞു.... അതെന്താണെന്ന് നാളെ നോക്കാം.... പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 10.07.2026

*ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദേവതയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ ശാസ്ത്രീയവും ദാർശനികവുമായ വലിയൊരു തത്ത്വമുണ്ട്. കേവലം ഒരു വിഗ്രഹം സ്ഥാപിക്കുക എന്നതിലപ്പുറം, പ്രപഞ്ചത്തിലെ ചൈതന്യത്തെ ഒരു നിശ്ചിത ബിന്ദുവിലേക്ക് ആവാഹിച്ച് നിര്‍ത്തുന്ന ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണത്. ഇതിന് # *തന്ത്രശാസ്ത്രവുമായും ജ്യോതിഷവുമായും* *അവിഭാജ്യമായ* *ബന്ധമാണുള്ളത്* . *ഇതിന്‍റെ പിന്നിലെ തത്ത്വങ്ങളും തന്ത്ര-ജ്യോതിഷ ബന്ധങ്ങളും വിശദമായി താഴെ വിവരിക്കുന്നു* 1. *പ്രതിഷ്ഠയുടെ അടിസ്ഥാന തത്ത്വം* തന്ത്രശാസ്ത്രമനുസരിച്ച് "യഥാ പിണ്ഡേ തഥാ ബ്രഹ്മാണ്ഡേ" (പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ളത് തന്നെയാണ് ശരീരത്തിലുള്ളതും) എന്നാണ് പ്രമാണം. പ്രപഞ്ചത്തിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന നിരാകാരവും സർവ്വവ്യാപിയുമായ ഈശ്വരചൈതന്യത്തെ ഭക്തർക്ക് ഉപാസിക്കാൻ പാകത്തിൽ ഒരു രൂപത്തിലേക്ക് (സാകാരത്തിലേക്ക്) കൊണ്ടുവരുന്നതാണ് പ്രതിഷ്ഠ *ശരീര-ക്ഷേത്ര സദൃശ്യം* : മനുഷ്യശരീരത്തെ ഒരു ക്ഷേത്രമായും, അതിലെ ജീവനെ പ്രതിഷ്ഠയായ ദേവനായുമാണ് സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത് ("ദേഹോ ദേവാലയഃ പ്രോക്തോ ജീവോ ദേവഃ സനാതനഃ"). ക്ഷേത്രത്തിന്‍റെ ശ്രീകോവിൽ മനുഷ്യന്‍റെ ശിരസ്സായും, പ്രതിഷ്ഠ ഭ്രൂമധ്യ(ആജ്ഞാചക്ര)മായും, ഗോപുരം പാദങ്ങളായും സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. *ചൈതന്യംഘനീഭവിക്കൽ* : ഒരു ലെൻസിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശത്തെ കടത്തിവിട്ട് ഒരു ബിന്ദുവിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ അവിടെ അഗ്നി ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, പ്രപഞ്ചശൈതന്യത്തെ മന്ത്ര-ക്രിയാദികളിലൂടെ വിഗ്രഹത്തിലേക്ക് ആവാഹിച്ച് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് പ്രതിഷ്ഠ. 2. *തന്ത്രശാസ്ത്രബന്ധം* : ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം മുതൽ വിഗ്രഹത്തിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നത് വരെയുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് തന്ത്രശാസ്ത്രമാണ്. തന്ത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയെ ഒരു 'ശാസ്ത്രക്രിയ' ആയിട്ടാണ് കാണുന്നത്. *ഷഡാധാരപ്രതിഷ്ഠ* : വിഗ്രഹം വെറുതെ തറയിൽ ഉറപ്പിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. വിഗ്രഹത്തിന് താഴെയായി പ്രകൃതിയിലെ വിവിധ ഊർജ്ജങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ആധാരശില, നിധികുംഭം, പത്മം/അഷ്ടദളപത്മം , കൂർമ്മം, യോഗനാളം, നപുംസക ശില തുടങ്ങിയ ഷഡാധാരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു. മനുഷ്യശരീരത്തിലെ ആറു ചക്രങ്ങളെയാണ് (മൂലാധാരം മുതൽ ആജ്ഞാചക്രം വരെ) ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. *ജീവന്യാസം* : വിഗ്രഹത്തിന് ജീവൻ നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തന്ത്രിക ചടങ്ങാണ് ജീവന്യാസം. തന്ത്രി തന്‍റെ ഉള്ളിലെ ആത്മചൈതന്യത്തെ പ്രാണായാമം, മുദ്രകൾ, മന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ വിഗ്രഹത്തിലേക്ക് പകരുന്നു. ഇതിലൂടെ കേവലം ശിലയോ ലോഹമോ ആയ വിഗ്രഹം 'അർച്ചാവിഗ്രഹം' (പ്രത്യക്ഷ ദൈവസ്വരൂപം) ആയി മാറുന്നു. *മന്ത്രവും യന്ത്രവും* : ഓരോ ദേവതയ്ക്കും കൃത്യമായ മൂലമന്ത്രങ്ങളും ധ്യാനശ്ലോകങ്ങളുമുണ്ട്. തന്ത്രവിധിപ്രകാരം തയ്യാറാക്കിയ യന്ത്രങ്ങൾ (തകിടുകൾ) വിഗ്രഹത്തിന് താഴെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. ഈ യന്ത്രങ്ങളാണ് വിഗ്രഹത്തിലെ ഊർജ്ജത്തെ നിരന്തരം പ്രസരിപ്പിക്കുന്നത്. 3. *ജ്യോതിഷബന്ധം* : പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മത്തിന്‍റെ വിജയവും ആ ക്ഷേത്രത്തിന്‍റെ ചൈതന്യവ്യാപ്തിയും പൂർണ്ണമായും ജ്യോതിഷവിധികളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ജ്യോതിഷം ഇവിടെ രണ്ട് രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: കാലഗണനയിലും, ദേവതാ സങ്കൽപ്പത്തിലും. എ) **മുഹൂർത്ത ശാസ്ത്രം* : ഒരു ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്ന സമയം ആ ക്ഷേത്രത്തിന്‍റെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മുഹൂർത്തമാണ് ഇതിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. *ഉത്തരായനം* : സൂര്യൻ വടക്കോട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഉത്തരായന കാലമാണ് (മകരമാസം മുതൽ മിഥുനം വരെ) പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം. *നക്ഷത്രവും തിഥിയും:* സൗമ്യ നക്ഷത്രങ്ങളും (രോഹിണി, മകയിരം, ഉത്രം, അത്തം, ചിത്ര, ചോതി, അനിഴം, രേവതി തുടങ്ങിയവ) ശുക്ലപക്ഷ തിഥികളും പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. *ലഗ്നശുദ്ധി* : പ്രതിഷ്ഠാ സമയത്തെ ലഗ്നം അത്യന്തം ശുദ്ധമായിരിക്കണം. ലഗ്നത്തിൽ പാപഗ്രഹങ്ങൾ വരാൻ പാടില്ല. കേന്ദ്ര-ത്രികോണങ്ങളിൽ ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ നിൽക്കുന്ന സമയം നോക്കിയാണ് 'പ്രതിഷ്ഠാലഗ്നം' കുറിക്കുന്നത്. ബി) *ഗ്രഹങ്ങളും ദേവതാ പ്രതിഷ്ഠയും:* ജ്യോതിഷത്തിലെ നവഗ്രഹങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ ഊർജ്ജം ഭൂമിയിൽ എത്തിക്കാനും പ്രതിഷ്ഠകൾ സഹായിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്: സൂര്യൻ: ശിവൻ, വിഷ്ണു പ്രതിഷ്ഠകൾ. ചന്ദ്രൻ: ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ/ഭദ്രകാളി) പ്രതിഷ്ഠകൾ. ചൊവ്വ:സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ഭദ്രകാളി, ഹനുമാൻ പ്രതിഷ്ഠകൾ. ബുധൻ: ശ്രീകൃഷ്ണൻ, മഹാവിഷ്ണു പ്രതിഷ്ഠകൾ. വ്യാഴം (ഗുരു): ദക്ഷിണാമൂർത്തി, വിഷ്ണു പ്രതിഷ്ഠകൾ. ശുക്രൻ: മഹാലക്ഷ്മി, അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി പ്രതിഷ്ഠകൾ. ശനി: ശാസ്താവ് (അയ്യപ്പൻ) പ്രതിഷ്ഠ. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജാതകത്തിലെ ഗ്രഹദോഷങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമായി കൃത്യമായ ക്ഷേത്രദർശനം നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് ഈ തത്ത്വത്തിന്‍റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. കൂടാതെ, പ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്ന നാളിലെ ഗ്രഹസ്ഥിതി അനുസരിച്ചാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്‍റെ ദേവപ്രശ്നം' നടത്തുമ്പോൾ ഭാവിയിലെ ദോഷങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും കണ്ടെത്തുന്നത്. ഉപസംഹാരം ചുരുക്കത്തിൽ, പ്രപഞ്ചശക്തിയെ ഭൂമിയിലെ ഒരു ബിന്ദുവിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന ശാസ്ത്രമാണ് തന്ത്രം; അതിന് അനുയോജ്യമായ പ്രപഞ്ചസാഹചര്യവും സമയവും കണക്കാക്കുന്ന ശാസ്ത്രമാണ് ജ്യോതിഷം. ഈ രണ്ട് ശാസ്ത്രങ്ങളും ഭക്തിയും ദാർശനികതയും ഒത്തുചേരുമ്പോഴാണ് ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ 'ദേവചൈതന്യം' പൂർണ്ണരൂപത്തിൽn പ്രകാശിക്കുന്നതും അത് ഭക്തർക്ക് ഫലദായകമായി തീരുന്നതു.

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) മുപ്പത്തിആറാം ദിവസം. (2026 ജൂലായ് 06) ഹിമാലയത്തിലെ, കൈലാസത്തിലേയും ബദരിനാഥിലേയും, കാഴ്ച്ചകൾ ധർമ്മപുത്രാദികൾക്ക് ശാന്തിയും സമാധാനവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. അശാന്തിയും ദു:ഖവുമാണ് ഉള്ളിൽ നിറയുന്നതെങ്കിൽ അവയ്ക്കു കാരണമായ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളെ വിവേകം കൊണ്ടു നിയന്ത്രിക്കണം. ഇക്കാര്യത്തിൽ ശ്രീനാരായണ ഗുരുദേവൻ്റെ ആത്മോപദേശശതകം നൽകുന്ന മാർഗ്ഗദർശനം ശ്രദ്ധിക്കാം. " ഒളിമുതലാം പഴമഞ്ചുമുണ്ടു നാറും നളികയിലേറി നയേന മാറിയാടും കിളികളെയഞ്ചുമരിഞ്ഞു കീഴ്‌മറിക്കും വെളിവുരുവേന്തിയകം വിളങ്ങീടേണം." പഞ്ചേന്ദ്രിയ വിഷയങ്ങൾ ആഹരിച്ച് ഉള്ളിൽ വന്നു വസിക്കുന്ന കിളികളുടെ ആവേശത്തെ വിവേകമാകുന്ന വെളിച്ചം കൊണ്ടു നിയന്ത്രിക്കാനാണ് ഉപദേശം. സംസാരക്കാട്ടിൽ അലയുന്ന മനുഷ്യന് തീർത്ഥാടനം കൊണ്ട് അനന്യമായ പലതും നേടാനാകുന്നു. ദേശമഹിമ, സജ്ജനസംസർഗ്ഗം, സൂര്യോദയം പോലെ ചന്ദ്രോദയം പോലെ ദിവ്യമായ കാഴ്ച്ചകൾ, അലയൊഴിയാത്ത ആഴികൾ, മരുഭൂമിപോലും ശാന്തി പകരുന്ന അനുഭവമാവും. കാറ്റിൽ രൂപം കൊള്ളുന്ന മണൽക്കൂമ്പാരങ്ങളും നിമിഷനേരം കൊണ്ട് അവ ഇല്ലാതാവുന്നതുമൊക്കെ, മാറിമറിയുന്ന ഒന്നിലും മനസ്സ് ഉടക്കാതിരിക്കാൻ പ്രേരണ നൽകുന്നു. പ്രകൃതിയുമായുള്ള സഹവർത്തിത്വം, പാരസ്പര്യബോധം നമ്മിലെ അനാഥത്വത്തെ അകറ്റുന്നു. തീർത്ഥാടനം വലിയ സമഭാവന നൽകുന്നു. ജനമേജയൻ ചോദിക്കുന്നു, പാണ്ഡവർ പിന്നെ എന്തു ചെയ്തു, ഭീമസേനൻ അടങ്ങിയിരുന്നുവോ? സത്സംഗം ഗ്രഹിച്ചും രസിച്ചും കഴിഞ്ഞു കൂടുന്നതിനിടെ ഒരു ദിവസം സമീപത്തുള്ള സരസ്സിൽ നിന്ന് തേജസ്സുറ്റ ഒരു മഹാനാഗത്തെ ഗരുഡൻ വന്ന് കൊത്തിക്കൊണ്ട് പറന്നു പൊങ്ങി. പ്രകമ്പനം കൊളളിച്ചുള്ള ആ വിസ്മയക്കാഴ്ച്ചയിൽ, സ്‌തബ്ധരായി നില്ക്കേ വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്ന് അനേകം പൂക്കൾ പറന്നു വന്ന് അരികിൽ പുഷ്പവൃഷ്ടിപോലെ പതിച്ചു. അതിൽ ഒരു പൂവിൻ്റെ സുഗന്ധം പാഞ്ചാലിയിൽ, ആ പൂവു കിട്ടണമെന്നും ആ പൂ വിരിയുന്ന പൂങ്കാവനങ്ങളിൽ ഏവർക്കുമൊപ്പം സ്വൈരവിഹാരം നടത്തണമെന്നും മോഹമുണർത്തി. അർജ്ജുനൻ സ്വബലം കൊണ്ട് പോരാടി വിജയിച്ച നേട്ടങ്ങളെ അനുസ്മരിച്ച പാഞ്ചാലി, ഭീമനോട് ഭവാനും ഇതൊക്കെ സാധിക്കും എന്നു പ്രേരിപ്പിച്ച്, ആ പൂവു വേണമെന്ന തൻ്റെ ആഗ്രഹത്തെ അറിയിച്ചു. കൃഷ്ണയ്ക്ക് ഹർഷം നൽകുന്ന പൂവു തേടി ക്ലിഷ്ടപഥങ്ങൾ താണ്ടി ഭീമസേനൻ നടത്തിയ യാത്രയിൽ, മനുഷ്യർക്കു പ്രവേശിക്കാൻ വിലക്കുള്ള സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെയൊക്കെ തന്നെ തടഞ്ഞ, യക്ഷ കിന്നര രാക്ഷസ പ്രഭൃതികളെ പോരിൽ പരാജയപ്പെടുത്തിയും ഹനിച്ചും മുന്നേറി. ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ സമർത്ഥനും കുബേരൻ്റെ സുഹൃത്തുമായ മണിമാനെയും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ വധിക്കാനിടയായി. വിവരമറിഞ്ഞ് കുപിതനായ കുബേരൻ സൈന്യവുമായി യുദ്ധസന്നദ്ധനായി വന്നു. കുബേരൻ്റെ ഭൂമിയിൽ ഭീമൻ നടത്തിയ അതിസാഹസികത ധർമ്മപുത്രരെ ഏറെ ദു:ഖിപ്പിച്ചു. വികാരാവേശത്താൽ വിവേകവും പക്വതയുമില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന പാപങ്ങളുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുക തന്നെ വേണം. ധർമ്മപുത്രരെ കണ്ട ധനദേവൻ്റെ കോപം ശമിച്ചു. ധർമ്മം അറിയുന്ന, സർവ്വഭൂതഹിതം പാലിക്കുന്ന യുധിഷ്ഠിരനെ കുബേരൻ വണങ്ങി പാണ്ഡവർ കുബേരനെയും പ്രണമിച്ചു. ഒരു മനുഷ്യൻ്റെ കൈ കൊണ്ടു വധിക്കപ്പെടും എന്ന ശാപം മണിമാന് അഗസ്ത്യമുനിയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിരുന്നു. സങ്കോചം വേണ്ട എന്ന് ഭീമനേയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ഭവാൻ്റെ സന്ദർശനം ആവിധത്തിൽ ശാപമോക്ഷകാരണമായി എന്നറിയിച്ച ശേഷം ലോകതന്ത്ര വിധാനത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് കുബേരൻ ധർമ്മപുത്രരെ ഉപദേശിക്കുന്നു. മുടക്കമില്ലാതെ ചെയ്യേണ്ടുന്ന കാര്യങ്ങളിലെ നിഷ്ഠ, ധൃതി പ്രധാനമാണ്. ദേശം, കാലം ഇവയെ വിശകലനം ചെയ്തറിയണം. കോപത്താൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന പാപാത്മാക്കൾ, പരലോകത്തും ഗതികിട്ടാത്ത പാപങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചെയ്ത് പതനത്തെ നേരിടുന്നു. ഭീമൻ്റെ സാഹസത്തെ വിലക്കണം. ഭീമസേനനും ഇതോടെ വിനയാന്വിതനാവുന്നു. അഞ്ചു വർഷത്തെ സ്വർഗ്ഗവാസത്തിനു ശേഷം, തപസ്സിനു ശേഷം, മാതലി തെളിക്കുന്ന ഇന്ദ്രരഥത്തിൽ പാർത്ഥൻ വന്നിറങ്ങി. യഥാവിധി എല്ലാവരെയും വണങ്ങി. ദിവ്യായുധങ്ങളുടെ നേട്ടത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയുന്നു. അടുത്ത ദിവസം ദേവേന്ദ്രൻ നേരിട്ടെത്തി അനുഗ്രഹിക്കുന്നു, കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവുക, രാജ്യലാഭം ഉടനെ ഉണ്ടാവും. പ്രതിസ്മൃതി മന്ത്രം തന്നെ സഹായിച്ച കാര്യം അർജ്ജുനൻ ഓർമ്മിക്കുന്നു. നിവാതകവചകാലകേയന്മാരെ തൻ്റെ വിക്രമം കൊണ്ട് വധിച്ച് ദേവപ്രീതി നേടിയതും പാർത്ഥൻ വിശദീകരിച്ചു. വാനിൽ പറന്നു നടക്കുന്ന ഒരു പട്ടണം, അതിൻ്റെ വിശേഷം...... നാളെ പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 06.07.2026

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) മുപ്പത്തിമൂന്നാം ദിവസം. (2026 ജൂലായ് 03) ധർമ്മചിന്ത അനുശാസിക്കുന്നത് ഉപരിപ്ലവമായ ശരീരതല്പര്യങ്ങളെ അതിക്രമിക്കാനാണ്. വൈവിദ്ധ്യമാർന്ന സകല പ്രപഞ്ചത്തിനും സാരമായി പരിലസിക്കുന്ന തത്ത്വം ശരീര മനോ ബുദ്ധി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കതീതമാണെന്ന തിരിച്ചറിവിൽ ഈ തിർത്ഥയാത്ര ഏറെ സഞ്ചരിക്കാനുണ്ട്. ഇത് ഭാരതീയൻ്റെ ശാശ്വതമൂല്യമാണ്, സാർവ്വലൗകികവുമാണ്. അഭയം തേടിയ പ്രാവിനോട് ശിബി ചക്രവർത്തി കാണിച്ച ത്യാഗം ഈയൊരു ശാശ്വതമൂല്യത്തിൽ അടിയുറച്ചതാണ്. ശ്രീരാമചന്ദ്രപ്രഭു വിഭീഷണന് അഭയം നല്കിയതും ആ നിഷ്ഠയാലാണ്. "അഭയം സർവ്വഭൂതേഭ്യോ ദദാമ്യേതദ് വ്രതംമമ " യശസ്സ് ഈ മൂല്യങ്ങളിലാണ്, അത് ശാശ്വതമായ സ്വാസ്ഥ്യവും ആനന്ദവും നൽകട്ടെ എന്നാശംസിച്ചു കൊണ്ട് സ്വാമിജി കഥയിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു. ജനകസഭയിൽ ശ്വേതകേതുവിനോടൊപ്പമെത്തിയ അഷ്ടാവക്രൻ, ബന്ദി (വന്ദി) യുമായി ഗൗരവാവഹമായ ചർച്ച നടത്തി. വസ്തുതകൾ, ഒന്ന്, രണ്ട്, മൂന്ന് എന്ന ക്രമത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുള്ള ശ്ലോകങ്ങളാണ് പരസ്പരം ഉന്നയിക്കുക. പതിമൂന്നാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ ശ്ലോകം പാതിയിൽ മുറിഞ്ഞ ബന്ദി പരാജിതനായി. അഷ്ടാവക്രൻ അത് പൂർത്തിയാക്കിക്കൊണ്ട് വിജയിയായി. മുൻപ് വാദത്തിൽ തോറ്റവരെ നദിയിൽ മുക്കിക്കൊന്നതിൻ്റെ രഹസ്യം ബന്ദി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. തൻ്റെ പിതാവ് വരുണൻ നടത്തുന്ന സത്രത്തിൽ പങ്കാളികളാവാനാണ്, താൻ അവരെ അയച്ചിരുന്നത്. അഷ്ടാവക്രൻ നിർദ്ദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം പരാജിതനായ ബന്ദിയെ ജലത്തിൽ തള്ളിയിട്ടു; വരുണപുത്രന് അതിൽ അപായമില്ല. കഹോഡൻ ഉൾപ്പടെ എല്ലാവരും തിരിച്ചെത്തി. മകനെ പ്രതി തനിക്കുള്ള അഭിമാനം കഹോഡൻ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. സന്തുഷ്ടനായ പിതാവ് ആവശ്യപ്പെട്ടതനുസരിച്ച് അഷ്ടാവക്രൻ മധുവില തീർത്ഥത്തിൽ മുങ്ങി, തൻ്റെ വൈരൂപ്യമകറ്റി. തുടർന്ന് അനേകം പുണ്യ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്‌നാനം ചെയ്ത് അവർ സ്ഥൂലശിരസ്സിൻ്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി. മാനവും ക്രോധവും അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നാണ് നിർദ്ദേശം. തുടർന്ന് രൈഭ്യൻ്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തുന്നു. ഗുരുവിൻ്റെ കീഴിൽ സാമ്പ്രദായികമായി നേടേണ്ട വേദജ്ഞാനം, തപസ്സു കൊണ്ടു നേടാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് ഭരദ്വാജ മഹർഷിയുടെ പുത്രനായ യവക്രീതൻ. ഗത്യന്തരമില്ലാതെ ഇന്ദ്രൻ അതിനുള്ള വരം നല്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതല്ല ശ്രേയസ്സിൻ്റെ മാർഗ്ഗമെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. അഹങ്കാരിയായ യവക്രീതൻ രൈഭ്യമുനിയുടെ മരുമകളെ അപമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. രൈഭ്യമുനിയാൽ ഹനിക്കപ്പെടുന്നു. ശാപഗ്രസ്തനായ രൈഭ്യനും മകൻ്റെ കൈകളാൽ ഹനിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് കൊല്ലപ്പെട്ടവരെല്ലാം പുനർജനിക്കുകയും, ശ്രേയസ്സിൻ്റെ മാർഗ്ഗം തെളിഞ്ഞു കിട്ടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അദ്ധ്യാത്മിക വിഷയങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും വിനയാന്വിതനായി സ്വാംശീകരിക്കുന്നതിനു പകരം മറ്റു സംവിധാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതിൻ്റെ അപകടം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്തരദിക്കിലേക്കു തുടർന്ന യാത്രയിൽ യക്ഷ രാജാവ് കുബേരൻ്റെ ആസ്ഥാനം കാണുന്നു. പെട്ടെന്ന് ഏറെ പ്രതികൂലമായ ഒരു കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി നേരിടേണ്ടി വന്നു. അതും മറികടന്ന് തുടർന്ന യാത്രയിൽ, കൃതയുഗത്തിൽ ഭാരം വർദ്ധിച്ച് താണുപോയ ഭൂമിയെ വിഷ്ണു വരാഹമായി അവതരിച്ച് ഒറ്റ തേറ്റ കൊണ്ട് പൊക്കി പുനസ്ഥാപിക്കുന്ന രൂപത്തെ സുവർണ്ണ ചിറകുള്ള ഗരുഡനോടൊപ്പം നന്ദനത്തിൽ നിന്നു കാണുന്നു. മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു വീണ പാഞ്ചാലിയെ ബാധിച്ച രക്ഷസ്സുകളെ ധൗമ്യമുനി അകറ്റുന്നു. പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 03.07.2026

Time and space. These are not the exact same thing, but they are inseparable facets of a single, four-dimensional structure called spacetime. Before Albert Einstein published his theory of special relativity in 1905, classical physics treated space as a static, three-dimensional stage and time as a completely separate, universal clock ticking at the same rate for everyone. Modern physics proves they are deeply interwoven, yet they retain distinct properties. The Connection: Spacetime In our universe, you cannot change your position in space without also moving through time, and vice versa. Physicists use the speed of light as a conversion factor to stitch them together into a single mathematical fabric. The Cosmic Trade-Off: You have a fixed maximum speed through spacetime (the speed of light). If you are sitting perfectly still, you are moving through the time dimension at maximum speed. If you start moving rapidly through space, your motion through time must slow down. This phenomenon is known as time dilation. Gravity and Bending: Massive objects like planets and stars warp the fabric of spacetime. This warping doesn't just bend the physical space around the object (causing gravity); it also physically stretches time, causing clocks to tick slower near heavy cosmic bodies. The Core Differences While they are part of the same coin, space and time operate differently under the laws of physics: Space Dimensions (3) Time Dimension (1) Freedom of Motion You can move forward, backward, left, right, up, and down at will. You can only move in one direction: forward into the future. Causality Changing your location in space does not automatically disrupt the sequence of cause and effect. Time strictly governs causality; a cause must always precede an effect. Measurement Measured as distance using spatial coordinates (intervals of length/meters). Measured as duration using temporal intervals (seconds/hours). Think of them like the length and width of a piece of fabric. Length is not width, but you cannot have a two-dimensional sheet without both. Similarly, space and time are distinct directional components of the single universe we live in.

