ഇത് ഭാഗവതത്തിന്റെ *ഛന്ദസ്സ് പ്രത്യേകതയെ* പറയുന്ന ഒരു വരിയാണ്. *ഏക-ദ്വി-ത്രി-ചതുഷ്പാദം, ബഹുപാദം, അപാദകം ( ഭാഗവതം*) അർത്ഥം: *ഒരു പാദമുള്ളതും, രണ്ട് പാദമുള്ളതും, മൂന്ന് പാദമുള്ളതും, നാല് പാദമുള്ളതും, അനേകം പാദങ്ങളുള്ളതും, പാദങ്ങളേ ഇല്ലാത്തതുമായ (ഗദ്യാത്മകമായ) ശ്ലോകങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നതാണ് ഭാഗവതം.* നമുക്ക് ഒന്നൊന്നായി നോക്കാം: *1. ഏകപാദം:* ഒരു വരി മാത്രമുള്ളത് *2. ദ്വിപാദം:* രണ്ട് വരിയുള്ളത് *3. ത്രിപാദം:* മൂന്ന് വരിയുള്ളത് *4. ചതുഷ്പാദം:* നാല് വരിയുള്ളത് - ഇതാണ് ഏറ്റവും സാധാരണമായ അനുഷ്ടുപ് ശ്ലോകം. ഭാഗവതത്തിലെ മിക്ക ശ്ലോകങ്ങളും ഇങ്ങനെയാണ്. *5. ബഹുപാദം:* നാലിൽ കൂടുതൽ വരികളുള്ളത് - വസന്തതിലകം, ഉപജാതി, അർഷഭം തുടങ്ങിയ വലിയ ഛന്ദസ്സുകളിൽ വരുന്ന ശ്ലോകങ്ങൾ. ഭഗവാന്റെ രൂപവർണ്ണന, സ്തുതി എന്നിവയ്ക്ക് വേദവ്യാസൻ ഇത് ഉപയോഗിച്ചു. *6. അപാദകം:* പാദങ്ങളേ ഇല്ലാത്തത് - അതായത് ഗദ്യം (prose). ഇടയ്ക്കിടെ ഭാഗവതത്തിൽ ചെറിയ ഗദ്യഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്. *എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്?* വേദവ്യാസൻ ഭാഗവതം എഴുതിയത് വെറും കഥ പറയാൻ വേണ്ടിയല്ല. ഓരോ ഭാവത്തിനും ഓരോ ഛന്ദസ്സാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. - സാധാരണ കഥയ്ക്ക് -> ചതുഷ്പാദം (അനുഷ്ടുപ്) - ഭഗവാന്റെ സൗന്ദര്യം വർണ്ണിക്കാൻ -> ബഹുപാദം (വലിയ ഛന്ദസ്സ്) - ചുരുക്കി പറയാൻ -> ഏകപാദം, ദ്വിപാദം അതുകൊണ്ട് ഭാഗവതം ഒരു *കാവ്യമാണ്, ശാസ്ത്രമാണ്, ഗദ്യമാണ്* - എല്ലാം ഒന്നിച്ചു ചേർന്നത്. അതിന്റെ ഈ വൈവിധ്യമാണ് അതിനെ മറ്റ് പുരാണങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് നിർത്തുന്നത്. നോച്ചൂർ സ്വാമിജിയും ഈ വരി പറഞ്ഞ് ഭാഗവതത്തിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഓർമ്മിപ്പിക്കാറുണ്ട്.

സനാതന ധർമ്മം ആചാരപ്രകാരം മനുഷ്യൻ അറിയാതെയോ അറിഞ്ഞോ ചെയ്യുന്ന വലിയ പാപങ്ങൾക്കും ധാർമ്മികമായ തെറ്റുകൾക്കും പ്രായശ്ചിത്തമായി അനുഷ്ഠിക്കുന്ന അതീവ കഠിനമായ ഒരു വ്രതമാണ് ചാന്ദ്രായണ വ്രതം (Chandrayana Vratam). ചന്ദ്രന്റെ വൃദ്ധിക്ഷയങ്ങൾക്ക് (കലകൾ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച്) അനുസൃതമായി ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തിക്കൊണ്ടാണ് ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. എന്തൊക്കെ തെറ്റുകൾക്കാണ് ചാന്ദ്രായണ വ്രതം വേണ്ടത്? ഹിന്ദു പുരാണങ്ങൾ പ്രകാരം താഴെ പറയുന്ന ഗുരുതരമായ തെറ്റുകൾക്കും പാപങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായാണ് ഈ വ്രതം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്: ധാർമ്മികവും ലൈംഗികവുമായ അപചയങ്ങൾ: ഗുരുതുല്യരായ വ്യക്തികളോടോ അടുത്ത ബന്ധുക്കളോടോ തോന്നുന്ന അവിഹിതമായ ലൈംഗിക ചിന്തകളും തെറ്റായ പെരുമാറ്റങ്ങളും. അറിയാതെ സംഭവിക്കുന്ന പാപങ്ങൾ: മനഃപൂർവ്വമല്ലാതെ ചെയ്യുന്ന വലിയ തെറ്റുകൾ, ആചാരലംഘനങ്ങൾ, കർത്തവ്യങ്ങളിൽ വരുത്തുന്ന വീഴ്ചകൾ. മനസ്സിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും അശുദ്ധി: തെറ്റായ ചിന്തകൾ ഇല്ലാതാക്കാനും പൂർണ്ണമായ ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിനും (Karmic Cleansing). ചാന്ദ്രായണ വ്രതം എങ്ങനെ ചെയ്യണം? (നിയമങ്ങൾ) ചന്ദ്രന്റെ സഞ്ചാരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു മാസക്കാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതാണ് ഈ വ്രതം. ഇത് സാധാരണയായി രണ്ട് രീതിയിൽ ചെയ്യാറുണ്ട്: 1. ഭക്ഷണക്രമം (ഏറ്റവും പ്രധാനം) ഈ വ്രതത്തിന്റെ കാഠിന്യം അതിന്റെ ഭക്ഷണരീതിയിലാണ്. ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ കൈപ്പത്തിയിലൊതുങ്ങുന്ന ഒരു ഉരുള ചോറിനെയാണ് ഒരു 'ഗ്രാസം' (Morsel/Bite) എന്ന് കണക്കാക്കുന്നത്. വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ (പൗർണ്ണമിയിലേക്ക് അടുക്കുമ്പോൾ): അമാവാസി കഴിഞ്ഞുള്ള ഒന്നാം ദിവസം ഒരു ഉരുള ഭക്ഷണം കഴിച്ച് തുടങ്ങുന്നു. ദിവസവും ഓരോ ഉരുള വീതം കൂട്ടി പൗർണ്ണമി ദിവസം 15 ഉരുള ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. കറുത്ത പക്ഷത്തിൽ (അമാവാസിയിലേക്ക് അടുക്കുമ്പോൾ): പൗർണ്ണമി കഴിഞ്ഞുള്ള അടുത്ത ദിവസം മുതൽ ഓരോ ഉരുള വീതം കുറച്ച്, അമാവാസി ദിവസം പൂർണ്ണമായി ഉപവസിക്കുന്നു (ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ല). (ശ്രദ്ധിക്കുക: ചില രീതികളിൽ പൗർണ്ണമിയിൽ 15 ഉരുളയിൽ തുടങ്ങി അമാവാസിയിൽ പൂജ്യമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്). 