ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം തമിഴ് ശൈവ സിദ്ധൻമാരുടെ അമൂല്യമായ ഒരു കണ്ടുപിടിത്തമാണ് ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം അഥവാ സ്വരയോഗ. ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രപഞ്ചബോധം അയാളുടെ ശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം.. ശ്വാസത്തെ നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടു ബാഹ്യ പ്രപഞ്ചത്തെ നിയന്ത്രിക്കാം എന്ന് ശര ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.. മനുഷ്യ പ്രകൃതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സൂര്യ ശക്തിയെ വലതു നാസാ ദ്വാരം വഴിയും ചന്ദ്ര ശക്തിയെ ഇടതു നാസാ ദ്വാരം വഴിയും അഭ്യാസത്തിലൂടെ നിയന്ത്രിച്ചു പ്രപഞ്ച ശക്തികളെ ജീവിത വിജയത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് ഈ ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.. ആത്മീയതയോടൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഉള്ള പ്രായോഗിക പരിഹാരമായാണ് ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം സിദ്ധമഹർഷിമാർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്... യോഗ വിദ്യകളിലെ രഹസ്യം എന്നാണ് ഈ മാർഗ്ഗം അറിയപ്പെടുന്നത്.. രഹസ്യം എന്ന് പറയുന്നത് പറയാൻ പാടില്ലാത്തതു എന്നല്ല... പറഞ്ഞാലും മനസ്സിലാവാത്തത് എന്നാണർത്ഥം.. അതായതു അഭ്യാസത്തിൽ കൂടിയും അനുഭവത്തിൽ കൂടിയും മാത്രം മനസ്സിലാവുന്നത് എന്നർത്ഥം.. യോഗവിദ്യകളിലെ മാസ്റ്റർ ഡിഗ്രിയാണ് ശരയോഗം.. ഈ വിദ്യ പഠിക്കാൻ അർഹതയുള്ളവരെ കുറിച്ച് പറയുന്നത്... ഏതെങ്കിലും യോഗ ക്രിയകളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവരോ..(ശിവയോഗം,, ക്രിയയോഗം, വാസി യോഗം, കായകല്പ... etc ) പ്രാണായാമം മാധ്യമ രീതി എങ്കിലും സുഗമമായി ചെയ്യാൻ പറ്റുന്നവരോ...(പ്രാണായാമം മൃദു 4/16/8..മാധ്യമം 8/32/16..തീവ്രം 16/64/32..തീവ്ര പ്രാണായാമത്തിൽ ശരീര ഭാരം കുറഞ്ഞു ഉയർന്നു പോകും.. ലെവിറ്റേഷൻ ) ശ്വാസഗതിക്കും മൂക്കിനും വൈകല്യങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവരും.. തുടങ്ങി പല നിബന്ധനകൾ പറയുന്നുണ്ട്.. തുടക്കക്കാർ ചെയ്താൽ ശാരീരിക മാനസിക വൈഷമ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാവും എന്നത് കൊണ്ടാണത് പറയുന്നത്.. തിരുമന്ത്രത്തിലെ മൂന്നാം തന്ത്രത്തിലെ 790 മന്ത്രം മുതലാണ് ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.. മന്ത്രം 790 "വെള്ളിവെണ് തിങ്കൾ വിളങ്കും പുതൻ ഇടം.., ഒള്ളിയ മന്തൻ ഇരവി ചൊവ്വയ്‌ വലം.., വള്ളിയ പൊന്നേ വളരും പിറെ ഇടം.., തെള്ളിയ തേയ് പിറെ താൻ വലം ആമെ.." മന്ത്രം 791 "വെള്ളി വേണ് തിങ്കൾ വിളങ്കും പുതൻ മുൻറു.. തള്ളി യിടത്തെ തയങ്കു യാമാകിൽ... ഒള്ളിയ കായതൂക്കു കൂന മിലൈയെന്റെ.. വള്ളൽ നമ്മകു മകിഴ്ന്തുറൈത് താനെ....." വെള്ളി, തിങ്കൾ, ബുധൻ ദിവസങ്ങളിൽ ഉണരുമ്പോൾ ശ്വാസം ഇടതു നാസാ ദ്വാരം വഴിയും... ശനി, ഞായർ, ചൊവ്വ ദിവസങ്ങളിൽ വലതു നാസാ ദ്വാരം വഴിയും ശ്വാസം സഞ്ചരിക്കണം.. ഇതിനു നേരെ എതിരായി ആണ് ശ്വാസം പ്രവഹിക്കുന്നതെങ്കിൽ ശര യോഗാഭ്യാസത്താൽ ശ്വാസത്തെ മാറ്റി ഒഴുക്കി എഴുന്നേൽക്കണം.. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ദീർഘായുസ്സും.. രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയും ഫലം.. ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജനനം മുതൽ മരണംവരെയുള്ള എല്ലാ ജീവിത വ്യാപാരത്തിലും ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് വിജയം കൈവരിക്കാം.. ഈ വിദ്യ അറിയുന്നവൻ ശിവ തുല്യൻ ആണ് എന്ന് തിരുമൂലർ ഋഷി പറയുന്നു.. ഈ ശാസ്ത്രപ്രകാരം ജീവിതം നയിക്കുന്നവർക്ക് ആയാസരഹിതമായി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടാൻ സാധിക്കുന്നു. ഭൂതം, വർത്തമാനം, ഭാവി,കുണ്ഡലിനി ശക്തിയെ ഉണർത്തി ജ്ഞാനം നേടുക, ധനം,ദാരിദ്രം, വിജയം, പരാജയം, ആയുസ്സ്, രോഗം, മരണം,പരീക്ഷ, ധനം മുതൽ മുടക്കാൻ, കടം കൊടുക്കാനും വാങ്ങാനും, യുദ്ധം, ജോലി, വശ്യം, സന്താന ഭാഗ്യം..... etc തുടങ്ങി ഏതു കാര്യങ്ങളും ഈ ശാസ്ത്രപ്രകാരം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും..പ്രാണനിലെ പഞ്ചഭൂത തത്വങ്ങളുടെ വിന്യാസത്തെ മനസ്സിലാക്കിയാണ് ഇത് സാധിക്കുന്നത്..രാമ രാവണ യുദ്ധത്തിൽ രാമനും.., മഹാഭാരത യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനും വിജയം വരിച്ചത് പഞ്ചഭൂത തത്വം രണ്ടുപേർക്കും അനുകൂലമായത് കൊണ്ടാണ്.. രാവണനും കൗരവരും തോറ്റതും കൊല്ലപ്പെട്ടതും അവരുടെ പഞ്ചതത്വം അവർക്കെതിരായി പ്രവർത്തിച്ചത് കൊണ്ടാണ്... കുടുംബ ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ശര ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രതിവിധിയുണ്ട്.. കാമശാസ്ത്രം സ്വരയോഗയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതീവ രഹസ്യമായ ഒരു ലൈംഗിക വ്യായാമം ആകുന്നു.. പുരുഷന്റെ വലതു കല പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ വേണം സ്ത്രീയുമായി ബന്ധപ്പെടേണ്ടത് എന്ന് ശര ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.. തന്ത്രയോഗയിൽ കിട്ടുന്ന ആനന്ദ രതിമൂർച്ഛ ലഭിക്കാനുള്ള വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശര ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.. വന്ധ്യയായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടാവാൻ ആ സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തിലെ പഞ്ചഭൂത തത്വങ്ങൾ മാറ്റി വിന്യസിച്ചാൽ മതി.. ആർത്തവ ചക്രത്തിനു ശേഷം ഒറ്റ സംഖ്യാ ദിവസങ്ങളിൽ പകലോ, രാത്രിയോ പുരുഷന് സൂര്യനാഡിയും സ്ത്രീക്ക് ചന്ദ്ര നാഡിയും ഒഴുകുന്ന സമയം ജല തത്വമോ, അഗ്നി തത്വമോ പ്രബലമായിരിക്കുന്ന സമയം ബന്ധപ്പെട്ടാൽ വന്ധ്യയായ സ്ത്രീക്കും ഒരാൺകുഞ്ഞു പിറക്കും.. ഗർഭ ധാരണ സമയത്തു വായു തത്വമാണ് പ്രബലമെങ്കിൽ ആ കുഞ്ഞു വേദനയും ദുഖവും നൽകും.. ജല തത്വമാണെങ്കിൽ ആ കുഞ്ഞു കീർത്തിമാൻ ആയിരിക്കും. ഭൂതത്വമാണ് എങ്കിൽ സുന്ദരനും ധനവാനും ആയിരിക്കും.. ആകാശ തത്വം പ്രബലം ആയാൽ ഗർഭം അലസിപ്പോവുകയും ചെയ്യും. രതി സമയം പുരുഷന് സൂര്യ കല പ്രവർത്തിക്കുകയും, ആ കലയെ മാറ്റി ചന്ദ്ര കല ആക്കുകയും ചെയ്താൽ ഗർഭധാരണം ഉണ്ടാവില്ല.. etc.. രതി സമയം സ്ത്രീയുടെ ---- ശ്വാസത്തെ പുരുഷൻ വലതു നാഡിയിൽ കൂടി വലിച്ചെടുത്തു ആയതിനെ ജീവ മണ്ഡലമായ --- ചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.. ആ സ്ത്രീ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ആ വ്യക്തിയോട് വശീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കും.... ഇത് തപസ്വികളാൽ പറയപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ് . സ്ത്രീ പുരുഷ സൗന്ദര്യം വർധിക്കാനും വശീകരണത്തിനും നിരവധി മാർഗ്ഗങ്ങൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.. ഇത്തരം മാർഗ്ഗങ്ങൾ എല്ലാം ഭാര്യ ഭർത്താക്കന്മാർ തമ്മിലാണ് ചെയ്യേണ്ടത് എന്ന് ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.. ശിവ ശക്തി സംയോഗമാണ് ഇവിടെ അർത്ഥമാക്കുന്നത്..(ഒരിക്കൽ ഒരു സിദ്ധഗുരു ധ്യാനയോഗം പഠിപ്പിക്കാൻ വന്നപ്പോൾ പറഞ്ഞത്... തമിഴനോ, മറ്റേതു നാട്ടുകാരോ ആകട്ടെ.. ഇത് ചെയ്യണം എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെയ്യും... ഇത് ചെയ്യരുത് എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെയ്യില്ല.. എന്നാൽ മലയാളിക്ക് പഠിച്ച വിദ്യ ആരുടെയെങ്കിലും ദേഹത്തു പരീക്ഷിച്ചു നോക്കിയില്ലങ്കിൽ ഒരു സമാധാനവും ഇല്ല.., ഉറക്കവും കിട്ടില്ല.... അദ്ദേഹം കളിയാക്കിയതല്ല. മലയാളിയുടെ പരീക്ഷണ ത്വരയെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞതാണ് ) ദുഷ് കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു ദുഃഖ കയത്തിൽ വീണുപോയവർക്കും ഈ മാർഗ്ഗം അനുഷ്ഠിച്ചു പാപ പരിഹാരങ്ങൾ ചെയ്തു ദുഃഖ നിവാരണം നടത്താം . പ്രപഞ്ചവും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധത്തിന്റെ രഹസ്യമാണ് ശര നൂൽ ശാസ്ത്രം. ശ്വാസഗതി ആവശ്യാനുസാരം തിരിച്ചു വിട്ട് ദൈനംദിന കൃത്യങ്ങൾ നമുക്ക് അനുകൂലമാക്കാം.. ശുഭകരവും അശുഭകരവും ആയ പ്രവൃത്തിക്കനുസരിച്ചു സൂര്യ നാഡിയെയും ചന്ദ്ര നാഡിയെയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കേണ്ടത് അവനവൻ തന്നെയാണ്.. നാരായണീയാസ്ത്രം എന്നൊരു മന്ത്രവിദ്യയെകുറിച്ച് പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്നുണ്ട്.. യാതൊന്നിനാലും, ത്രി മൂർത്തികൾക്കു പോലും തടുക്കുവാൻ കഴിയാത്ത അതീവ ശക്തിയുള്ള നശീകരണ അസ്ത്രം ആണത്.. സർവ്വായുധങ്ങളും താഴെയിട്ടു സാഷ്ടാംഗ നമസ്കാരം മാത്രമെ അതിനു മുൻപിൽ പ്രധിവിധിയുള്ളു.... അതുപോലെ കാലവും, പ്രപഞ്ച ശക്തികളും, പഞ്ചഭൂത തത്വങ്ങളും എതിരു വരുന്ന സമയത്തു.. മത്സരിക്കാനോ, എതിർക്കാനോ, ശുഭകാര്യങ്ങളോ ചെയ്യരുത്.. അത്തരം സമയത്തു ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ പ്രശ്നങ്ങളെ അതീവ രൂക്ഷമാക്കുകയേയുള്ളു.. ആ സമയം നിസ്സംഗമായിരിക്കുക, പ്രാർത്ഥനകൾ മാത്രം ചെയ്യുക എന്നതാണ് കരണീയം.. ഒരു മനുഷ്യായുസ്സിലെ 40 ശതമാനം കാലം ഇങ്ങനെയുള്ളതാണെന്നു ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.. ഇത്തരം കാലങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാതെ ആ സമയങ്ങളിൽ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ആണ് ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ കഷ്ടപ്പാടും, ബുദ്ധിമുട്ടും, ദുരിതങ്ങളും വിതയ്ക്കുന്നത്..ഇത്തരം സമയങ്ങളെ ശരനൂൽ ശാസ്ത്രം വഴി അറിയാം.. ചന്ദ്ര നാഡിയിൽ കൂടി ഒഴുകേണ്ട ശ്വാസം സൂര്യ നാഡിയിൽ കൂടിയും... സൂര്യ നാഡിയിൽ കൂടി ഒഴുകേണ്ട ശ്വാസം ചന്ദ്ര നാഡിയിൽ കൂടി ഒഴുകുകയും,, സുഷുമ്‌നയിൽ കൂടി മാത്രം ഒഴുകയും ചെയ്യുന്ന സമയം തിരിച്ചറിഞ്ഞു ശുഭ കാര്യങ്ങളും പ്രവൃത്തികളും ഒഴിവാക്കി പ്രാർത്ഥനയും ധ്യാനവും മാത്രം ചെയ്തു ആപത്തുകൾ ഒഴിവാക്കാം...