*_"വെള്ളപ്പൊക്കം വരുമ്പോൾ മീൻ ഉറുമ്പുകളെ തിന്നും വെള്ളം വറ്റുമ്പോൾ ഉറുമ്പുകൾ മീനെ തിന്നും. ജീവിതം എല്ലാവർക്കും അവസരം നൽകും, അവരവരുടെ ഊഴത്തിനായി കാത്തിരിക്കണമെന്നുമാത്രം !"_* ഇതൊരു വലിയ പാഠമാണ്. 🌊 *ജീവിതത്തിന്റെ ഊഴം* 1. *വെള്ളപ്പൊക്കം* = നിന്റെ കാലം. നിനക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യം. ആ സമയത്ത് നീ ഉയരും. 2. *വെള്ളം വറ്റൽ* = ബുദ്ധിമുട്ടിന്റെ കാലം. അന്ന് മറ്റൊരാൾ ഉയരും. *വൈരാഗ്യവും പൂർണ്ണതയും* . *പൂർണ്ണമായി ജീവിച്ചവന്* മാത്രമേ ഊഴം വരാത്തപ്പോൾ കാത്തിരിക്കാനുള്ള ക്ഷമയും, ഊഴം വരുമ്പോൾ അഹങ്കരിക്കാത്ത വൈരാഗ്യവും ഉണ്ടാകൂ. മീനും ഉറുമ്പും രണ്ടും ആവശ്യമാണ്. ആരും സ്ഥിരമായി "മീനോ" "ഉറുമ്പോ" അല്ല. സമയം മാറും. നദി ഉയരും. നദി വറ്റും. *നമുക്ക് ചെയ്യാൻ പറ്റുന്നത്* *കാത്തിരിക്കുക* + *തയ്യാറാകുക* നിന്റെ വെള്ളപ്പൊക്കം വരുമ്പോൾ മീനെപ്പോലെ നീന്താൻ പഠിക്കണം. ഉറുമ്പിന്റെ കാലത്ത് നിലനിൽക്കാൻ പഠിക്കണം. *"മറ്റൊരാളുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായതൊന്നും ചെയ്യരുത്"* ഊഴം നിന്റേതല്ലാത്ത സമയത്ത് മറ്റുള്ളവരുടെ ഊഴം തടയാനും നോക്കരുത്. കാരണം നിന്റെ ഊഴം വരുമ്പോൾ അതേ നിയമം നിന്നെയും സംരക്ഷിക്കും. ജീവിതം നീതിയുള്ളതാണ്. വെറുതെ വൈകും, പക്ഷേ വരും.

*ഈ ലോക ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ എങ്കിലും സ്വയം അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നങ്ങളിലൊ, പ്രയാസങ്ങളിലൊ ഒക്കെ അകപ്പെട്ട് പോകാത്തവർ വളരെ കുറവാണ്. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ നാമെല്ലാം എത്രയൊക്കെ അനുഭവസമ്പത്തും പഠിപ്പും പണവും ആരോഗ്യവും ബന്ധു - സുഹൃത്ത് വലയവും ഉള്ളവർ പോലും കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിൽ പെട്ടുപോകുന്നത് തികച്ചും സ്വാഭാവികം മാത്രം. അത്തരം അവസരങ്ങളിൽ നാം എത്രയൊക്കെ തിരിച്ചറിവുള്ളവർ ആണെങ്കിൽ പോലും അരുതാത്തത് ഒക്കെ ചെയ്തു പോകും, എന്നാൽ അറിയാമെങ്കിൽ പോലും അത്യാവശ്യംചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ പലതും വേണ്ടസമയത്തു ചെയ്യുകയുമില്ല. ആകസ്മികതയുടെ മുന്നിൽ പകച്ചു നിൽക്കുന്നതിലോ, പരിഭ്രാന്തർ ആകുന്നതിലോ പലപ്പോഴും കാര്യമില്ല എന്നൊക്ക എല്ലാവർക്കും വേദികളിൽ പ്രസംഗിക്കാം, എന്നാൽ പ്രശ്ന ബാധിത സമയത്ത് കൃത്യമായി ആലോചിച്ചു ഉചിതമായ ഉപായം പ്രവർത്തി പഥത്തിൽകൊണ്ടുവരാൻ തികഞ്ഞ ആത്മ നിയന്ത്രണം ഉള്ളവർക്ക് മാത്രമേ പലപ്പോഴും സാധിക്കാറുള്ളു. ജീവിതത്തിൽ അരുചികരമായ അനുഭവങ്ങൾ വരുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ പ്രതികരണം പല തരത്തിൽ ആയിരിക്കും. മനസ്സിലെ വിഷമവും, നിരാശയും, ദേഷ്യവും, ആത്മനിന്ദയുംഎല്ലാം മുഖത്തും വാക്കുകളിലും പ്രവർത്തികളിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികം മാത്രം. അപ്രതീക്ഷിതമായി അധിക ധനം, ശാരീരിക അധ്വാനം, വിലപ്പെട്ട സമയം ഒക്കെ ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്ന സങ്കടം ആരുടേയും മനസ്സിനെ തികച്ചും ആസ്വസ്ഥമാക്കും. പരിസരം പോലും മറന്ന് നാം സഹയാത്രികരെയും, ബന്ധുക്കളെയും, സുഹൃത്തുക്കളെയുമെല്ലാം ദൗർഭാഗ്യ സമയത്തെ പഴിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം കുറ്റപ്പെടുത്തും. സത്യത്തിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളേ കൃത്യമായി വിശകലനം ചെയ്യുകയും, എങ്ങനെ പ്രശ്ന പരിഹാരം ആവാം എന്ന് ആലോചിക്കുകയും, ആവശ്യമെങ്കിൽ വിദഗ്ധരുടെഉപദേശം തേടി, സ്ഥിര - സൗമ്യ ബുദ്ധിയോടെ വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് എത്രയും വേഗം കരകയറാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ജീവിതത്തിൽ പലരും വീണിടത്തു നിന്ന് കരകയറാത്തതിന്റെ കാരണം കുഴിയുടെ ആഴമോ വീഴ്ചയുടെ ആഘാതമോ ഒന്നും കൊണ്ടല്ല, വീഴ്ചയിൽ സ്വന്തം മനസ്സ് മരവിച്ചു പോകുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രമാണ്. പലപ്പോഴും ഒന്ന് വേറിട്ട വഴിയിലൂടെ ശ്രമിച്ചാൽ കരകയറാവുന്ന, തീരാവുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെ മുന്നിൽ ഉണ്ടാകൂ, തന്റെ സഹായത്തിന് മാറ്റാരെയെങ്കിലും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതും തികഞ്ഞ വിഡ്ഢിത്തം തന്നെയാണ്. കൂടെനടക്കുന്ന പലരും പലപ്പോഴും അവരവരുടെ ക്ഷേമ സുഖങ്ങളിൽ മാത്രം അഭിരമിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവർ ആയിരിക്കും....!*

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) മുപ്പത്തിഒന്നാം ദിവസം. (2026 ജൂലായ് 01) പഴയതൊക്കെ നിന്ദനീയം എന്ന ഒരു ആഖ്യാനം ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ ഇക്കാലത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ രീതി വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു. ജിജ്ഞാസുക്കൾ ഇതിഹാസ കാലത്തെ സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥിതി പഠിക്കണം, അതിൽ ചാതുർവർണ്യത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യം പരിഗണിക്കണം. ലോകത്താകെ സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥയെ നിലനിർത്തിപ്പോരുന്നത് നാലു തരം ദൗത്യങ്ങളാണ്. അതിൽ ആദ്യത്തേത് അറിവാണ്. അത് ബ്രാഹ്മണത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അറിവ്, ജ്ഞാനം, വിദ്യാഭ്യാസം, പരിശീലനം, മാർഗ്ഗദർശനം എന്നീ തലങ്ങളിൽ ഇന്നും അത് പ്രസക്തമാണ്. മനസ്സിൻ്റെ ഗുണം വെച്ച് ജന്മനാ ചിലർക്ക് ഇതിനൊക്കെ ഒരു സവിശേഷ വാസനാബലം ഉണ്ടാവും, "..... ഗുണകർമ്മ വിഭാഗശ:" എന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ. അറിവിൻ്റെ സ്വീകരിക്കൽ, സ്വാംശീകരിക്കൽ, പങ്കുവെയ്ക്കൽ, ബ്രാഹ്മണ വർണ്ണത്തിൻ്റെ ധർമ്മമാണ്. രണ്ടാമത്, സംരക്ഷണച്ചുമതല, ഭരണ നിർവ്വഹണം എന്നിവയിൽ നിപുണരായവരെ അതിനു നിയോഗിക്കുന്നു. അതിന് പ്രേരണയാവേണ്ടത് ക്ഷാത്രവീര്യമാണ്. അന്ത:കരണ പ്രകൃതം രജോഗുണത്താൽ പ്രബലമായിരിക്കും. രണ്ടാമത് സത്വഗുണവും മൂന്നാമത് തമസ്സുമാവും അവരുടെ സ്വഭാവം. ഉല്പാദനം, കൃഷി, സംസ്കരണം, വാണിജ്യം,വ്യവസായം, ഗതാഗതം, ആശയവിനിമയം തുടങ്ങിയവയെ വൈശ്യവൃത്തി എന്ന മൂന്നാമത്തെ വിധാനമായി കാണാം. ഇവിടെയും മുന്തി നിൽക്കുന്നത് രജോഗുണം തന്നെ. രണ്ടാമതായി തമോഗുണവും. നാലാമതായി ശുശ്രൂഷ, സേവനം, തുടങ്ങിയവ എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമായി വരുന്നു. തമസ്സ് മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്ന ഈ മേഖലയുടെ സാന്ത്വനം എല്ലാവരും തേടുന്നതാണ്. ഇപ്രകാരം സമാജത്തെ ഒരു ശരീരമായി പരിഗണിച്ചാൽ, ശിരസ്സ്, (ബ്രാഹ്മണർ) കൈകൾ, (ക്ഷത്രിയർ) തുടകൾ,(വൈശ്യർ) പാദങ്ങൾ (ശൂദ്രർ)-- ഇവയൊക്കെ അവിഭാജ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ സമഷ്ടി ശരീരത്തിൽ ഉച്ചനീചത്വങ്ങൾ ആരോപിച്ച് പുച്ഛിക്കാതിരുന്നാൽ മതി. ക്ഷത്രിയത്വത്തിന് എപ്പോഴും അധികാരത്തിൻ്റെ പിൻബലം ഉണ്ടായിരിക്കും. അത് ബ്രാഹ്മണ്യത്തെ അതിക്രമിക്കാനും അവഗണിക്കാനും കാരണമാവുമ്പോൾ താളക്കേടുകൾ ഉണ്ടാവും. ദുഷിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷത്രിയത്വത്തെ ഹനിക്കുകയാണ് പരശുരാമദൗത്യം. ധനസംബന്ധിയായ ഔദ്ധത്യം വൈശ്യരിൽ വരുമ്പോഴുമൊക്കെ ഈ താളം ഭഞ്ജിക്കപ്പെടുന്നു; പുന:സ്ഥാപനദൗത്യം അവതാരങ്ങളായി തുടരുന്നു. ശേഷം തൻ്റെ തേജസ്സിനെ ശ്രീരാമനിൽ സമർപ്പിച്ച് ഭാർഗ്ഗവൻ പിൻവാങ്ങുന്നു. യുധിഷ്ഠിരൻ്റെ സങ്കടം അവരർഹിക്കാത്തതാണ്, നമ്മൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് സാത്യകി ബലരാമനെ പിൻതുണച്ച് വാദിക്കുന്നത്. കാമം, ഭയം, ലോപം ഇവകൊണ്ടൊന്നും ധർമ്മത്തെ വെടിയുന്ന ആളല്ല ധർമ്മപുത്രർ. കുറച്ചുകാലംകൂടി നമ്മൾ കാത്തിരിക്കണം എന്ന കൃഷ്‌ണൻ്റെ വാക്കുകൾ യുധിഷ്ഠിരനെ സന്തുഷ്ടനാക്കി. സത്യധർമ്മങ്ങൾ രാജ്യത്തിലുപരിയായി കാണുന്ന എന്നെ, മാധവാ നീ അറിയുന്നു എന്ന് ആശ്വസിക്കുന്നു. വിക്രമത്തിനുള്ള കാലം വരും എന്നു പറഞ്ഞ് അവരെ മടക്കി അയക്കുന്നു. തുടരുന്ന യാത്രയിൽ പയോഷ്ണി നദിയും ഗയൻ്റെ യാഗഭൂമിയും നർമ്മദയും കടന്ന് ശര്യാതി രാജാവിൻ്റെ യജ്ഞസ്ഥലിയിൽ എത്തി. ച്യവനമഹർഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി. ഭൃഗു പുത്രനായ ച്യവനമഹർഷി കഠിനമായ തപസ്സിലേർപ്പെട്ടു. വല്മീകം മൂടി വള്ളിപ്പടർപ്പുകൾ പടർന്ന രൂപത്തിലായി. പരിവാരങ്ങളുമായി വിനോദാർത്ഥമെത്തിയ ശര്യാതി രാജാവിൻ്റെ പുത്രി സുകന്യ കൗതുകം കൊണ്ട് വല്മീകത്തിലൂടെ കണ്ടത് ജ്വലിക്കുന്ന മിഴികളെന്നറിയാതെ കമ്പുകൊണ്ടു കുത്തി. വേദനയിൽ നീറിയ ച്യവനമഹർഷി രാജാവിൻ്റെ പടയാളികളുടെ ശരീരവേഗങ്ങളെ ബന്ധിച്ചു. വിവരമറിഞ്ഞ രാജാവ് ക്ഷമാപണവുമായെത്തി. സൗന്ദര്യത്തിൽ അഭിമാനിച്ചിരുന്ന സുകന്യയെ, ച്യവനമഹർഷിയുടെ ആവശ്യപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിനു വിവാഹം ചെയ്തു കൊടുത്തു. ഒരിക്കൽ അശ്വിനികുമാരന്മാർ ആശ്രമത്തിൽ കാണാനിടയായ സുകന്യയുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതരായി. ഈ സൗന്ദര്യം വൃഥാവിലാവാതിരിക്കാൻ തങ്ങളിലൊരാളെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. സുകന്യയുടെ മനശ്ചാഞ്ചല്യമില്ലായ്മയിൽ പ്രീതരായ അശ്വനികുമാരന്മാർ, തങ്ങളോടൊപ്പം ച്യവനമഹർഷിയും സരസ്സിൽ മുങ്ങി നിവർന്ന്, ഒരേ രൂപസൗകുമാര്യത്തോടെ വരുന്ന മൂന്നു പേരിൽ ഒരാളെ സ്വീകരിക്കണം എന്ന പരീക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്തി. വ്രതനിഷ്ഠയുടെ ബലത്താൽ സുകന്യ ച്യവനമഹർഷിയെ വരിക്കുന്നു. രൂപസൗകുമാര്യം നേടിയതിൽ സംപ്രീതനായ ച്യവനമഹർഷി അശ്വനികുമാരന്മാരെ യാഗത്തിൽ സോമപാനാർഹരാക്കി. ഇതിൽ കൂപിതനായ ദേവേന്ദ്രൻ വജ്രായുധവുമായി മഹർഷിയുടെ നേർക്കു തിരിഞ്ഞു. ച്യവനമഹർഷി ആ കൈ സ്‌തംഭിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രനെ നേരിടാൻ മദനൻ എന്ന ഘോരരൂപിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. ദേവേന്ദ്രൻ വിനയാന്വിതനായി, പരാജയം സ്വീകരിച്ചു. അശ്വനികുമാരന്മാരെ സോമപാനാർഹരാക്കി അംഗീകരിച്ചു. ശര്യാതിയുടെ യശസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള യാഗം അദ്ദേഹത്തെ സന്തുഷ്ടനാക്കി. മദനനെ മദമാക്കി മാറ്റി, മദ്യം, ചൂതുകളി, നായാട്ട്, വ്രതനിഷ്ഠയില്ലാത്ത സ്ത്രീ എന്നിവയിൽ ബന്ധിച്ചു. മാമുനി സ്‌നാനം ചെയ്ത സരസ്സ്, സൈന്ധവ പർവ്വതം എന്നിവയും കടന്ന് മാന്ധാതാവ് ദാനം നിർവ്വഹിച്ച സ്ഥലത്തെത്തി. മാന്ധാതാവിൻ്റെ കഥയാണ് തുടർന്നു വരുന്നത്. ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ പ്രതാപശാലിയായ രാജാവ് യുവനാശ്വന് സന്തതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കാനനത്തിൽ ഭാര്യാസമേതം തപസ്സിനെത്തിയ രാജാവിനെ സഹായിക്കാൻ, രാജ്ഞിക്കു വേണ്ടി മഹർഷിമാർ സജ്ജമാക്കിയ മന്ത്ര പൂരിതമായ ജലം അറിയാതെ രാജാവ് പാനം ചെയ്യുന്നു. രാജാവ് ഗർഭം ധരിച്ചു, കാലം തികഞ്ഞപ്പോൾ വയറിൻ്റെ ഇടതുവശം പിളർന്ന് പുത്രൻ ജനിച്ചു. ആർ മുലയൂട്ടും എന്ന ചോദ്യത്തിന്, " മാം ധാതാ " എന്ന ഇന്ദ്രൻ്റെ ഉത്തരത്തിൽ നിന്നാണ് മാന്ധാതാവ് എന്ന പേരുണ്ടായത്. പ്രശസ്‌തനായി ധർമ്മാനുസരണം നീണ്ട കാലം രാജ്യം ഭരിച്ചു. തുടർന്ന് സോമക രാജാവിന്റെ കഥ പറയുന്നു, ലോമശ മഹർഷി. നൂറു പത്നിമാരുണ്ടായിരുന്ന രാജാവിന്, പക്ഷെ ഏക സന്താനമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. നൂറുപേരും വാത്സല്യം ചൊരിയുന്ന കുട്ടിയെ ഒരു ഉറുമ്പു കടിക്കുന്നതു പോലും വലിയ അശാന്തി ഉണ്ടാക്കിയപ്പോൾ, തനിക്ക് നൂറു പുത്രന്മാർ വേണമെന്ന രാജാവിൻ്റെ ആഗ്രഹത്തിന്, പുരോഹിതൻ വഴിവിട്ട ഒരു ഉപായത്തെ ഉപദേശിക്കുന്നു. പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 01.07.2026