2. കഴിക്കേണ്ട ആഹാരങ്ങൾ ലളിതവും സാത്വികവുമായ 'ഹവിഷ്യാന്നം' (പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പവിത്രമായ ഭക്ഷണം) മാത്രമേ കഴിക്കാവൂ. കഞ്ഞിച്ചോറ്, യവം (Barley), പശുവിൻ നെയ്, പാൽ, തൈര്, പഴങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. എണ്ണ, മാംസാഹാരം, കടുപ്പമേറിയ മസാലകൾ എന്നിവ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കണം. 3. നിത്യനിഷ്ഠകൾ സങ്കല്പം: വ്രതത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസം കൈകളിൽ ജലം എടുത്ത് പാപമോചനത്തിനായി സങ്കല്പം ചെയ്ത് വേണം വ്രതം ആരംഭിക്കാൻ. ആരാധന: ചന്ദ്രദേവൻ, രോഹിണി ദേവി, ഗായത്രി ദേവി, ലക്ഷ്മീ നാരായണൻ എന്നിവരെ ദിവസവും പൂജിക്കുകയും പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുക. മന്ത്രജപം: ദിവസവും കൃത്യമായ എണ്ണം (കുറഞ്ഞത് 3 മുതൽ 11 മാല വരെ) ഗായത്രി മന്ത്രം ജപിക്കണം. ജീവിതരീതി: പൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം. നിലത്തുമാത്രമേ ഉറങ്ങാവൂ. കോപം, അസൂയ തുടങ്ങിയ നെഗറ്റീവ് ചിന്തകൾ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കി മനസ്സ് ശുദ്ധമായി സൂക്ഷിക്കണം. ശാരീരികമായി കഠിനമായ അച്ചടക്കം ആവശ്യമുള്ളതിനാൽ, ആരോഗ്യസ്ഥിതി പൂർണ്ണമായി തൃപ്തികരമായവർ മാത്രമേ ഈ വ്രതത്തിന് മുതിരാവൂ. ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തിന്റെ വിവിധ വകഭേദങ്ങളെക്കുറിച്ചും (Types of Chandrayana Vratam) അത് ആരംഭിക്കേണ്ട സമയത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിശദവിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തിന്റെ പ്രധാന വകഭേദങ്ങൾ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തെ പ്രധാനമായും നാലായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം കഠിനമായ ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതാണ്: 1. യതി ചാന്ദ്രായണം (Yati Chandrayana): ഇത് സന്യാസിമാർക്കും (യതികൾ) വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ കടുത്ത നിയന്ത്രണം പാലിക്കാൻ സാധിക്കുന്നവർക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. ഈ രീതിയിൽ മാസത്തിലെ എല്ലാ ദിവസവും ഉച്ചയ്ക്ക് മാത്രം സ്ഥിരമായി 8 ഉരുള (ഗ്രാസം) ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ കലകൾക്കനുസരിച്ച് ഇതിൽ മാറ്റം വരുത്താറില്ല. 2. ശിശു ചാന്ദ്രായണം (Shishu Chandrayana): പ്രായമായവർക്കും കുട്ടികൾക്കും ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉള്ളവർക്കും വേണ്ടിയുള്ള കുറച്ചുകൂടി ലളിതമായ രീതിയാണിത്. ഇതിൽ ദിവസവും രാവിലെ 4 ഉരുള ഭക്ഷണവും സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം (രാത്രി) 4 ഉരുള ഭക്ഷണവും കഴിക്കാം. ഇതിലും ദിവസേന അളവ് കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടതില്ല. 3. പിപീലികാമധ്യ ചാന്ദ്രായണം (Pipilika Madhya Chandrayana): ഉറുമ്പിന്റെ ശരീരഘടന പോലെ (നടുഭാഗം ചെറുതും അഗ്രങ്ങൾ വണ്ണമുള്ളതും) ഉള്ള ഭക്ഷണക്രമമാണിത്. കറുത്ത പക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ (അമാവാസിക്ക് ശേഷമുള്ള ഒന്നാം ദിവസം) 15 ഉരുളയോടെ തുടങ്ങി ദിവസവും ഒന്നോരോന്ന് കുറച്ച് അമാവാസിയിൽ ഉപവസിക്കുന്നു. പിന്നീട് വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ 1 ഉരുളയിൽ തുടങ്ങി പൗർണ്ണമിയിൽ 15 ഉരുളയാക്കുന്നു. 4. യവമധ്യ ചാന്ദ്രായണം (Yava Madhya Chandrayana): യവത്തിന്റെ (Barley grain) ആകൃതി പോലെ (നടുഭാഗം വണ്ണമുള്ളതും അഗ്രങ്ങൾ ചെറുതുമായ) ഉള്ള രീതിയാണിത്. വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ 1 ഉരുളയിൽ തുടങ്ങി പൗർണ്ണമിയിൽ 15 ഉരുളയാക്കുന്നു (നടുഭാഗം കൂടുതൽ). പിന്നീട് കറുത്ത പക്ഷത്തിൽ കുറച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് അമാവാസിയിൽ പൂജ്യമാക്കുന്നു. വ്രതം ആരംഭിക്കേണ്ട ശുഭ സമയവും മാസവും ചാന്ദ്രായണ വ്രതം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നോൽക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല. ഇതിനായി ചില പ്രത്യേക കാലഘട്ടങ്ങൾ ഹിന്ദു ജ്യോതിഷ ശാസ്ത്രത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ട്: ശുഭ മാസങ്ങൾ: ഹൈന്ദവ കലണ്ടർ പ്രകാരം കാർത്തിക മാസം (Karthika Masam - ഒക്ടോബർ/നവംബർ), ശ്രാവണ മാസം (Shravana Masam - ജൂലൈ/ഓഗസ്റ്റ്) എന്നിവയാണ് ഈ വ്രതത്തിന് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഈ മാസങ്ങളിൽ പ്രകൃതിയിലും ശരീരത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിന് അനുയോജ്യമാണ്. ആരംഭിക്കേണ്ട ദിവസം: സാധാരണയായി പൗർണ്ണമി (Full Moon) കഴിഞ്ഞുള്ള കറുത്ത പക്ഷത്തിലെ ഒന്നാം ദിവസമോ (Prathama), അല്ലെങ്കിൽ അമാവാസി (New Moon) കഴിഞ്ഞുള്ള വെളുത്ത പക്ഷത്തിലെ ഒന്നാം ദിവസമോ ആണ് വ്രതം സങ്കല്പം ചെയ്ത് ആരംഭിക്കേണ്ടത്. അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സമയങ്ങൾ: ഗ്രഹണ സമയങ്ങൾ (സൂര്യ/ചന്ദ്ര ഗ്രഹണം), വീട്ടിൽ ആരെങ്കിലും മരിച്ചാലുണ്ടാകുന്ന പുല അല്ലെങ്കിൽ പ്രസവ സംബന്ധമായ വാലായ്മ ഉള്ള സമയങ്ങളിൽ ഈ വ്രതം ആരംഭിക്കാൻ പാടില്ല. (ശ്രദ്ധിക്കുക: ചാന്ദ്രായണ വ്രതം വളരെ കഠിനമായതിനാൽ ഇത് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഒരു പരിചയസമ്പന്നനായ ആചാര്യന്റെയോ ജ്യോത്സ്യന്റെയോ ഉപദേശം തേടി സങ്കല്പം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കും. കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ ശാരീരിക ആരോഗ്യസ്ഥിതി ഇതിന് അനുവദിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയും വേണം).

ശ്രീ നോച്ചൂർ വെങ്കടരാമൻ സ്വാമിജി തന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ ഭക്തിയുടെയും വൈരാഗ്യത്തിന്റെയും മഹിമ വ്യക്തമാക്കാൻ പറയാറുള്ള "കള്ളനും രാജാവും ശിവഭക്തനും" എന്ന മനോഹരമായ ഗുണപാഠകഥയുടെ സംഗ്രഹം താഴെ നൽകുന്നു: കൊട്ടാരത്തിലെത്തിയ കള്ളൻ ഒരിക്കൽ ഒരു കള്ളൻ അർദ്ധരാത്രിയിൽ വലിയൊരു മോഷണം ലക്ഷ്യമിട്ട് രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ അതിക്രമിച്ചു കയറി. രാജാവിന്റെ കിടപ്പുമുറിയുടെ മുകളിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന് മോഷണത്തിനുള്ള അവസരം പാർത്തിരിക്കുമ്പോൾ, താഴെ രാജാവും രാജ്ഞിയും തമ്മിൽ ഗൗരവമായ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നത് അവൻ കേൾക്കാനിടയായി. രാജാവിന്റെ പ്രഖ്യാപനം തങ്ങളുടെ മകൾക്ക് വിവാഹആലോചനയെ ക്കുറിച്ചായിരുന്നു അവരുടെ സംസാരം. രാജാവ് രാജ്ഞിയോട് പറഞ്ഞു: "എന്റെ മകളെ ഒരു വലിയ ധനികനോ പ്രബലനായ രാജാവിനോ നൽകാനല്ല ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. കൊട്ടാരത്തിൽ വന്ന് ഭിക്ഷ യാചിക്കുന്ന, ലോകസുഖങ്ങളിൽ താല്പര്യമില്ലാത്ത യഥാർത്ഥനായ ഒരു ശിവഭക്തന് (സാധുവിന്) മാത്രമേ ഞാൻ എന്റെ മകളെയും പകുതി രാജ്യത്തെയും നൽകുകയുള്ളൂ." മകൾക്കും അതാണ് ആഗ്രഹം. ഇത് കേട്ട കള്ളൻ മോഷണം വേണ്ടെന്നുവെച്ചു. വലിയൊരു നിധി മോഷ്ടിച്ചാൽ പോലും പിടിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു ശിവഭക്തനായി അഭിനയിച്ചാൽ രാജകുമാരിയെയും പകുതി രാജ്യത്തെയും യാതൊരു ഭയവുമില്ലാതെ സ്വന്തമാക്കാമല്ലോ എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു. കള്ളന്റെ വേഷപ്പകർച്ച പിറ്റേന്ന് തന്നെ അവൻ മോഷണമൊക്കെ നിർത്തി, ദേഹമാസകലം ഭസ്മം പൂശി, രുദ്രാക്ഷ മാലകളണിഞ്ഞ്, കാവി വസ്ത്രം ധരിച്ച് രാജാവും രാജ്ഞിയും എന്നും തൊഴാൻ വരുന്ന ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ പോയി ധ്യാനനിരതനായി ഇരുന്നു. വേഷം കൊണ്ടും ഭാവം കൊണ്ടും അവൻ അസ്സലൊരു പരമശിവഭക്തനായി മാറി. രാജാവ് തന്റെ മന്ത്രിമാരുമായി വന്ന് ഈ "മഹാനായ ഭക്തനെ" കാണുകയും ചെയ്തു. രാജാവ് അവനോട് തന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിച്ച് പകുതി രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ കള്ളൻ അപ്പോൾ തന്റെ അഭിനയം പൂർണ്ണമാക്കാൻ വേണ്ടി തൽക്കാലം നിരസിക്കുകയും ധ്യാനം തുടരുകയും ചെയ്തു. കള്ളന്റെ ഹൃദയമാറ്റം (പരിവർത്തനം) ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. രാജാവും പ്രജകളും ഈ സന്യാസിയെ വന്ന് വണങ്ങിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. ജനങ്ങൾ തനിക്ക് നൽകുന്ന ആദരവും സ്നേഹവും കണ്ട കള്ളൻ ഉള്ളിൽ ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി: "ഞാൻ വെറുമൊരു കള്ളനാണ്. ഭഗവാൻ ശിവന്റെ പേരിൽ വ്യാജമായി ഒരു വേഷം കെട്ടി ഇരുന്നപ്പോൾത്തന്നെ ഈ രാജ്യത്തെ രാജാവ് പോലും എന്റെ കാൽക്കൽ വീണ് നമസ്കരിക്കുന്നു. എങ്കിൽ ഞാൻ ആ ഭഗവാനെ സത്യസന്ധമായി, ഹൃദയപൂർവ്വം ഭജിച്ചാൽ എനിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ആനന്ദം എത്ര വലുതായിരിക്കും! ഈ നശ്വരമായ രാജ്യവും രാജകുമാരിയും എനിക്ക് എന്തിനാണ്?" ഈ ചിന്ത അവനിൽ വലിയൊരു വൈരാഗ്യവും യഥാർത്ഥ ഭക്തിയും ഉണർത്തി. കപട വേഷക്കാരനായിരുന്ന കള്ളൻ ഭഗവാന്റെ കാരുണ്യത്താൽ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനിയും പരമഭക്തനുമായി മാറി. പിന്നീട് രാജാവ് വീണ്ടും അപേക്ഷയുമായി വന്നപ്പോൾ, അവൻ രാജകുമാരിയെയും രാജ്യത്തെയും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ച് യഥാർത്ഥ ഈശ്വരസാക്ഷാത്കാരത്തിനായി യാത്രയായി. കഥയുടെ ഗുണപാഠം ബാഹ്യമായ വേഷം കെട്ടൽ പോലെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ പോലും പൂർണ്ണമായ സമർപ്പണത്തോടെ ചെയ്യുമ്പോൾ, അത് മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും അവനെ ഭഗവാനിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. ഭഗവാന്റെ നാമത്തിനും രൂപത്തിനും അത്രമേൽ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് ശ്രീ നോച്ചൂർ വെങ്കടരാമൻ ഈ കഥയിലൂടെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഭഗവാന്റെ സുഗന്ധം ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ഭക്തിസാന്ദ്രമായി വർണ്ണിക്കുന്ന ഈ വരികൾ മഹാനായ ഭക്തകവി വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരുടെ (ലീലാശുകൻ) സുപ്രസിദ്ധമായ "ശ്രീകൃഷ്ണകർണ്ണാമൃതം" എന്ന കാവ്യത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ രൂപഭാവങ്ങളെയും ദിവ്യത്വത്തെയും ഇത്രത്തോളം മനോഹരമായി വർണ്ണിച്ച മറ്റൊരു കൃതി വിരളമാണ്. സൂചിപ്പിച്ച വരിയുടെ അർത്ഥവും പ്രാധാന്യവും താഴെ നൽകുന്നു: കൃഷ്ണന്റെ പരമമായ പവിത്രതയെയും ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ദിവ്യസുഗന്ധത്തെയും കുറിച്ചുള്ളതാണ്: കുന്ദസൃജേ: 'കുന്ദം' എന്നാൽ മുല്ലപ്പൂവ് എന്നാണ് അർത്ഥം. മുല്ലപ്പൂക്കളുടെ സുഗന്ധം വമിക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ മുല്ലപ്പൂമൊട്ടുകൾ പോലുള്ള പല്ലുകളുള്ള ഭഗവാൻ. കുലപതി: പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഗോപകുലത്തിന്റെയോ നാഥൻ (കുലപതി). മുല്ലപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധം: ഭഗവാന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പ്രകൃതിദത്തമായി പുറപ്പെടുന്ന സുഗന്ധം ശുദ്ധമായ വെളുത്ത മുല്ലപ്പൂക്കളുടെ (കുന്ദപുഷ്പം) മണത്തിന് സമാനമാണെന്ന് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ ഭാവനയിൽ ദർശിക്കുന്നു. 2. വില്വമംഗലത്തിന്റെ കാവ്യഭാവന വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർക്ക് ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ എപ്പോഴും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമായിരുന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. തന്റെ കണ്ണിൽ എപ്പോഴും തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന കൃഷ്ണരൂപത്തെ വർണ്ണിക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന മാസ്മരിക സുഗന്ധത്തെ അദ്ദേഹം വാക്കുകളിലേക്ക് പകർത്തി. കസ്തൂരിയുടെയും ചന്ദനത്തിന്റെയും മണത്തോടൊപ്പം, വൃന്ദാവനത്തിലെ വനമാലയിലെ മുല്ലപ്പൂക്കളുടെ അതിതീവ്രമായ സുഗന്ധവും കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണകർണ്ണാമൃതത്തിലെ പല ശ്ലോകങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അടിവരയിടുന്നു. ഭഗവാന്റെ ദിവ്യമായ ആ സുഗന്ധം അനുവാചകരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ വില്വമംഗലത്തിന്റെ വരികൾക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശരീരഗന്ധത്തെക്കുറിച്ച് പുരാണങ്ങളിലും ഭക്തിസാഹിത്യങ്ങളിലും വളരെ മനോഹരമായ പരാമർശങ്ങളുണ്ട്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന സുഗന്ധം കേവലം മുല്ലപ്പൂവിന്റെ മണം മാത്രമല്ല, നാല് വിശിഷ്ട ദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർന്ന "ചതുസ്സമം" എന്ന ദിവ്യസുഗന്ധമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ സുഗന്ധക്കൂട്ടിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ ഇവയാണ്: ചതുസ്സമം (നാല് സുഗന്ധങ്ങൾ): കസ്തൂരി (Musk), ചന്ദനം (Sandalwood), കുങ്കുമപ്പൂവ് (Saffron), കർപ്പൂരം (Camphor) എന്നിവ തുല്യഅളവിൽ ചേർത്തുവെച്ച ഒരു ദിവ്യഗന്ധമാണ് ഭഗവാനുള്ളത്. വനമാലയുടെ സുഗന്ധം: ഭഗവാൻ എപ്പോഴും അണിയുന്ന വൈജയന്തിമാല അഥവാ വനമാലയിൽ തുളസി, കാട്ടുപൂക്കൾ, മുല്ലപ്പൂക്കൾ എന്നിവയുണ്ടാകും. ഇതിന്റെ സുഗന്ധവും ഭഗവാന്റെ ശരീരത്തിൽ എപ്പോഴും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. പ്രകൃതിയെ ആകർഷിക്കുന്ന ഗന്ധം: ഈ മാസ്മരിക സുഗന്ധം കൊണ്ടാണ് വൃന്ദാവനത്തിലെ പശുക്കളും പക്ഷികളും ഗോപികമാരുമെല്ലാം ഭഗവാനിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്