ചിദംബരം നടരാജ ക്ഷേത്രം — ദൈവത്തിന്റെ നൃത്തഭൂമി ഭക്തിയും തത്ത്വചിന്തയും ശാസ്ത്രവും ഒത്തുചേരുന്ന അത്ഭുത ലോകം. തമിഴ്നാട്ടിലെ ചിദംബരം എന്ന പട്ടണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, ശിവ ഭഗവാന്റെ നാടരാജ രൂപത്തെ ആരാധിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇവിടെ ശിവൻ “നാടരാജൻ” ആയി, സൃഷ്ടി–സ്ഥിതി–സംഹാരം–തിരോഭാവം–അനുഗ്രഹം എന്ന പഞ്ചകൃത്യങ്ങൾ തന്റെ ആനന്ദതാണ്ഡ വത്തിലൂടെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. പഞ്ച ഭൂത ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ “ആകാശത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് ചിദംബരം. കാഞ്ചിയിൽ ഭൂമിയും തിരുവണ്ണാമലൈയിൽ അഗ്‌നിയും ശ്രീകാലഹസ്തിയിൽ വായുവും തിരുവാനൈക്കാവിൽ ജലവുമാണ് പഞ്ച ഭൂത ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മറ്റു പ്രതിനിധാനങ്ങൾ. ഇവയിൽ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവും കാണാൻ കഴിയാത്തതുമായ തത്ത്വം — ആകാശം — ചിദംബരത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. നടരാജന്റെ നൃത്തം സാധാരണ ദൈവാരാധന മാത്രമല്ല സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കം കൂടിയാണ്.പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചലനവും നാശവും പുനർജന്മവും ഒക്കെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ആധുനിക ഫിസിക്സിനോട് പോലും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തത്ത്വചിന്തയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് CERN ലും ( ജനീവയിലെ കണിക ഭൗതിക ശാസ്ത്ര ഗവേഷണ കേന്ദ്രം ) നാടരാജന്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചിദംബര രഹസ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതം. “ദൈവം കാണാനാവാത്ത ശൂന്യമാണ്” എന്ന ആശയം ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമാക്കുന്നു. ഗർഭഗൃഹത്തിൽ നാടരാജ വിഗ്രഹത്തിനൊപ്പം ഒരു തിരശ്ശീല ഉണ്ട്. അത് മാറ്റുമ്പോൾ…ഒന്നും കാണുന്നില്ല (അനന്തം ). എന്നാൽ അവിടെ സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച കൂവള ഇലകൾ തൂങ്ങി നിൽക്കുന്നത് കാണാനാകും . അതിന്റെ അർത്ഥം ദൈവം ഒരു രൂപമല്ല മറിച്ച് ഒരു അദൃശ്യ ശക്തിയാണ് എന്നാണ്. “ചിത് + അംബരം = ചിദംബരം” ചിത് = ബോധം,അംബരം = ആകാശം അങ്ങനെ “ബോധത്തിന്റെ ആകാശം” എന്നതാണ് ചിദംബരം ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിമാർ സാധാരണ ബ്രാഹ്മണർ അല്ല… അവർക്ക് പ്രത്യേകമായൊരു പാരമ്പര്യമാണ് - ദീക്ഷിതർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവരുടെ ഏകദേശം 300-ൽ അധികം കുടുംബങ്ങൾ അവിടുണ്ട്. ഇവർ എല്ലാവരും ശിവന്റെ സേവകർ എന്ന നിലയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത് ക്ഷേത്രം ഒരു ട്രസ്റ്റിന്റെയോ സർക്കാരിന്റെയോ നിയന്ത്രണത്തിൽ അല്ല…ദീക്ഷിതർ തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉടമകളും നടത്തിപ്പുകാരും. ശിവ ഭഗവാൻ സ്വയം ഇവരെ ഇവിടെ പൂജയ്ക്കായി നിയോഗിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഒരിക്കൽ മഹർഷികൾ അഹങ്കാരത്തോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തി. അപ്പോൾ ശിവൻ “ഭിക്ഷാടന മൂർത്തി” ആയി വന്ന് അവരുടെ അഹങ്കാരം തകർത്തു. പിന്നീട് അവർ ശിവഭക്തരായി മാറി ആ പാരമ്പര്യമാണ് ഇന്നത്തെ ദീക്ഷിതർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പതഞ്ജലി മഹർഷി ചിദംബരത്തെ പൂജാദി കാര്യങ്ങൾക്കായി കൈലാസത്തിൽ നിന്നും ഭൂമിയിലേക്ക് മൂവായിരം പുരോഹിതന്മാരെ കൊണ്ട് വന്നിരുന്നു എന്നാണ് മറ്റൊരു കഥ. അവരാണ് ദീക്ഷിതർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.ആ പുരോഹിതന്മാരുടെ തലമുറയാണ് ഇന്നത്തെ ദീക്ഷിതസമുദായം. അവരുടെ ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ്. അവർക്ക് വേറിട്ടൊരു തേജസ്‌ ഉണ്ടെന്നത് സത്യമാണ്. ചിദംബരമാണ് അവരുടെ ജീവിതം. അതിനുമപ്പുറം അവർക്ക് ഒന്നുമില്ല. ചിദംബരത്തിലെ പൂജകൾക്ക് മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഇവിടെ നടരാജ വിഗ്രഹവും കൂടെ “ചിദംബര രഹസ്യവും ” (അനന്തം) ഒരുമിച്ച് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു ഇത് “ദൈവത്തിന് രൂപമില്ല" എന്ന ആശയം കാണിക്കുന്നു ദിവസത്തിൽ 6 പ്രധാന പൂജകൾ ആണിവിടെ ഉള്ളത്. കാളസാന്തി (രാവിലെ),ഉച്ചകാല പൂജ, സായം പൂജ,അർദ്ധജാമം (രാത്രി) ഓരോ പൂജക്കും പ്രത്യേക മന്ത്രങ്ങളും രഹസ്യ ക്രമങ്ങളും ഉണ്ട് പൂജാരിമാർ മാറിമാറി സേവനം ചെയ്യുന്നു. എല്ലാ ദീക്ഷിതർക്കും പൂജയ്ക്ക് തുല്യ അവകാശമാണുള്ളത്. ഓരോ ദിവസവും ഓരോരോ കുടുംബങ്ങൾ പൂജ ചെയ്യുന്നു. “സമത്വം” എന്ന ആശയം ഇതിൽ കാണാം പതഞ്ജലി മഹർഷിയും & വ്യാഘ്രപാദരും ഇവിടെ ശിവന്റെ നൃത്തം കണ്ടതായി വിശ്വാസിക്കപ്പെടുന്നു.അവരുടെ ഭക്തിക്കായി ശിവൻ നാടരാജ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്രേ. പൂജ സമയത്ത് തിരശ്ശീല തുറക്കും.അപ്പോൾ “അനന്തം" ആണ് കാണുന്നത്. ഇത് "ദൈവം കാണാനാവാത്തതാണ്” എന്ന സന്ദേശം നൽകുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ മണിയൊച്ചയും വേദമന്ത്രങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരു പ്രത്യേക “വൈബ്രേഷൻ” ഉണ്ടാക്കുന്നു.ഇത് “പ്രപഞ്ച നാദം” എന്നാണ് വിശ്വാസം വളരെ അപൂർവ്വമായ കാര്യങ്ങൾ ദീക്ഷിതർ തലയിൽ കുടുമി കെട്ടിയ രീതിയിലാണ് പൂജ ചെയ്യുന്നത്.പൂജയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പല മന്ത്രങ്ങളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അറിയില്ല. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് നിരവധി പ്രത്യേകതകൾ ആണുള്ളത്. 108 നൃത്ത രൂപങ്ങൾ ഗോപുരങ്ങളിൽ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത് ചോള ഭരണകാലത്താണ്. സ്വർണ്ണ മേൽക്കൂര 21600 സ്വർണ്ണ ടൈൽസ് കൊണ്ടാണ് പൂർത്തിയാക്കി യിരിക്കുന്നത് - ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഒരു ദിവസത്തെ ശ്വാസത്തെ ഇത് പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. 72,000 നാഡികളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഘടനയാണ് ഇവിടെയുള്ളത് . മനുഷ്യ ശരീരവും പ്രപഞ്ചവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു ദൈവം ഒരു രൂപത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.ശൂന്യമാണ് ഏറ്റവും വലിയ സത്യമായിരിക്കുക.എനർജി ആണ് എല്ലാത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം. ചിദംബരം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഇവയൊക്കെയാണ്. ഇന്നത്തെ ക്വാണ്ടം ഫിസിക്സ്‌ പോലും പറയുന്നത് ഇതേ ആശയമാണ്. ചിദംബരം ഒരു ക്ഷേത്രം മാത്രമല്ല. അതൊരു തത്ത്വചിന്താ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. “കാണാത്തതാണ് സത്യമായുള്ളത്” എന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്ന അപൂർവ്വ സ്ഥലം. ചുരുക്കത്തിൽ ചിദംബരം ക്ഷേത്രം ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിമാരും പൂജകളും പാരമ്പര്യവും ശാസ്ത്രവും ചേർന്നതാണ്. രൂപവും അനന്തവും ഒരുമിച്ചുള്ള ആരാധന.സമത്വവും ആത്മീയതയും ചേർന്ന വ്യവസ്ഥ.

ആത്മാവും മനസ്സും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: മനസ്സ് (The Mind): ചിന്തകൾ, വികാരങ്ങൾ, വിവേചിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് (logic), തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കേന്ദ്രമാണ് മനസ്സ്. നാം ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ കാണുന്നതും പഠിക്കുന്നതും അനുഭവങ്ങൾ ഓർമ്മിച്ചുവെക്കുന്നതും മനസ്സ് വഴിയാണ്. ആധുനിക ശാസ്ത്രം മനസ്സിനെ തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായാണ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്. ആത്മാവ് (The Soul): ആത്മീയമായി നോക്കിയാൽ, ഒരു മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ആധാരമായ ശാശ്വതമായ ഊർജ്ജമാണ് ആത്മാവ്. ഇത് ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും അപ്പുറത്തുള്ള ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മിക്ക മതങ്ങളിലും ദർശനങ്ങളിലും ആത്മാവ് മരണമില്ലാത്തതും ബോധത്തിന്റെ (consciousness) ഉറവിടവുമാണ്. പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ: പ്രത്യേകത മനസ്സ് ആത്മാവ് സ്വഭാവം എപ്പോഴും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചിന്തകളും വികാരങ്ങളും. ശാന്തവും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായ സത്ത. ഉറവിടം ഭൗതികമായ അനുഭവങ്ങളുമായും തലച്ചോറുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആത്മീയവും പ്രപഞ്ചബോധവുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം ലോകത്തെ അറിയാനും ജീവിക്കാനുമുള്ള ഉപാധി. യഥാർത്ഥ സ്വത്വവും ഉന്നതമായ ലക്ഷ്യവും. ശരീരവും മനസ്സും ആത്മാവും ഒരേ താളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് ഒരു വ്യക്തിക്ക് പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം ലഭ്യമാകുന്നതെന്ന് ആയുർവേദം പോലുള്ള ശാസ്ത്രങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനും ആത്മാവിനെ അറിയാനുമായി പലരും ധ്യാനം (Meditation) പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാറുണ്ട്. ആത്മാവും മനസ്സും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ താഴെ നൽകുന്നു: ഇന്ത്യൻ ദർശനങ്ങൾ (പ്രത്യേകിച്ച് വേദാന്തം) അനുസരിച്ച്, മനുഷ്യൻ ശരീരം, മനസ്സ്, ആത്മാവ് എന്നീ മൂന്ന് തലങ്ങൾ ചേർന്നതാണ്. ഇവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ വിവരിക്കാൻ രഥത്തിന്റെ ഉപമ (The Chariot Analogy) പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നു: രഥം: നമ്മുടെ ശരീരം. കുതിരകൾ: നമ്മുടെ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങൾ (കണ്ണ്, ചെവി തുടങ്ങിയവ). കടിഞ്ഞാൺ: മനസ്സ് (Manas). കുതിരകളെ (ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ) നിയന്ത്രിക്കുന്നത് കടിഞ്ഞാണാണ്. സാരഥി: ബുദ്ധി (Buddhi). കടിഞ്ഞാൺ എങ്ങോട്ട് തിരിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് സാരഥിയാണ്. രഥയാത്രികൻ: ആത്മാവ് (Atman). ആത്മാവാണ് യഥാർത്ഥ യജമാനൻ; ആത്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് മറ്റുള്ളവയെല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം പ്രകാശവും കണ്ണാടിയും: ആത്മാവ് സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന ബോധമാണ് (Pure Consciousness). മനസ്സ് ആ പ്രകാശത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കണ്ണാടിയെപ്പോലെയാണ്. മനസ്സ് ശുദ്ധമാണെങ്കിൽ ആത്മാവിന്റെ പ്രകാശം വ്യക്തമായി കാണാൻ സാധിക്കും. സാക്ഷിഭാവം (The Witness): മനസ്സിൽ ചിന്തകളും വികാരങ്ങളും ഉയരുമ്പോൾ അവയെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒന്നാണ് ആത്മാവ്. "എനിക്ക് ദേഷ്യം വരുന്നു" എന്ന് നാം പറയുമ്പോൾ, ദേഷ്യം മനസ്സിലാണെങ്കിലും അത് തിരിച്ചറിയുന്ന ആ ചൈതന്യമാണ് ആത്മാവ്. മാറ്റമില്ലാത്തതും മാറുന്നതും: മനസ്സ് നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു (സന്തോഷം, ദുഃഖം, ഭയം). എന്നാൽ ആത്മാവ് ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കെല്ലാം അപ്പുറം മാറ്റമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു. അന്തഃകരണം (Inner Instrument): വേദാന്തപ്രകാരം മനസ്സ് ആത്മാവിന്റെ ഒരു 'ഉപകരണം' മാത്രമാണ്. ഇതിനെ നാലായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: മനസ്സ് (Manas): സംശയങ്ങളും ചിന്തകളും. ബുദ്ധി (Buddhi): തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കഴിവ്. ചിത്തം (Chitta): ഓർമ്മകൾ ശേഖരിച്ചുവെക്കുന്ന സ്ഥലം. അഹങ്കാരം (Ahamkara): 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം. ആധുനിക വീക്ഷണം ആധുനിക മനഃശാസ്ത്രം മനസ്സിനെ തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളായി കാണുമ്പോൾ, ആത്മീയ ശാസ്ത്രം മനസ്സിനെ ആത്മാവിനും ശരീരത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു പാലമായിട്ടാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ധ്യാനത്തിലൂടെ മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുമ്പോൾ ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

ശ്രീമദ് ഭാഗവതം 12-ാം സ്‌കന്ധത്തിലെ 3-ാം അദ്ധ്യായത്തിലെ 14-ാം ശ്ലോകം (12.3.14) താഴെ നൽകുന്നു: ശ്ലോകം. കഥാ ഇമാസ്തേ കഥിതാ മഹീയസാം വിതായ ലോകേഷു യശഃ പരേയുഷാം വിജ്ഞാനവൈരാഗ്യവിവക്ഷയാ വിഭോ വചോവിഭൂതീർ ന തു പാരമാർഥ്യം മലയാളം അർത്ഥം ഹേ പരീക്ഷിത്ത് മഹാരാജാവേ, ലോകമെമ്പാടും കീർത്തി പരത്തിയ ശേഷം മൺമറഞ്ഞുപോയ പ്രതാപശാലികളായ രാജാക്കന്മാരുടെ ഈ കഥകളെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് വിവരിച്ചു തന്നു. അതീന്ദ്രിയമായ അറിവും (വിജ്ഞാനം), ലൗകിക സുഖങ്ങളോടുള്ള വിരക്തിയും (വൈരാഗ്യം) വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് എൻ്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം. ഈ കഥകൾ കേവലം വാക്ചാതുരിയല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യനെ പരമമായ ആത്മീയ സത്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള ഉപാധിയാണ്. സാരം ഭൗതികമായ നേട്ടങ്ങളോ രാജാക്കന്മാരുടെ പരാക്രമങ്ങളോ വിവരിക്കുക എന്നതല്ല ഭാഗവതത്തിൻ്റെ ലക്ഷ്യം. മറിച്ച്, എത്ര വലിയ ചക്രവർത്തിമാരായാലും കാലത്തിന് കീഴ്പ്പെടേണ്ടവരാണെന്നും, അതിനാൽ ആയുസ്സ് അവസാനിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഭഗവാനിലേക്ക് മനസ്സുയർത്തി മുക്തി നേടണമെന്നും ഈ ശ്ലോകം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

വേദത്തിലെ ബ്രഹ്മവാദിനികൾ ( സ്ത്രീകൾ ). വേദകാലഘട്ടത്തിൽ ആജീവനാന്തം ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിച്ച് വേദപഠനത്തിനും ആത്മീയസാധനയ്ക്കും ജീവിതം സമർപ്പിച്ച സ്ത്രീകളെയാണ് ബ്രഹ്മവാദിനികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇവർ വിവാഹജീവിതത്തിന് പകരം ജ്ഞാനസമ്പാദനത്തിന് മുൻഗണന നൽകുകയും വേദമന്ത്രങ്ങൾ ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വേദങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന പ്രധാന ബ്രഹ്മവാദിനികൾ ഇവരാണ്: ഗാർഗി വാചക്നവി: ജനകമഹാരാജാവിന്റെ സഭയിൽ യാജ്ഞവൽക്യനോട് ആത്മീയസംവാദത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട പ്രശസ്തയായ വിജ്ഞാനി. മൈത്രേയി: യാജ്ഞവൽക്യന്റെ പത്നിയായിരുന്ന ഇവർ ഐഹിക സുഖത്തേക്കാൾ അമരത്വത്തിന് (ആത്മജ്ഞാനത്തിന്) പ്രാധാന്യം നൽകി. ലോപാമുദ്ര: അഗസ്ത്യമുനിയുടെ പത്നിയായിരുന്ന ഇവർ ഋഗ്വേദത്തിലെ പല മന്ത്രങ്ങളുടെയും ദൃഷ്ടാവാണ്. ഘോഷ: ദീർഘതമസ്സിന്റെ മകളായ ഇവർ അശ്വിനിദേവന്മാരെ സ്തുതിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ രചിച്ചു. അപാല: ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയയായ ഋഷിക. വിശ്വവാര: വേദങ്ങളിലെ അഗ്നിസൂക്തങ്ങൾ രചിച്ച ബ്രഹ്മവാദിനികളിൽ ഒരാൾ. വേദകാലത്തെ സ്ത്രീകളെ പ്രധാനമായും രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരുന്നു: ബ്രഹ്മവാദിനികൾ: ആജീവനാന്തം വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകുന്നവർ. സദ്യോവധുക്കൾ: വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് വരെ മാത്രം വേദപഠനം നടത്തുന്നവർ. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഉപനയനത്തിനും വേദപഠനത്തിനും പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ തന്നെ തുല്യ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഇത്തരം ബ്രഹ്മവാദിനികളുടെ ജീവിതം തെളിയിക്കുന്നു.