_July 3rd വെള്ളി_ *(വായിക്കേണ്ടുന്ന ഭാഷ്യ ഭാഗം👇)* കസ്മാത് പുനഃ കാരണാത് കർമസന്ന്യാസമാത്രാദ് ഏവ ജ്ഞാനരഹിതാത് സിദ്ധിം നൈഷ്‌കർമ്യലക്ഷണാം പുരുഷഃ ന അധിഗച്ഛതി ഇതി ഹേത്വാകാംക്ഷായാം ആഹ - *ന ഹി കശ്ചിത്ക്ഷണമപി ജാതു തിഷ്ഠത്യകർമകൃത്* *കാര്യതേ ഹ്യവശഃ കർമ സർവഃ പ്രകൃതിജൈർഗുണൈഃ* 5 ന ഹി യസ്മാത് ക്ഷണം അപി കാലം ജാതു കദാചിത് കശ്ചിത് തിഷ്ഠതി അകർമകൃത് സൻ. കസ്മാത് കാര്യതേ ഹി യസ്മാദ് അവശഃ ഏവ കർമ സർവഃ പ്രാണീഃ പ്രകൃതിജൈഃ പ്രകൃതിതോജാതൈഃ സത്ത്വരജസ്തമോഭിഃ ഗുണൈഃ. അജ്ഞഃ ഇതി വാക്യശേഷഃ യതോ വക്ഷ്യതി - 'ഗുണൈർയോ ന വിചാല്യതേ' ഇതി സാംഖ്യാനാം പൃഥക്കരണാദ് അജ്ഞാനാം ഏവ ഹി കർമയോഗഃ ന ജ്ഞാനിനാം. ജ്ഞാനിനാം തു ഗുണൈഃ അചാല്യമാനാനാം സ്വതഃ ചലനാഭാവാത് കർമയോഗഃ ന ഉപപദ്യതേ. തഥാ ച വ്യാഖ്യാതം വേദാവിനാശിനം ഇതി അത്ര. 5 യഃ തു അനാത്മജ്ഞഃ ചോദിതം കർമ ന ആരഭതേ ഇതി തദ് അസദ് ഏവ ഇതി ആഹ - *കർമേന്ദ്രിയാണി സംയമ്യ യ ആസ്തേ മനസാ സ്മരൻ* *ഇന്ദ്രിയാർഥാന്വിമൂഢാത്മാ മിഥ്യാചാരഃ സ ഉച്യതേ* 6 കർമേന്ദ്രിയാണി ഹസ്താദീനി സംയമ്യ സംഹൃത്യ യഃ ആസ്തേ തിഷ്ഠതി മനസാ സ്മരൻ ചിന്തയൻ ഇന്ദ്രിയാർത്ഥാൻ വിഷയാൻ വിമൂഢാത്മാ വിമൂഢാന്തഃകരണഃ മിഥ്യാചാരഃ മൃഷാചാരഃ പാപാചാരഃ സഃ ഉച്യതേ . 6 *യസ്ത്വിന്ദ്രിയാണി മനസാ നിയമ്യാരഭതേഽർജുന* *കർമേന്ദ്രിയൈഃ കർമയോഗമസക്തഃ സ വിശിഷ്യതേ* 7 യഃ തു പുനഃ കർമണി അധികൃതഃ അജ്ഞഃ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി മനസാ നിയമ്യ ആരഭതേ അർജുന കർമേന്ദ്രിയൈഃ വാക്പാണ്യാദിഭിഃ. കിം ആരഭതേ ഇതി ആഹ. കർമയോഗം അസക്തഃ സൻ സ വിശിഷ്യതേ ഇതരസ്മാദ് മിഥ്യാചാരാദ് . 7 യതഃ ഏവം അതഃ - *നിയതം കുരു കർമ ത്വം കർമ ജ്യായോ ഹ്യകർമണഃ* *ശരീരയാത്രാപി ച തേ ന പ്രസിദ്ധ്യേദകർമണഃ* 8 നിയതം നിത്യം യഃ യസ്മിൻ കർമണി അധികൃതഃ ഫലായ ച അശ്രുതം തത് നിയതം കർമ തത് കുരു ത്വം ഹേ അർജുന. യതഃ കർമഃ ജ്യായഃ അധികതരം ഫലതഃ ഹി യസ്മാത് അകർമണഃ അകരണാദ് അനാരംഭാത്. കഥം ശരീരയാത്രാ ശരീരസ്ഥിതിഃ അപി ച തേ തവ ന പ്രസിദ്ധ്യേത് പ്രസിദ്ധിം ന ഗച്ഛേദ് അകർമണഃ അകരണാദ്. അതഃ ദൃഷ്ടഃ കർമാകർമണോഃ വിശേഷഃ ലോകേ . 8 യത് ച മന്യസേ ബന്ധാർത്ഥത്വാത് കർമ ന കർതവ്യം ഇതി തദ് അപി അസത്, കഥം - *യജ്ഞാർത്ഥാത് കർമണോഽന്യത്ര ലോകോഽയം കർമബന്ധനഃ* *തദർത്ഥം കർമ കൗന്തേയ മുക്തസങ്ഗഃ സമാചര* 9 'യജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണുഃ' ( തൈ. സം. 1. 7. 4 ) ഇതി ശ്രുതേഃ യജ്ഞഃ ഈശ്വരഃ തദർത്ഥം യത് ക്രിയതേ തദ് യജ്ഞാർത്ഥം കർമ തസ്മാത് 'കർമണഃ അന്യത്ര' അന്യേന കർമണാ ലോകഃ അയം അധികൃതഃ കർമകൃത് കർമബന്ധനഃ കർമബന്ധനം യസ്യ സഃ അയം കർമബന്ധനഃ ലോകഃ ന തു യജ്ഞാർത്ഥാത് അതഃ തദർത്ഥം, യജ്ഞാർത്ഥം കർമ കൗന്തേയ മുക്തസംഗഃ കർമഫലസംഗവർജ്ജിതഃ സൻ സമാചര നിർവർതയ. 9 ഇതഃ ച അധികൃതേന കർമ കർതവ്യം - *സഹയജ്ഞാഃ പ്രജാഃ സൃഷ്ട്വാ പുരോവാച പ്രജാപതിഃ* *അനേന പ്രസവിഷ്യധ്വമേഷ വോഽസ്ത്വിഷ്ടകാമധുക്* 10 സഹയജ്ഞാ യജ്ഞസഹിതാഃ പ്രജാഃ ത്രയഃ വർണാഃ താഃ സൃഷ്ട്വാ ഉത്പാദ്യ, പുരാ സർഗാദൗ ഉവാച ഉക്തവാൻ പ്രജാപതിഃ പ്രജാനാം സ്രഷ്ടാ, അനേന യജ്ഞേന പ്രസവിഷ്യദ്ധ്വം പ്രസവോ വൃദ്ധിഃ ഉത്പത്തിഃ താം കുരുദ്ധ്വം ഏഷഃ യജ്ഞഃ വഃ യുഷ്മാകം അസ്തു ഭവതു ഇഷ്ടകാമധുക് ഇഷ്ടാൻ അഭിപ്രേതാൻ കാമാൻ ഫലവിശേഷാൻ ദോഗ്ധി ഇതി ഇഷ്ട കാമധുക് . 10 കഥം - *ദേവാൻഭാവയതാനേന തേ ദേവാ ഭാവയന്തു വഃ* *പരസ്പരം ഭാവയന്തഃ ശ്രേയഃ പരമവാപ്സ്യഥ* 11 ദേവാൻ ഇന്ദ്രാദീൻ ഭാവയത വർദ്ധയത അനേന യജ്ഞേന തേ ദേവാഃ ഭാവയന്തു ആപ്യായയന്തു വൃഷ്ട്യാദിനാ വഃ യുഷ്മാൻ ഏവം പരസ്പരം അന്യോന്യം ഭാവയന്തഃ ശ്രേയഃ പരം മോക്ഷലക്ഷണം ജ്ഞാനപ്രാപ്തിക്രമേണ അവാപ്സ്യഥ സ്വർഗം വാ പരം ശ്രേയഃ അവാപ്സ്യഥ. 11 കിം ച - *ഇഷ്ടാൻഭോഗാൻഹി വോ ദേവാഃ ദാസ്യന്തേ യജ്ഞഭാവിതാഃ* *തൈർദത്താനപ്രദായൈഭ്യോ യോ ഭുങ്ക്തേ സ്തേന ഏവ സഃ* 12 ഇഷ്ടാൻ അഭിപ്രേതാൻ ഭോഗാൻ ഹി വഃ യുഷ്മഭ്യം ദേവാഃ ദാസ്യന്തേ വിതരിഷ്യന്തി സ്ത്രീപശുപുത്രാദീൻ യജ്ഞഭാവിതാഃ യജ്ഞൈഃ വർധിതാഃ തോഷിതാഃ ഇത്യർത്ഥഃ . തൈഃ ദേവൈഃ ദത്താൻ ഭോഗാൻ അപ്രദായ അദത്ത്വാ ആനൃണ്യം അകൃത്വാ ഇത്യർത്ഥഃ ഏഭ്യഃ ദേവേഭ്യഃ , യോ ഭുങ്‌ക്തേ സ്വദേഹേന്ദ്രിയാണി ഏവ തർപയതി, സ്തേന ഏവ തസ്കരഃ ഏവ സഃ ദേവാദി സ്വാപഹാരീ . 12 യേ പുനഃ - *യജ്ഞശിഷ്ടാശിനഃ സന്തഃ മുച്യന്തേ സർവകിൽബിഷൈഃ* *ഭുഞ്ജതേ തേ ത്വഘം പാപാഃ യേ പചന്ത്യാത്മകാരണാത്* 13 ദേവയജ്ഞാദീൻ നിർവർത്യ തച്ഛിഷ്ടം അശനം അമൃതാഖ്യം അശിതും ശീലം യേഷാം തേ യജ്ഞശിഷ്ടാശിനഃ സന്തഃ , മുച്യന്തേ സർവകില്ബിഷൈഃ സർവപാപൈഃ ചുല്യാദിപഞ്ചസൂനാകൃതൈഃ പ്രമാദകൃതഹിംസാദിജനിതൈഃ ച അന്യൈഃ . യേ തു ആത്മംഭരയഃ ഭുഞ്ജതേ തേ തു അഘം പാപം സ്വയം അപി പാപാഃ യേ പചന്തി പാകം നിർവർതയന്തി ആത്മകാരണാത് ആത്മഹേതോഃ. 13 ഇതഃ ച അധികൃതേന കർമ കർതവ്യം. ജഗച്ചക്രപ്രവൃത്തിഹേതുഃ ഹി കർമ. കഥം ഇതി ഉച്യതേ - *അന്നാദ്ഭവന്തി ഭൂതാനി പർജന്യാദന്നസംഭവഃ* *യജ്ഞാദ്ഭവതി പർജന്യഃ യജ്ഞഃ കർമസമുദ്ഭവഃ* 14 അന്നാദ് ഭുക്താദ് ലോഹിതരേതഃപരിണതാത് പ്രത്യക്ഷം ഭവന്തി ജായന്തേ ഭൂതാനി, പർജന്യാദ് വൃഷ്ടേഃ അന്നസ്യ സംഭവഃ അന്ന സംഭവഃ , യജ്ഞാദ് ഭവതി പർജന്യഃ - 'അഗ്നൗ പ്രാസ്താഹുതിഃ സമ്യഗാദിത്യമുപതിഷ്ഠതേ, ആദിത്യാജ്ജായതേ വൃഷ്ടിർവൃഷ്ടേരന്നം തതഃ പ്രജാഃ ( മ. സ്മൃ. 3. 76 ) ഇതി സ്മൃതേഃ . യജ്ഞഃ അപൂർവം സ ച യജ്ഞഃ കർമസമുദ്ഭവഃ ഋത്വിഗ്യജമാനയോഃ ച വ്യാപാരഃ കർമ തതഃ സമുദ്ഭവഃ യസ്യ യജ്ഞസ്യ അപൂർവസ്യ സ യജ്ഞഃ കർമസമുദ്ഭവഃ . 14 തത് ച - *കർമ ബ്രഹ്മോദ്ഭവം വിദ്ധി ബ്രഹ്മാക്ഷരസമുദ്ഭവം* *തസ്മാത്സർവഗതം ബ്രഹ്മ നിത്യം യജ്ഞേ പ്രതിഷ്ഠിതം* 15 കർമ ബ്രഹ്മോദ്ഭവം ബ്രഹ്മ വേദഃ സ ഉദ്ഭവഃ കാരണം യസ്യ തത് കർമ ബ്രഹ്മോദ്ഭവം വിദ്ധി ജാനീഹി. ബ്രഹ്മ പുനഃ വേദാഖ്യം അക്ഷരസമുദ്ഭവം അക്ഷരം ബ്രഹ്മ പരമാത്മാ സമുദ്ഭവഃ യസ്യ തദ് അക്ഷരസമുദ്ഭവം ബ്രഹ്മ വേദ ഇത്യർത്ഥഃ . യസ്മാത് സാക്ഷാത് പരമാത്മാഖ്യാദ് അക്ഷരാത് പുരുഷനിഃശ്വാസവത് സമുദ്ഭൂതം ബ്രഹ്മ, തസ്മാത് സർവാർത്ഥപ്രകാശകത്വാത് സർവഗതം. സർവഗതം അപി സദ് നിത്യം സദാ യജ്ഞവിധിപ്രധാനത്വാദ് യജ്ഞേ പ്രതിഷ്ഠിതം. 15 *ഏവം പ്രവർതിതം ചക്രം നാനുവർതയതീഹ യഃ* *അഘായുരിന്ദ്രിയാരാമോ മോഘം പാർഥ സ ജീവതി* 16 ഏവം ഈശ്വരേണ വേദയജ്ഞപൂർവകം ജഗത് ചക്രം വർതിതം ന അനുവർതയതി ഇഹ ലോകേ യഃ കർമണി അധികൃതഃ സൻ അഘായുഃ അഘം പാപം ആയുഃ ജീവനം യസ്യ സഃ അഘായുഃ പാപജീവനഃ ഇതി യാവത്, ഇന്ദ്രിയാരാമഃ ഇന്ദ്രിയൈഃ ആരാമഃ ആരമണം ആക്രീഡാ വിഷയേഷു യസ്യ സഃ ഇന്ദ്രിയാരാമഃ, മോഘം വൃഥാ ഹേ പാർത്ഥ സ ജീവതി . തസ്മാദ് അജ്ഞേന അധികൃതേന കർതവ്യം ഏവ കർമ ഇതി പ്രകരണാർത്ഥഃ .

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) മുപ്പതാം ദിവസം. (2026 ജൂൺ 30) സംഗ്രഥിതമായ വ്യക്തിത്വമാണ് യുക്തൻ്റേത്. ചിന്തയും വാക്കും പ്രവൃത്തിയും ഏകോപിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതാണ് സംഗ്രഥിതാവസ്ഥ. ഓരോ വ്യക്തിത്വ തലത്തിലും അതിൻ്റെ ഊർജ്ജമുണ്ട്, അതിനെയൊക്കെ ഏകോപിപ്പിച്ച് ശ്രേഷ്ഠമായ ഒരു കാര്യത്തിനു വേണ്ടി വിനിയോഗിക്കണം. അതിനു തപസ്സു ചെയ്യാൻ കഴിയണം. ആ തപസ്സിൻ്റെ പ്രകൃതം വ്യക്തിത്വത്തിൻ്റെ മുഴുവൻ തലങ്ങളെയും പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദൂരക്കാഴ്ച്ചയോടെയുള്ള ആലോചനയാണ്. ശാരീരിക - മനോ - ബുദ്ധി - പ്രാണ സംഗ്രഥിതാവസ്ഥ അനന്തമായ സാദ്ധ്യതകളെ തരുന്നു. അതിനെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുക. സഗരപുത്രന്മാർക്ക് അംഗബലമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ വൈജ്ഞാനിക- വൈകാരിക ഏകോപനം സാധിച്ചില്ല. ഭൂമിക്കു നാശമായി, സ്വയം ഭസ്മമായി. ഏതെങ്കിലും ശക്തിയുടെ ആനുപാതികമല്ലാത്ത വിനിയോഗം ആത്മനാശത്തിനിടയാക്കും. ഇച്ഛാ ജ്ഞാന ക്രിയാ ശക്തികളുടെ ഏകോപനം വഴി ഭഗീരഥൻ അസാദ്ധ്യമെന്നു കരുതിയത് സാധിച്ചെടുത്തു. വിഭാണ്ഡകൻ പരിഹാസ്യനാവുന്നത് അതിരുവിട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളോടെ മകനെ വളർത്താൻ ഉദ്യമിച്ചതിനാലാണ്. അത് പരാജയമായിരുന്നു. സ്വാഭാവികമായി കുട്ടികൾ പലതും അറിയും. എന്നാൽ അവർക്ക് അറിയാം എന്ന മുൻവിധിയും അപകടമാണ്. യഥാസമയം പറഞ്ഞ് പക്വതയോടെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അവസ്ഥ വേണം. ശരീരത്തെ സംബന്ധിക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്തം ആദരവോടെ സ്വയം ഏറ്റെടുക്കണം. പ്രകൃതിക്ക് ഇതിൽ പങ്കില്ല. ആകർഷണീയത ഉണർത്തി ആവേശം നൽകുന്നതിനെ വിവേകം കൊണ്ടു നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് സംസ്കാരം. പരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്നു പിൻവലിയാൻ ഉദ്ബുദ്ധരാക്കണം. ഉദാത്തീകരണമാണ് ഉത്തമ മാതൃക. തീർത്ഥയാത്ര തുടർന്ന് കലിംഗരാജ്യത്തെത്തി. മൗനം അഗാധമാവും തോറും ദൂരെയുള്ള വേദമന്ത്രധ്വനി ശ്രവ്യമാകുന്നു. വൈതരണിനദിയും കടന്ന് താപസഭൂമിയായ മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിനു സമീപമെത്തി. അവിടെയാണ് ഭാർഗ്ഗവ രാമൻ തപസ്സു ചെയ്യുന്നത്. അവിടെ പരശുരാമൻ്റെ ശിഷ്യനായ അകൃതവ്രണനെ കാണുന്നു. നാളെ, ചതുർദശി നാളിൽ ഭാർഗ്ഗവൻ്റെ ദർശനം സാദ്ധ്യമാണ്, ഇന്ന് ആ പുരാവൃത്തങ്ങൾ, ഭൃഗുവംശത്തിൽ പിറന്ന ഭാർഗ്ഗവൻ്റെ കഥ പറയാം. ചന്ദ്രവംശ രാജാവ് ഗാഥിയുടെ സുന്ദരിയായ പുത്രിയായിരുന്നു സത്യവതി. ഭൃഗുമഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ഋചീകൻ സത്യവതിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ചെവി മാത്രം കറുത്ത ആയിരം വെള്ളക്കുതിരകളെ ശുല്ക്കമായി നല്കണമെന്ന നിബന്ധന പാലിച്ച് ഋചീകൻ സത്യവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. വിവാഹശേഷം സത്യവതിക്കും മാതാവിനും അഭീഷ്ടപ്രകാരം പുത്രന്മാരുണ്ടാവാൻ ഭൃഗുമഹർഷി അനുഗ്രഹിച്ച് തീർത്ഥപ്രസാദം നൽകി. പ്രസാദം പരസ്പരം മാറിയതിനാൽ, ക്ഷത്രിയ വൃത്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ സത്യവതിക്കും ബ്രാഹ്മണ രീതി പുലർത്തുന്ന ക്ഷത്രിയൻ അമ്മയ്ക്കും ജനിക്കാനിടയാവുമെന്നു വന്നപ്പോൾ, തൻ്റെ സങ്കല്പ പ്രകാരം തന്നെ വേണമെന്ന സത്യവതിയുടെ പ്രാർത്ഥന മാനിച്ച്, തപസ്വിയും വേദജ്ഞനുമായ ജമദഗ്നി സത്യവതിക്ക് പുത്രനായി പിറന്നു. രേണുകയെ വിവാഹം ചെയ്ത ജമദഗ്നിക്കു പിറന്ന അഞ്ചു പുത്രന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവനായിരുന്നു ഭാർഗ്ഗവൻ. ഒരിക്കൽ ചിത്രരഥൻ എന്ന ഗന്ധർവനെ കണ്ട് രേണുകയ്ക്ക് മനശ്ചാഞ്ചല്യമുണ്ടായി, ബ്രഹ്മതേജസ്സും ധൈര്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടു. കുപിതനായ ജമദഗ്നി രേണുകയെ വധിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ നാലു മക്കളും പിന്മാറിയിടത്ത് ഭാർഗ്ഗവൻ മാതാവിനെ വധിച്ചു. സംപ്രീതനായ പിതാവിൽ നിന്ന് മാതാവിൻ്റെ ജീവൻ, സഹോദരന്മാരുടെ ശാപമുക്തി, മാതൃഹത്യാ പാപമുക്തി തുടങ്ങിയവ നേടി. ദത്താത്രേയ പ്രസാദം കൊണ്ട് ആയിരം കൈകൾ നേടിയ ശക്തനായ രാജാവ് കാർത്തവീര്യാർജ്ജുനൻ, ജമദഗ്നി മഹർഷിയുടെ ഹോമപ്പശുവിനെ മോഷ്ടിച്ചു. ഇതോടെ ഭാർഗ്ഗവൻ യുദ്ധത്തിൽ കാർത്തവീര്യാർജ്ജുനനെ വധിച്ചു. പ്രതികാരമായി രാജാവിൻ്റെ മക്കൾ ജമദഗ്നി മഹർഷിയെ വധിച്ചു. ക്ഷത്രിയവർഗ്ഗത്തെ മുച്ചൂടും മുടിയ്ക്കാനുള്ള പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഭാർഗ്ഗവരാമൻ ഇരുപത്തൊന്നു പ്രാവശ്യം സഞ്ചരിച്ച് ക്ഷത്രിയരെയാകെ വധിച്ചു. ക്ഷത്രിയരുടെ കാമം അധികരിച്ച ധർമ്മലോപത്തിൽ സമഷ്ടി ഇച്ഛാശക്തി പ്രവർത്തിച്ചതാണ് അത്. സ്യമന്തപഞ്ചകത്തിലെ സരസ്സിൽ രക്തം നിറഞ്ഞു. ഭാർഗ്ഗവരാമൻ പിതൃതർപ്പണം നിർവ്വഹിച്ചു, ദാനങ്ങൾ ചെയ്തു. അകൃതവ്രണൻ കഥ പറഞ്ഞു നിർത്തി. ചതുർദശിയിൽ ഭാർഗ്ഗവരാമനെ കണ്ടു നമിച്ചു. ദക്ഷിണദേശത്ത് നാരീ തീർത്ഥവും തുടർന്ന് പ്രഭാസതീർത്ഥവും സന്ദർശിച്ചു. അവിടെ, ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് ബലരാമനും ശ്രീകൃഷ്‌ണനും യാദവരുമായി എത്തി. പാണ്ഡവരുടെ അവസ്ഥയിൽ ബലരാമൻ അമർഷം കൊണ്ടു. ഇത് ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് ആളുകൾ തെറ്റായി ധരിക്കാൻ ഇടയാക്കും. ചെയ്യേണ്ടത് സമയത്തു ചെയ്യണമെന്ന് സാത്യകിയും പറഞ്ഞു. പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 30.06.2026.

*നമ്മൾ കരുതുന്ന പോലെ പല രോഗങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ രോഗങ്ങളല്ല.* *സ്വാഭാവികമായ, പ്രായാധിക്യ ലക്ഷണങ്ങളാണ്.* *ബീജിങ്ങിലെ ഒരു ആശുപത്രി ഡയറക്ടർ മുതിർന്നവർക്കായി നൽകിയ ഉപദേശങ്ങൾ:* നിങ്ങൾ രോഗിയല്ല. നിങ്ങൾക്ക്‌ വയസാവുകയാണ്. നിങ്ങൾ രോഗമാണെന്ന് കരുതുന്ന പല ലക്ഷണങ്ങളും, ശരീരം വയസാകുന്നതിന്റെ സ്വാഭാവിക സൂചനകളാണ്. 1. ഓർമ്മശക്തി കുറയുന്നത്: അത് ആൽസൈമേഴ്‌സ് രോഗമല്ല; മറിച്ച് മസ്തിഷ്കം സ്വയം സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു രീതിയാണ്‌. ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. മസ്തിഷ്കം പഴകുകയാണ് - രോഗമല്ല. നിങ്ങൾ താക്കോൽ എവിടെ വെച്ചുവെന്ന് മറക്കാം. പക്ഷേ സ്വയം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, അത് ഡിമെൻഷ്യയല്ല. 2. നടക്കുമ്പോൾ മന്ദഗതിയും കാലുകൾ അസ്ഥിരവുമാകുന്നത്‌: അത് പാരലിസിസ് അല്ല. പേശികൾ ക്ഷയിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമാണ്‌. പരിഹാരം മരുന്നല്ല - കൂടുതൽ ചലനമാണ്‌. 3. ഉറക്കമില്ലായ്മ: അത് രോഗമല്ല. മസ്തിഷ്കം അതിന്റെ റിതം ക്രമീകരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഉറക്കത്തിന്റെ ഘടന മാറുകയാണ്. ഉറക്കമരുന്നുകൾ അധികമായി കഴിക്കരുത്. അതിൽ ആശ്രിതരായാൽ വീഴ്ചകളും ഓർമ്മക്കുറവും വർധിക്കും. മുതിർന്നവർക്കുള്ള ഏറ്റവും നല്ല ഉറക്കമരുന്ന്: പകൽ സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുക. ശരിയായ ദിനക്രമം പാലിക്കുക. 4. ശരീരവേദന: അത് റൂമാറ്റിസം അല്ല. നാഡികൾ പ്രായാധിക്യത്താൽ ദുർബലമാകുന്നതിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതികരണം മാത്രമാണ്‌. 5. കൈകാലുകൾ എല്ലായിടത്തും വേദനിക്കുന്നു എന്നു പല മുതിർന്നവരും പറയുന്നു: "ഇത് റൂമാറ്റിസമാണോ? എല്ല് തളർച്ചയാണോ?” എല്ലുകൾ ദുർബലമാകാം. എന്നാൽ 99% ‘ശരീരവേദന’യും രോഗമല്ല. ഇത് നാഡീപ്രവാഹം മന്ദഗമനത്തിലാകുകയും വേദന കൂടുതൽ തോന്നുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഇതിനെ സെൻട്രൽ സെൻസിറ്റൈസേഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത് സാധാരണ പ്രായാധിക്യസംബന്ധമായ അവസ്ഥയാണ്. വേദനാനാശിനികൾ പരിഹാരമല്ല. പരിഹാരം - വ്യായാമം, ഫിസിയോതെറാപ്പി, കാൽ (25%) കുളി + ചൂട് വെള്ളം കൊണ്ട് കംപ്രസ് + ലളിതമായ മസാജ്. ഇവയൊക്കെ മരുന്നിനേക്കാൾ ഫലപ്രദമാണ്‌. 6. ഫിസിക്കൽ എക്സാമിനേഷൻ റിപ്പോർട്ടിൽ കാണുന്ന ചില അസാധാരണത്വങ്ങൾ: അതും രോഗമല്ല. നിലവിലെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പഴയതാണ് എന്നതിനാൽ മാത്രമാണ്. 7. ലോകാരോഗ്യ സംഘടന മുതിർന്നവർക്കുള്ള പരിശോധനാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ തളർത്തണം എന്ന് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. കൊളസ്‌ട്രോൾ കുറച്ച് കൂടുതലായാൽ പോലും പ്രശ്നമില്ല. അങ്ങനെ ഉള്ളവർ കൂടുതൽകാലം ജീവിക്കുന്നു. കാരണം കൊളസ്‌ട്രോൾ ഹോർമോണുകളും കോശഭിത്തികൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമാണ്. അധികമായി കുറവായാൽ പ്രതിരോധശേഷി കുറയും. ചൈനയിലെ ഹൈപ്പർടെൻഷൻ ഗൈഡ്‌ലൈനുകൾ പ്രകാരം മുതിർന്നവർക്കുള്ള രക്തസമ്മർദ്ദ ലക്ഷ്യം <150/90 mmHg ആണ്. യുവാക്കളുടെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് <140/90 അല്ല. പ്രായാധിക്യത്തെ രോഗമായി കാണരുത്. മാറ്റങ്ങളെ രോഗലക്ഷണങ്ങളായി കാണരുത്. 8. പ്രായം കൂടുന്നത് ഒരു രോഗമല്ല: അത് ജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക വഴിയാത്രയാണ്. മുതിർന്നവർക്കും അവരുടെ മക്കൾക്കും ചില നിർദേശങ്ങൾ: 1️⃣ എല്ലാ അസ്വസ്ഥതയും രോഗമല്ല എന്ന് ഓർക്കുക. 2️⃣ ഭയം മുതിർന്നവർക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുവാണ്. പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടുകൾക്കും പരസ്യങ്ങൾക്കും അടിമയാകരുത്. 3️⃣ മക്കൾക്ക് പ്രധാനമാകേണ്ടത്, മാതാപിതാക്കളെ ആശുപത്രിയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നത് മാത്രമല്ല; അവരോടൊപ്പം നടക്കുക, സൂര്യസ്നാനം ചെയ്യുക, സംസാരിക്കുക, ഭക്ഷണം പങ്കിടുക, ബന്ധം പുലർത്തുക തുടങ്ങിയവയും കൂടിയാണ്‌. -------------- വയസാകുക ശത്രുവല്ല; അത് ജീവിക്കുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു പേര് മാത്രമാണ്. നിർത്തിയ നിലയിൽ കഴിയുക - അതാണ് യഥാർത്ഥ ശത്രു....!!! 🌿 ആരോഗ്യത്തോടെ ഇരിക്കുക! ☘️ ----------------- ഒരു ബ്രസീലിയൻ ഓങ്കോളജിസ്റ്റിന്റെ പ്രതിഫലനം: 1️⃣ വൃദ്ധാവസ്ഥ ഔദ്യോഗികമായി 60-)o വയസ്സിൽ തുടങ്ങുന്നു. അത്‌ 80 വരെ നീളുന്നു. 2️⃣ നാലാമത്തെ പ്രായഘട്ടം (മുതിർന്ന വൃദ്ധാവസ്ഥ) 80-ൽ തുടങ്ങുകയും 90-ൽ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 3️⃣ ദീർഘായുസ് 90-ൽ ആരംഭിച്ച് മരണത്തോടെ അവസാനിക്കുന്നു. 4️⃣ മുതിർന്നവരുടെ പ്രധാന പ്രശ്നം ഏകാന്തത ആണ്. ഭർത്താവും ഭാര്യയും ഒരുപോലെ പ്രായം ചെന്നാലും ഒരാൾ ആദ്യം പോകും. വൈധവ്യം കുടുംബത്തിന് ഭാരംപോലെ തോന്നാം. അതിനാൽ സുഹൃത്തുക്കളുമായി ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുത്താതിരിക്കുക. ഇടയ്ക്കിടെ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുക. മക്കൾക്കും കൊച്ചുമക്കൾക്കും ഭാരം ആകരുത് (അവർ പറയില്ലെങ്കിലും). എന്റെ വ്യക്തിപരമായ ഉപദേശം - നിങ്ങളുടെ ജീവിതം നിങ്ങളുടെ കൈവശം നിർത്തുക. എപ്പോൾ പുറത്തുപോകണം, ആരോടൊപ്പമാവണം, എന്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, എന്ത് വസ്ത്രം ധരിക്കണം, ആരെ വിളിക്കണം, എപ്പോൾ ഉറങ്ങണം, എന്ത് വായിക്കണം, എന്ത് ആസ്വദിക്കണം എല്ലാം നിങ്ങൾ സ്വയം തീരുമാനിക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് ഭാരം ആകും. --------------------- വില്യം ഷേക്സ്പിയർ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടനാണ്....! കാരണം ഞാൻ ആരിൽ നിന്നും ഒന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല...!!" പ്രതീക്ഷയാണ് ഏറ്റവും വലിയ വേദന. പ്രശ്നങ്ങൾ ശാശ്വതവുമല്ല - എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു പരിഹാരം ഉണ്ടാകും. മരണം മാത്രമാണ് ചികിത്സയില്ലാത്തത്. പ്രതികരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്: ആഴത്തിൽ ശ്വസിക്കുക. സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്: കേൾക്കുക. വിമർശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്: നിങ്ങളെ തന്നെ നോക്കുക. എഴുതുന്നതിന് മുമ്പ്: ആലോചിക്കുക. ആക്രമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്: സമർപ്പിക്കുക. മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്: ജീവിതം അതിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ രൂപത്തിൽ ജീവിച്ചു തീർക്കുക. ----------------- ഏറ്റവും നല്ല ബന്ധം പൂർണ്ണനായ ഒരാളോടുള്ളതല്ല. മറിച്ച്‌, ജീവിതത്തെ മനോഹരമായി, രസകരമായി ജീവിക്കാൻ പഠിച്ച ഒരാളോടുള്ളതാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ കുറവുകൾ കാണുക - പക്ഷേ അവരുടെ ഗുണങ്ങളെ പ്രശംസിക്കുക. നിങ്ങൾ സന്തോഷവാനാകണമെങ്കിൽ, മറ്റൊരാളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും വേണമെങ്കിൽ, ആദ്യം നിങ്ങളിൽ നിന്നൊന്ന് നൽകുക. സൗഹൃദപരവും രസകരവുമായ ആളുകളാൽ നിങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിപ്പിക്കുക - നിങ്ങൾ തന്നെയും അങ്ങനെയാവുക. ---------- ജീവിതം ബുദ്ധിമുട്ടാകുമ്പോഴും, കണ്ണീരോടെ ആണെങ്കിലും, പുഞ്ചിരിയോടെ എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് പറയുക: "എല്ലാം ശരിയാകും. കാരണം നാം വികസനയാത്രയിലെ ഫലങ്ങളാണ്....!" --- പരിശോധന: ഈ സന്ദേശം ആർക്കും അയച്ചില്ലെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ ഏകാന്തനും സന്തോഷമില്ലാത്തവനുമാണെന്നതിന്‌ സൂചന ആയിരിക്കും. ഈ സന്ദേശം നിങ്ങൾ വിലമതിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് അയയ്ക്കൂ..... അവർ നിങ്ങളെ ഒരിക്കലും മറക്കില്ല....!!! *(കടപ്പാട്‌.....🙏🌹)*