അദ്വൈത വേദാന്തത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ചിന്തോദ്ദീപകവുമായ ഒരു തത്ത്വമാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെയാണോ ഉണരുമ്പോൾ അസത്യമായി മാറുന്നത്, അതുപോലെ നമ്മൾ ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ (ജാഗ്രതാവസ്ഥയിൽ) കാണുന്ന ഈ ലോകവും പരമാർത്ഥത്തിൽ മിഥ്യയോ മായയോ ആണ് എന്നാണ് വേദാന്തം പറയുന്നത്. ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യരുടെ അദ്വൈത ദർശനത്തിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുവിന്റെ ഗുരുവായ ഗൗഡപാദാചാര്യരുടെ 'മാണ്ഡൂക്യ കാരിക'യിലും ഈ വിഷയം വളരെ വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ വേദാന്തപരമായ വശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കാം: 1. അവസ്ഥാത്രയ വിചാരം (മൂന്ന് അവസ്ഥകൾ) വേദാന്തം മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങളെ മൂന്നായി തിരിക്കുന്നു: ജാഗ്രത് (ഉണർന്നിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ): നമ്മൾ ബാഹ്യലോകത്തെ അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥ. സ്വപ്നം (ഉറക്കത്തിലെ സ്വപ്നാവസ്ഥ): മനസ്സ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ആന്തരിക ലോകം. സുഷുപ്തി (ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കം): സ്വപ്നങ്ങളോ ബാഹ്യലോക ബോധമോ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ. 2. സ്വപ്നവും ജാഗ്രത്തും തമ്മിലുള്ള സാമ്യങ്ങൾ വേദാന്തം ഈ രണ്ട് അവസ്ഥകളെയും ഒരേ തട്ടിലാണ് കാണുന്നത്. അതിന് പറയുന്ന കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്: അനുഭവത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ: നിങ്ങൾ സ്വപ്നം കാണുമ്പോൾ ആ സ്വപ്നലോകം നിങ്ങൾക്ക് നൂറു ശതമാനം സത്യമായി തോന്നും. സ്വപ്നത്തിൽ ഒരു പുലി നിങ്ങളെ ഓടിക്കാൻ വന്നാൽ നിങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭയം തോന്നും, ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടും. ഉണരുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അത് വെറും സ്വപ്നമായിരുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്. അതുപോലെ, ജാഗ്രതാവസ്ഥയിലുള്ള ഈ ലോകം ഇപ്പോൾ നമുക്ക് സത്യമായി തോന്നുന്നു. എന്നാൽ 'ജ്ഞാനം' എന്ന ഉണർവുണ്ടാകുമ്പോൾ ഈ ലോകവും മായയായിരുന്നു എന്ന് ബോധ്യമാകും. ദൃശ്യത്വം (പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്): സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്നവയും ജാഗ്രത്തിൽ കാണുന്നവയും 'ദൃശ്യങ്ങൾ' (നമ്മൾ കാണുന്ന വസ്തുക്കൾ) ആണ്. കാണപ്പെടുന്നതെല്ലാം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും നശ്വരവുമാണ്. മാറാതെയുള്ളത് അതിനെ നോക്കിക്കാണുന്ന 'ദൃക്ക്' (സാക്ഷി / ആത്മാവ്) മാത്രമാണ്. കാല-ദേശ പരിമിതികൾ: സ്വപ്നത്തിന് അതിന്റേതായ കാലവും ദേശവുമുണ്ട് (ഒരു മിനിറ്റിലെ സ്വപ്നത്തിൽ നമ്മൾ വർഷങ്ങൾ ജീവിച്ചേക്കാം). ജാഗ്രത് അവസ്ഥയ്ക്കും അതുപോലെ സ്വന്തമായി കാലവും ദേശവുമുണ്ട്. രണ്ട് അവസ്ഥകളും ആപേക്ഷികം മാത്രമാണ്. 3. എന്തുകൊണ്ട് ജാഗ്രത് ലോകം 'മായ' ആകുന്നു? വേദാന്തപ്രകാരം 'സത്യം' എന്നാൽ എക്കാലത്തും (ഭൂതം, വർത്തമാനം, ഭാവി) യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നതാണ്. സ്വപ്നത്തിലെ വസ്തുക്കൾ ജാഗ്രത്തിൽ ഇല്ല. ജാഗ്രത്തിലെ വസ്തുക്കൾ സുഷുപ്തിയിലോ (ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കത്തിലോ) സ്വപ്നത്തിലോ ഇല്ല. ചുരുക്കത്തിൽ, ഒരു അവസ്ഥയിൽ ഉള്ളത് മറ്റൊരു അവസ്ഥയിൽ ഇല്ലാതാകുന്നു. എങ്കിൽ അത് എങ്ങനെ ശാശ്വതമായ സത്യമാകും? അതുകൊണ്ടാണ് ജാഗ്രത് പ്രപഞ്ചത്തെ 'മിഥ്യ' അല്ലെങ്കിൽ 'മായ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. 4. വ്യവഹാരിക സത്യവും പരമാർത്ഥിക സത്യവും ഇവിടെ ഒരു സംശയം തോന്നാം: "ഞാൻ ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന ഈ ലോകം എങ്ങനെയാണ് ഇല്ലാത്തതാകുക?" ഇതിന് വേദാന്തം രണ്ട് തലത്തിലുള്ള സത്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു: വ്യാവഹാരിക സത്യം: നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഈ ലൗകിക ലോകം. വിശക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, വീണാൽ വേദനിക്കും. ഈ തലത്തിൽ ജാഗ്രത് ലോകം സത്യമാണ് (സ്വപ്നത്തേക്കാൾ ദീർഘകാലം നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്). പാരമാർത്ഥിക സത്യം: പരമമായ അവസ്ഥ. ആത്മാവ് അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മം മാത്രമേയുള്ളൂ എന്ന ബോധം. ഈ പരമമായ തലത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ജാഗ്രത് ലോകം വെറുമൊരു സ്വപ്നം പോലെ മായയായി മാറുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ: ഒരു സിനിമാ തിയേറ്ററിലെ സ്ക്രീൻ പോലെയാണ് ബ്രഹ്മം അല്ലെങ്കിൽ ആത്മാവ്. അതിൽ തെളിയുന്ന സിനിമയാണ് സ്വപ്നവും ജാഗ്രത്തുമായ നമ്മുടെ അനുഭവങ്ങൾ. സിനിമയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾ മാറിയാലും സ്ക്രീൻ മാറുന്നില്ല. അതുപോലെ അവസ്ഥകൾ മാറിയാലും മാറാതെ നിൽക്കുന്ന നമ്മിലെ ശുദ്ധബോധമാണ് (ആത്മാവ്) ഏക സത്യം. ബാക്കിയെല്ലാം ആ സത്യത്തിന്മേൽ മായയാൽ കെട്ടിവെച്ച ദൃശ്യങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അദ്വൈത വേദാന്തത്തിലെ ഈ ചിന്താധാരയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ അറിയാൻ ഇതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന 'രജ്ജു-സർപ്പ ഭ്രാന്തി' (കയറും പാമ്പും) എന്ന പ്രശസ്തമായ ഉപമയെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാം. അദ്വൈത വേദാന്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും അഗാധമായ ഈ തലത്തിലേക്ക് നമുക്ക് കുറച്ചുകൂടി ആഴത്തിൽ ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാം. ജാഗ്രത്തും സ്വപ്നവും മിഥ്യയാണെന്ന് സമർത്ഥിക്കാൻ വേദാന്തം ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന യുക്തികളും, ഉപനിഷത് ചിന്തകളും, നിത്യജീവിതത്തിൽ ഇത് നൽകുന്ന വലിയൊരു ആശ്വാസവും നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം. ആദ്യം തന്നെ ഗൗഡപാദാചാര്യർ തന്റെ മാണ്ഡൂക്യ കാരികയിൽ പറയുന്ന വളരെ ശക്തമായ ഒരു യുക്തിയോടെ തുടങ്ങാം. 1. ദൃശ്യത്വാത് മിഥ്യാത്വം (കാണപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം മിഥ്യയാണ്) വേദാന്തത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു അനുമാന പ്രയോഗമാണിത് (Logical Inference): "ജാഗ്രദ്ഭാവാഃ മിഥ്യാ, ദൃശ്യത്വാത്, സ്വപ്നഭാവവത്" പ്രതിജ്ഞ (വാദമുഖം): ജാഗ്രതാവസ്ഥയിലെ വസ്തുക്കൾ മിഥ്യയാണ്. ഹേതു (കാരണം): കാരണം അവ നമ്മളാൽ ദൃശ്യമാകുന്നു (അറിയപ്പെടുന്നു/അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു). ദൃഷ്ടാന്തം (ഉദാഹരണം): സ്വപ്നത്തിലെ വസ്തുക്കളെപ്പോലെ. വിശദീകരണം: സ്വപ്നത്തിൽ നമ്മൾ കാണുന്ന കാടും മലയും പുഴയുമെല്ലാം മിഥ്യയാണെന്ന് നമ്മൾ സമ്മതിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ട്? അവ മനസ്സിന് മുന്നിൽ തെളിഞ്ഞു വരുന്ന 'ദൃശ്യങ്ങൾ' മാത്രമാണ്. അവയ്ക്ക് സ്വയം നിലനിൽപ്പില്ല. ഇതേ യുക്തി ജാഗ്രത് ലോകത്തിനും ബാധകമാണ്. കണ്ണ്, ചെവി തുടങ്ങിയ ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ നമ്മുടെ മനസ്സിന് മുന്നിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന ഒന്നാണ് ഈ ബാഹ്യലോകവും. കാണപ്പെടുന്ന എന്തും (Object) അത് കാണുന്ന ദ്രഷ്ടാവിനെ (Subject/നമ്മിലെ ശുദ്ധബോധം) ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ദ്രഷ്ടാവില്ലെങ്കിൽ ദൃശ്യമില്ല. അതിനാൽ സ്വപ്നം പോലെ ജാഗ്രത്തും മിഥ്യയാണ്. 2. 'രജ്ജു-സർപ്പ ഭ്രാന്തി' (കയറും പാമ്പും) - അധ്യാസത്തിന്റെ ഉപമ ഈ മായ പ്രപഞ്ചം എങ്ങനെയാണ് സത്യമായി തോന്നുന്നത് എന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉപമയാണിത്. കഥ: മങ്ങിയ വെളിച്ചമുള്ള ഒരു വഴിയിലൂടെ നടന്നുപോകുമ്പോൾ നിലത്തുകിടക്കുന്ന ഒരു കയർ കണ്ട് നിങ്ങൾ പാമ്പാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. ആ നിമിഷം നിങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു, നിങ്ങളുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടുന്നു, നിങ്ങൾ നിലവിളിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ ഓടുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടായ ഭയവും ഓട്ടവുമെല്ലാം 'യഥാർത്ഥം' ആയിരുന്നു. എന്നാൽ അല്പം കഴിഞ്ഞ് ഒരാൾ ടോർച്ചടിച്ചു കാണിക്കുമ്പോൾ അവിടെ 'പാമ്പ്' ഇല്ലായിരുന്നു എന്നും, തുടക്കം മുതൽ ഒടുക്കം വരെ അവിടെ വെറുമൊരു 'കയർ' മാത്രമായിരുന്നു എന്നും ബോധ്യപ്പെടുന്നു. തത്ത്വം: ഇവിടെ കയറാണ് അധിഷ്ഠാനം (സത്യം). പാമ്പാണ് അധ്യാസം (മായ/മിഥ്യ). കയറിനെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞതയാണ് പാമ്പ് എന്ന ഭ്രമം ഉണ്ടാക്കിയത്. വെളിച്ചം വന്നപ്പോൾ പാമ്പ് അപ്രത്യക്ഷമായി, എന്നാൽ പാമ്പ് എങ്ങോട്ടും ഓടിപ്പോയതല്ല, അത് പണ്ടേ അവിടെ ഇല്ലായിരുന്നു! അതുപോലെ, ഏകവും ശാശ്വതവുമായ 'ബ്രഹ്മം' (ആത്മാവ്) എന്ന അധിഷ്ഠാനത്തിന്മേൽ നമ്മുടെ അജ്ഞത കൊണ്ട് നമ്മൾ കെട്ടിവെച്ചതാണ് ഈ കാണുന്ന ജാഗ്രത് പ്രപഞ്ചം. ജ്ഞാനമാകുന്ന വെളിച്ചം വരുമ്പോൾ ലോകം ബ്രഹ്മമായിത്തന്നെ ദർശിക്കപ്പെടുന്നു. 