"ആത്മ ദീപോ ഭവ" (Atma Deepo Bhava) എന്നാൽ "നിനക്ക് നീ തന്നെ വെളിച്ചമാവുക" എന്നാണ് അർത്ഥം. ഗൗതമ ബുദ്ധൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് നൽകിയ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സന്ദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ സന്ദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: സ്വയം കണ്ടെത്തൽ: മറ്റൊരാൾ പകർന്നുതരുന്ന അറിവിനേക്കാളും വെളിച്ചത്തേക്കാളും സ്വന്തം ഉള്ളിലെ വെളിച്ചത്തെ (അറിവിനെ) ആശ്രയിക്കാൻ ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം: ഓരോ വ്യക്തിയും സ്വന്തം ബുദ്ധിയിലും വിവേകത്തിലും വിശ്വസിക്കണമെന്നും സത്യം കണ്ടെത്താൻ സ്വന്തമായി പരിശ്രമിക്കണമെന്നും ബുദ്ധൻ ഉപദേശിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യം: ചിന്തകളിലും പ്രവർത്തികളിലും ആത്മീയമായ അടിമത്തം ഒഴിവാക്കി സ്വന്തം ബോധ്യത്തിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കാനാണ് ഈ വചനം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത്. പാലി ഭാഷയിൽ "അപ്പോ ദീപോ ഭവ" (Appo Deepo Bhava) എന്നാണ് ഈ വാചകം അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ ഈ വചനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ശ്വാസത്തിൽ തന്റെ പ്രിയ ശിഷ്യനായ ആനന്ദന് നൽകിയ ഉപദേശമാണെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. തന്റെ വേർപാടിൽ ദുഖിതനായ ആനന്ദനോട്, ഒരു ബാഹ്യശക്തിയെയും ആശ്രയിക്കാതെ സ്വന്തം ഉള്ളിലെ വെളിച്ചത്തെ കണ്ടെത്താനാണ് ബുദ്ധൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ബുദ്ധന്റെ മറ്റ് പ്രധാന ഉപദേശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: നാല് ആര്യസത്യങ്ങൾ (Four Noble Truths) ബുദ്ധമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളാണിവ: ദുഖം: ജീവിതത്തിൽ ദുഖം അനിവാര്യമാണ് (ജനനം, മരണം, രോഗം എന്നിവയെല്ലാം ദുഖകാരണങ്ങളാണ്). ദുഖ സമുദായം: ആഗ്രഹങ്ങളും അമിതമായ അടുപ്പവുമാണ് എല്ലാ ദുഖങ്ങളുടെയും കാരണം. ദുഖ നിരോധം: ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ ദുഖത്തിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാം. ദുഖ നിരോധ ഗാമിനി പ്രതിപദ: ദുഖം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗമാണ് അഷ്ടാംഗ മാർഗ്ഗങ്ങൾ. അഷ്ടാംഗ മാർഗ്ഗങ്ങൾ (Eightfold Path) സത്യമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ ബുദ്ധൻ എട്ട് വഴികൾ നിർദ്ദേശിച്ചു: സദ് വീക്ഷണം (Right View): ലോകത്തെ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥയിൽ കാണുക. സദ് വിചാരം (Right Thought): അഹിംസയിലും കരുണയിലുമുള്ള ചിന്തകൾ വളർത്തുക. സദ് വചനം (Right Speech): സത്യവും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ സംസാരം. സദ് പ്രവൃത്തി (Right Action): മറ്റുള്ളവർക്ക് ദോഷകരമല്ലാത്ത പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുക. സദ് ജീവനം (Right Livelihood): അധാർമ്മികമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ഉപജീവനം കണ്ടെത്തുക. സദ് പരിശ്രമം (Right Effort): മനസ്സിലെ ദുഷിച്ച ചിന്തകളെ അകറ്റി നല്ലവ വളർത്തുക. സദ് ശ്രദ്ധ (Right Mindfulness): ഓരോ നിമിഷത്തിലും ഉണർവോടെ ഇരിക്കുക. സദ് സമാധി (Right Concentration): ഏകാഗ്രതയോടെയുള്ള ധ്യാനത്തിലൂടെ മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുക. മറ്റ് പ്രധാന തത്വങ്ങൾ അഹിംസ: ഒരു ജീവിയെയും വേദനിപ്പിക്കാതിരിക്കുക എന്നത് പരമപ്രധാനമാണ്. മദ്ധ്യമാർഗ്ഗം (Middle Way): ജീവിതത്തിൽ സുഖഭോഗങ്ങളിലും കഠിനമായ വ്രതങ്ങളിലും മുഴുകാതെ മിതമായ ഒരു പാത സ്വീകരിക്കുക. അനിത്യത (Impermanence): ലോകത്തുള്ളതെല്ലാം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ഒന്നും ശാശ്വതമല്ലെന്ന് തിരിച്ചറിയുക.

ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസരുടെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന ഗുരുവായിരുന്നു തൊട്ടാപുരി (ടോട്ടാപുരി). ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള ആത്മീയ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: അദ്വൈത ദർശനം: ശ്രീരാമകൃഷ്ണന് അദ്വൈത വേദാന്തത്തിന്റെ തത്വങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തത് തൊട്ടാപുരിയാണ്. ഈശ്വരൻ നിർഗുണനും നിരാകാരനുമാണെന്ന സത്യം അദ്ദേഹം രാമകൃഷ്ണനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. നിർവികല്പ സമാധി: തൊട്ടാപുരിയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം വെറും മൂന്ന് ദിവസം കൊണ്ട് ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ 'നിർവികല്പ സമാധി' എന്ന പരമാവസ്ഥയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. നാൽപ്പത് വർഷത്തെ കഠിന പരിശ്രമം കൊണ്ട് താൻ നേടിയെടുത്ത അവസ്ഥ രാമകൃഷ്ണൻ ഇത്ര വേഗം പ്രാപിച്ചത് തൊട്ടാപുരിയെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. ഗുരുശിഷ്യ ബന്ധം: സാധാരണ ഗുരുക്കന്മാരെപ്പോലെയായിരുന്നില്ല തൊട്ടാപുരി. അദ്ദേഹം നഗ്നനായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു സംന്യാസിയായിരുന്നു (നാഗ സംന്യാസി). ദക്ഷിണേശ്വരത്ത് എത്തിയ അദ്ദേഹം രാമകൃഷ്ണനിലെ ആത്മീയ ദാഹം തിരിച്ചറിയുകയും അദ്ദേഹത്തെ ശിഷ്യനായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മാതൃഭാവവും അദ്വൈതവും: തുടക്കത്തിൽ 'ശക്തി' ആരാധനയെയും (കാളി ഭക്തി) വിഗ്രഹാരാധനയെയും തൊട്ടാപുരി അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പിന്നീട് ശ്രീരാമകൃഷ്ണന്റെ ഭക്തിക്ക് മുന്നിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ നിലപാടുകൾ മാറ്റുകയും, ബ്രഹ്മവും ശക്തിയും ഒന്നാണെന്ന സത്യം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ശ്രീരാമകൃഷ്ണ പരമഹംസരും തൊട്ടാപുരിയും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ സംഭവങ്ങളും ആത്മീയ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാന അധ്യായങ്ങളാണ്. അവയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: ദക്ഷിണേശ്വരത്തെ കൂടിക്കാഴ്ച (1864): നർമ്മദാ തീരത്തുനിന്നും തീർത്ഥാടനത്തിന് എത്തിയതായിരുന്നു നഗ്നസംന്യാസിയായ തൊട്ടാപുരി. ദക്ഷിണേശ്വരത്ത് വെച്ച് രാമകൃഷ്ണനെ കണ്ടമാത്രയിൽത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് അദ്വൈതജ്ഞാനം പകർന്നുനൽകാൻ അനുയോജ്യനായ വ്യക്തിയാണെന്ന് തൊട്ടാപുരി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. രഹസ്യ സംന്യാസ ദീക്ഷ: തന്റെ അമ്മയുടെ മനസ്സ് വേദനിക്കരുതെന്ന് കരുതി, ആരും കാണാതെ അർദ്ധരാത്രിയിൽ സംന്യാസ ദീക്ഷ നൽകണമെന്ന് രാമകൃഷ്ണൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതനുസരിച്ച് ദക്ഷിണേശ്വരത്തെ പഞ്ചവടിയിൽ വെച്ച് തൊട്ടാപുരി അദ്ദേഹത്തിന് സംന്യാസം നൽകി. നിർവികല്പ സമാധി: തൊട്ടാപുരിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ധ്യാനത്തിലിരുന്ന രാമകൃഷ്ണന് തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കാളിരൂപം ധ്യാനത്തിന് തടസ്സമായി വന്നു. അപ്പോൾ തൊട്ടാപുരി ഒരു ചില്ലുകഷ്ണം കൊണ്ട് രാമകൃഷ്ണന്റെ നെറ്റിയിൽ അമർത്തുകയും ആ വേദനയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ പറയുകയും ചെയ്തു. വെറും മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ രാമകൃഷ്ണൻ നിർവികല്പ സമാധി അവസ്ഥയിലെത്തി. തൊട്ടാപുരിക്ക് ഈ അവസ്ഥയിലെത്താൻ 40 വർഷത്തെ കഠിനമായ തപസ്സ് വേണ്ടി വന്നിരുന്നു. തൊട്ടാപുരിയുടെ അസുഖവും തിരിച്ചറിവും: മൂന്ന് ദിവസത്തിൽ കൂടുതൽ ഒരിടത്ത് താമസിക്കാത്ത പ്രകൃതമായിരുന്നു തൊട്ടാപുരിയുടേതെങ്കിലും അദ്ദേഹം 11 മാസത്തോളം ദക്ഷിണേശ്വരത്ത് തുടർന്നു. അവിടെ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് കഠിനമായ വയറുകടി (dysentery) ബാധിച്ചു. വേദന കാരണം ധ്യാനിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ ഗംഗാനദിയിൽ ഇറങ്ങി. എന്നാൽ നദിയിൽ എല്ലായിടത്തും വെള്ളം കുറവാണെന്നും തനിക്ക് മുങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. ആ നിമിഷം ജഗദംബയുടെ (ശക്തി) സാന്നിധ്യം അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിയുകയും ബ്രഹ്മവും ശക്തിയും ഒന്നാണെന്ന സത്യം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുവും ശിഷ്യനും: ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം തൊട്ടാപുരി കാളിക്ഷേത്രത്തിൽ പോയി വണങ്ങുകയും, ജഗദംബയുടെ മായയെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. രാമകൃഷ്ണൻ തൊട്ടാപുരിയിൽ നിന്ന് അദ്വൈതം പഠിച്ചപ്പോൾ, തൊട്ടാപുരി രാമകൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് ഭക്തിയുടെ മഹത്വം പഠിച്ചു. ഈ സംഭവങ്ങൾ ജ്ഞാനവും ഭക്തിയും ഒരേ സത്യത്തിന്റെ രണ്ട് വശങ്ങളാണെന്ന് ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു.

സ്വാമി വിവേകാനന്ദനും സ്വാമി രാംതീർത്ഥനും ഭാരതീയ ചിന്താധാരയെയും അദ്വൈത വേദാന്തത്തെയും ആധുനിക ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയ രണ്ട് പ്രമുഖ സന്ന്യാസിമാരാണ്. ഇവരെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ആത്മീയ ബന്ധം: സ്വാമി വിവേകാനന്ദനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയാണ് രാംതീർത്ഥന്റെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയത്. 1897-ൽ ലാഹോറിൽ വെച്ചാണ് ഇവർ കണ്ടുമുട്ടിയത്. വിവേകാനന്ദന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ആവേശം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം സന്ന്യാസ പാത സ്വീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. അദ്വൈത വേദാന്തം: രണ്ടുപേരും അദ്വൈത വേദാന്തത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി "പ്രായോഗിക വേദാന്തം" (Practical Vedanta) എന്ന ആശയം ലോകമെമ്പാടും പ്രചരിപ്പിച്ചു. വിദേശ പര്യടനം: വിവേകാനന്ദൻ 1893-ൽ ചിക്കാഗോയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിന് പിന്നാലെ, 1902-ൽ സ്വാമി രാംതീർത്ഥനും അമേരിക്കയും ജപ്പാനും സന്ദർശിച്ച് ഹൈന്ദവ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തി. സമാനതകൾ: ഇരുവരും കവികളും ദാർശനികരും ആയിരുന്നു. ഭാരതത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാനത്തിന് ഇവർ നൽകിയ സംഭാവനകൾ സമാനമാണ്. സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ (1863-1902): രാമകൃഷ്ണ മിഷന്റെ സ്ഥാപകൻ. 39-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം സമാധിയായി. സ്വാമി രാംതീർത്ഥൻ (1873-1906): ഹിമാലയത്തിൽ ഏകാന്തവാസം നയിക്കുകയും പിന്നീട് ഗംഗാ നദിയിൽ മുങ്ങി മരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവർ തമ്മിലുള്ള കൂടുതൽ ദാർശനികമായ താരതമ്യങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച വിവരണം. സ്വാമി വിവേകാനന്ദനും സ്വാമി രാംതീർത്ഥനും തമ്മിലുള്ള സവിശേഷമായ ദാർശനിക ബന്ധത്തെയും ചില പ്രധാന സംഭവങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. ലാഹോറിലെ കൂടിക്കാഴ്ച (1897) സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്റെ ജീവിതത്തിൽ മാത്രമല്ല, രാംതീർത്ഥന്റെ ജീവിതത്തിലും നിർണ്ണായകമായ ഒന്നായിരുന്നു 1897-ലെ ഇവരുടെ കൂടിക്കാഴ്ച. അക്കാലത്ത് ലാഹോറിലെ ഫോർമാൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ ഗണിതശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായിരുന്നു തീർത്ഥാ രാം (രാംതീർത്ഥന്റെ സന്ന്യാസത്തിന് മുമ്പുള്ള പേര്). വിവേകാനന്ദന്റെ വിശ്വപ്രസിദ്ധമായ 'വേദാന്തം' എന്ന വിഷയത്തിലുള്ള പ്രഭാഷണം കേട്ട അദ്ദേഹം ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടു. വിവേകാനന്ദൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: "തീർത്ഥാ രാം, നീ വേദാന്തത്തിന്റെ പടയാളിയായി മാറേണ്ടവനാണ്." ഈ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തെ സന്ന്യാസത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. 2. സ്വർണ്ണ വാച്ചിന്റെ സംഭവം ഇവർ തമ്മിലുള്ള ദാർശനികമായ ഐക്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന രസകരമായ ഒരു സംഭവമുണ്ട്: ലാഹോറിൽ വെച്ച് രാംതീർത്ഥൻ തന്റെ വിലപിടിപ്പുള്ള സ്വർണ്ണ വാച്ച് വിവേകാനന്ദന് സമ്മാനമായി നൽകി. വിവേകാനന്ദൻ ആ വാച്ച് അല്പനേരം കയ്യിൽ വെച്ച ശേഷം തിരികെ രാംതീർത്ഥന്റെ പോക്കറ്റിൽ തന്നെ ഇട്ടു. "നിങ്ങൾക്ക് ഈ വാച്ച് വേണ്ടേ?" എന്ന് രാംതീർത്ഥൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വിവേകാനന്ദൻ മറുപടി നൽകിയത് ഇപ്രകാരമാണ്: "വാച്ച് ഏത് പോക്കറ്റിൽ ഇരുന്നാലെന്താ? നമ്മൾ രണ്ടുപേരും ഒന്നല്ലേ? നിന്നിലും എന്നിലും ഇരിക്കുന്നത് ഒരേ ദൈവമാണ്." അദ്വൈത ചിന്തയുടെ പ്രായോഗികമായ വലിയൊരു പാഠമായിരുന്നു ആ മറുപടി. 3. ദാർശനിക താരതമ്യം ഇരുവരും മുന്നോട്ടുവെച്ച ആശയങ്ങളിൽ സമാനതകളും ചില വ്യത്യാസങ്ങളും കാണാം: പ്രായോഗിക വേദാന്തം (Practical Vedanta): വിവേകാനന്ദൻ വേദാന്തത്തെ സാമൂഹിക സേവനവുമായി (മനുഷ്യസേവനം മാധവസേവനം) ബന്ധിപ്പിച്ചപ്പോൾ, രാംതീർത്ഥൻ വേദാന്തത്തെ പ്രകൃതിയോടും ദൈനംദിന ജീവിതത്തോടും കൂടുതൽ ചേർത്തുനിർത്തി. ആത്മവിശ്വാസം: വിവേകാനന്ദൻ ഭാരതീയരുടെ ആത്മവീര്യം ഉണർത്താൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, രാംതീർത്ഥൻ "താൻ തന്നെയാണ് ഈ പ്രപഞ്ചം" എന്ന അദ്വൈത സത്യം നിരന്തരം ഉറപ്പിക്കാനാണ് (Self-Realization) ശ്രമിച്ചത്. കവിത്വം: രണ്ടുപേരും കവികളായിരുന്നു. വിവേകാനന്ദൻ ഭക്തിയും ആത്മീയതയും നിറഞ്ഞ കവിതകൾ എഴുതിയപ്പോൾ, രാംതീർത്ഥൻ പ്രകൃതിയിലെ ദൈവസാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കവിതകളാണ് അധികവും രചിച്ചത്. 4. അമേരിക്കൻ പര്യടനം വിവേകാനന്ദന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന് 1902-ൽ രാംതീർത്ഥനും അമേരിക്കയിലെത്തി. അദ്ദേഹം യാതൊരു മുന്നൊരുക്കങ്ങളോ പണമോ ഇല്ലാതെയാണ് അവിടെ എത്തിയത്. വിവേകാനന്ദൻ സനാതന ധർമ്മത്തെ ഒരു സംഘടിത മതമായി അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, രാംതീർത്ഥൻ മതം എന്നതിലുപരി ഒരു ജീവിതദർശനമായിട്ടാണ് വേദാന്തത്തെ പാശ്ചാത്യർക്ക് നൽകിയത്.

രുദ്രം ഏകാദശ അനുവാക അർത്ഥസഹിതം . ശ്രീരുദ്രത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ ഭഗവാൻ രുദ്രനെ ഗണങ്ങളുടെയും ഭുതങ്ങളുടെയും അധിപനായും സർവ്വദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പരമേശ്വരനായും സ്തുതിക്കുന്നു. അവസാനം “നമോ രുദ്രേഭ്യഃ…” എന്ന മന്ത്രത്തിലൂടെ എല്ലായിടത്തുമുള്ള രുദ്രസ്വരൂപങ്ങൾക്ക് നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു . सहस्राणि सहस्रशो ये रुद्रा अधि भूम्याम् । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ अस्मिन् महत्यर्णवे अन्तरिक्षे भवा अधि । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ नीलग्रीवा शितिकण्ठा दिवं रुद्रा उपश्रिताः । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ नीलग्रीवा शितिकण्ठा शर्वा अधः क्षमाचराः । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ ये वृक्षेषु सस्पिञ्जरा नीलग्रीवा विलोहिताः । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ ये भूतानामधिपतयो विशिखासः कपर्दिनः । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ ये अन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ ये पथां पथि रक्षय ऐलबृदा यव्युधः । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ ये तीर्थानि प्रचरन्ति सृकावन्तो निषङ्गिणः । तेषां सहस्रयोजनॆष्वधन्वानि तन्मसि ॥ പ്രധാനമന്ത്രം नमो रुद्रेभ्यो ये पृथिव्यां ये अन्तरिक्षे ये दिवि । येषामन्नं वातो वर्षमिषवः । तेभ्यो दश प्राचीर्दश दक्षिणा दश प्रतीचीर्दशोदीचीर्दशोर्ध्वाः । तेभ्यो नमः । ते नो मृडयन्तु । ते यं द्विष्मो यश्च नो द्वेष्टि तं वो जंभे दधामि ॥ അർത്ഥം 1️⃣ ഭൂമിയിൽ അനവധി രുദ്രന്മാർ നിലകൊള്ളുന്നു. അവരുടെ അമ്പുകൾ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ആയിരം യോജന ദൂരത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ. 2️⃣ ആകാശത്തിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും ഉള്ള രുദ്രന്മാർ ഞങ്ങളെ ദോഷപ്പെടുത്താതിരിക്കട്ടെ. 3️⃣ നീലകണ്ഠനും ശിതികണ്ഠനും ആയ രുദ്രന്മാർ ദിവിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു — അവർക്കു നമസ്കാരം. 4️⃣ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രുദ്രന്മാർക്കും നമസ്കാരം. 5️⃣ വൃക്ഷങ്ങളിലും സസ്യങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്ന രുദ്രന്മാർക്കും നമസ്കാരം. 