അഗസ്ത്യമുനി ഭാരതീയ പുരാണങ്ങളിലും ഇതിഹാസങ്ങളിലും ഒരുപോലെ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന സപ്തർഷികളിൽ പ്രമുഖനായ ഒരു വൈദിക ഋഷിയാണ് അഗസ്ത്യമുനി. ഹൈന്ദവ പാരമ്പര്യത്തിലും തമിഴ് സംസ്‌കാരത്തിലും അദ്വിതീയമായ സ്ഥാനമുള്ള അദ്ദേഹം കർത്തവ്യബോധം, ആത്മീയ ശക്തി, പ്രകൃതി ശാസ്ത്രങ്ങളിലെ അറിവ് എന്നിവയാൽ പ്രശസ്തനാണ്. അഗസ്ത്യമുനിയുടെ ജീവിത ചരിത്രവും അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന ഐതിഹ്യങ്ങളും താഴെ പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കാം: 1. ജനനവും കുടുംബവും കുംഭസംഭവൻ: ഉർവ്വശി എന്ന അപ്സരസ്സിനെ കണ്ട് മോഹിതരായ മിത്രൻ, വരുണൻ എന്നീ ദേവന്മാരുടെ വീര്യം ഒരു കുടത്തിൽ (കുംഭത്തിൽ) സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചതിൽ നിന്നാണ് അഗസ്ത്യൻ ജനിച്ചതെന്ന് മലയാളം വിക്കിപീഡിയ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് 'കുംഭസംഭവൻ', 'ഘടോദ്ഭവൻ' എന്നീ പേരുകളുണ്ട്. സഹോദരൻ: പ്രശസ്തനായ വസിഷ്ഠ മഹർഷി അഗസ്ത്യന്റെ ഇരട്ട സഹോദരനാണ്. പത്നി: വിദർഭ രാജകുമാരിയായ 'ലോപമുദ്ര'യാണ് അഗസ്ത്യന്റെ പത്നി. ദൃഢസ്യു എന്നൊരു മകനും ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. 2. പ്രശസ്തമായ പുരാണ കഥകൾ വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിന്റെ ഗർവ്വ് ശമിപ്പിച്ചത്: പണ്ട് വിന്ധ്യപർവ്വതം സൂര്യന്റെ വഴി മുടക്കുംവിധം ആകാശത്തേക്ക് വളർന്നു. ദേവന്മാരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം തെക്കോട്ട് യാത്ര ചെയ്ത അഗസ്ത്യനെ കണ്ട് വിന്ധ്യൻ വിനയപൂർവ്വം വണങ്ങി വഴിമാറി. താൻ തെക്കുനിന്ന് മടങ്ങിവരുന്നതുവരെ ഇതേ നിലയിൽ തുടരാൻ അഗസ്ത്യൻ വിന്ധ്യനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അഗസ്ത്യൻ പിന്നീട് വടക്കോട്ട് മടങ്ങിപ്പോയില്ല. അങ്ങനെ വിന്ധ്യന്റെ ഗർവ്വ് ശമിച്ചു. സമുദ്രം കുടിച്ചു തീർത്തത്: കാലകേയന്മാർ എന്ന അസുരന്മാർ സമുദ്രത്തിനടിയിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന് ദേവന്മാരെ ഉപദ്രവിച്ചിരുന്നു. അവരെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ അഗസ്ത്യൻ സമുദ്രജലം മുഴുവൻ ഒറ്റച്ചുമടായി കുടിച്ചു തീർത്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. കാവേരി നദിയുടെ ഉത്ഭവം: അഗസ്ത്യൻ തന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പുണ്യതീർത്ഥം ഗണപതി ഒരു കാക്കയുടെ രൂപത്തിൽ വന്ന് തട്ടിമറിച്ചെന്നും, അങ്ങനെയാണ് കാവേരി നദി ഒഴുകാൻ തുടങ്ങിയതെന്നും WisdomLib രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 3. ഇതിഹാസങ്ങളിലെ പങ്ക് രാമായണത്തിൽ: വനവാസക്കാലത്ത് ശ്രീരാമനും സീതയും ലക്ഷ്മണനും അഗസ്ത്യന്റെ ആശ്രമം സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. രാവണനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ശ്രീരാമന് വിജയം കൈവരിക്കുന്നതിനായി 'ആദിത്യഹൃദയ മന്ത്രം' ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തത് അഗസ്ത്യമുനിയാണ്. മഹാഭാരതത്തിൽ: അഗസ്ത്യന്റെ വിവിധ കഥകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തപോബലത്തെക്കുറിച്ചും മഹാഭാരതത്തിലെ വനപർവ്വതത്തിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. 4. തമിഴ് സംസ്‌കാരവും അഗസ്ത്യനും തമിഴ് ഭാഷയുടെ പിതാവ്: ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ശൈവസംസ്കാരവും തമിഴ് ഭാഷയും പ്രചരിപ്പിച്ചത് അഗസ്ത്യനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അദ്ദേഹം ആദ്യത്തെ തമിഴ് വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥമായ 'അഗത്തിയം' രചിച്ചു. സിദ്ധവൈദ്യം: തമിഴ് സിദ്ധവൈദ്യ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Siddha Medicine) ഉപജ്ഞാതാവായി അഗസ്ത്യമുനിയെയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. 5. കേരളവുമായുള്ള ബന്ധം അഗസ്ത്യാർകൂടം: തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലുള്ള പ്രശസ്തമായ പർവ്വതശിഖരമാണ് 'അഗസ്ത്യാർകൂടം'. ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അഗസ്ത്യൻ ഇവിടെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തുവെന്നും, ചിരഞ്ജീവിയായ അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും അവിടെ തപസ്സുചെയ്യുന്നുവെന്നും ശ്രേയസ് ഓൺലൈൻ മാഗസിൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അപൂർവ്വമായ ഒട്ടനവധി ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ കലവറയാണ് ഈ പ്രദേശം.

അയ്യപ്പ അഷ്ടകം 1 ശതകോടി വിഭാകര കാന്തിമതേ ശബരീഗിരി വാഴുമകം പൊരുളേ ശരണപ്രിയ, ദേവ, ദയാനിധിയേ ശനിദോഷമകറ്റി വരം തരണേ 2 തരുശാഖ നിറഞ്ഞ കൊടുംവനവും കരിനാഗമിഴഞ്ഞുലയും മനവും ഒരുപോലെ നയിച്ചു നിറഞ്ഞരുളും നിറവേ നിധിയേ നിലയേകിടണേ 3 ശബരീശ, മഹേശ, മഹാമയനേ പരിപാലയമാം മകരദ്യുതിയേ ശരണം തിരുനാമ പദാവലികൾ തവസന്നിധി തേടുമുപാസനകൾ 4 കലികാല കരാള കരങ്ങളെഴും ഇഹലോക മഹാദുരിതങ്ങളിലും അഹമെന്നുമൊഴിഞ്ഞമൃതം നിറയാൻ പരമേശ,കൃപാകര, നീ ശരണം 5 കൊടുകാനനമാണഖിലം നിറയേ നരി, നാഗ, വരാഹ, ഗണങ്ങളുമേ ഗിരിതന്നിലിരുന്നരുളും കനിവേ തവ സന്നിധിയാണടിയന്നഭയം 6 പുഴു,പക്ഷി, പരാദ,ചരങ്ങളിലും ഗജവീര, മൃഗേന്ദ്ര, മൃഗങ്ങളിലും കുടികൊണ്ടരുളുന്ന മഹാശയനേ കുറതീർത്തു തരും ജഗദീശ്വരനേ 7 മദമോഹമതാദികളാലുഴലും മനതാരിലെ വൻപുലിയേറിയിനി മഹിഷീവധമാടുക ചിന്മയനേ മണിമണ്ഡപ ജീവസമാധിതനേ 8 പരനേ പരമാത്മ പരാത്പരനേ പതിനെട്ടു പടിക്കുര ചെയ്തവനേ അതു കേറിവരുന്ന നരർക്കരുളായ്, "അതു നീ " പൊരുളായി നിറഞ്ഞവനേ. 🔔🔔🔔🔔🔔🔔🔔🔔🔔

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും തത്ത്വചിന്താപരവുമായ ഒരു ഭാഗമാണ് വിദുര മൈത്രേയ സംവാദം. മഹാഭാരത യുദ്ധത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഹസ്തിനപുരി വിട്ടിറങ്ങിയ വിദുരരും, പ്രമുഖ ജ്ഞാനിയായ മൈത്രേയ മഹർഷിയും തമ്മിൽ ഗംഗാതീരത്ത് വെച്ച് നടത്തുന്ന ആത്മീയ സംഭാഷണമാണിത്. ഈ സംവാദത്തിന്റെ പ്രധാന പശ്ചാത്തലവും അതിന്റെ തത്ത്വങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: സംവാദത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം വിദുരരുടെ തീർത്ഥാടനം: ധൃതരാഷ്ട്രരുടെയും ദുര്യോധനന്റെയും അധർമ്മങ്ങളിൽ മനംനൊന്ത് വിദുരർ കൊട്ടാരം ഉപേക്ഷിച്ച് പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാൻ ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചു. ഉദ്ധവരുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച: യാത്രയ്ക്കിടയിൽ അദ്ദേഹം ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പരമഭക്തനായ ഉദ്ധവരെ കണ്ടുമുട്ടുകയും കൃഷ്ണന്റെ സ്വധാമഗമനത്തെക്കുറിച്ചും യദുവംശ നാശത്തെക്കുറിച്ചും അറിഞ്ഞ് ദുഃഖിതനാവുകയും ചെയ്തു. : ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ വിയോഗത്തിന് മുമ്പ് ഉദ്ധവർക്ക് നൽകിയ ജ്ഞാനം, വിദുരർക്ക് ഉപദേശിച്ചുകൊടുക്കാൻ മൈത്രേയ മഹർഷിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അതനുസരിച്ച് ഉദ്ധവരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് വിദുരർ ഹരിദ്വാറിലെ ഗംഗാതീരത്ത് വെച്ച് മൈത്രേയരെ കാണുന്നത്. പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങൾ (തത്ത്വങ്ങൾ) മൈത്രേയ മഹർഷിയോട് വിദുരർ ചോദിക്കുന്ന ആത്മീയവും പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രപരവുമായ ചോദ്യങ്ങളും അതിനുള്ള മറുപടികളുമാണ് ഈ സംവാദത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം. യഥാർത്ഥ സന്തോഷം: ലൗകിക കർമ്മങ്ങൾ മനുഷ്യന് ദുഃഖം മാത്രമാണ് നൽകുന്നത്, അതിനാൽ യഥാർത്ഥ സന്തോഷം ലഭിക്കാൻ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ജീവിക്കണമെന്ന് വിദുരർ ചോദിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടി: ഈ പ്രപഞ്ചം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? ഭഗവാൻ തന്റെ മായയിലൂടെ പ്രപഞ്ചത്തെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, നിലനിർത്തുന്നു, സംഹരിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ പ്രപഞ്ചോത്പത്തി രഹസ്യങ്ങൾ ഇതിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു. വിരാട് പുരുഷൻ: ഭഗവാന്റെ വിരാട് രൂപത്തിൽ നിന്ന് ചതുർവർണ്ണങ്ങളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജീവജാലങ്ങളും എങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം. ഭഗവാന്റെ ലീലകൾ: ഗുണരഹിതനും നിർഗുണനുമായ ഈശ്വരൻ എന്തിനാണ് അവതാരങ്ങൾ എടുക്കുന്നതെന്നും ലീലകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതെന്നും ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. കാലത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം: പ്രകൃതിയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്കും സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-സംഹാരങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്ന 'കാലം' എന്ന ശക്തിയെക്കുറിച്ച് മൈത്രേയർ വിവരിക്കുന്നു. ഈ സംവാദത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഗുരുവും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് വിദുര മൈത്രേയ സംവാദം. ഭക്തിയോഗം, ജ്ഞാനയോഗം, കർമ്മയോഗം എന്നിവയുടെ സമന്വയമാണ് ഇതിലെ ഉപദേശങ്ങൾ. ലൗകിക ജീവിതത്തിലെ നിരാശകളിൽ നിന്ന് മോചനം നേടി ഒരു മനുഷ്യന് എങ്ങനെ ഈശ്വരസാക്ഷാത്കാരം നേടാം എന്ന് ഈ സംവാദം ലളിതമായി കാണിച്ചുതരുന്നു. ശ്രീമദ് ഭാഗവതം തൃതീയ സ്കന്ധത്തിലെ (3.5.2) വിദുരരുടെ പ്രശസ്തമായ ചോദ്യം. "സുഖായ കർമാണി കരോതി ലോകോ ന തൈഃ സുഖം വാലന്യദുപാരമം വാ വിന്ദേത ഭൂയസ്തത ഏവ ദുഃഖം യദത്ര യുക്തം ഭഗവാൻ വദേന്നഃ" അർത്ഥം: "ഈ ലോകത്തിലെ മനുഷ്യരെല്ലാം സുഖത്തിന് വേണ്ടിയാണ് പലവിധ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ആ കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ട് അവർക്ക് യഥാർത്ഥ സുഖം ലഭിക്കുന്നില്ല (ന തൈഃ സുഖം); എന്ന് മാത്രമല്ല, അവരുടെ ദുഃഖങ്ങൾക്ക് ഒരു ശമനവും ഉണ്ടാകുന്നതുമില്ല. നേരെമറിച്ച്, ആ കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും കൂടുതൽ ദുഃഖങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, ഈ അവസ്ഥയിൽ മനുഷ്യന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ (യഥാർത്ഥ സുഖം നൽകുന്ന) മാർഗ്ഗം എന്താണെന്ന് ഭഗവാൻ എനിക്ക് ഉപദേശിച്ചു തന്നാലും." ഈ തത്ത്വത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ: ലൗകിക സുഖങ്ങളുടെ മിഥ്യാബോധം: മനുഷ്യൻ പണം, പദവി, കുടുംബം, വസ്തുവകകൾ എന്നിവയിലൂടെ സുഖം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവ താൽക്കാലികം മാത്രമാണ്. താത്കാലിക സുഖം കഴിയുമ്പോൾ വീണ്ടും ദുഃഖവും അശാന്തിയും വരുന്നു. ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ചക്രം: ഒരു ആഗ്രഹം സാധിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ തൃപ്തനാകുന്നില്ല. പകരം, കൂടുതൽ കർമ്മങ്ങളിലേക്ക് അവൻ വലിച്ചിഴയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ദുഃഖത്തിന്റെ ഒരു വലിയ ചക്രമായി മാറുന്നു. യഥാർത്ഥ സുഖം (ആനന്ദം): ബാഹ്യവസ്തുക്കളിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് ഉള്ളിലെ ആത്മജ്ഞാനത്തിലൂടെയും ഈശ്വരഭക്തിയിലൂടെയും മാത്രമേ ശാശ്വതമായ സുഖം (ആനന്ദം) കണ്ടെത്താൻ കഴിയൂ എന്ന് ഈ ഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവഗീതയിലുള്ള പ്രശസ്തമായ ഒരു ശ്ലോകത്തിൻ്റെ ആദ്യഭാഗമാണ്. ദുര്യോധനൻ്റെ വരികൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പൂർണ്ണ ശ്ലോകം താഴെ നൽകുന്നു: "ജാനാമി ധർമ്മം ന ച മേ പ്രവൃത്തിഃ ജാനാമി അധർമ്മം ന ച മേ നിവൃത്തിഃ ത്വയാ ഹൃഷീകേശ ഹൃദി സ്ഥിതേന യഥാ നിയുക്തോസ്മി തഥാ കരോമി" ശ്ലോകത്തിൻ്റെ അർത്ഥം: ധർമ്മം എന്താണെന്ന് എനിക്കറിയാം, പക്ഷേ അത് പ്രവർത്തിക്കാൻ എനിക്ക് സാധിക്കുന്നില്ല. അധർമ്മം എന്താണെന്നും എനിക്കറിയാം, പക്ഷേ അതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നതുമില്ല. ഹേ ഹൃഷീകേശാ (ശ്രീകൃഷ്ണാ), എൻ്റെ ഹൃദയത്തിലിരുന്ന് അവിടുന്ന് എന്നെ എങ്ങനെ നയിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതിൻ്റെ പശ്ചാത്തലം: ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടും സ്വന്തം അഹങ്കാരവും ഈർഷയും കാരണം തെറ്റായ വഴിയിലൂടെ മാത്രം സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വരുന്ന മനുഷ്യൻ്റെ മാനസികാവസ്ഥയെയാണ് ദുര്യോധനൻ്റെ ഈ വാക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. തൻ്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം തനിക്കല്ല, മറിച്ച് തൻ്റെ ഉള്ളിലിരിക്കുന്ന ഭഗവാനാണെന്ന് പറഞ്ഞ് സ്വന്തം തെറ്റുകളെ ന്യായീകരിക്കാനാണ് ദുര്യോധനൻ ഇവിടെ ശ്രമിക്കുന്നത്.