3. മാണ്ഡൂക്യ ഉപനിഷത്തിന്റെ ദർശനം: 'തുരീയം' മുൻപ് ചിന്തിച്ചതുപോലെ, ഈ മൂന്ന് അവസ്ഥകളെയും (ജാഗ്രത്, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി) കടന്നുനിൽക്കുന്ന പരമമായ സത്യത്തെ മാണ്ഡൂക്യ ഉപനിഷത്ത് വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഉപനിഷത്ത് നമ്മുടെ ബോധത്തെ നാലായി തിരിക്കുന്നു: വൈശ്വാനരൻ (ജാഗ്രത്): പുറത്തുള്ള പ്രപഞ്ചത്തെ അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥ. തൈജസൻ (സ്വപ്നം): അകത്തുള്ള മനസ്സിന്റെ ലോകത്തെ അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥ. പ്രാജ്ഞൻ (സുഷുപ്തി): അനുഭവങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത, ആനന്ദം മാത്രം അനുഭവിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കം (ഇവിടെ അജ്ഞതയുടെ കട്ടി ഇരുട്ടുണ്ട്). തുരീയം (നാലാമത്തേത്): ഇത് ഒരു അവസ്ഥയല്ല. മുകളിൽ പറഞ്ഞ മൂന്ന് അവസ്ഥകളിലും സാക്ഷിയായി, മാറാതെ നിൽക്കുന്ന നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപമാണ് തുരീയം. അത് പ്രപഞ്ചാതീതവും, ശാന്തവും, അദ്വൈതവുമാണ്. സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന് ഉണരുമ്പോൾ നമ്മൾ ജാഗ്രത്തിലെത്തുന്നു. എന്നാൽ ജാഗ്രത്തിൽ നിന്ന് 'തുരീയ' അവസ്ഥയിലേക്ക് ഉണരുന്നതിനെയാണ് വേദാന്തത്തിൽ 'മോക്ഷം' അല്ലെങ്കിൽ 'ആത്മജ്ഞാനം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ആ ഉണർവിൽ ജാഗ്രത് ലോകം വെറുമൊരു സ്വപ്നമായി മാറുന്നു. 4. നിത്യജീവിതത്തിൽ ഈ ബോധം തരുന്ന മാനസിക സമാധാനം ഈ പ്രപഞ്ചം മായയാണെന്ന് അറിയുന്നത് ലോകത്തോടുള്ള വെറുപ്പല്ല ഉണ്ടാക്കേണ്ടത്, മറിച്ച് അത് നമുക്ക് പരമമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും സമാധാനവുമാണ് തരേണ്ടത്. സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ ആപേക്ഷികത: സ്വപ്നത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു ലോട്ടറി അടിച്ചാലും, അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് വലിയൊരു തുക നഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഉണരുമ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് അതിൽ സന്തോഷമോ സങ്കടമോ തോന്നാറില്ല. കാരണം അത് മിഥ്യയാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം. ഇതേ ബോധം ജാഗ്രത് ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിലെ വലിയ ലാഭങ്ങളിലും നഷ്ടങ്ങളിലും, മാനങ്ങളിലും അപമാനങ്ങളിലും നമ്മൾ അമിതമായി ഉലഞ്ഞുപോകില്ല. ഒന്നിനും നമ്മളെ അടിമപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല. ഭയത്തിൽ നിന്നുള്ള മുക്തി: കയറിൽ പാമ്പിനെ കാണുന്നതുവരെയാണ് ഭയം. കയറാണെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ ഭയം മാറുന്നു. അതുപോലെ, ഈ ലോകത്തിൽ കാണുന്ന വൈവിധ്യങ്ങളും മരണവുമെല്ലാം മായയാണെന്നും, ഞാൻ ജരയോ നരയോ മരണമോ ഇല്ലാത്ത ശുദ്ധ ആത്മാവാണെന്നും അറിയുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഭയമായ 'മരണഭയം' പോലും ഇല്ലാതാകുന്നു. സാക്ഷിഭാവം: ജീവിതത്തെ ഒരു സിനിമ കാണുന്നതുപോലെ 'സാക്ഷിഭാവത്തിൽ' (Witness mode) നോക്കിക്കാണാൻ ഇത് നമ്മെ സഹായിക്കും. സിനിമയിൽ കൊലപാതകവും കരച്ചിലും നടക്കുമ്പോഴും സ്ക്രീനിന് ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ലല്ലോ. അതുപോലെ ലോകത്തിൽ എന്ത് സംഭവിച്ചാലും നമ്മിലെ ശുദ്ധബോധത്തിന് ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല. പരമാർത്ഥത്തിൽ: "ബ്രഹ്മ സത്യം ജഗത് മിഥ്യ, ജീവോ ബ്രഹ്മൈവ നാപരഃ" (ബ്രഹ്മം മാത്രം സത്യം, ജഗത്ത് മിഥ്യയാണ്, ജീവൻ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, മറ്റൊന്നല്ല.) ഈ വലിയ ഉണർവിലേക്ക് മനസ്സിനെ പാകപ്പെടുത്തുകയാണ് വേദാന്ത ചിന്തകളുടെ ലക്ഷ്യം. വേദാന്തത്തിലെ ഈ സാക്ഷിഭാവം ജീവിതത്തിൽ പ്രായോഗികമാക്കാൻ ശ്രീ രമണ മഹർഷി ഉപദേശിച്ച 'ഞാൻ ആര്?' (Self-Inquiry) എന്ന ആത്മവിചാര രീതിയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കണം

വേദാന്തത്തിലും ഹൈന്ദവ ചിന്തകളിലും 'പത്ത്' (ദശ/10) എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് ആത്മീയവും പ്രപഞ്ചപരവുമായ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. 