6️⃣ ഭൂതഗണങ്ങളുടെ അധിപതികളായ രുദ്രന്മാർക്കും നമസ്കാരം. 7️⃣ ഭക്ഷണത്തിലും പാനീയങ്ങളിലും സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ ഉള്ള രുദ്രന്മാർക്കും നമസ്കാരം. 8️⃣ വഴികളെയും യാത്രക്കാരെയും കാക്കുന്ന രുദ്രന്മാർക്കും നമസ്കാരം. 9️⃣ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രുദ്രഗണങ്ങൾക്കും നമസ്കാരം. അവസാന പ്രാർത്ഥന ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലും എല്ലായിടത്തുമുള്ള രുദ്രസ്വരൂപങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങൾ പത്ത് ദിക്കുകളിൽ നിന്ന് നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു. അവർ ഞങ്ങളോട് കൃപ കാണിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവരെയും ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരെയും രുദ്രന്റെ ശക്തിയിൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തത്ത്വസാരം ഏകാദശ അനുഭാകം ഒരു വലിയ വേദാന്ത സന്ദേശം നൽകുന്നു: പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ രുദ്രസ്വരൂപമാണ് ഭൂമി, ആകാശം, ദിവി — എല്ലായിടത്തും ദൈവം പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ ശക്തികളും ശിവന്റെ രൂപങ്ങൾ ഈ ആശയം പിന്നീട് Isha Upanishad പറയുന്ന “ഈശാവാസ്യം ഇദം സർവം” എന്ന തത്ത്വവുമായി ഒത്തുപോകുന്നു. ശ്രീരുദ്രം – 1️⃣ ഭഗവാൻ രുദ്രന്റെ ഉഗ്രരൂപം ശാന്തമാക്കാനുള്ള പ്രാർത്ഥന. തത്ത്വം: പ്രകൃതിയിലെ ഭയാനകശക്തികളും ദൈവത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഭക്തി വഴി അവ ശാന്തമാകും. 2️⃣ രുദ്രൻ പർവ്വതങ്ങളിലും കാടുകളിലും പ്രകൃതിയിലും നിലകൊള്ളുന്നു. തത്ത്വം: പ്രകൃതി = ദൈവത്തിന്റെ ദേഹരൂപം. 3️⃣ വേട്ടക്കാരൻ, സൈനികൻ, തൊഴിലാളി, കർഷകൻ — എല്ലാരൂപങ്ങളിലും രുദ്രൻ. തത്ത്വം: സമൂഹത്തിലെ ഓരോ മനുഷ്യരൂപവും ശിവസ്വരൂപം. 4️⃣ ചെറിയവരും വലിയവരും, താഴ്ന്നവരും ഉയർന്നവരും — എല്ലാം രുദ്രൻ. തത്ത്വം: ദൈവത്തിൽ ഭേദബുദ്ധി ഇല്ല. 5️⃣ ശിവന്റെ അനവധി നാമങ്ങൾ. ഉദാ: ഭവ ശർവ പാശുപതി ഉഗ്ര മഹാദേവ തത്ത്വം: ഒരേയൊരു പരബ്രഹ്മത്തിന് അനവധി രൂപങ്ങൾ. 6️⃣ കാലം, സ്ഥലം, പ്രകൃതി — എല്ലാം ശിവസ്വരൂപം. തത്ത്വം: ദൈവം സർവ്വവ്യാപി. 7️⃣ വെള്ളം, കാറ്റ്, മേഘം, മഴ തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിശക്തികൾ ശിവന്റെ രൂപം. തത്ത്വം: പ്രകൃതിശക്തികൾ = ദൈവത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം. 8️⃣ ശിവന്റെ മഹത്തായ രൂപങ്ങൾ. ഉദാ നീലകണ്ഠൻ ശിതികണ്ഠൻ കപർദിൻ തത്ത്വം: ദൈവം സൃഷ്ടി–സ്ഥിതി–സംഹാരം ചെയ്യുന്ന ശക്തി. 9️⃣ വീട്, കാട്, ഗുഹ, ഹൃദയം — എല്ലായിടത്തും രുദ്രൻ. തത്ത്വം: ദൈവം അന്തര്യാമി. 🔟 രുദ്രനോട് അനുഗ്രഹം അപേക്ഷിക്കുന്നു. തത്ത്വം: ഭക്തനും ദൈവത്തിനും ഇടയിലെ സ്നേഹബന്ധം. 1️⃣1️⃣ പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലുമുള്ള രുദ്രസ്വരൂപങ്ങൾക്ക് നമസ്കാരം. തത്ത്വം: പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ പരബ്രഹ്മം. ഉപനിഷത്തുകളിലെ സമാന തത്ത്വം ഈ ആശയം പിന്നീട് ഉപനിഷത്തുകളിൽ വ്യക്തമാകുന്നു: Isha Upanishad – “ഈശാവാസ്യം ഇദം സർവം” Chandogya Upanishad – “സർവം ഖല്വിദം ബ്രഹ്മ” Bhagavad Gita – “വാസുദേവഃ സർവമിതി” രുദ്രം ജപത്തിന്റെ ആത്മീയ ഫലം ശൈവ ആഗമങ്ങൾ പറയുന്നത്: മനശ്ശുദ്ധി രോഗശാന്തി ഗ്രഹദോഷ ശമനം ആത്മശാന്തി ശിവകൃപ രുദ്രം ജപത്തിന്റെ പരമഫലം: ആത്മസാക്ഷാത്കാരം (ശിവബോധം). ജപിക്കുന്നതിനുള്ള രഹസ്യ ധ്യാനക്രമം (ആത്മവിചാരപരമായ രീതിയിൽ) കാണാം. ഇത് ശൈവ-വേദാന്ത പരമ്പരയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് **Adi Shankaracharya**യുടെ അദ്വൈത ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയാണ്. ശ്രീരുദ്രം ജപത്തിന്റെ ധ്യാനക്രമം 1️⃣ പ്രാരംഭ ധ്യാനം ജപം തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് ശിവനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിക്കുന്നു: ഗംഗാധരൻ ചന്ദ്രശേഖരൻ നീലകണ്ഠൻ ത്രിനേത്രൻ ഈ രൂപം മനസിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. 2️⃣ – ക്രോധശക്തിയുടെ ശാന്തീകരണം ധ്യാനം: പ്രകൃതിയിലെ ഉഗ്രശക്തികൾ ശിവന്റെ ഭാഗമാണ്. ജപിക്കുമ്പോൾ ചിന്തിക്കുക: എന്റെ അഹങ്കാരവും ക്രോധവും ശിവനിൽ ലയിക്കുന്നു. 3️⃣ (2–9) ഇവയിൽ ധ്യാനം: കാട് പർവ്വതം നദി മനുഷ്യർ ജീവജാലങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ശിവനെ കാണുക. ഇത് ഉപനിഷത്തുകളുടെ ദർശനം: “സർവം ഖല്വിദം ബ്രഹ്മ” — Chandogya Upanishad 4️⃣ – ശരണാഗതി ഇവിടെ ധ്യാനം: ഞാൻ ശിവനോട് ശരണാഗതി ചെയ്യുന്നു. മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കുക: “എന്റെ ജീവിതം ശിവപ്രസാദം.” 5️⃣ – സർവ്വാത്മഭാവം ഇവിടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ധ്യാനം: ഭൂമി ആകാശം ദിശകൾ ജീവജാലങ്ങൾ എല്ലാം ശിവസ്വരൂപം. ഇത് Isha Upanishad പറയുന്ന തത്ത്വമാണ്: “ഈശാവാസ്യം ഇദം സർവം” ജപത്തിനിടയിലെ അന്തർധ്യാനം രുദ്രം ജപിക്കുമ്പോൾ മൂന്ന് തലത്തിലുള്ള ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു: 1. സ്ഥൂലധ്യാനം ശിവന്റെ രൂപം (ത്രിനേത്രൻ, ജടാധാരി) 2. സൂക്ഷ്മധ്യാനം പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലായിടത്തും ശിവൻ 3. പരമധ്യാനം “ഞാനും ശിവനാണ്” ഇത് അദ്വൈതബോധം. രുദ്രം ജപത്തിന്റെ ആത്മീയ രഹസ്യം ശൈവ ആചാര്യന്മാർ പറയുന്നത്: രുദ്രം = മന്ത്രം ധ്യാനം വേദാന്തം ഇത് ഒടുവിൽ ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. 1️⃣ നമകം എന്താണ് Sri Rudram Namakam എന്നത് രുദ്രത്തിന് “നമഃ” എന്ന് ആവർത്തിച്ച് നമസ്കരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. ഉദാഹരണം: നമോ ഭവായ നമഃ ശർവായ നമോ രുദ്രായ അർത്ഥം: ഭക്തൻ തന്റെ അഹങ്കാരം വിട്ട് ദൈവത്തിന് ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. തത്ത്വം നമകം = അഹങ്കാരത്തിന്റെ ലയനം 2️⃣ ചമകം എന്താണ് Sri Rudram Chamakam “ച മേ” എന്ന പ്രാർത്ഥനകളാണ്. ഉദാഹരണം: അന്നം ച മേ പ്രാണശ്ച മേ ബലം ച മേ ആയുശ്ച മേ അർത്ഥം: ജീവിതത്തിന് ആവശ്യമായ ശക്തികളും അനുഗ്രഹങ്ങളും ദൈവത്തോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. തത്ത്വം ചമകം = ദൈവകൃപയുടെ സ്വീകരണം 3️⃣ നമകം–ചമകം ബന്ധം വേദാചാര്യന്മാർ പറയുന്നത്: ആദ്യം നമകം → ശേഷം ചമകം കാരണം: 1️⃣ ആദ്യം അഹങ്കാരം വിട്ട് ശരണാഗതി 2️⃣ പിന്നീട് ദൈവാനുഗ്രഹം 4️⃣ വേദാന്തപരമായ അർത്ഥം നമകം = “ഞാൻ ഒന്നുമല്ല” ചമകം = “എല്ലാം ദൈവപ്രസാദം” ഇത് **Bhagavad Gita**യിലെ ഭക്തിയോഗ തത്ത്വവുമായി ഒത്തുപോകുന്നു. 5️⃣ രുദ്രാഭിഷേകത്തിലെ ഉപയോഗം ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ രുദ്രാഭിഷേകം ചെയ്യുമ്പോൾ: ക്രമം: നമകം ജപം അഭിഷേകം (ജലം, പാൽ, തേൻ തുടങ്ങിയവ) ചമകം ജപം അങ്ങനെ ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കുകയും അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 6️⃣ പരമരഹസ്യം വേദാന്തം പറയുന്നത്: നമകം → ദ്വൈതഭക്തി ചമകം → ദൈവാനുഗ്രഹം അവസാനത്തിൽ → അദ്വൈതബോധം ഈ ആശയം Isha Upanishad പറയുന്ന “ഈശാവാസ്യം ഇദം സർവം” എന്ന തത്ത്വത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ✅ നിങ്ങൾക്ക് താൽപര്യമുണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ അടുത്തതായി വളരെ അപൂർവമായ ഒരു വേദവിഷയം കൂടി വിശദീകരിക്കാം: “ശ്രീരുദ്രം 11 അനുഭാകങ്ങൾ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ 11 പ്രാണശക്തികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രഹസ്യം.” 1️⃣ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും 11 രുദ്രന്മാർ പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യശരീരത്തിലെ 11 ജീവശക്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ആശയം **Brihadaranyaka Upanishad**യിൽ സൂചനയായി കാണാം. 