ശ്രീമദ് മഹാഭാഗവതത്തിലെ ഏകാദശസ്കന്ധത്തിൽ (അദ്ധ്യായം 23, ശ്ലോകം 43) വരുന്ന **"ഭിക്ഷുഗീത"**ത്തിലെ (അവന്തി ബ്രാഹ്മണന്റെ മനോജയം) പ്രശസ്തമായ വരികളാണ്. "നായം ജനോ മേ സുഖദുഃഖഹേതുർ- ന ദേവതാത്മാ ഗ്രഹ കർമകാലാഃ മനഃ പരം കാരണമാമനന്തി സംസാരചക്രം പരിവർത്തയേദ് യത്." അർത്ഥം: നായം ജനോ മേ സുഖദുഃഖഹേതുർ: ഈ കാണുന്ന ജനങ്ങളോ മറ്റുള്ളവരോ ആരുമല്ല എന്റെ സുഖദുഃഖങ്ങൾക്ക് കാരണം. ന ദേവതാത്മാ ഗ്രഹ കർമകാലാഃ: ദേവന്മാരോ, എന്റെ ആത്മാവോ, നവഗ്രഹങ്ങളോ, ഞാൻ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളോ, കാലമോ ഒന്നും ഇതിന് ഉത്തരവാദികളല്ല. മനഃ പരം കാരണമാമനന്തി: എന്റെ മനസ്സ് മാത്രമാണ് ഇതിനെല്ലാം പ്രധാന കാരണം. സംസാരചക്രം പരിവർത്തയേദ് യത്: ഈ മനസ്സ് തന്നെയാണ് മനുഷ്യനെ ജനനമരണങ്ങളാകുന്ന സംസാരചക്രത്തിൽ ഇട്ട് തിരിക്കുന്നതും. പശ്ചാത്തലം (ഭിക്ഷുഗീതം): അവന്തി ദേശത്തെ സമ്പന്നനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ സമ്പത്തെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദരിദ്രനായി മാറിയപ്പോൾ സന്യാസം സ്വീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പലവിധത്തിൽ പരിഹസിക്കുകയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഒട്ടും പ്രകോപിതനാകാതെ ശാന്തനായി ചിന്തിച്ചു: "മറ്റുള്ളവരല്ല, എന്റെ സ്വന്തം മനസ്സ് തന്നെയാണ് എന്റെ സുഖങ്ങൾക്കും ദുഃഖങ്ങൾക്കും കാരണം. മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചാൽ ദുഃഖമില്ല". ഈ വലിയ തത്ത്വമാണ് ഭാഗവതത്തിലെ ഈ ഭാഗം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

അഗസ്ത്യമുനിയും വാതാപി എന്ന അസുരനും തമ്മിലുള്ള പുരാണകഥ രാമായണത്തിലെ വളരെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കഥയാണ്. വനവാസകാലത്ത് ശ്രീരാമൻ ലക്ഷ്മണന് ഈ കഥ പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നതായി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. പണ്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ വനങ്ങളിൽ ഇൽവലൻ, വാതാപി എന്ന് പേരുള്ള രണ്ട് ക്രൂരന്മാരായ അസുര സഹോദരന്മാർ ജീവിച്ചിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ഇൽവലൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനോട് തനിക്ക് ഇന്ദ്രന് തുല്യനായ ഒരു പുത്രനെ വരം നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണൻ അത് നിരസിച്ചതോടെ ഇവർക്ക് ബ്രാഹ്മണരോടും ഋഷിമാരോടും കടുത്ത വിരോധമായി. തുടർന്ന് അവർ ഋഷിമാരെ കൊന്നൊടുക്കാൻ ഒരു മാന്ത്രിക വഴി കണ്ടെത്തി. അസുരന്മാരുടെ തന്ത്രം വാതാപിക്ക് ഏത് രൂപവും സ്വീകരിക്കാനുള്ള മാന്ത്രികശക്തി ഉണ്ടായിരുന്നു. വഴിയിലൂടെ പോകുന്ന സന്യാസിമാരെയും യാത്രക്കാരെയും ഇൽവലൻ സ്നേഹത്തോടെ തൻ്റെ കുടിലിലേക്ക് ഭക്ഷണത്തിനായി ക്ഷണിക്കും. ഈ സമയത്ത് വാതാപി ഒരു ആടിന്റെ രൂപം സ്വീകരിക്കും. ഇൽവലൻ ഈ ആടിനെ അറുത്ത് മാംസം പാകം ചെയ്ത് അതിഥികൾക്ക് നൽകും. ഭക്ഷണം കഴിച്ച് അതിഥിയുടെ വയറു നിറയുമ്പോൾ ഇൽവലൻ ഉറക്കെ വിളിക്കും: "വാതാപി, പുറത്തു വരൂ!". ഈ വിളി കേൾക്കേണ്ട താമസം, അതിഥിയുടെ വയറു കീറി വാതാപി പുറത്തു വരും. ആ നിമിഷം ആ സന്യാസി മരണപ്പെടും. അതിനുശേഷം ഇവർ ആ മനുഷ്യൻ്റെ മാംസവും അവരുടെ സമ്പത്തും കൈക്കലാക്കുമായിരുന്നു. ഈ ക്രൂരത കാരണം ആ വനത്തിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യാൻ എല്ലാവരും ഭയന്നു. അഗസ്ത്യമുനിയുടെ വരവ് ഒരിക്കൽ തന്റെ പിതൃക്കളുടെ കടം വീട്ടാനായി ലോപാമുദ്രയെ വിവാഹം കഴിച്ച അഗസ്ത്യമുനിക്ക് വലിയ തുക ധനം ആവശ്യമായി വന്നു. ധനം തേടിയുള്ള യാത്രയിൽ അദ്ദേഹം ചില രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം ഇൽവലന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെത്തി. അഗസ്ത്യനെ കണ്ട ഇൽവലൻ പതിവുപോലെ അദ്ദേഹത്തെയും വധിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. വാതാപിയെ ആടാക്കി മാറ്റി, അതിന്റെ മാംസം പാകം ചെയ്ത് അഗസ്ത്യമുനിക്ക് നൽകി. തന്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ അസുരന്മാരുടെ ചതി മനസ്സിലാക്കിയ അഗസ്ത്യൻ ഒന്നും അറിയാത്ത ഭാവത്തിൽ ആ മാംസം മുഴുവൻ കഴിച്ചു തീർത്തു. വാതാപിയുടെ അന്ത്യം ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞയുടൻ ഇൽവലൻ പതിവുപോലെ പരിഹാസത്തോടെ ഉറക്കെ വിളിച്ചു: "വാതാപി പുറത്തു വരൂ!". എന്നാൽ ഈ സമയം അഗസ്ത്യമുനി തന്റെ വയറ്റിൽ തടവിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: "വാതാപി ജീർണ്ണോ ഭവഃ" (വാതാപി ദഹിച്ചു പോകട്ടെ!) അഗസ്ത്യന്റെ തപോബലത്താൽ വാതാപി മുനിയുടെ വയറ്റിൽ കിടന്ന് പൂർണ്ണമായും ദഹിച്ചു ചാരമായി മാറി. ഇൽവലൻ എത്ര വിളിച്ചിട്ടും വാതാപി പുറത്തുവന്നില്ല. തന്റെ സഹോദരൻ മരിച്ചുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഇൽവലൻ അഗസ്ത്യനെ ആക്രമിക്കാൻ മുതിർന്നുവെങ്കിലും മുനി ഇൽവലനെയും തന്റെ തപോബലത്താൽ ഭസ്മീകരിച്ചു (ചില പുരാണങ്ങളിൽ ഇൽവലൻ ഭയന്ന് മുനിക്ക് വലിയ ധനം നൽകി ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെട്ടതായും പറയുന്നു). ഇങ്ങനെ അഗസ്ത്യമുനി ലോകത്തെ ആ അസുരന്മാരുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷിച്ചു. 'തീരാത്ത ദഹനക്കേട്' ഉണ്ടാകുമ്പോൾ "വാതാപി ജീർണ്ണോ ഭവഃ" എന്ന് മന്ത്രം ചൊല്ലുന്ന പതിവ് ഈ പുരാണകഥയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്.

"ഈ ദ്വാദശി പുലരിയിൽ അത്യന്തം സങ്കടത്തോടെ എന്റെ പ്രിയ സുഷമ ചേച്ചി(ശ്രീമതി. സുഷമാ രാജീവ്) അറിയിച്ച വാർത്ത കേട്ടാണ് ഞാൻ ഉണർന്നത്. കുഞ്ഞേ......... പെരുമ്പള്ളിയദ്ദേഹം....ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു. ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തെ ഹൃദയത്തോടു ചേർത്ത് വെച്ച് ഭക്തർക്ക് പകർന്നു പങ്കിട്ട പാരായണവും, ഭഗവത് കഥാ പ്രഭാഷണങ്ങളും... ഒരു നിമിഷം എന്റെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നു പോയി. ഞാനെന്നൊരു ഭാവമില്ലാതെ, മറ്റു ഭാവഭേദങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, ശാന്തനായി, സാത്വികഭാവമോടെ അമ്പലപ്പുഴ നാടകശാലയിൽ ചമ്രം പടിഞ്ഞിരുന്ന്, ഗുരുവായൂരപ്പദാസ സ്വാമികളോടൊപ്പവും, അല്ലാതെയും ഏറെ ദിനങ്ങളിൽ ആചാര്യനായും നമുക്ക് പകർന്നു തന്ന ആ ഭാഗവതപീയൂഷത്തിന്റെ മാധുര്യം, ആ വാത്സല്യ സ്വാദ്,ആ മുഖത്തെ ശാന്ത ഭാവം അവ ഇന്നും മങ്ങാതെ, മായാതെ മേഥയിലും മനസ്സിലും പ്രകാശമാനമാർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു.... ഹേ.... ഭാഗവതാചാര്യാ...... അങ്ങയെ ഈയുള്ളവന് മറക്കാനാവില്ല... ഞാനെഴുതിയ സോപാന രചനകൾ വിജയൻ പാടുന്നത് കേട്ട് വാത്സല്യത്തോടെ ചേർത്തുനിർത്തിയത് മറക്കില്ല... മള്ളിയൂരിന്റെ സ്നേഹഭാജനം തന്നെയാണ് മധു.... എന്നു പറഞ്ഞ ആ...... വാക്കുകൾ ഒരു പുരസ്കാരമായി ഇന്നും മനസ്സിലുണ്ട്. ഒരു കവിതയെഴുതാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതും ഇന്നും ഓർമ്മയിൽ മായാതെയുണ്ട്. വളരെ വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഗുരുവായൂര് ആചാര്യന്മാരാൽ നടത്തിയ ഒരു സപ്താഹത്തിന്റെ ഒരു ദിനത്തിലെ പ്രഭാതത്തിൽ നമ്മുടെ കുഞ്ഞ് വിജയകുമാറിന്റെ (അന്ന് അദ്ദേഹം ചെറിയ കുട്ടിയായിരുന്നു.... ട്ടോ.. ) സോപാന സംഗീത പരിപാടി നടത്തുവാൻ നിശ്ചയിച്ച് ക്ഷണിക്കുകയുണ്ടായി... വിജയൻ അക്കാര്യം എന്നോട് പറയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അത് വിജയകുമാറിന്റെ ഗുരുവായൂരെ ആദ്യ പരിപാടിയാണെന്നാണ് എന്റെ വിശ്വാസം. ആ ക്ഷണം വലിയ ആഹ്ലാദമായി.. സാക്ഷാൽ വൈകുണ്ഠനാഥന്റെ മുന്നിൽ ഒരു പരിപാടി അവതരിപ്പിക്കുക എന്നത് മഹാഭാഗ്യവുമാണല്ലോ....... ഗുരുവായൂര് നടന്ന ആ സപ്താഹത്തിന് കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് അമ്പലപ്പുഴ നാടകശാലയിൽ നടന്ന ഒരു സപ്താഹത്തിൽ ആചാര്യനായി പെരുമ്പള്ളിലദ്ദേഹം വരികയുണ്ടാകയും, ആ ദിനങ്ങളിലെ ഒരു സന്ധ്യാവേളയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ കാണുകയും ചെയ്തു.... ആ കൂടികാഴ്ചയിൽ നടന്ന സംസാരത്തിനിടയിൽ വിജയനെ ഗുരുവായൂര് സപ്താഹത്തിൽ പാടാൻ ക്ഷണിച്ച വിവരത്തിനൊപ്പം തന്നെ.. ." മള്ളിയൂരിന്റെ വാത്സല്യ ഭാജനമേ..... താങ്കൾ..... ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ച് ഒരു കവിതയെഴുതി ആ വേദിയിൽ പാടാനായി തയ്യാറാക്കി വിജയന് കൊടുക്കണം... സത്യത്തിൽ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്....അന്നു വരെ ഗുരുവായൂരപ്പനെ നേരിൽ കാണാത്ത.....എന്റെ അമ്മൂമ്മ പാടി പഠിപ്പിച്ച ബ്രഹ്മശ്രീ. ചേന്നാസ് ത്രിവിക്രമൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ശ്ലോകങൾ ജപിച്ച് ഞാൻ ശൂന്യതയിലേക്ക് നോക്കി നിന്നതും.... പെരുമ്പള്ളിയദ്ദേഹം നടന്നു മറയുന്നതും ഇന്നും മങ്ങാതെ മറയാതെ ഓർമ്മയിലുണ്ട്. അങ്ങിനെ പരിപാടിക്ക് പാടാനായി, എന്റെ അകതാരിലെ അകക്കണ്ണിനു മാത്രമറിയുന്ന, അതായത് അന്നുവരെ ഗുരുവായൂരിൽ പോയി ദർശനം നടത്താൻ കഴിയാത്ത.....എനിക്ക്... ആ ധരഭാരമറിയുന്ന..... ആ...ആശ്രിത വത്സലനായ ആ.....കരുണമയനായ രമാകാന്തനെ...... ആ... മഹനീയാഭ ചൂടുന്ന ജഗന്നാഥനെ .ആ......ജനാർദ്ദനനെ.... ആ... മുകുന്ദനെ... മഥുരാധിപതിയായി മരുവുന്ന സാക്ഷാൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെ മനസ്സിൽ ചേർത്ത് നിർത്തി തൊഴുത്..സമർപ്പിച്ച് ഭഗവത് കൃപയാലും തിരുമേനിയുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെയും അഞ്ചു ഖണ്ഡികയിൽ കവിതയെഴുതുകയും, ആ കവിത വിജയന് നൽകിയതും അവിടെ നടന്ന ആ സപ്താഹ ദിനങ്ങളിലെ ഒരു സുദിന പ്രഭാതത്തിൽ തന്നെ വിജയകുമാർ അനൂപുമൊത്ത് പാടി അവതരിപ്പിച്ചതും ദിവ്യ സ്മരണയോടെ ഇന്നും എന്റെ മനസ്സ് സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഭാഗവതം സ്നേഹമാണ്, അമൃതാണ്, കൂട്ടി ചേർത്തു നിർത്തുന്ന ആനന്ദ പീയൂഷമേറിടുന്ന ആഹ്ലാദസാഗരമാണത്......എന്നൊക്കെ തികഞ്ഞ ശാന്തതയോടെ നമുക്ക് പറഞ്ഞ് തന്ന സാക്ഷാൽ നാരായണ പാദങ്ങളിൽ ലയിച്ച ഭാഗവത നവശുകൻ ബ്രഹ്മശ്രീ. പെരുമ്പള്ളി കേശവൻ നമ്പൂതിരി അവർകളുടെ ഓർമ്മകൾക്കു മുന്നിൽ അശ്രുപുഷ്പങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച് എന്റെ സാഷ്ടാംഗപ്രണാമം.." (Madhu Ambalapuzha)

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) ഇരുപത്തിഅഞ്ചാം ദിവസം. (2026 ജൂൺ 25) കാര്യസാദ്ധ്യം നിർവ്വഹിച്ചു വരും വരെ അർജ്ജുനനെയോർത്ത് സങ്കടപ്പെട്ടിരിക്കാതെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യാം എന്ന് ധർമ്മപുത്രാദികൾ തീരുമാനിച്ചിരിക്കെയാണ്, ദേവലോകത്തു നിന്ന് ദേവേന്ദ്രൻ്റെയും പാർത്ഥൻ്റെയും സന്ദേശവുമായി ലോമശമഹർഷി എത്തുന്നത്. വേണ്ടത്ര അസ്ത്രശസ്ത്രാദികൾ നേടിയ അർജ്ജുനൻ, ദേവകാര്യാർത്ഥം തപസ്സിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏറെ വൈകാതെ തിരിച്ചു വരും. ഒരു കാര്യം നേടിയെടുക്കാൻ തപസ്സിനോളം ഉചിതമായ മാർഗ്ഗം ഇക്കാലത്തും ഇല്ല. "തപഃ ആലോചനേ," മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഏകോപിപ്പിച്ചു നിർത്തിയുള്ള ആലോചനയിൽത്തന്നെ കാര്യം പകുതി നിർവ്വഹിച്ചതായി കരുതാം. സമുദ്രലംഘനത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുന്ന മാരുതിയിൽ ആ തപസ്സിൻ്റെ മാതൃകയുണ്ട്. കേന്ദ്രീകരിച്ച ലക്ഷ്യത്തിൽ എത്തിയതായി ചിന്തിച്ചുള്ള മനോനില, "ജഗാമ ലങ്കാം മനസാ മനസ്വീ..." എന്ന നിശ്ചയം. "തപസോ ഹി പരം നാസ്തി തപസാ വിന്ദതേ മഹത് " തപസ്സു കൊണ്ട് മഹത്തായതൊക്കെ നേടാനാവും. ദേവേന്ദ്രനെ ഉദ്ധരിച്ച് ലോമശമഹർഷി പറയുന്നു, 'കർണ്ണനെ എനിക്കും അറിയാം. മഹാബലവാനാണ്, ഉത്സാഹശാലിയാണ്, ശിവപുത്രൻ സുബ്രഹ്മണ്യനു തുല്യനാണ് ആദിത്യൻ്റെ പുത്രനുമാണ്. ആ കർണ്ണനെ വധിക്കാനുള്ള ചിന്തയാൽ സദാ ആകുലമാണ് യുധിഷ്ഠിരൻ്റെ മനസ്സ്. അർജ്ജുനൻ്റെ പ്രഭാവത്തെ ഒട്ടും കുറച്ചു കാണണ്ട. കർണ്ണനെച്ചൊല്ലിയുള്ള ഭയത്തെ അകറ്റൂ. ഇപ്പോൾ തീർത്ഥയാത്ര ചെയൂ. ധനനിദാനമായി ധർമ്മത്തിൽ തല്പരനാകണം, ധനമാർജ്ജിക്കണം എന്നാണ് അർജ്ജുനൻ അറിയിച്ചത്. ഭവാനെ സകല ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ലോമശ മഹർഷി തീർത്ഥാടനത്തിൽ സഹായിക്കും, മഹേന്ദ്രൻ ആശംസിക്കുന്നു. ഭയം നീക്കാൻ തീർത്ഥയാത്ര സഹായിക്കും, അനാസക്തനാവാനും. അസത്യവാൻ, അവിദ്വാൻ, പാപി, വക്രബുദ്ധി തുടങ്ങിയവർ തീർത്ഥാടനം ചെയ്തിട്ടു കാര്യമില്ല. തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഒരു രാജകീയ നിയമമാണ്, ലഘുവായിരിക്കുക, സ്വൈര്യമായി നടത്തിവരാൻ അതാവശ്യമാണ്. വിശപ്പും ദാഹവും ശീതാദികളും മറ്റു യാത്രാ ക്ലേശങ്ങളും സഹിക്കാനാവത്തവരെ ഒഴിവാക്കി, ഏതാനും വനവാസി ബ്രാഹ്മണരെ അനുവദിച്ചും യാത്രയ്ക്കു തയ്യാറായി. വേദവ്യാസനും പർവ്വതമുനിയും നാരദരും അനുഗ്രഹിച്ചു. ധൗമൃനും ലോമശ മഹർഷിയും അനുഗമിക്കാൻ തയ്യാറായി. ശുദ്ധ തീർത്ഥങ്ങളിൽ മന:ശുദ്ധി പ്രധാനമാണ്. ശരീരതലത്തിലുള്ള മാനുഷവ്രതവും, മനോ-ബുദ്ധി- പ്രാണ നിയന്ത്രണമുള്ള ദൈവവ്രതവും പാലിക്കണം. കിഴക്കു ദിശയിലേക്കാണ് യാത്ര ആരംഭിച്ചത്. യാത്രയിൽ യുധിഷ്ഠിരനെ ബാധിച്ച ആധിയായിരുന്നു, സദ്ഗുണങ്ങളുള്ള തങ്ങൾക്ക് ദു:ഖാനുഭവങ്ങളും സദ്ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത ദുര്യോധനാദികൾക്ക് സമൃദ്ധിയും. അധർമ്മത്തിൻ്റെ പാതയിൽ പുരോഗമിച്ചവർ വിജയത്തിൻ്റെ അഹന്തയാലും ക്രോധത്താലും സങ്കോചമില്ലാത്ത അമംഗളകർമ്മത്താലും സമൂലം നശിക്കും. വ്യാകുലത വേണ്ട, രാജ്യശ്രീയെ നേടും, യുധിഷ്ഠിരനെ ലോമശ മഹർഷി അനുഗ്രഹിച്ചു. തീർത്ഥയാത്രയെ സംബന്ധിക്കുന്ന ചില ചിന്തകൾ കൂടി പങ്കുവെയ്ക്കുന്നു. ശാശ്വതസുഖവും നിർഭയമായ ആനന്ദവുമാണ് മനുഷ്യൻ്റെ ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം. പരിചിതമായ വിഷയസുഖത്തിൻ്റെ പരിമിതികൾ, അത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ തേജസ്സ് നശിപ്പിക്കും, ജര ബാധിക്കും, ലഭ്യത കുറയും തുടങ്ങിയവയാണ്. "സർവ്വേന്ദ്രിയാണാം ജരയന്തി തേജഃ..." ബാഹ്യവിഷയാധിഷ്ഠിതമല്ല സുഖം. നിത്യ ജീവിതം എളുപ്പമാക്കാനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി ബാഹ്യവിഷയങ്ങൾ സജ്ജീകരിക്കാം. അവ ആനന്ദം ഉറപ്പാക്കില്ല. ആനന്ദം ആത്മനിഷ്ഠമാണ്, അതിൻ്റെ വഴി ശുദ്ധിയുടെയും ജ്ഞാനത്തിൻ്റെയുമാണ്, യോഗയുക്തമാണ് അതിലേക്കുള്ള ഗതി. തീർത്ഥാടനവും സഹായിക്കും. ലൗകിക ജീവിതം നയിക്കുന്നവർക്കും തീർത്ഥാടനം ഊർജ്ജദായകമാണ്. നിർഗ്ഗുണതീർത്ഥാടനം എന്ന ആത്മതീർത്ഥാടനത്തെ ആരുണിയിലൂടെ കണ്ടു. ഈ കഠോപനിഷദ് മന്ത്രം പ്രസക്തമാവുന്നു. കഠോപനിഷത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ശ്ലോകം ഇപ്രകാരമാണ്: "യച്ഛേത് വാങ്മനസീ പ്രാജ്ഞസ്തദ് യച്ഛേത് ജ്ഞാന ആത്മനി ജ്ഞാനം ആത്മനി മഹതി നിയച്ഛേത് തദ് യച്ഛേത് ശാന്ത ആത്മനി " അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച് പരമമായ സത്യത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഈശ്വരനിൽ ലയിപ്പിക്കുന്ന ധ്യാനരീതിയെ വൃക്തമാക്കുന്നു. സംസാരത്തെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ആദ്യം മനസ്സിൽ ലയിപ്പിക്കണം. ആ മനസ്സിനെ ബുദ്ധിയിൽ ചേർക്കണം. ബുദ്ധിയെ മഹത്തായ ആത്മാവിലും, അതിനെ പരമമായ ശാന്തതയിലും ലയിപ്പിക്കണം. ഇതാണ് നിർഗുണ തീർത്ഥാടനം. തീർത്ഥാടന സംബന്ധിയായി സ്വാമിജി മുമ്പെഴുതിയ വരികൾ സമന്വയിച്ച് ശ്രീമതി. രാധാദേവി ദേവരാജൻ എഴുതിയത്, തുടർന്നുദ്ധരിക്കുന്നു. "കാഴ്ചയുടെ ലോകത്ത് നിന്ന് വേണ്ട പക്വതയും വിവേക വൈരാഗ്യവും ആർജ്ജിച്ച് കാഴ്ചക്കാരനിലേക്ക് ഉന്മുഖമായി നടത്തുന്ന തീർത്ഥാടനം. മാതാവ് തൈപ്പിച്ച് അണിയിച്ച കാല ദേശത്തിന്റെ പൊന്നുടയാട അഴിഞ്ഞ് അകന്ന് ഞാൻ അസ്തമിക്കുന്ന തീർത്ഥയാത്ര... ആദിയിൽ ഉദിച്ച അനാഹത നാദത്തിന്നുറവിടം തേടുന്ന യാത്ര... കാലത്തിൻ തേരുരുളെത്താത്ത ബോധത്തിൻ ആഴത്തിൽ ചെന്ന് വിലീനമാകുന്ന യാത്ര... വായനയെ വാതായനമായിട്ട്, കവാടമായിട്ട് ചിത്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് സ്വാമിജി എഴുതിയ കുറിപ്പ് : "നഗരം താണ്ടി കാടും കുന്നും മേടും കലിതുള്ളും കടലും കടന്ന് മാമലകൾക്കപ്പുറത്ത്, ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനും ആകാശ നീലിമയ്ക്കും നക്ഷത്രപ്പെരുമയ്ക്കും അപ്പുറത്ത്, ഇരുളും വെളിച്ചവും അസ്തമിക്കുന്ന നിഷ്പന്ദ സൗന്ദര്യ മൗനം... അറിയപ്പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ലോകം എത്രയോ നിസ്സാരം... സ്ഥൂലതലത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്ക് അന്വേഷണം തേടിപ്പോയാലും, സൂക്ഷ്മ തലത്തിൽ ആറ്റത്തിന്റെ അന്തർ രഹസ്യം തേടിപ്പോയാലും... അല്ലെങ്കിൽ അകത്തേക്ക് : "ഇന്ദ്രിയഭോഗ കിനാവുകൾക്കും, മനസ്സിന്റെ കാമത്തിന്നും കരുതലിനും, ക്രൂര വൈകാരിക വൈജാത്യ വികാരങ്ങൾക്കും, സ്നേഹാനുകമ്പാമസൃണമായ നിലാവിനും, കാവ്യഭാവനാ നടന ചാരുതയ്ക്കും, വൈജ്ഞാനിക സ്വദ്വാനുഭൂതിക്കും അപ്പുറം ദേശകാല അതിരുകൾ പൊഴിഞ്ഞ് വീഴുന്ന ധ്യാന പ്രഭാതത്തിലേക്കുള്ള വാതായനം.... ഇങ്ങനെ, തീർത്ഥാടനം എന്നത് നമ്മുടെ ജീവിത യാത്രയിൽ അനവരതം സാധിക്കാവുന്ന കാര്യമായി മാറുന്നു ... കൂട്ടത്തിൽ ഇപ്പോൾ ആസ്വദിക്കുന്ന മഹാഭാരതശ്രവണ തീർത്ഥാടനവും... ഇങ്ങനെ എല്ലാ യാത്രകളെയും തീർഥാടനമാക്കാൻ ജാഗ്രതയുണ്ടായാൽ വളരെ ഉപകാരപ്രദമാവും... മനീഷാ പഞ്ചകം - ശ്ലോകം 1 "ജാഗ്രത് സ്വപ്ന സുഷുപ്തിഷു സ്ഫുടതരാ യാ സംവിദുജ്ജൃംഭതേ യാ ബ്രഹ്മാദിപിപീലികാന്തതനുഷു പ്രോതാ ജഗത്‌സാക്ഷിണീ സൈവാഹം ന ച ദൃശ്യവസ്ത്വിതി ദൃഢപ്രജ്ഞാപി യസ്യാസ്തി ചേത് ചണ്ഡാലോഽസ്തു സ തു ദ്വിജോഽസ്തു ഗുരുരിത്യേഷാ മനീഷാ മമ" ജാഗ്രത്, സ്വപ്ന, സുഷുപ്തി അവസ്ഥകളിൽ യാതൊരു മങ്ങലും ഇല്ലാതെ ജ്വലിച്ച് നിൽക്കുന്ന ബോധം... ആ ബോധം എന്റെ ഉള്ളിൽ എന്നാണ് നാം പ്രാഥമികമായിട്ട് മനസ്സിലാക്കുക... പക്ഷേ ശങ്കര ഭഗവത്പാദർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു - പ്രപഞ്ചത്തിലെ സകല സ്ഥൂല ശരീരങ്ങളും - ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരം തൊട്ട് ഇങ്ങേയറ്റത്തെ ഉറുമ്പിന്റെയോ പുൽക്കൊടിയുടെയോ ശരീരം വരെ - അവിടെയും അന്തര്യാമിയായിട്ട് പ്രകാശിക്കുന്നത് ഈ ബോധതത്വം ആണ്... ഞാൻ എന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് ഊളിയിട്ട് ഇറങ്ങി എന്റെ ആത്മാവിനെ സ്പർശിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മർമ്മത്തെയാണ് സ്പർശിക്കുന്നത്... അങ്ങനെ ഔതപ്രോക്തമായി ജഗത്തിന്റെ മുഴുവൻ സാക്ഷിയായിട്ട് പരിലസിക്കുന്ന ചൈതന്യം... എന്റെ ഉള്ളിലും എല്ലാവരുടെ ഉള്ളിലും ഒന്ന്... ആ ചൈതന്യമാണ് ഞാൻ, അല്ലാതെ ഈ ദൃശ്യ വസ്തു അല്ല എന്നുള്ള ദൃഢ ബുദ്ധി ഉള്ള ഒരാളെക്കുറിച്ച് ശങ്കര ഭഗവത്പാദര്‍ പറയുകയാണ് - അയാൾ ചണ്ഡാളൻ ആവട്ടെ, ബ്രാഹ്മണൻ ആവട്ടെ - അദ്ദേഹം എന്റെ ഗുരുവാണ്, ആ ഗുരുവിനായിക്കൊണ്ട് എന്റെ പ്രണാമങ്ങൾ..." പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 25.06.2026

ജംബുകേശ്വര ക്ഷേത്രം. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ (Trichy) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ജംബുകേശ്വര ക്ഷേത്രവുമായി (Thiruvanaikaval Jambukeswarar Temple) ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ആനയുടെയും എട്ടുകാലിയുടെയും ഐതിഹ്യം. പഞ്ചഭൂത ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ 'അപ്പു ലിംഗം' (ജലം) ആയി ഭഗവാൻ ശിവനെ ആരാധിക്കുന്ന ഇടമാണിത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവലിംഗത്തെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച ഒരു ആനയുടെയും എട്ടുകാലിയുടെയും കഥ താഴെ വിവരിക്കുന്നു: 1. ശാപമോക്ഷവും പുനർജന്മവും കൈലാസത്തിലെ ശിവഗണങ്ങളായ മാല്യവാൻ, പുഷ്പദന്തൻ എന്നിവർ തമ്മിൽ വഴക്കിടുകയും പരസ്പരം ശപിക്കുകയും ചെയ്തു. ശാപഫലമായി മാല്യവാൻ ഭൂമിയിൽ എട്ടുകാലിയായും പുഷ്പദന്തൻ വെളുത്ത ആനയായും ജനിച്ചു. ഇരുവരും കാവേരി നദിക്കരയിലെ ഒരു ജംബു (ഞാവൽ) മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിലുള്ള ശിവലിംഗത്തെ ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി. 2. ഭക്തിയുടെ മത്സരം ആനയുടെ ആരാധന: ആന ദിവസവും കാവേരി നദിയിൽ നിന്ന് തുമ്പിക്കൈയിൽ വെള്ളവും പൂക്കളും കൊണ്ടുവന്ന് ശിവലിംഗം വൃത്തിയാക്കി അഭിഷേകം ചെയ്യുമായിരുന്നു. എട്ടുകാലിയുടെ ആരാധന: ഞാവൽ മരത്തിൽ നിന്ന് ഇലകളും പൊടിയും ശിവലിംഗത്തിന്മേൽ വീഴാതിരിക്കാൻ എട്ടുകാലി ഭഗവാന് മുകളിലായി നൂലുകൊണ്ട് ഒരു വല നെയ്ത് പന്തൽ തീർത്തു. 3. തർക്കവും അന്ത്യവും ദിവസവും രാവിലെ വരുമ്പോൾ ശിവലിംഗത്തിന് മുകളിൽ എട്ടുകാലിവല കാണുന്ന ആന, അത് അഴുക്കാണെന്ന് കരുതി തന്റെ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് വലിച്ചുപൊട്ടിച്ചു കളയുമായിരുന്നു. തന്റെ ഭക്തിയെ ആന അപമാനിക്കുന്നു എന്ന് കരുതിയ എട്ടുകാലിക്ക് കടുത്ത ദേഷ്യം വന്നു. ഒരു ദിവസം ആന വല പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ, കോപാകുലനായ എട്ടുകാലി ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈയ്ക്കുള്ളിൽ കയറി കടിച്ചുകുടഞ്ഞു. വേദന സഹിക്കാനാവാതെ ആന തന്റെ തുമ്പിക്കൈ നിലത്തും മരത്തിലും അടിച്ചുവീഴ്ത്തി. ഈ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ആനയും എട്ടുകാലിയും ഒരുമിച്ച് മരണപ്പെട്ടു. 4. ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹവും പേരിന്റെ പശ്ചാത്തലവും ഇരുവരുടെയും നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയിൽ സംപ്രീതനായ ശിവഭഗവാൻ അവർക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് മോക്ഷം നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചു. തമിഴിൽ 'തിരു' എന്നാൽ വിശുദ്ധമെന്നും, 'ആനൈ' എന്നാൽ ആനയെന്നും, 'കാ' എന്നാൽ കാട് എന്നുമാണ് അർത്ഥം. ആന ആരാധിച്ച ഈ കാട് പിന്നീട് 'തിരുആനൈക്കാവൽ' (Thiruvanaikaval) എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 5. കോച്ചെങ്ങണ്ണാൻ ചോള രാജാവും ക്ഷേത്രഘടനയും ഈ കഥയ്ക്ക് ഒരു തുടർച്ച കൂടിയുണ്ട്. മരണപ്പെട്ട എട്ടുകാലി തന്റെ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ പ്രശസ്തനായ കോച്ചെങ്ങണ്ണാൻ ചോള രാജാവായി ജനിച്ചു. മുൻജന്മത്തിലെ ഓർമ്മകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന രാജാവ്, തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നിരവധി ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. തന്റെ മുൻജന്മ ശത്രുവായ ആനയ്ക്ക് ഒരിക്കലും പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയാത്ത രീതിയിലാണ് അദ്ദേഹം ജംബുകേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗർഭഗൃഹം നിർമ്മിച്ചത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിൽ വാതിൽ വളരെ ചെറുതാണ് (ഏകദേശം 4 അടി ഉയരവും 2.5 അടി വീതിയും മാത്രം). ഒരു മനുഷ്യന് പോലും കുനിഞ്ഞുമാത്രമേ ഇതിലൂടെ അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ സാധിക്കൂ, ആനയ്ക്ക് ഒട്ടും പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഈ വാതിൽ ഇന്നും ആ ഐതിഹ്യത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവായി നിലകൊള്ളുന്നു.

നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ആറു രാക്ഷസന്മാർ ആധുനിക ലോകത്തോട് വേദങ്ങൾക്ക് ചിലതു പറയാനുണ്ട്. അസാധാരണമെന്ന് നമുക്ക് തോന്നാവുന്ന അത്തരത്തിലുള്ള ഒരുപദേശം ഏറെ പ്രസക്തമാണെന്ന് തോന്നുന്നു. നമുക്ക് നമ്മോടുതന്നെ ഒന്നു സംവദിക്കാൻ ഈ മന്ത്രം ഏറെ പ്രയോജനം ചെയ്യും. ഓം ഉലൂകയാതുo ശുശുലുകായതും ജഹി ശ്വയാതുമുത കോകയാതുമ് സുപർണ്ണയാതുമുത ഗൃത്രയാതും ദൃഷദേവ പ്രമൃണ രക്ഷ ഇന്ദ്ര ഋഗ്വേദത്തിലും (7 . 104 . 22 )അഥർവ്വവേദത്തിലും ( 8 . 4 . 22 ) ഒരുപോലെ കടന്നുവരുന്ന അസാധാരണ മന്ത്രം. വസിഷ്ഠനാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ദൃഷ്ടാവ്. എന്താണീ മന്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥമെന്നു നമുക്കു നോക്കാം. നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഈ ആറു രാക്ഷസന്മാർ ആരെല്ലാമാണെന്നു നോക്കാം. 1. മൂങ്ങയെപോലെ ബുദ്ധിശൂന്യമായി പ്രവർത്തിക്കുക,(ഉലൂകയാതും) 2 . ചെന്നായെപോലെ ക്രൂരമായി പ്രവർത്തിക്കുക,( ശുശുലൂകയാതും) 3.പട്ടിയെപ്പോലെ അന്യോന്യം മത്സരിക്കുകയും മനുഷ്യന്റെ മുൻപിൽ വാലാട്ടുകയും ചെയ്യുക,( ശ്വയാതും) 4. ചക്രവാകപ്പക്ഷിയെപോലെ കാമത്തോടെ പെരുമാറുക,(കോകയാതു) 5. ഗരുഡനെപോലെ ഗർവ്വോടും അഹങ്കാരത്തോടും ജീവിക്കുക, 6. കഴുകനെപോലെ അന്യന്റെ ശവം കൊണ്ട് ജീവിക്കുക. ഈ ആറു രാക്ഷസന്മാരാണ് ആധുനിക ലോകത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുക്കൾ. ഇവ നമ്മെ കീഴടക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് നാം വാരം വാരം ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടേ ഇരിക്കണം. പ്രാണനാണ് വസിഷ്ഠനെന്ന് ഏവർക്കും അറിയാമല്ലോ. 'പ്രാണോ വൈ വസിഷ്ഠഹ:' എന്ന് പറയാറുണ്ട്. നമ്മുടെ പ്രാണന് സുഖവും സന്തോഷവും ഉണ്ടാകുമ്പോഴേ മനസ്സും ആത്മാവും ശാന്തമാവുകയുള്ളൂ. നാം പറഞ്ഞു ഇന്നിന്റെ ലോകം ഭയാനകമായ സങ്കുചിത വിചാരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണെന്ന്. എന്നാൽ എങ്ങനെ. ഏതുവിധത്തിലാണ് ആ ഭയങ്കരത നടമാടുന്നതെന്നാണ് ഈ മന്ത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. സാർവ്വജനീനമാണ് വേദത്തിലെ ഉക്തികൾ. മൂങ്ങയും, ചെന്നായയും, പട്ടിയും, ചക്രവാക പക്ഷിയും, ഗരുഡനും, കഴുകനും നമ്മുടെ മനസ്സിൽ കയറിക്കൂടാതെ അനുനിമിഷം കാത്തു സൂക്ഷിക്കുക! 1 . ഉലൂകയാതും ( മൂങ്ങ ) മൂങ്ങക്ക് പ്രകാശത്തെ പേടിയാണ്. സത്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണല്ലോ പ്രകാശം. സത്യമാകുന്നു പ്രകാശത്തെ പിടിക്കുമ്പോൾ സത്യത്തെ വെറുക്കുന്നവരായി നാം മാറും. സത്യത്തെ നാം അംഗീകരിച്ചേ പറ്റൂ. ജീവിതത്തിൽ വിജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ സത്യത്തിനു നേരെ പുറംതിരിഞ്ഞു നിൽക്കരുത്. പ്രകൃതിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടതാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. സത്യത്തെ ത്യജിക്കുന്നതിലൂടെ ഈശ്വരനെയാണ് നാം ത്യജിക്കുന്നത്. സത്യത്തെ ആശ്ലേഷിക്കാത്തവന് എങ്ങനെ ഭക്തിയും ആധ്യാത്മികതയും ഉണ്ടാവും. ഈ ലോകത്തു നമുക്കു കിട്ടുന്നതെല്ലാം ജന്മജന്മാന്തരങ്ങളായി നാം ആർജ്ജിച്ച പാപപുണ്ണ്യ ഫലങ്ങളാണ്. ആ ഫലം നാം കഴിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് സദാ ഓർക്കുക. 2 . ശുശുലൂകയാതും ( ചെന്നായ് ) ക്രൂരതയാണ് നമ്മുടെ മനസ്സിനെ സമാവേശിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ രാക്ഷസൻ. ഇത് ചെന്നായെപോലെയാണ്. ചെന്നായ് യാതൊരു മനസ്സലിവുമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നമ്മിൽ ചിലരെങ്കിലും ഇത്തരം ക്ർരോര്തകളിൽ ചെന്നു വീഴാറുണ്ട്. അപ്പോൾ നമ്മിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ തരിമ്പും വന്നു കേറില്ല. നോക്കൂ നാം ആരോടെങ്കിലുമൊക്കെ ക്രൂരതയോടു പെരുമാറിയതിനുശേഷം ഈശ്വരപ്രാർത്ഥന നടത്തിയതുകൊണ്ട് വല്ല പ്രയോജനവുമുണ്ടാകുമോ? ക്രൂരത മനസ്സിലുള്ളവനെ ഭക്തിയോ സ്നേഹമോ ഉണ്ടാകുമോ? ഭക്തിയും സ്നേഹവും ഉണ്ടാകണമെങ്കിൽ ക്രൂരത എന്ന ചെന്നായെ മനസ്സിൽ നിന്ന് കുടിയിറക്കി വിടാൻ കഴിയണം. സ്വന്തം മകനോടോ ഭാര്യയോടോ ഭർത്താവിനോടോ പോലും സൗമ്യമായി ഇടപഴകാൻ കഴിയാതെ ചെന്നായ് വന്നുകുടിയിരിക്കുന്ന മനസ്സുകളെ നമുക്ക് പത്രത്താളുകളിൽ വായിച്ചറിയാം. 3 . ശ്വയാതും (നായയുടെ സ്വഭാവം) മൂന്നമത്തെ രാക്ഷസൻ നായയാണ്. അന്യോന്യം മത്സരിക്കുന്ന സ്വാഭാവമാണ് നായ്ക്കുള്ളത്. ഭക്തിയും ആധ്യാത്മികതയും ഉള്ളിടത്തു മത്സരത്തിനെന്തു പ്രസക്തി? ലോകത്തെ ആകമാനം സ്നേഹിക്കാൻ നാം ഒരുമ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ മത്സരത്തിനെന്താണ് കാര്യം? മറ്റൊരാളേക്കാൾ നന്നായി ചെയ്യാൻ പരിശ്രമിക്കുന്നതിലാണ് മത്സരം ആരംഭിക്കുന്നത്. പക്ഷെ ഉദ്ദേശിച്ച ശുദ്ധിയിലല്ല കാര്യങ്ങൾ ചെന്നെത്തുക. മത്സരങ്ങളെല്ലാം സ്വയം നേടിയെടുക്കാനും വെട്ടിപ്പിടിക്കാനുമാണ്. ഏറ്റവും നല്ലതു ഹൃദയത്തെ നേടുന്നതാണ്. സ്വഹൃദയത്തിൽ നായ് ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് മത്സരിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു സാധകൻ ആദ്യമെടുക്കേണ്ട തീരുമാനം ഈ നായ സ്വഭാവം സ്വാഹൃദയത്തിൽ നിന്നെടുത്തു കളയാനാണ്? നമുക്ക് കൂടുതൽ കൂടുതൽ ദത്തശ്രദ്ധരായി നമ്മുടെ തന്നെ ഉള്ളിലേക്ക് നോക്കാം. അവിടെ മൂങ്ങക്ക് സ്ഥാനമില്ല, ചെന്നായ്ക്കു സ്ഥാനമില്ല, നായ്ക്കും സ്ഥാനമില്ല. നായുടെ മറ്റൊരു ദൂഷ്യ ഗുണം അത് യജമാനന്റെ മുൻപിൽ വാലാട്ടി നിൽക്കും. സ്വന്തം കാര്യത്തിന് ആരുടെ മുൻപിലും സ്വന്തം നില മറന്ന്, താനെന്തെന്നു തിരിച്ചറിയാതെ വാലാട്ടി നിൽക്കുന്ന പട്ടിയായി നാം മാറരുത്. തന്റെ നേട്ടങ്ങൾ തന്നെ തേടി വരുമ്പോൾ നമ്രശിരസ്കനായി അവ സ്വീകരിക്കാം. എന്നാൽ വാലാട്ടിപട്ടിയായി സ്വന്തം കാര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി എന്തു കുതികാൽവെട്ടിനും ഒരു ഭക്തനോ സാധകനോ ഒരുങ്ങി പുറപ്പാടെരുത്. 4 . കോകയാതു ( ചക്രവാകപക്ഷിയോ ഹംസമോ) മനുഷ്യമനസ്സിനെ മദിക്കുന്ന നാലാമത്തെ രാക്ഷസൻ കാമമാണ്. ചക്രവാകപ്പക്ഷിയും ഹംസവും കാമാതുരതയുടെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. നമ്മുടെ സമൂഹത്തിലേക്ക് നോക്കുക. അവിടെ 75 കാരനും 80 കാരനും വളരെ കാമാതുരമായി പെരുമാറുന്നു. ഭക്തിവേണ്ട സ്നേഹം വേണ്ട. അവയെല്ലാം അന്ധവിശ്വാസമാണെന്ന് പറഞ്ഞു നാം. ഭക്തിയുടെ സ്ഥാനത്ത് ഭഗവാന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇന്ന് കാമാതുരത താണ്ഡവനൃത്തം നടത്തുന്നു. അതിന്റെ ലാസ്യത്തിൽ നേഴ്‌സറി കുഞ്ഞുങ്ങൾ തൊട്ട് 80 കാരൻ വരെ, അദ്ധ്യാപകൻ തൊട്ട് മന്ത്രിവരെ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. ഈ രാക്ഷസനെ നാം മുടിയൊഴിപ്പിക്കണം നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിന്ന്. ഹൃദയത്തിൽ കാമങ്ങൾ ആഗ്രഹങ്ങൾ കടന്നുവരുന്നതോടെ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ പരാശക്തി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാർ അവിടേക്കു കുടിയേറുന്നു. ചെറുതെങ്കിലും ആഗ്രഹങ്ങൾ ചക്രവാക പക്ഷിയെപ്പോലെ നമ്മെ കീഴടക്കുമെന്ന് തീർച്ച. 5. സുപർണയാതു ( ഗരുഡൻ ) അഞ്ചാമത്തെ രാക്ഷസൻ ഗരുഡനെപോലെ അഹങ്കാരമാണ്. അഹങ്കാരം ഒരു സാധനക്കും തപസ്സിനും മുന്നോട്ടുപോകാൻ കഴിയാത്തത്ര ശക്തമായ രാക്ഷസവൃത്തിയാണ്. സാധന ആരംഭിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഗതിവിഗതികളിൽ ഭക്തി കുറയുന്നതോടെ അഹങ്കാരം വർദ്ധിക്കും. ഗർവ്വിനതിരുകളില്ല. തൻ സാധനചെയ്യുന്നവനാണ്. താൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഇന്ന ഫലങ്ങളുണ്ടാകും. അതിനാൽ തന്നെ ആർക്കും ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. എന്നിത്യാദി ഗർവ്വുകൾ സാധകൻ പിടികൂടും. ചിലർ പണത്തിന്റെ കാര്യത്തിലാണ് ഈ ഗർവ്വുകാട്ടുക. മറ്റു ചിലരാകട്ടെ തന്റെ സിദ്ധികളിലായിരിക്കും, വേറെ ചിലർ അധികാരത്തിനും സ്വാധീന ശക്തിയിലുമായിരിക്കും ഇത് കാട്ടുക. 6. ഗൃധ്രയാതു ( കഴുകൻ) ആറാമത്തെ രാക്ഷസൻ കഴുകാനാണ്. അന്യന്റെ നാശത്തിൽനിന്നും സ്വയം നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്യുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണ് കഴുകൻ. കാരണം കഴുകന്റെ കണ്ണുകൾ ശവത്തിലാണല്ലോ. സാധകനും തപസ്വിയും ഒരിക്കലും അന്യനെ ഇല്ലാതാക്കാനും അവന്റെ വളർച്ചയെ ഇല്ലാതാക്കാനോ ശ്രമിക്കരുത്. ആശ്രമത്തിലൂടെ തനിക്കു നേട്ടമുണ്ടാകുമെന്നും ഭക്തൻ കരുതരുത്. മത്സരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ നായേയും അന്യന്റെ തളർച്ചയിൽ നിന്ന് സ്വയം നേട്ടമുണ്ടാകാമെന്നു കരുതുന്ന കഴുകനും ഒരേ കൂട്ടരാണ്. ഓർക്കുക അന്യന്റെ ക്ഷയത്തിന് ശ്രമിച്ചാൽ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ പരാശക്തി രണചണ്ഡികയായി ഉയിർകൊള്ളും. കാരണം സ്വഹൃദയത്തിൽ അത്തരത്തിൽ നീച വാസനകളെ ഉയരാൻ സാധകനൊരിക്കലും അനുവദിക്കരുത്. പക്ഷേ ഈ ആറു രാക്ഷസന്മാർ സദാ നമ്മെ വേട്ടയാടാൻ ശ്രമിക്കുമെന്ന് തീർച്ച. സമൂഹത്തിൽ ഭക്തിയുടെ പരമമായ ഭാവം വാരിവിതറുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ നമുക്ക് ഈ രാക്ഷസരെ തോൽപ്പിക്കാനാകൂ. അതിന് ഏറെ ദേവതകളുടെ പ്രസാദം വേണം. ആ പ്രസാദം വന്നണഞ്ഞാൽ, പ്രകൃതി നമുക്ക് അനുകൂലമായ ഭക്തിവസന്തം തളിർക്കാറ്റു വീശിത്തരികയായി. ആ തളിർ കാറ്റ് ആസ്വദിക്കാൻ കഠിനമായ തപശ്ചര്യ നാം കൊണ്ടാടേണ്ടതുണ്ട്. ഏതു നിമിഷവും ഒരു ഭക്തനെ മൂങ്ങ ആക്രമിക്കാം. ഏതു നിമിഷവും ചെന്നായ് മനസ്സിനെ കീഴ്പ്പെടുത്താം. ഏതു സാഹചര്യത്തിലും ഒരു നായ് ഹൃദയ ശ്രീകോവിലേക്ക് ഓടിക്കയറാം. ഏതു സമയത്തും ചക്രവാക പക്ഷി നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയാകാം. ഏപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഹൃദയത്തിൽ ഗരുഡൻ വന്നു കയറാം. ഏതു സാഹചര്യത്തിലും അന്യന്റെ വീഴ്ചയിൽ സ്വയം നേട്ടമുണ്ടാക്കാമെന്നു കരുതുന്ന ശവം തീനിയായ കഴുകൻ നമ്മുടെ മനസിനെ കീഴടക്കാം. സദാ ശ്രദ്ധയോടെ കാടിനസാധനയോടെ ഈ രാക്ഷസരെയെല്ലാം നമുക്ക് വകവരുത്താം.അതിന് ഹൃദയം ഭക്തിയിൽ നിറയണം.