2️⃣ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ 11 പ്രാണശക്തികൾ യോഗശാസ്ത്രപ്രകാരം: പ്രധാന 5 പ്രാണങ്ങൾ പ്രാണ – ശ്വസനം അപാന – വിസർജ്ജനം സമാന – ജീർണ്ണശക്തി ഉദാന – വാക്ക് / ഉയർച്ച വ്യാന – ശരീരമൊട്ടാകെ ഊർജം ഉപപ്രാണങ്ങൾ (5) നാഗ – ഇടയ്ക്കുള്ള ശ്വാസചലനം കൂർമ – കണ്ണടയ്ക്കൽ കൃകര – തുമ്മൽ ദേവദത്ത – ഉറക്കം / ഓക്കം ധനഞ്ജയ – മരണത്തിനു ശേഷവും നിലനിൽക്കുന്ന പ്രാണം 11️⃣ ആത്മചൈതന്യം 11-ാം ശക്തി: ആത്മാവ് (ചൈതന്യം) 3️⃣ രുദ്രം ജപത്തിന്റെ അന്തർതത്ത്വം Sri Rudram (Namakam) ജപിക്കുമ്പോൾ: ഈ 11 പ്രാണശക്തികൾ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു ശരീരവും മനസ്സും സമതുലിതമാകും അതുകൊണ്ടാണ് ശൈവാഗമങ്ങൾ പറയുന്നത്: രുദ്രജപം = പ്രാണശുദ്ധി 4️⃣ യോഗപരമായ ധ്യാനം രുദ്രം ജപിക്കുമ്പോൾ ചില ആചാര്യന്മാർ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിക്കാൻ പറയുന്നു: ശ്വാസം ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ → “നമഃ” ശ്വാസം പുറത്തുവിടുമ്പോൾ → “ശിവായ” ഇത് Panchakshari Mantra (Namah Shivaya) ധ്യാനരീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. 5️⃣ പരമ തത്ത്വം രുദ്രം ജപത്തിന്റെ അവസാന ബോധം: പ്രാണൻ = ശിവശക്തി ആത്മാവ് = ശിവൻ ഇത് **Bhagavad Gita**യിലെ ആത്മതത്ത്വവുമായി ഒത്തുപോകുന്നു. “ശ്രീരുദ്രം 11 അനുഭാകങ്ങൾ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ 11 നാഡികളുമായി (ഇഡ, പിംഗള, സുഷുമ്ന) ബന്ധപ്പെടുന്ന രഹസ്യം.” ഇത് യോഗശാസ്ത്രവും വേദമന്ത്രങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആഴമുള്ള ബന്ധമാണ്.ഇത് ചില വേദപരമ്പരകളിൽ മാത്രം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഗൂഢ തത്ത്വമാണ്. “ശ്രീരുദ്രം നമകം – ചമകം തമ്മിലുള്ള ഗൂഢ തത്ത്വബന്ധം”

*സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്യ കാ ഭാഷാ സമാധിസ്ഥസ്യ കേശവ* *സ്ഥിതധീഃ കിം പ്രഭാഷേത കിമാസീത വ്രജേത കിം* 54 സ്ഥിതാ പ്രതിഷ്ഠിതാ അഹം അസ്മി പരം ബ്രഹ്മ ഇതി പ്രജ്ഞാ യസ്യ സഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞഃ തസ്യ കാ ഭാഷാ കിം ഭാഷണം വചനം കഥം അസൗ പരൈഃ ഭാഷ്യതേ സമാധിസ്ഥസ്യ സമാധൗ സ്ഥിതസ്യ കേശവ. സ്ഥിതധീഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞഃ സ്വയം വാ കിം പ്രഭാഷേത. കിം ആസീത വ്രജേത കിം. ആസനം വ്രജനം വാ തസ്യ കഥം ഇത്യർത്ഥഃ . സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്യ ലക്ഷണം അനേന ശ്ലോകേന പൃച്ഛതി. 54 യോ ഹി ആദിതഃ ഏവ സന്ന്യസ്യ കർമാണി ജ്ഞാനയോഗനിഷ്ഠായാം പ്രവൃത്തഃ യഃ ച കർമയോഗേന , തയോഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്യ 'പ്രജഹാതി' ഇതി ആരഭ്യ അദ്ധ്യായപരിസമാപ്തിപര്യന്തം സ്ഥിതപ്രജ്ഞലക്ഷണം സാധനം ച ഉപദിശ്യതേ. സർവത്ര ഏവ ഹി അദ്ധ്യാത്മശാസ്ത്രേ കൃതാർത്ഥലക്ഷണാനി യാനി താനി ഏവ സാധനാനി ഉപദിശ്യന്തേ യത്നസാദ്ധ്യത്വാത്. യാനി യത്നസാധ്യാനി സാധനാനി ലക്ഷണാനി ച ഭവന്തി താനി. *ശ്രീഭഗവാനുവാച* - *പ്രജഹാതി യദാ കാമാൻ സർവാൻപാർഥ മനോഗതാൻ* *ആത്മന്യേവാത്മനാ തുഷ്ടഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്തദോച്യതേ* 55 പ്രജഹാതി പ്രകർഷേണ ജഹാതി പരിത്യജതി യദാ യസ്മിൻകാലേ സർവാൻ സമസ്താൻ കാമാൻ ഇച്ഛാഭേദാൻ. ഹേ പാർത്ഥ മനോഗതാൻ മനസി പ്രവിഷ്ടാൻ ഹൃദി പ്രവിഷ്ടാൻ. സർവകാമപരിത്യാഗേ തുഷ്ടികാരണാഭാവാത് ശരീരധാരണനിമിത്തശേഷേ ച സതി ഉന്മത്തപ്രമത്തസ്യ ഇവ പ്രവൃത്തിഃ പ്രാപ്താ ഇതി അതഃ ഉച്യതേ - ആത്മനി ഏവ പ്രത്യഗാത്മസ്വരൂപേ ഏവ ആത്മനാ സ്വേന ഏവ ബാഹ്യലാഭനിരപേക്ഷഃ തുഷ്ടഃ പരമാർത്ഥദർശനാമൃതരസലാഭേന അന്യസ്മാദ് അലംപ്രത്യയവാൻ സ്ഥിതപ്രജ്ഞഃ സ്ഥിതാ പ്രതിഷ്ഠിതാ ആത്മാനാത്മവിവേകജാ പ്രജ്ഞാ യസ്യ സഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞഃ വിദ്വാൻ തദാ ഉച്യതേ. ത്യക്തപുത്രവിത്തലോകൈഷണഃ സന്ന്യാസീ ആത്മാരാമ ആത്മക്രീഡഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞഃ ഇത്യർത്ഥഃ . 55 കിം ച - *ദുഃഖേഷ്വനുദ്വിഗ്നമനാഃ സുഖേഷു വിഗതസ്പൃഹഃ* *വീതരാഗഭയക്രോധഃ സ്ഥിതധീർമുനിരുച്യതേ* 56 ദുഃഖേഷു ആദ്ധ്യാത്മികാദിഷു പ്രാപ്തേഷു ന ഉദ്വിഗ്നം ന പ്രക്ഷുഭിതം ദുഃഖപ്രാപ്തൗ മനോ യസ്യ സഃ അയം അനുദ്വിഗ്നമനാഃ . തഥാ സുഖേഷു പ്രാപ്തേഷു വിഗതാ സ്പൃഹാ തൃഷ്ണാ യസ്യ ന അഗ്നിഃ ഇവ ഇന്ധനാദ്യാധാനേ സുഖാനി അനുവിവർധതേ സ വിഗതസ്പൃഹഃ. വീതരാഗഭയക്രോധഃ രാഗഃ ച ഭയം ച ക്രോധഃ ച വീതാ വിഗതാ യസ്മാത് സ വീതരാഗഭയക്രോധഃ, സ്ഥിതധീഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞഃ മുനിഃ സന്ന്യാസീ തദാ ഉച്യതേ. 56 കിം ച - *യഃ സർവത്രാനഭിസ്നേഹസ്തത്തത്പ്രാപ്യ ശുഭാശുഭം* *നാഭിനന്ദതി ന ദ്വേഷ്ടി തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ* 57 യഃ മുനിഃ സർവത്ര ദേഹജീവിതാദിഷു അപി അനഭിസ്നേഹഃ അഭിസ്നേഹവാഞ്ഛതഃ തത്തത്പ്രാപ്യ ശുഭാശുഭം തത് തത് ശുഭം അശുഭം വാ ലബ്ധ്വാ ന അഭിനന്ദതി ന ദ്വേഷ്ടി ശുഭം പ്രാപ്യ ന തുഷ്യതി ന ഹൃഷ്യതി അശുഭം ച പ്രാപ്യ ന ദ്വേഷ്ടി ഇത്യർത്ഥഃ. തസ്യ ഏവം ഹർഷവിഷാദവർജിതസ്യ വിവേകജാ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ ഭവതി. 57 കിം ച - *യദാ സംഹരതേ ചായം കൂർമോഽങ്ഗാനീവ സർവശഃ* *ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാർഥോഭ്യസ്തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ* 58 യദാ സംഹരതേ സമ്യഗ് ഉപസംഹരതേ ച അയം ജ്ഞാനനിഷ്ഠായാം പ്രവൃത്തഃ യതിഃ കൂർമഃ അംഗാനി ഇവ സർവശഃ യഥാ കൂർമഃ ഭയാത് സ്വാനി അംഗാനി ഉപസംഹരതി സർവത ഏവം ജ്ഞാനനിഷ്ഠഃ ഇന്ദ്രിയാണി ഇന്ദ്രിയാർത്ഥേഭ്യഃ സർവവിഷയേഭ്യഃ ഉപസംഹരതേ. തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ ഇതി ഉക്താർത്ഥം വാക്യം. 58 തത്ര വിഷയാൻ അനാഹരതഃ ആതുരസ്യ അപി ഇന്ദ്രിയാണി നിവർതന്തേ കൂർമാംഗാനി ഇവ സംഹ്രിയന്തേ, ന തു തദ്വിഷയഃ രാഗഃ, സ കഥം സംഹ്രിയതേ, ഇതി ഉച്യതേ - *വിഷയാ വിനിവർതന്തേ നിരാഹാരസ്യ ദേഹിനഃ* *രസവർജം രസോഽപ്യസ്യ പരം ദൃഷ്ട്വാ നിവർതതേ* 59 യദ്യപി വിഷയോപലക്ഷിതാനി വിഷയശബ്ദവാച്യാനി ഇന്ദ്രിയാണി അഥവാ വിഷയാ ഏവ നിരാഹാരസ്യ അനാഹ്രിയമാണ വിഷയസ്യ കഷ്ടേ തപസി സ്ഥിതസ്യ മൂർഖസ്യ അപി വിനിവർതന്തേ ദേഹിനഃ ദേഹവതഃ, രസവർജം രസഃ രാഗഃ വിഷയേഷു യഃ തം വർജയിത്വാ. രസശബ്ദഃ രാഗേ പ്രസിദ്ധഃ 'സ്വരസേന പ്രവൃത്തോ രസികഃ രസജ്ഞഃ' ഇത്യാദിദർശനാത്. സഃ അപി രസോ രഞ്ജനരൂപഃ സൂക്ഷ്മഃ അസ്യ യതേഃ പരം പരമാർത്ഥതത്ത്വം ബ്രഹ്മ ദൃഷ്ട്വാ ഉപലഭ്യ അഹം ഏവ തദ് ഇതി വർതമാനസ്യ നിവർതതേ നിർബീജം വിഷയവിജ്ഞാനം സംപദ്യതേ ഇത്യർത്ഥഃ . ന അസതി സമ്യഗദർശനേ രസസ്യ ഉച്ഛേദഃ, തസ്മാത് സമ്യക്ദർശനാത്മികായാഃ പ്രജ്ഞായാഃ സ്ഥൈര്യം കർതവ്യം ഇതി അഭിപ്രായഃ . 59 സമ്യഗ്ദർശനലക്ഷണപ്രജ്ഞാസ്ഥൈര്യം ചികീർഷതാ ആദൗ ഇന്ദ്രിയാണി സ്വവശേ സ്ഥാപയിതവ്യാനി യസ്മാത് തദനവസ്ഥാപനേ ദോഷം ആഹ - *യതതോ ഹ്യപി കൗന്തേയ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിതഃ* *ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി ഹരന്തി പ്രസഭം മനഃ* 60 യതതഃ പ്രയത്നം കുർവതഃ അപി ഹി യസ്മാത് കൗന്തേയ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിതഃ മേധാവിനഃ അപി ഇതി വ്യവഹിതേന സംബന്ധഃ . ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി പ്രമഥനശീലാനി വിഷയാഭിമുഖം ഹി പുരുഷം വിക്ഷോഭയന്തി ആകുലീകുർവന്തി . ആകുലീ കൃത്യ ച ഹരന്തി പ്രസഭം പ്രസഹ്യ പ്രകാശം ഏവ പശ്യതഃ വിവേകവിജ്ഞാനയുക്തം മനഃ. 60 യതഃ തസ്മാത് - *താനി സർവാണി സംയമ്യ യുക്ത ആസീത മത്പരഃ* *വശേ ഹി യസ്യേന്ദ്രിയാണി തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ* 61 താനി സർവാണി സംയമ്യ സംയമനം വശീകരണം കൃത്വാ യുക്തഃ സമാഹിതഃ സൻ ആസീത മത്പരഃ അഹം വാസുദേവഃ സർവപ്രത്യഗാത്മാ പരോ യസ്യ സഃ മത്പരഃ ന അന്യഃ അഹം തസ്മാദ് ഇതി ആസീതഃ ഇത്യർത്ഥഃ . ഏവം ആസീനസ്യ യതേഃ വശേ ഹി യസ്യ ഇന്ദ്രിയാണി വർതന്തേ അഭ്യാസബലാത് തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ . 61 അഥ ഇദാനീം പരാഭവിഷ്യതഃ സർവാനർത്ഥമൂലം ഇദം ഉച്യതേ . *ധ്യായതോ വിഷയാൻപുംസഃ സങ്ഗസ്തേഷൂപജായതേ* *സങ്ഗാത്സഞ്ജായതേ കാമഃ കാമാത്ക്രോധോഽഭിജായതേ* 62 ധ്യായതഃ ചിന്തയതഃ വിഷയാൻ ശബ്ദാദിവിഷയവിശേഷാൻ ആലോചയതഃ പുംസഃ പുരുഷസ്യ സംഗഃ ആസക്തിഃ പ്രീതിഃ തേഷു വിഷയേഷു ഉപജായതേ. സംഗാത് പ്രീതേഃ സഞ്ജായതേ സമുത്പദ്യതേ കാമഃ തൃഷ്ണാ. കാമാത് കുതശ്ചിത് പ്രതിഹതാത് ക്രോധഃ അഭിജായതേ. 62 *ക്രോധാദ്ഭവതി സമ്മോഹഃ സമ്മോഹാത്സ്മൃതിവിഭ്രമഃ* *സ്മൃതിഭ്രംശാദ്ബുദ്ധിനാശഃ ബുദ്ധിനാശാത്പ്രണശ്യതി* 63 ക്രോധാദ് ഭവതി സമ്മോഹഃ അവിവേകഃ കാര്യകാര്യവിഷയഃ, ക്രുദ്ധഃ ഹി സമ്മൂഢഃ സൻ ഗുരും അപി ആക്രോശതി. സമ്മോഹാത് സ്മൃതിവിഭ്രമഃ ശാസ്ത്രാചാര്യോപദേശാഹിത സംസ്കാരജനിതായാഃ സ്മൃതേഃ സ്യാദ് വിഭ്രമഃ ഭ്രംശഃ സ്മൃത്യുത്പത്തിനിമിത്തപ്രാപ്തൗ അനുത്പത്തിഃ. തതഃ സ്മൃതിഭ്രംശാത് ബുദ്ധേഃ നാശഃ. കാര്യാകാര്യവിഷയവിവേകായോഗ്യതാ അന്തഃകരണസ്യ ബുദ്ധേഃ നാശഃ ഉച്യതേ . ബുദ്ധിനാശാത് പ്രണശ്യതി താവദ് ഏവ ഹി പുരുഷഃ യാവദ് അന്തഃകരണം തദീയം കാര്യാകാര്യവിഷയവിവേകയോഗ്യം തദയോഗ്യത്വേ നഷ്ട ഏവ പുരുഷഃ ഭവതി . അതഃ തസ്യ അന്തഃകരണസ്യ ബുദ്ധേഃ നാശാത് പ്രണശ്യതി പുരുഷാർത്ഥായോഗ്യോ ഭവതി ഇത്യർത്ഥ :. 63 സർവാനർത്ഥസ്യ മൂലം ഉക്തം വിഷയാഭിധ്യാനം അഥ ഇദാനീം മോക്ഷകാരണം ഇദം ഉച്യതേ . *രാഗദ്വേഷവിമുക്തൈസ്തു വിഷയാനിന്ദ്രിയൈശ്ചരൻ* *ആത്മവശ്യൈർവിധേയാത്മാ പ്രസാദമധിഗച്ഛതി* 64 രാഗദ്വേഷവിയുക്തൈഃ രാഗശ്ച ദ്വേഷശ്ച രാഗദ്വേഷൗ. തത്പുരഃസരാ ഹി ഇന്ദ്രിയാണാം പ്രവൃത്തിഃ സ്വാഭാവികീ. തത്ര യോ മുമുക്ഷുഃ ഭവതി സ താഭ്യാം വിയുക്തൈഃ ശ്രോത്രാദിഭിഃ ഇന്ദ്രിയൈഃ വിഷയാൻ അവർജനീയാൻ ചരൻ ഉപലഭമാന ആത്മവശ്യൈഃ ആത്മനോ വശ്യാനി വശീഭൂതാനി തൈഃ ആത്മവശ്യൈഃ വിധേയാത്മാ ഇച്ഛാതോ വിധേയ ആത്മാ അന്തഃകരണം യസ്യ സഃ അയം പ്രസാദം അധിഗച്ഛതി. പ്രസാദഃ പ്രസന്നതാ സ്വാസ്ഥ്യം. 64 പ്രസാദേ സതി കിം സ്യാത്, ഇതി ഉച്യതേ - യഥാ കൂർമോ ഭയാത് സ്വാനി അംഗാനി ഉപസംഹരതി സർവത ഏവം ജ്ഞാനനിഷ്ഠ ഇന്ദ്രിയാണി ഇന്ദ്രിയാർത്ഥേഭ്യഃ സർവവിഷയേഭ്യ ഉപസംഹരതേ. തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ ഇതി ഉക്താർത്ഥം വാക്യം. 58 തത്ര വിഷയാൻ അനാഹരത ആതുരസ്യ അപി ഇന്ദ്രിയാണി നിവർതന്തേ കൂർമാംഗാനി ഇവ സംഹ്രിയന്തേ, ന തു തദ്വിഷയോ രാഗഃ, സ കഥം സംഹ്രിയതേ, ഇതി ഉച്യതേ - *വിഷയാ വിനിവർതന്തേ നിരാഹാരസ്യ ദേഹിനഃ* *രസവർജം രസോപ്യസ്യ പരം ദൃഷ്ട്വാ നിവർതതേ* 59 യദ്യപി വിഷയോപലക്ഷിതാനി വിഷയശബ്ദവാച്യാനി ഇന്ദ്രിയാണി അഥവാ വിഷയാ ഏവ നിരാഹാരസ്യ അനാഹ്രിയമാണ വിഷയസ്യ കഷ്ടേ തപസി സ്ഥിതസ്യ മൂർഖസ്യ അപി വിനിവർതന്തേ ദേഹിനോ ദേഹവതഃ, രസവർജം രസോ രാഗോ വിഷയേഷു യഃ തം വർജയിത്വാ. രസശബ്ദോ രാഗേ പ്രസിദ്ധഃ 'സ്വരസേന പ്രവൃത്തോ രസികോ രസജ്ഞഃ' ഇത്യാദിദർശനാത്. സഃ അപി രസോ രഞ്ജനരൂപഃ സൂക്ഷ്മഃ അസ്യ യതേഃ പരം പരമാർത്ഥതത്ത്വം ബ്രഹ്മ ദൃഷ്ട്വാ ഉപലഭ്യ അഹം ഏവ തദ് ഇതി വർതമാനസ്യ നിവർതതേ നിർബീജം വിഷയവിജ്ഞാനം സംപദ്യതേ ഇത്യർത്ഥഃ . ന അസതി സമ്യഗദർശനേ രസസ്യ ഉച്ഛേദഃ, തസ്മാത് സമ്യക്ദർശനാത്മികായാഃ പ്രജ്ഞായാഃ സ്ഥൈര്യം കർതവ്യം ഇതി അഭിപ്രായഃ . 59 സമ്യഗ്ദർശനലക്ഷണപ്രജ്ഞാസ്ഥൈര്യം ചികീർഷതാ ആദൗ ഇന്ദ്രിയാണി സ്വവശേ സ്ഥാപയിതവ്യാനി യസ്മാത് തദനവസ്ഥാപനേ ദോഷം ആഹ - *യതതോ ഹ്യപി കൗന്തേയ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിതഃ* *ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി ഹരന്തി പ്രസഭം മനഃ* 60 യതതഃ പ്രയത്നം കുർവതഃ അപി ഹി യസ്മാത് കൗന്തേയ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിതോ മേധാവിനഃ അപി ഇതി വ്യവഹിതേന സംബന്ധഃ . ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി പ്രമഥനശീലാനി വിഷയാഭിമുഖം ഹി പുരുഷം വിക്ഷോഭയന്തി ആകുലീകുർവന്തി . ആകുലീ കൃത്യ ച ഹരന്തി പ്രസഭം പ്രസഹ്യ പ്രകാശം ഏവ പശ്യതോ വിവേകവിജ്ഞാനയുക്തം മനഃ. 60 യതഃ തസ്മാത് - *താനി സർവാണി സംയമ്യ യുക്ത ആസീത മത്പരഃ* *വശേ ഹി യസ്യേന്ദ്രിയാണി തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ* 61 താനി സർവാണി സംയമ്യ സംയമനം വശീകരണം കൃത്വാ യുക്തഃ സമാഹിതഃ സൻ ആസീത മത്പരഃ അഹം വാസുദേവഃ സർവപ്രത്യഗാത്മാ പരോ യസ്യ സ മത്പരോ ന അന്യഃ അഹം തസ്മാദ് ഇതി ആസീത ഇത്യർത്ഥഃ . ഏവം ആസീനസ്യ യതേഃ വശേ ഹി യസ്യ ഇന്ദ്രിയാണി വർതന്തേ അഭ്യാസബലാത് തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ . 61 അഥ ഇദാനീം പരാഭവിഷ്യതഃ സർവാനർത്ഥമൂലം ഇദം ഉച്യതേ . *ധ്യായതോ വിഷയാൻപുംസഃ സങ്ഗസ്തേഷുപജായതേ* *സങ്ഗാത്സഞ്ജായതേ കാമഃ കാമാത്ക്രോധോഭിജായതേ* 62 ധ്യായതഃ ചിന്തയതോ വിഷയാൻ ശബ്ദാദിവിഷയവിശേഷാൻ ആലോചയതഃ പുംസഃ പുരുഷസ്യ സംഗ ആസക്തിഃ പ്രീതിഃ തേഷു വിഷയേഷു ഉപജായതേ. സംഗാത് പ്രീതേഃ സഞ്ജായതേ സമുത്പദ്യതേ കാമഃ തൃഷ്ണാ. കാമാത് കുതശ്ചിത് പ്രതിഹതാത് ക്രോധഃ അഭിജായതേ. 62 *ക്രോധാദ്ഭവതി സമ്മോഹഃ സമ്മോഹാത്സ്മൃതിവിഭ്രമഃ* *സ്മൃതിഭ്രംശാദ്ബുദ്ധിനാശോ ബുദ്ധിനാശാത്പ്രണശ്യതി* 63 ക്രോധാദ് ഭവതി സമ്മോഹഃ അവിവേകഃ കാര്യകാര്യവിഷയഃ, ക്രുദ്ധോ ഹി സമ്മൂഢഃ സൻ ഗുരും അപി ആക്രോശതി. സമ്മോഹാത് സ്മൃതിവിഭ്രമഃ ശാസ്ത്രാചാര്യോപദേശാഹിത സംസ്കാരജനിതായാഃ സ്മൃതേഃ സ്യാദ് വിഭ്രമോ ഭ്രംശഃ സ്മൃത്യുത്പത്തിനിമിത്തപ്രാപ്തൗ അനുത്പത്തിഃ. തതഃ സ്മൃതിഭ്രംശാത് ബുദ്ധേഃ നാശഃ. കാര്യാകാര്യവിഷയവിവേകാ യോഗ്യതാ അന്തഃകരണസ്യ ബുദ്ധേഃ നാശഃ ഉച്യതേ . ബുദ്ധിനാശാത് പ്രണശ്യതി താവദ് ഏവ ഹി പുരുഷോ യാവദ് അന്തഃകരണം തദീയം കാര്യാകാര്യവിഷയവിവേകയോഗ്യം തദയോഗ്യത്വേ നഷ്ട ഏവ പുരുഷോ ഭവതി . അതഃ തസ്യ അന്തഃകരണസ്യ ബുദ്ധേഃ നാശാത് പ്രണശ്യതി പുരുഷാർത്ഥായോഗ്യഃ ഭവതി ഇത്യർത്ഥ :. 63 സർവാനർത്ഥസ്യ മൂലം ഉക്തം വിഷയാഭിധ്യാനം അഥ ഇദാനീം മോക്ഷകാരണം ഇദം ഉച്യതേ . *രാഗദ്വേഷവിയുക്തൈസ്തു വിഷയാനിന്ദ്രിയൈശ്ചരൻ* *ആത്മവശ്യൈർവിധേയാത്മാ പ്രസാദമധിഗച്ഛതി* 64 രാഗദ്വേഷവിയുക്തൈഃ രാഗശ്ച ദ്വേഷശ്ച രാഗദ്വേഷൗ. തത്പുരഃസരാ ഹി ഇന്ദ്രിയാണാം പ്രവൃത്തിഃ സ്വാഭാവികീ. തത്ര യഃ മുമുക്ഷുഃ ഭവതി സ താഭ്യാം വിയുക്തൈഃ ശ്രോത്രാദിഭിഃ ഇന്ദ്രിയൈഃ വിഷയാൻ അവർജനീയാൻ ചരൻ ഉപലഭമാനഃ ആത്മവശ്യൈഃ ആത്മനഃ വശ്യാനി വശീഭൂതാനി തൈഃ ആത്മവശ്യൈഃ വിധേയാത്മാ ഇച്ഛാതഃ വിധേയ ആത്മാ അന്തഃകരണം യസ്യ സഃ അയം പ്രസാദം അധിഗച്ഛതി. പ്രസാദഃ പ്രസന്നതാ സ്വാസ്ഥ്യം. 64 പ്രസാദേ സതി കിം സ്യാത്, ഇതി ഉച്യതേ -

ശ്രീ രമണാശ്രമത്തിലെ പാചകക്കാരനും ഭഗവാൻ രമണ മഹർഷിയുടെ അരികിൽ ദീർഘകാലം സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്ത ഭക്തനായിരുന്നു നടേശ അയ്യർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: അന്ത്യനിമിഷങ്ങൾ: മരിക്കുന്നതിന് പത്ത് ദിവസം മുമ്പ് തന്നെ തന്റെ മരണം എപ്പോഴായിരിക്കുമെന്ന് നടേശ അയ്യർ പ്രവചിച്ചിരുന്നു. "ഭഗവാൻ എന്നെ വിളിക്കുന്നു, പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഞാൻ പോകും" എന്ന് അദ്ദേഹം സുഹൃത്തായ രാജുവിനോട് പറഞ്ഞിരുന്നു. അവസാന വാക്കുകൾ: പത്താം ദിവസം ബോധം മറയുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, അത്ഭുതകരമായ തേജസ്സോടെ "ഭഗവാൻ വന്നോ? ഞാൻ വരികയാണ്" എന്ന് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. ഇതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന വാക്കുകൾ. ആശ്രമവുമായുള്ള ബന്ധം: രമണാശ്രമത്തിലെ അടുക്കളയിൽ വർഷങ്ങളോളം അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ആശ്രമം വിട്ടുപോയെങ്കിലും ശ്രീ രമണമഹർഷിയുടെ ദർശനത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തിരികെ എത്തുകയായിരുന്നു. സാക്ഷ്യം: ഭഗവാൻ രമണ മഹർഷിയുടെ ക്യാൻസർ ശസ്ത്രക്രിയ സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായിയായിരുന്ന നടേശ അയ്യർ, ഭഗവാന്റെ ശരീരത്തോടുള്ള നിർമമതയ്ക്ക് നേരിട്ട് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച വ്യക്തിയുമാണ്.