മണാളകൻ (മണവാളൻ) ദാരിദ്ര്യം മാത്രം സാമ്പാദ്യമുള്ള ബ്രാഹ്‌മണനായ ഒരു പരമഭക്തനും ഗുരുവായൂരപ്പനും തമ്മിലുള്ള അത്ഭുതകരമായ ഭക്തിയുടെ കഥയാണ്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കാരുണ്യവും തന്റെ ഭക്തന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ സ്നേഹവും വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ഐതിഹ്യമാണിത്. ഇതിന്റെ പ്രധാന കഥാസംഗ്രഹം താഴെ നൽകുന്നു: മണാളകന്റെ ഭക്തിയും വഴിപാടും പണ്ട് കാലത്ത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന ദരിദ്രനായ എന്നാൽ ഭഗവദ്ചിന്തയിൽ മാത്രം കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു ഭക്തനായിരുന്നു മണാളകൻ (ചിലയിടങ്ങളിൽ മണവാളൻ എന്ന് പരാമർശിക്കാറുണ്ട്). ഭഗവാന് വലിയ വഴിപാടുകളോ സ്വർണ്ണമോ സമർപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാമ്പത്തികശേഷി ഇല്ലായിരുന്നു. എങ്കിലും ദിവസവും കാട്ടിൽ പോയി നല്ല തുളസിയിലകളും സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളും ശേഖരിച്ച്, ഭക്തിയോടെ മാല കെട്ടി അദ്ദേഹം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിക്കുമായിരുന്നു. ഭക്തനെ പരീക്ഷിക്കുന്ന ശാന്തിക്കാരൻ ഒരു ദിവസം മണാളകൻ കൊണ്ടുവന്ന പുഷ്പഹാരം വഴിപാടായി സ്വീകരിക്കാൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ മേൽശാന്തി (പൂജാരി) വിമുഖത കാണിച്ചു. വലിയ പ്രഭുക്കന്മാരും ധനികരും കൊണ്ടുവന്ന വിലപിടിപ്പുള്ള പട്ടു വസ്ത്രങ്ങളുടെയും സ്വർണ്ണമാലകളുടെയും ഇടയിൽ ഈ പാവപ്പെട്ട ഭക്തന്റെ തുളസിമാല വെക്കാൻ ശാന്തിക്കാരന് താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം മണാളകനെ പരിഹസിക്കുകയും ആ മാല ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു കോണിലേക്ക് എറിഞ്ഞു കളയുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ഭക്തി ഭഗവാന്റെ ചാരത്ത് എത്തിയില്ലല്ലോ എന്നോർത്ത് അതീവ ദുഃഖത്തോടെയും കണ്ണീരോടെയും മണാളകൻ അവിടെയിരുന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ അത്ഭുതം അന്നുരാത്രി മേൽശാന്തിക്ക് ഒരു സ്വപ്നദർശനമുണ്ടായി. സ്വപ്നത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പൻ അതീവ കോപത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഭഗവാന്റെ തിരുമാറിൽ ധനികർ ചാർത്തിയ സ്വർണ്ണമാലകളോ പട്ടു വസ്ത്രങ്ങളോ ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പകരം മണാളകൻ കൊണ്ടുവന്നതും ശാന്തിക്കാരൻ എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞതുമായ ആ തുളസിമാല മാത്രമാണ് ഭഗവാൻ അണിഞ്ഞിരുന്നത്. "എനിക്ക് പ്രിയം ധനികരുടെ ആഡംബരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് മണാളകന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയാണ്" എന്ന് ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു. കഥയുടെ സന്ദേശം പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഉണർന്ന മേൽശാന്തി ഭയത്തോടെയും പശ്ചാത്താപത്തോടെയും ഓടിവന്ന് മണാളകനോട് മാപ്പ് ചോദിച്ചു. തുടർന്ന് ആ തുളസിമാല ഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം ചാർത്തുകയും ചെയ്തു. ബാഹ്യമായ ആഡംബരങ്ങളേക്കാൾ ഭഗവാന് പ്രിയം ശുദ്ധമായ ഭക്തിയും സമർപ്പണവുമാണ് എന്ന് തെളിയിക്കുന്നതാണ് ഈ കഥ.

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) ഇരുപത്തി മൂന്നാം ദിവസം. (2026 ജൂൺ 23) സങ്കടനിവർത്തിക്ക് തീർത്ഥാടനം ഉത്തമമാണ് എന്ന സന്ദേശം നാരദർഷി യുധിഷ്ഠിരന് നൽകുന്നു. കൈലാസം, ചതുർധാമങ്ങൾ, പഞ്ചകേദാരങ്ങൾ തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ നമുക്കുണ്ട്. ചിന്ത, ആശങ്ക, ഭയം, പരിഭ്രമം എന്നിവയിൽ ഉഴലാതെ ഒരു യാത്രപോകൂ. ആഗ്രഹമുണ്ട്, പക്ഷെ സാധിക്കുന്നില്ല എന്നാവും പലരുടേയും മറുപടി. എന്താണ് തടസ്സം? പൈസയാണോ? ധനം ഏറ്റവും ഉപകാരപ്രദമായി ചിലവഴിക്കാവുന്ന മാർഗ്ഗമാണ് യാത്രകൾ. സമയക്കുറവ്, തിരക്ക്? എന്തിനാണ് തിരക്ക് എന്നാലോചിക്കണം. ജീവിതത്തിൽ ആരും ആരുടേയും അനിവാര്യതയല്ല എന്നറിയണം. നിങ്ങൾ ഒന്നു വിട്ടു നിന്നാലും എല്ലാ കാര്യങ്ങളും മുറപോലെ നടക്കും എന്നുറപ്പിക്കൂ. മറ്റൊന്ന് ധൈര്യക്കുറവാണ്. സുരക്ഷിത ചുറ്റുപാടിനെ (comfort zone) അതിക്രമിച്ചു പോകാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്, സങ്കുചിതമായ ചുരുങ്ങിപ്പോകൽ. പലപ്പോഴും ഓരോ സ്ഥലങ്ങളിൽ തങ്ങേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന താമസ സൗകര്യത്തെക്കുറിച്ചൊക്കെയാണ് (Accommodation) വ്യഥ. യാത്രചെയ്യൂ, നിങ്ങൾ accommodative ആവും. അത് ഒരു പൊരുത്തപ്പെടൽ ( a harmonious adaptation) ആണ്, വളർച്ചയും. സ്വാസ്ഥ്യം സന്തോഷം നിർഭയത എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ച് നമുക്ക് ജീവിതത്തിൽ കൃത്യമായ ആസൂത്രണമില്ല. അപ്പപ്പോൾ വരുന്ന തിരക്കുകൾ നമ്മെ വലിച്ചിഴച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നു. സാധാരണമായ ഉത്തരവാദിത്ത നിർവ്വഹണത്തിനപ്പുറം മക്കൾക്കു വേണ്ടി ചെയ്യുന്നതൊക്കെ അവരെ വിശ്വാസത്തിലെടുക്കാതെയാണ്. യാത്രകൾക്കു വേണ്ട സമയം, ധനം, ധൈര്യം കണ്ടെത്തണം എന്ന് സ്വാമിജി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. യാത്ര നമ്മെ ക്ഷമിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കും. കാത്തു നിൽപ്പിൻ്റെ അനേകം അവസരങ്ങളിലൂടെ; അക്ഷമനാകുന്നതിൽ പ്രയോജനമില്ല എന്ന ബോദ്ധ്യം വരും. യാത്ര നൽകുന്ന മറ്റൊരു ആനുകൂല്യം നമ്മുടെ രാഗദ്വേഷങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാനും, നിയന്ത്രിക്കാനുമാവും എന്നതാണ്, വിശേഷിച്ചും ക്രോധത്തെ. പലതരത്തിലുളള നമ്മുടെ നിസ്സാരത ബോദ്ധ്യപ്പെടും. യാത്രയെ സംബന്ധിക്കുന്ന മറ്റൊരു കാര്യം, കാമനകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന മനസ്സിൻ്റെ ഭോഗപ്രലോഭനത്തിന് വഴങ്ങാതിരിക്കണം എന്നതാണ്. ഇവിടെയുള്ളതു തന്നെ എവിടെയുമുള്ളത്. വിവേകമുണർത്താൻ ഗോവിന്ദനെ വിളിക്കണം. സത്സംഗത്തിന് പ്രാധാന്യം കൊടുക്കണം. മാനസപൂജപോലെ, മനസ്സുകൊണ്ടെങ്കിലും യാത്ര ചെയ്യൂ എന്നാണ് സ്വാമിജി നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. വിസ്‌തരിച്ചാൽ തീരാത്ത ഭഗവാൻ്റെ വിഭൂതികൾ ഓർത്താൽ, ആ ഒന്നാണ് എല്ലാമായത് എന്നോർത്താൽ ഈ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടവും തീർത്ഥസ്ഥാനമാണ്, ഭഗവാനെ ആരാധിക്കാനുള്ള സ്ഥാനമാണ്. പുലസ്ത്യമഹർഷി ഭീഷ്മർക്ക് ഉപദേശിച്ച തീർത്ഥയാത്രാമാഹാത്മ്യം നാരദർഷി യുധിഷ്ഠിരന് ഉപദേശിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രാനുസാരിയായ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ചെയ്ത് ധർമ്മനിഷ്ഠയോടെ ഭീഷ്മർ നടത്തിയ യാത്ര പ്രയാഗയിൽ അവസാനിച്ചു. അർജ്ജുനൻ തിരിച്ചു വരും വരെ തീർത്ഥയാത്ര നടത്താൻ ധർമ്മപുത്രരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ദൗത്യവുമായി ലോമശമഹർഷി ഉടനെയെത്തും. പ്രപിതാമഹൻ നേടിയതിൻ്റെ എട്ടിരട്ടി വിശ്രുതനാവും അങ്ങ്, ഋഷിസംഘത്തോടൊപ്പം പോയാൽ, എന്നനുഗ്രഹിച്ച് നാരദർ തിരോധാനം ചെയ്തു. ഭവാൻ്റെ യാത്രയിൽ പങ്കുകൊള്ളാൻ ഋഷീശ്വരന്മാർ കാത്തിരിക്കുന്നു എന്നും അറിയിച്ചു. മഹനീയമായ അനവധി തീർത്ഥസ്ഥാനങ്ങളുണ്ട്, മഹാത്മാക്കളുടെ പേരിൽ. പല സവിശേഷ സിദ്ധികളും അവിടെ നിന്ന് നേടാം. പാപപരിഹാരവും പുണ്യപ്രാപ്തിയുമായി തീർത്ഥാടനം സാർത്ഥകമാക്കാം. തുടരും പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 23.06.2026

മഹാഭാരതത്തിലെ വനപർവ്വത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഉപകഥകളിൽ ഒന്നാണ് നളന്റെയും ദമയന്തിയുടെയും പ്രണയത്തിന്റെയും വിരഹത്തിന്റെയും കഥ. നിഷധ രാജ്യത്തെ രാജാവായ നളനും വിദർഭ രാജ്യത്തെ രാജകുമാരിയായ ദമയന്തിയും തമ്മിലുള്ള തീവ്രമായ പ്രണയവും അവർ നേരിട്ട പ്രതിസന്ധികളുമാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം. ഈ പുരാണകഥയുടെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: ഹംസദൂതും വിവാഹവും ഹംസത്തിന്റെ സന്ദേശം: നളന്റെ ഗുണഗണങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു സുവർണ്ണ ഹംസത്തിൽ നിന്നാണ് ദമയന്തി ആദ്യമായി അറിയുന്നത്. ഹംസം ദമയന്തിയുടെ അടുത്തെത്തി നളന്റെ പ്രണയസന്ദേശം അറിയിച്ചു. സ്വയംവരം: ദമയന്തിയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ദേവന്മാർ (ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, വരുണൻ, യമൻ) എത്തിയിരുന്നു. അവർ നളന്റെ അതേ രൂപം ധരിച്ചാണ് സഭയിൽ ഇരുന്നത്. എന്നാൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രണയത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ദമയന്തി ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ നളനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് മാല ചാർത്തി. കലിബാധയും സർവ്വസ്വനാശവും കലിയുടെ കോപം: ദമയന്തി ഒരു മനുഷ്യനെ വിവാഹം കഴിച്ചതിൽ കോപിഷ്ടനായ കലിപുരുഷൻ നളനെ നശിപ്പിക്കാൻ തക്കം പാർത്തിരുന്നു. ചൂതുകളി: വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം നളന്റെ ഉള്ളിൽ കലി ബാധിച്ചു. തുടർന്ന് സഹോദരനായ പുഷ്കരനുമായി നടത്തിയ ചൂതുകളിയിൽ നളന് തന്റെ രാജ്യവും സമ്പത്തും സർവ്വസ്വവും നഷ്ടമായി. കാട്ടുയാത്രയും വേർപിരിയലും നാടുകടത്തൽ: കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട നളനും ദമയന്തിയും വനത്തിലേക്ക് പോയി. ഉപേക്ഷിക്കൽ: കലിബാധയാൽ ബുദ്ധിഭ്രമം സംഭവിച്ച നളൻ, ദമയന്തി തന്റെ കൂടെ കിടന്ന് കാട്ടിൽ കഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ അവൾ ഉറങ്ങിക്കിടന്നപ്പോൾ വസ്ത്രത്തിന്റെ പകുതി മുറിച്ചെടുത്ത് അവളെ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് കടന്നുകളഞ്ഞു. രൂപമാറ്റവും പ്രവാസവും കാർക്കോടക ശാപം: കാട്ടിൽ വച്ച് നളൻ ഒരു കാട്ടുതീയിൽ നിന്നും കാർക്കോടകൻ എന്ന നാഗത്തെ രക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ നാഗം നളനെ ദംശിക്കുകയും നളന് കറുത്ത നിറവും വൈരൂപ്യവുമുള്ള 'ബാഹുകൻ' എന്ന രൂപം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. കലിബാധയിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനും ഒളിവിൽ ജീവിക്കാനും വേണ്ടിയാണ് നാഗം ഈ രൂപമാറ്റം നൽകിയത്. പിന്നീട് ബാഹുകൻ എന്ന പേരിൽ അദ്ദേഹം അയോധ്യയിലെ ഋതുപർണ്ണ രാജാവിന്റെ തേരാളിയായി ജോലി നോക്കി. ദാസി ജീവിതം: കാട്ടിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ദമയന്തി പല കഷ്ടപ്പാടുകൾക്കും ഒടുവിൽ ചേദിരാജ്യത്ത് എത്തിച്ചേരുകയും അവിടുത്തെ രാജ്ഞിയുടെ ദാസിയായി ജീവിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ദമയന്തിയുടെ പിതാവ് അവളെ കണ്ടെത്തുകയും സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു. പുനസ്സമാഗമം രണ്ടാം സ്വയംവരം (തന്ത്രം): നളനെ കണ്ടെത്താനായി ദമയന്തി തനിക്ക് രണ്ടാം സ്വയംവരം നടക്കാൻ പോകുന്നു എന്ന വ്യാജവാർത്ത പരത്തി. ഇതറിഞ്ഞ ഋതുപർണ്ണ രാജാവ് അതിവേഗം വിദർഭയിൽ എത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു. കുതിരകളെ ഓടിക്കുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധനായ ബാഹുകൻ (നളൻ) രാജാവുമായി ഒരൊറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് വിദർഭയിലെത്തി. തിരിച്ചറിയൽ: ബാഹുകന്റെ രഥചലന വേഗതയിൽ നിന്നും പാചക നൈപുണ്യത്തിൽ നിന്നും അത് നളൻ തന്നെയാണെന്ന് ദമയന്തി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കാർക്കോടകൻ നൽകിയ ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ചതോടെ നളന് തന്റെ പഴയ രൂപം തിരികെ ലഭിച്ചു. ഒടുവിൽ, ഋതുപർണ്ണ രാജാവിൽ നിന്നും ചൂതുകളിയുടെ രഹസ്യങ്ങൾ പഠിച്ച നളൻ, തന്റെ സഹോദരനായ പുഷ്കരനെ വീണ്ടും ചൂതുകളിക്ക് വെല്ലുവിളിക്കുകയും തന്റെ രാജ്യവും സമ്പത്തും തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ നളനും ദമയന്തിയും വീണ്ടും ഒന്നാവുകയും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുകയും ചെയ്തു.

അന്താരാഷ്ട്ര യോഗദിനം ❤️ ഭാരതത്തിന്റെ മൂന്ന് മഹത്തായ സോഫ്റ്റ് പവറുകളാണ് ആത്മീയത, ആയുർവേദം, യോഗ. എന്റെ ഹിമാലയൻ യാത്രകളിൽ ഹരിദ്വാറിലും ഋഷികേശിലും മറ്റും ധാരാളം വിദേശികളെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് — യോഗഗുരുക്കളെ തേടിയെത്തുന്നവരെ. ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും യോഗക്ലാസുകൾ നടക്കുന്നു. സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലും യോഗ ഒരു വലിയ തരംഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. “ഹിതാഹാരോ മിതായാസോ ഭൂഗതാവശ്വിനൗ സ്മൃതൗ । തമുഭേതൗ പരിത്യജ്യ വൈദ്യമന്യം ന സമാശ്രയേത് ॥” ഹിതകരമായ ആഹാരവും മിതമായ വ്യായാമവും ഭൂമിയിലെ അശ്വിനീദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള വൈദ്യന്മാരാണ്. അവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരു വൈദ്യനെ ആശ്രയിക്കുന്നതെന്തിന്? നാനാവിധത്തിലുള്ള വ്യായാമമുറകൾ ഉണ്ടായിട്ടും എന്തുകൊണ്ടാണ് ലോകം മുഴുവൻ യോഗയെ അന്വേഷിക്കുന്നത്? കാരണം, യോഗ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ യോജിപ്പിക്കൽ എന്നതാണ്. ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ആത്മാവിനെയും സമന്വയിപ്പിച്ച്, ആന്തരികമായ ഐക്യത്തിലേക്ക് മനുഷ്യനെ നയിക്കുന്ന മറ്റൊരു വ്യായാമരീതി ലോകത്ത് അപൂർവമാണ്. ജീവാത്മാവും പരമാത്മാവും തമ്മിലുള്ള സംയോഗത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പഥമാണ് യോഗ. മനസ്സിന് സന്തോഷവും സമാധാനവും പകർന്നുകൊണ്ട് ആരോഗ്യപൂർണമായ ജീവിതം സാധ്യമാക്കുന്നു എന്നതാണ് യോഗയുടെ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നത്. ലോകം ഇന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ആരോഗ്യവും സമാധാനവുമാണ്. ഈ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ, ഒരു പക്ഷിയുടെ രണ്ട് ചിറകുകൾ പോലെ പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ് ആയുർവേദവും യോഗയും. വൈദ്യുതിയോട് ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള വിളക്കുകളുടെ തോരണങ്ങൾ നമ്മൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതുപോലെ, നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വൈദ്യുതകാന്തിക മണ്ഡലത്തോടും പ്രപഞ്ചചൈതന്യത്തോടും ബന്ധപ്പെട്ടു കൊണ്ടാണ് നമ്മുടെ ജീവിതം നിലനിൽക്കുന്നത്. പ്രാണന്റെ അനുസ്യൂതമായ പ്രവാഹമാണ് ജീവന്റെ അടിസ്ഥാനം. ആ പ്രവാഹം നിലയ്ക്കുമ്പോൾ ജീവിതവും അവസാനിക്കുന്നു. ശ്വാസരൂപത്തിലും, ജലരൂപത്തിലും, ആഹാരരൂപത്തിലും, സൂക്ഷ്മമായ ഊർജതരംഗങ്ങളായും പ്രപഞ്ചചൈതന്യം നമ്മിലേക്ക് ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ആ പ്രവാഹം തടസ്സമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കുവാൻ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും സജ്ജമാക്കുന്നതാണ് യോഗ. “യോഗശ്ചിത്തവൃത്തിനിരോധഃ” — യോഗസൂത്രം ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ മനുഷ്യൻ നേരിടുന്ന മിക്ക പ്രശ്നങ്ങളുടെയും മൂലകാരണം അവന്റെ അശാന്തമായ മനസ്സാണ്. ആ മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുകയും, ചിന്തകളുടെ കൊടുങ്കാറ്റിനിടയിൽ ആന്തരിക നിശ്ശബ്ദത കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് യോഗയുടെ ഏറ്റവും വലിയ മഹത്വം. ആരോഗ്യമുള്ള ശരീരത്തിനും, ശാന്തമായ മനസ്സിനും, ഉണർന്ന ആത്മബോധത്തിനും വേണ്ടി — യോഗം ഒരു വ്യായാമമുറ മാത്രമല്ല; അത് ഒരു ജീവിതദർശനമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര യോഗദിനാശംസകൾ. 🕉️❤️

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) പത്തൊമ്പതാം ദിവസം (2026 ജൂൺ 19) വിവിധ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾ വിശകലനം ചെയ്ത് വായനക്കാർക്ക് ആത്യന്തികമായ ശാന്തി, വിജയം, സ്വാതന്ത്ര്യം, സന്തോഷം ഇവയൊക്കെ ഉണ്ടാവുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് വേദവ്യാസർ ജയം എന്ന ഇതിഹാസ രചന നിർവ്വഹിച്ചത്. വിവിധ വികാരവിശേഷങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോയി അവസാനം ശാന്തിപർവ്വത്തിൽ അവസാനിക്കും വിധമാണ് ഈ രചന. സൂക്ഷ്മവികാരങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള കഥകളിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാൻ ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ള ഭാവം ശാന്തമാണ് എന്നു കാണാം. ഇപ്പോൾ കടന്നു പോകുന്ന നള- ദമയന്തി കഥയിലും എല്ലാ ദുരവസ്ഥകൾക്കും ശേഷം ശാന്തിയാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. അപ്രകാരം ശാന്തിയിൽ പരിസമാപിക്കാത്തത് സോദ്ദേശ സാഹിത്യമാകുമോ? ദമയന്തിയുടെ പാതിവ്രത്യ നിഷ്ഠ എല്ലാ അപകടങ്ങളിലും രക്ഷയാകും എന്ന വിശ്വാസമാണ് അവരെ കാനനത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കാൻ നളന് ധൈര്യം നൽകിയത്. വായുവും സൂര്യനും അഗ്നിയും കാത്തു കൊള്ളും. തൻ്റേടമുള്ളവർക്ക് ഉള്ളിൽ നിസ്സഹായാവസ്ഥ ഉണ്ടാവില്ല. "ആത്മനാ വിന്ദതേ വീര്യം. " സാധനാബലം കൊണ്ട് ആർജ്ജിക്കപ്പെടുന്ന തൻ്റേടം, അത് ദമയന്തിയിൽ പ്രകടമായിരുന്നു. കൊടിയ ദൂ:ഖത്തിലും ദമയന്തിയിൽ കുലീനത ശോഭിച്ചിരുന്നത് രാജമാതാവ് ശ്രദ്ധിച്ചു. സീമാതീത ഗുണവാനായിരുന്ന തൻ്റെ ഭർത്താവ് മോഹബാധിതനായി തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു; താൻ അദ്ദേഹത്തെ അന്വേഷിച്ചലയുകയാണ്, ദമയന്തി അറിയിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിൽ താമസിച്ച് അന്വേഷിക്കാമെന്ന് രാജമാതാവ് ആശ്വാസിപ്പിച്ചു. ശുഭകരമായ വിശ്വാസത്തിൻ്റെ ആന്തരിക ബോദ്ധ്യത്തിൽ ഉടലെടുത്ത തൻ്റേടത്തോടെ, ഉച്ചിഷ്ടം തരരുത്, പാദധാവനം ഏല്പിക്കരുത്, നളൻ്റെ അന്വേഷണച്ചുമതലയുള്ള ബ്രാഹ്മണരോടല്ലാതെ അന്യപുരുഷന്മാരോട് സംസാരിക്കില്ല, അതിക്രമങ്ങളുണ്ടായാൽ ഭവതി സംരക്ഷിക്കണം തുടങ്ങിയ വ്യവസ്ഥയിൽ, രാജകുമാരിയുടെ തോഴിയായി അവിടെ താമസമാക്കി. ഇതേ സമയം വ്യാകുലചിത്തനായി വനത്തിൽ അലയുന്ന നളൻ, നാരദമുനിയുടെ ശാപത്താൽ കാട്ടുതീയിൽ അകപ്പെട്ട് ചലനശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ട കാർക്കോടകനെ രക്ഷിക്കുന്നു. പ്രത്യുപകാരമായി ആ നാഗം നളനെ ദംശിക്കുന്നു. നളനെ ബാധിക്കാതെ ഉള്ളിലുള്ള കലിയെ ഈ വിഷബാധ പീഡിപ്പിക്കും, (കലി നളനാൽ ബഹിഷ്കൃതനാകും വരെ) നളൻ്റെ രൂപം തല്ക്കാലത്തേക്ക് മാറി ബാഹുകൻ എന്ന പേരിൽ വേഷപ്രച്ഛന്നനായി ജീവിക്കാനും നളനെ സഹായിക്കുന്നു. (ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ സ്വരൂപം സ്വീകരിക്കാം.) വളരെ മുൻപ്, ഈ കാർക്കോടകനെ നാരദമുനി ശപിക്കുന്ന സമയത്ത്, ഭാവിയിൽ അഗ്നിഅനുഗ്രഹമുള്ള നളൻ യഥാസമയം കാട്ടിലെത്തി കാർക്കോടകനെ രക്ഷിക്കാനിടവരുമെന്ന ശാപമോക്ഷം എങ്ങനെ നൽകുന്നു? കാർക്കോടകൻ നളൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ പ്രസക്തമാകുമെന്ന് നാരദർ അന്നേ കണ്ടിരുന്നോ? ഇതൊക്കെ എത്ര വലിയ ഒരു GRAND DESIGN ൻ്റെ ഭാഗമാണ് എന്ന് ആശ്ചര്യം തോന്നും. കാർക്കോടകൻ ഉപദേശിച്ച പ്രകാരം നളൻ, അയോധ്യയിലെ സൂര്യവംശ രാജവ് ഋതുപർണ്ണൻ്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ബാഹുകൻ എന്ന പേരിൽ രാജാവിൻ്റെ തേരാളിയായി വർത്തിക്കുന്നു, തോഴനാവുന്നു. ശീഘ്രഗമനത്തിൽ ഉത്സുകനായ രാജാവിനെ ബാഹുകൻ അശ്വഹൃദയവിദ്യയും, പാചക നൈപുണിയും കൊണ്ട് സംപ്രീതനാക്കി. ശോകപീഡിതനായ ഒരു ഹതഭാഗ്യൻ്റെ വേദന ബാഹുകൻ പാട്ടുകളിലൂടെ വാർഷണേയനെയും ജീവലനെയും അറിയിക്കുന്നു. ദമയന്തിയെ ഓർത്ത് ഉള്ളിൽ വിലപിക്കുകയായിരുന്നു വേഷപ്രച്ഛന്നനായ ബാഹുകൻ എന്ന നളൻ. നളൻ്റെയും ദമയന്തിയുടെയും വിവരമറിഞ്ഞ ഭീമരാജാവ് അവരെ കണ്ടെത്താൻ ബ്രാഹ്മണരെ അയച്ച കൂട്ടത്തിൽ സുദേവൻ എന്ന വിപ്രൻ ചേദിരാജ്യത്തെത്തി, ദമയന്തിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ദമയന്തി യഥാർത്ഥത്തിൽ തൻ്റെ സഹോദരീപുത്രിയാണെന്ന് രാജമാതാവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെ, വലിയ ആശ്വാസവും ആഹ്ളാദവും ഉണ്ടായി. തുടരും പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 19.06.2026.

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) പതിനെട്ടാം ദിവസം (2026 ജൂൺ 18) നദിയുടെ ഉറവിടവും ഋഷിയുടെ ഭൂതകാലവും അന്വേഷിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല എന്നു പറയാറുണ്ട്. പ്രയാണത്തിൽ പരിശുദ്ധിയാർജ്ജിക്കുന്നു നദിയും മഹാത്മാവും. വലിയൊരു കാര്യത്തിനു വേണ്ടി പ്രതിബദ്ധതയോടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പൂർവ്വാശ്രമത്തിന് പ്രസക്തിയില്ല. ശാസ്ത്രാചാര്യ-പാരമ്പര്യാനുഗ്രഹം കൊണ്ട് ഭൂതകാലത്തെ അതിക്രമിച്ച് സംതൃപ്തരായി വന്നവരാണ് സന്യാസിമാർ; അവർക്ക് വിധി- നിഷേധങ്ങൾ ഇല്ല. പഠിച്ച ശാസ്ത്രങ്ങൾ വ്യാഖ്യാനിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്കു പഠിപ്പിച്ചു വേണം അവയെ സംരക്ഷിക്കാൻ, നാരദഭക്തിസൂത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നു: " നിശ്ചയദാർഢ്യാദൂർദ്ധ്വം ശാസ്ത്രരക്ഷണം." അന്ത:കരണശുദ്ധിക്കും ഏകാഗ്രതയ്ക്കും സാധനാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ പഠിച്ച പ്രകാരം നിർവ്വഹിക്കുകയും വേണം. വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ സാമ്പ്രദായികമായി നിർവ്വഹിക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ ദുർവ്യാഖ്യാനങ്ങൾക്കും, ലളിതമായ ശാസ്ത്രതത്ത്വങ്ങളെ സങ്കീർണ്ണമാക്കി അവയുടെ പതനത്തിനും ഇടയാക്കും. ഈ ആശങ്ക നാരദമുനിയും ഭഗവദ്പാദരുമൊക്കെ പങ്കുവെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു വ്യാഴവട്ടക്കാലം കാത്തിരുന്നാണ് കലിയ്ക്ക് നളനിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള പഴുതു കിട്ടിയത്. അനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ന്യൂനത വന്നാൽ കലിയുടെ സ്വാധീനത്തിലാവും, "തസ്മാത് ജാഗ്രത ജാഗ്രത. " ധർമ്മാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ വീഴ്ച്ച വരുത്തരുത്. ജന്മജന്മാന്തരങ്ങളായ വാസനാ സ്വാധീനങ്ങളാൽ അപ്പോഴപ്പോഴായി വരുന്ന വീഴ്ച്ചകളെ അതിക്രമിക്കാൻ ഭഗവാനെയും സദ്ഗുരുവിനെയും സമാശ്രയിക്കുക, മുറുകെപ്പിടിക്കുക. സങ്കുചിത താല്പര്യങ്ങളാൽ വലിച്ചിഴക്കപ്പെടാതെ നമ്മുടെ താദാത്മ്യങ്ങളെ വിസ്തൃതമാക്കുക. ഭർത്താവിനെ ഓർത്തുള്ള ശോകത്താൽ പീഡിതയായ ദമയന്തി ആ ഘോരവനത്തിൽ ഒന്നിനേയും ഭയപ്പെട്ടില്ല. ഒരിക്കലും പിരിയില്ലെന്ന് തനിക്കു നൽകിയ പ്രതിജ്ഞ ലംഘിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇന്നുവരെയുള്ള അങ്ങയുടെ സത്യനിഷ്ഠ വിഫലമാവില്ലേ, ദമയന്തി നളനെയോർത്ത് വിലാപം തുടരുന്നു. ദുരന്തമുഖത്തേക്ക് ആരു വരും ? നളനെ ആരോട് അന്വേഷിക്കും ? നേർക്കു വരുന്ന വ്യാഘ്രത്തോടും പർവ്വത ശ്രേഷ്ഠനോടുമൊക്കെ അപേക്ഷിച്ച് വിലപിച്ച് മൂന്നു ദിവസം നടന്ന ശേഷം ഒരു തപോവനം മുന്നിൽ കണ്ടു. അവിടുത്ത താപസന്മാർ വിസ്മയത്തോടെ ആരെന്നന്വേഷിക്കുമ്പോൾ, ദമയന്തി, വിദർഭയിലെ രാജപുത്രി, നിഷധ രാജാവ് നളൻ്റെ പത്നി, തൻ്റെ ശോകകഥ പറയുന്നു. നിഷധരാജനെ കണ്ടുമുട്ടും ശോകമുക്തി ഉണ്ടാവും, ആ തപോധനന്മാർ അറിയിച്ചു. പിന്നീട് നിമിഷാർദ്ധം കൊണ്ട് അവിടം ശൂന്യമായി കണ്ടു. തുടർന്നുള്ള യാത്രയിൽ, ചേദിരാജ്യത്തെ സുബാഹുവിൻ്റെ വിപണന കേന്ദ്രത്തിലേക്കു പോകുന്ന വിപുലമായ ഒരു വണിക് സംഘത്തെ കണ്ടു. അനുവാദത്തോടെ അവരെ പിൻതുടർന്നു. തടാകക്കരയിൽ രാത്രിയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ അവിടെയെത്തിയ കാട്ടാനക്കൂട്ടത്തിൻ്റെ ആക്രമണത്തിൽ വലിയ നാശനഷ്‌ടങ്ങൾ ഉണ്ടായി. അതിൻ്റെ കാരണം ദമയന്തിയിൽ ആരോപിച്ചതോടെ അവിടെ നിന്നും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. പാപമൊന്നും ചെയ്യാത്ത തന്നിൽ ഇതൊക്കെ വന്നു പതിക്കുന്നല്ലോ എന്നോർത്ത് ദമയന്തി വ്യാകുലപ്പെട്ടു. വർത്തക സംഘത്തിലെ ബ്രാഹ്മണരെ അനുഗമിച്ച്, ചേദിരാജ്യത്തെത്തിയ ദമയന്തി രാജവീഥിയിലൂടെ അലയുമ്പോൾ, ദൂരെ തൻ്റെ മാളികയിൽ നിന്ന് മഹാറാണി ആ കാഴ്ച്ച കണ്ടു. ദമയന്തിയിൽ ഒരു ദിവ്യത്വം ദർശിച്ച മഹാറാണി, അവരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരാൻ ധാത്രിയെ അയക്കുന്നു. തുടരും പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 18.06.2026

“Thoughtless action and actionless thought—both cause sorrow and suffering. So act thoughtfully.” -Swami Chinmayananda - At first glance, this may seem like a simple statement, but it contains a powerful guide for living a meaningful and successful life. Thoughtless Action Let us first understand what thoughtless action means. Thoughtless action is acting without thinking about the consequences. It happens when we are driven by anger, impatience, jealousy, fear, or excitement. We speak without considering how our words may hurt others. We make decisions without understanding their impact. We react instead of responding. For example, a student who copies in an examination without thinking about honesty may get marks for a day, but loses self-respect and trust. A person who posts hurtful comments on social media without thinking may damage relationships forever. A driver who ignores traffic rules may put many lives in danger. Every action has a consequence. When our actions are not guided by wisdom, they create problems not only for ourselves but also for others. This is why Gurudev says that thoughtless action leads to sorrow and suffering. Actionless Thought Now let us look at the other part of the quote—actionless thought. Many people have wonderful ideas. They want to help the poor, protect nature, study sincerely, serve society, or improve themselves. But they keep postponing their actions. They wait for the “right time.” Days become months, and months become years. Eventually, nothing changes. Imagine a farmer who thinks about sowing seeds but never plants them. Can he expect a harvest? Certainly not. Similarly, knowledge without practice is useless. Dreams without effort remain dreams. Good intentions alone cannot transform our lives. Action is essential. The Balance Between Thought and Action Gurudev teaches us that life becomes beautiful when thought and action work together. Before acting, we should think carefully: * Is this action right? * Is it beneficial? * Will it bring happiness to others? * Is it in harmony with my values? Once we are convinced that our thoughts are noble, we should not hesitate. We must act with confidence, sincerity, and dedication. Thought gives direction. Action gives results. A bird cannot fly with only one wing. Likewise, life cannot progress with only thinking or only acting. Both are equally necessary. The Message of the Bhagavad Gita This teaching beautifully reflects the message of the Bhagavad Gita. Lord Krishna advises Arjuna not to remain inactive out of confusion, nor to fight blindly out of anger. Instead, He asks him to act with clear understanding, self-control, and a sense of duty. The Gita teaches us: * Think wisely. * Decide carefully. * Act selflessly. * Accept the results gracefully. This is thoughtful action. Applying This Teaching in Daily Life As students, we can practise this teaching every day. Before speaking, think whether your words are kind and truthful. Before using social media, think whether your post spreads positivity. Before making decisions, think whether they are honest and responsible. If you decide to study well, don’t stop with the decision—start studying. If you decide to help your parents, don’t wait—help them today. If you want to serve society, begin with one small act of kindness. Small thoughtful actions performed consistently create great character . Hari Om !!

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) പതിനേഴാം ദിവസം (2026 ജൂൺ 17) രൂപലാവണ്യംകൊണ്ടും സദ്ഗുണ ശീലത്താലും ജ്ഞാനനിഷ്ഠകൊണ്ടും സമ്പന്നനായ നളനിൽ സർവ്വഥാ അനുരൂപയായ ദമയന്തി അനുരക്തയായി. ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ നളനെ ഭർത്താവായി വരിച്ചു. ഭൈമീകാമുകനായ കലിയ്ക്ക് ദമയന്തി ഒരു മനുഷ്യനെ വരിച്ചതിലുള്ള വിരോധത്താൽ, നളനെ ദമയന്തിയിൽ നിന്ന് അകറ്റാനും രാജ്യഭ്രഷ്ടനാക്കാനും ഉദ്യമം തുടങ്ങി. ധർമ്മാചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയുള്ള നളനിൽ ദീർഘമായ പന്ത്രണ്ടു വർഷങ്ങൾ കാത്തിരുന്ന ശേഷം, സന്ധ്യാവന്ദനത്തിന് കാൽ കഴുകുമ്പോൾ വന്ന ചെറിയൊരു പിഴവിലൂടെയാണ് കലി അകത്തു പ്രവേശിക്കുന്നത്. നളനോട് അസൂയയുള്ള സഹോദരൻ പുഷ്കരനെ പ്രചോദിപ്പിച്ച് നളനെ ചൂതു കളിക്കാൻ തുടരെത്തുടരെ ക്ഷണിച്ചു. കലി ബാധിതനായതിനാൽ, പുഷ്‌കരൻ വിജയിക്കും തോറും നളൻ്റെ ലഹരി വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. അക്ഷങ്ങൾ പുഷ്കരൻ ആഗ്രഹിക്കും വിധം മാറി മറിഞ്ഞു. സർവ്വതും പണയപ്പെടുത്തിയുള്ള കളി തടയാൻ ദമയന്തിയും അമാത്യന്മാരും പല പാടും ശ്രമിച്ചു. ആതുരനായ നളൻ പ്രതികരിച്ചതേയില്ല. കളി തുടർന്നു, നഷ്ടങ്ങളും. മോഹബാധിതനാണ് നളൻ. ദമയന്തി നളനെ കുറ്റപ്പെടുത്തിയില്ല. പ്രശ്നങ്ങളെ പ്രശ്‌നങ്ങളായി വേറിട്ടു കാണാനും വ്യക്തികളെ വകതിരിച്ചറിയാനും കഴിയണം. അപ്പോഴേ ഓരോ ക്ലേശങ്ങളിലും ഫോക്കസ് ചെയ്യാൻ പറ്റൂ. ഈശ്വരാംശർ എന്ന കാഴ്ച്ചപ്പാടു കൈവിടാതെ, വ്യക്തിയെ ആദരിച്ച് വേണം ബന്ധങ്ങൾ പ്രബലമാക്കാൻ. വർഷ്‍ണേയൻ എന്ന സമർത്ഥനായ തേരാളിയുടെ സഹായത്താൽ മക്കളെ രണ്ടു പേരെയും ദമയന്തി വിദർഭയിലെത്തിച്ച് സുരക്ഷിതരാക്കി. രാജ്യഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ട് ധരിച്ച വസ്ത്രം മാത്രമായി നളനും ദമയന്തിയും നാടുവിട്ട് കാനനത്തിലെത്തി. അക്ഷങ്ങൾ പക്ഷികളായി വന്ന് നളൻ്റെ ചേലയും കവർന്നു. ഘോരവിപിനത്തിൽ മനസ്സും ശരീരവും തളർന്ന് ഇരുവരും അലഞ്ഞു. വിദർഭയിലേക്കുള്ള വഴി ആവർത്തിച്ചു കാണിച്ചപ്പോൾ, ആശ്വാസമാകേണ്ട ഞാൻ അങ്ങയെ ഉപേക്ഷിച്ച് പോകില്ല എന്ന് ദമയന്തി വ്യക്തമാക്കി. താൻ കാരണം ദമയന്തി ഇനിയും ദു:ഖിക്കാനിടവരരുത്. പതിവ്രതയും ധർമ്മിഷ്ഠയുമായ ദമയന്തിയെ ആരും ദ്രോഹിക്കില്ല, സുരക്ഷിതയായി വിദർഭയിലെത്തും. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച നളൻ, വഴിയമ്പലത്തിലെ ഗാഢനിദ്രയിൽ ദമയന്തിയെ തനിച്ചാക്കി അവിടം വിട്ടുപോയി. കലിയാൽ പൂർണ്ണമായി സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു നളൻ ഈ സമയത്ത്. ദു:ഖിതയും നിസ്സഹായയുമായി വിലപിച്ച് അലഞ്ഞ ദമയന്തിയെ വിഴുങ്ങാൻ ശ്രമിച്ച പെരുമ്പാമ്പിൽ നിന്ന് ഒരു വേടനാണ് രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നത്. ദമയന്തി തൻ്റെ ദുരന്ത കഥ വേടനോട് വിശദമാക്കി. വേടൻ ദമയന്തിയുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ഭ്രമിച്ച് ഉപദ്രവിക്കാൻ ഒരുമ്പെട്ടു. " ഹൃദയം നളനിൽ നിന്ന് ലവലേശം വ്യതിചലിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, വേടൻ മരിക്കട്ടെ." പാതിവ്രത്യത്തിൻ്റെ ശക്തി വേടനെ ഭസ്മമാക്കി. ആ വനത്തിൻ്റെ വൈവിദ്ധ്യമാർന്ന സ്വഭാവം, ഭൂപ്രകൃതി, പർവ്വതങ്ങൾ, നദികൾ, വന്യമൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ ഇവയൊക്കെ വർണ്ണിച്ചുകൊണ്ട്..... തുടരും. പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 17.06.2026

സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) പതിനഞ്ചാം ദിവസം (2026 ജൂൺ 15) ധൃതരാഷ്ട്രരും ദുര്യോധനാദികളും പല കാരണങ്ങളാൽ അസ്വസ്ഥരായിരുന്നു. അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ആരാധനകളും പാലിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡവരായിരുന്നു ഭേദം. അതിഥികളായെത്തുന്ന ൠഷീശ്വരന്മാരുടെ അനുഗ്രഹവും മാർഗ്ഗദർശനവും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ബൃഹദശ്വമഹർഷിയോട് യുധിഷ്ഠിരൻ്റെ ചോദ്യം, തന്നെപ്പോലെ ദു:ഖം അനുഭവിക്കാനിടയായ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്നായിരുന്നു. മനസ്സിന് വിചിത്രമായ ചില രീതികളുണ്ട്. തൻ്റെ ദു:ഖത്തിനാണ് ഏറ്റവും തീവ്രത എന്ന് അതു വിശ്വസിക്കുന്നു. കദനത്തെ അഭിമാനമായി കൊണ്ടു നടക്കുന്ന ചിലരുമുണ്ട്. ഭവാനെക്കാൾ തീവ്രദു:ഖം അനുഭവിച്ച ഒരാളുടെ കഥ പറയാം, മഹർഷി പറഞ്ഞു. ദു:ഖിതനായ ഒരാൾക്ക് വേറൊരാളുടെ സമാനദു:ഖം ആശ്വാസമാകുന്നതെങ്ങനെ? അത്തരം ആശ്വസിപ്പിക്കൽ ഉചിതമാണോ എന്നു സ്വാമിജി ചോദിക്കുന്നു. സമാശ്വസിപ്പിക്കൽ കാരുണ്യപൂർവ്വമാകണം, അനുകമ്പയിൽ നിന്നാകണം. അത് സഹതാപത്തിൽ നിന്നാവരുത്. വ്യക്തിത്ത്വത്തിൻ്റെ ആഴങ്ങളിൽ, ഒരാളുടെ പൗരുഷത്തെ ഉണർത്താനും സ്വയം സച്ചിദാനന്ദമാണ്, ബ്രഹ്മമാണ് എന്ന പ്രാഥമിക ബോദ്ധ്യം ഉറപ്പിക്കാനും കഴിഞ്ഞാൽ സ്വീകരിക്കുന്ന ആൾക്ക് ധൈര്യം കിട്ടും. കാരുണ്യമുള്ള ആൾ ഈ ഭാവത്തെയാവും അഭിസംബോധന ചെയ്യുക. "ക്ഷുദ്രം ഹൃദയദൌര്‍ബ്ബല്യം ത്യക്ത്വോത്തിഷ്ഠ പരന്തപ...." എന്നു പറയുന്നിടത്ത്, you are beyond that എന്ന ആത്മവിശ്വാസവും പ്രത്യാശയുമാണ് പകരുന്നത്. മറ്റൊരു നിരീക്ഷണം വേദനിക്കുന്നവരോട് ആശ്വാസവാക്കായി "സാരമില്ല" എന്നു പറയരുത്. അവർക്കത് സാരമുണ്ട്. തൻ്റെ അവസ്ഥയെ താൻ സാരമുള്ളതായി വിലയിരുത്തിയതിനെയാണ് നിങ്ങൾ അനാദരിക്കുന്നത്. സാരമുണ്ട് എന്ന കണ്ടെത്തലിനെ വിലമതിക്കുന്നു; എനിക്കു "മനസ്സിലാവുന്നുണ്ട് " എന്നാവണം നമ്മുടെ ഉചിതമായ പ്രതികരണം. താരതമ്യം ദു:ഖത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിലും അനൗചിത്യമാണ്. മുന്നിലിരിക്കുന്ന വൃക്തിയെ അത് discount ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ വൈകാരികമായ പ്രയാസത്തിൽ നിന്നു മാറി ഒരു ബൗദ്ധിക വിശകലനത്തിന്, തത്ത്വചിന്താപരമായ വിചാരഗതി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് സജ്ജമെങ്കിൽ, case study എന്ന നിലയിൽ പരിഗണിക്കാവുന്നതാണ് ഇത്. ഇവിടെ നള-ദമയന്തി കഥയാണ് മഹർഷി പറയുന്നത്. നളൻ്റെ ഉദ്യാനത്തിലെത്തുന്ന ഹംസങ്ങളിലൊന്നിനെ കൗതുകത്തിന് പിടിക്കുമ്പോൾ, തനിക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകിയാൽ, ദമയന്തിക്ക് ദൂതു പോകാം എന്നറിയിക്കുന്നു. അപ്രകാരം, വിദർഭയിലെത്തി ദമയന്തിയെ കണ്ട് നളൻ്റെ വിശേഷങ്ങളും അറിയിക്കുന്നു. നാരീരത്നമായ ഭവതി യോഗ്യനായ നളനെ വരിച്ചാൽ അത് ഏറ്റവും ഉചിതമായ സമർപ്പണമാവും. ദമയന്തിയിലെ അനുരാഗത്തിൻ്റെ പാരവശ്യം മനസ്സിലാക്കിയ രാജാവ് മകൾക്ക് സ്വയംവരം നിശ്ചയിക്കുന്നു. ഏതെങ്കിലും കുറവിനെ മനസ്സിലാക്കിയെത്തുന്ന മാരീച പ്രഭാവങ്ങളെ അതിജീവിച്ച്, പരസ്പരം അറിഞ്ഞ്, ആദരിച്ച്, സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകിയുള്ള ബന്ധമാവണം അനുരാഗം. ശീലഗുണങ്ങളുടെ ചേർച്ച, സ്വയം പരീക്ഷിച്ച് ബോദ്ധ്യപ്പെടണം. ശാരീരിക ആവേശങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള ഇണക്കം. അല്ലെങ്കിൽ ആജീവനാന്ത അടിമത്തമോ, വിട്ടുവീഴ്ച്ച ചെയ്ത് തുലഞ്ഞു പോകുന്നതോ ആവും ജീവിതം. ത്രിഭുവന സഞ്ചാരി ദേവർഷി, നാരദർ സ്വർഗ്ഗത്തിലെത്തുന്നു. ദമയന്തീ സ്വയംവരമാണ് ഭൂമിയിലെ വിശേഷം എന്നറിഞ്ഞതോടെ തങ്ങൾക്കും അതിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് ദേവേന്ദ്രനും അഗ്നി, വരുണൻ, യമൻ തുടങ്ങിയവർക്കും ആഗ്രഹമായി. വഴിമദ്ധ്യേ നളനെക്കണ്ട ദേവന്മാർ, തങ്ങളിലൊരാളെ വരിക്കണമെന്ന് ദമയന്തിയെ അറിയിക്കാൻ നളനെ നിയോഗിക്കുന്നു. ദമയന്തിയെ കണ്ട നളൻ ദേവന്മാരിൽ ഒരാളെ വരിക്കണമെന്ന് അറിയിച്ചു. താൻ നളനെ മാത്രമേ വരിക്കൂ, എന്നാൽ ദേവന്മാർക്ക് അപ്രിയം വരാതെ ഭവാനെ വരിക്കാൻ ഒരു ഉപായമുണ്ട്, ദമയന്തി പറഞ്ഞു. പ്രണാമം സ്വാമിജി സംഗ്രഹം; വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 15.06.2026