'സമ്പത്ത്', 'ആപത്ത്' എന്നീ വാക്കുകളുടെ അവസാനം 'പത്ത്' എന്ന് വരുന്നത് കേവലം ഒരു ഭാഷാപരമായ പ്രയോഗം (Rhyme) മാത്രമായി കാണാമെങ്കിലും, തത്ത്വചിന്താപരമായി ഇതിന് ആഴമേറിയ അർത്ഥതലങ്ങളുണ്ട്. വേദാന്ത പ്രകാരം 'പത്ത്' എന്ന സങ്കല്പത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. ദശേന്ദ്രിയങ്ങൾ (10 ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ) മനുഷ്യന്റെ സമ്പത്തിനും ആപത്തിനും കാരണം അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാണ്. വേദാന്തത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പത്തായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ (5): കണ്ണ്, മൂക്ക്, ചെവി, നാക്ക്, ത്വക്ക് (അറിവ് നേടുന്നവ). കർമ്മേന്ദ്രിയങ്ങൾ (5): കൈ, കാൽ, വാക്ക്, ഉപസ്ഥം, പായു (കർമ്മം ചെയ്യുന്നവ). തത്ത്വം: ഈ പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ധർമ്മവഴിയിൽ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തിയാൽ അത് ജീവിതത്തിൽ ഐശ്വര്യവും ജ്ഞാനവുമാകുന്ന 'സമ്പത്ത്' നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഇവയുടെ മേൽ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ട് ബാഹ്യസുഖങ്ങൾക്ക് പുറകെ പോയാൽ അത് നാശവും 'ആപത്തും' വരുത്തിവെക്കുന്നു. 2. ദശദിശകൾ (10 ദിക്കുകൾ) പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ കോണുകളെയും സൂചിപ്പിക്കാനാണ് പത്ത് ദിക്കുകൾ (കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, വടക്ക്, തെക്കുകിഴക്ക്, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, വടക്കുകിഴക്ക്, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്, ആകാശം, ഭൂമി) എന്ന് പറയുന്നത്. തത്ത്വം: മനുഷ്യൻ ഏത് ദിക്കിലേക്ക് പോയാലും അവന്റെ കർമ്മഫലം അവനെ പിന്തുടരും. നല്ല കർമ്മങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും 'സമ്പത്തും', തെറ്റായ കർമ്മങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും 'ആപത്തും' കൊണ്ടുവരുന്നു. 3. പൂർണ്ണതയുടെ പ്രതീകം സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായും വേദാന്തപരമായും '10' എന്നത് പൂർണ്ണതയുടെ (Completeness) പ്രതീകമാണ്. ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതം പൂർണ്ണമാകുന്നത് അയാൾ സമ്പത്തിനെയും (നല്ല കാലം) ആപത്തിനെയും (കഷ്ടകാലം) ഒരേപോലെ കാണാൻ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് (സമത്വ ഭാവം). ചുരുക്കത്തിൽ: "സമ്പത്തും ആപത്തും ഇന്ദ്രിയ നിയന്ത്രണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു." സ്വന്തം പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കിഭരിക്കുന്നവന് സമ്പത്തും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അടിമപ്പെടുന്നവന് ആപത്തും വന്നുചേരുന്നു എന്നതാണ് വേദാന്തം നൽകുന്ന സന്ദേശം.

മഹാഭാരതത്തിലെ ശാന്തിപർവ്വത്തിൽ (അദ്ധ്യായം 237, ശ്ലോകം 12) ഒരു യഥാർത്ഥ ബ്രാഹ്മണന്റെ അഥവാ ജ്ഞാനിയുടെ ലക്ഷണമായി ഭീഷ്മപിതാമഹൻ യുധിഷ്ഠിരന് ഉപദേശിക്കുന്ന പ്രശസ്തമായ ശ്ലോകമാണിത്. ആ ശ്ലോകം താഴെ നൽകുന്നു: യേന കേനചിദാച്ഛന്നോ യേനാ കേനചിദാശിതഃ । യത്രക്വചനശായീ ച തം ദേവാ ബ്രാഹ്മണം വിദുഃ ॥ ശ്ലോകത്തിന്റെ പദാനുപദ അർത്ഥം: യേന കേനചിത് ആച്ഛന്നഃ (yena kenacidācchanno): കിട്ടുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു വസ്ത്രം കൊണ്ട് ശരീരം മറയ്ക്കുന്നവൻ. യേന കേനചിത് ആശിതഃ (yena kenacidāśitaḥ): ലഭിക്കുന്ന ഏതൊരു ആഹാരം കൊണ്ടും വിശപ്പടക്കുന്നവൻ. യത്ര ക്വചന ശായീ ച (yatrakvacanaśāyī ca): എവിടെയാണോ സ്ഥലം ലഭിക്കുന്നത് അവിടെ കിടന്നുറങ്ങുന്നവൻ. തം ദേവാഃ ബ്രാഹ്മണം വിദുഃ (taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ): അങ്ങനെയുള്ളവനെയാണ് ദേവന്മാർ പോലും 'യഥാർത്ഥ ബ്രാഹ്മണൻ' (ജ്ഞാനി) എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത്. വിശദീകരണം: ഈ ശ്ലോകത്തിലൂടെ മഹാഭാരതം മുന്നോട്ട് വെയ്ക്കുന്നത് ലളിത ജീവിതത്തിന്റെയും അനാസക്തിയുടെയും (Non-attachment) ഉദാത്തമായ സന്ദേശമാണ്: വസ്ത്രധാരണത്തിലെ ലാളിത്യം: തനിക്ക് ചുറ്റും ലഭ്യമാകുന്ന സാധാരണ വസ്ത്രം ധരിച്ച് (അത് കേവലം ഒരു മരവുരിയോ ലളിതമായ തുണിയോ ആകാം) ആഡംബരങ്ങളോട് താല്പര്യമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നവൻ. ഭക്ഷണത്തിലെ സംതൃപ്തി: സ്വാദിഷ്ടമായ ആഹാരത്തിനോട് ആർത്തിയോ വലിയ താല്പര്യങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, വിശപ്പടക്കാൻ പാകത്തിന് എന്ത് ലഭിച്ചാലും അത് ഈശ്വരപ്രസാദമായി കണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുന്നവൻ. ആശ്രയമില്ലായ്മ (അനികേതൻ): ഉറങ്ങാൻ വലിയ കൊട്ടാരങ്ങളോ ആഡംബര കിടക്കകളോ വേണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ലാത്തവൻ. ഒരു മരച്ചുവട്ടിലോ, വഴിയരികിലോ, എവിടെ സ്ഥലം കിട്ടിയാലും അവിടെ പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി സുഖമായി ഉറങ്ങാൻ കഴിയുന്നവൻ. ചുരുക്കത്തിൽ: ജനനം കൊണ്ട് മാത്രമല്ല ഒരുവൻ ബ്രാഹ്മണനാകുന്നത്; മറിച്ച് ഭൗതിക സുഖങ്ങളോടുള്ള ആഗ്രഹങ്ങൾ വെടിഞ്ഞ്, ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെട്ട് (സന്തോഷത്തോടെ) ജീവിക്കുന്ന മനസ്സിന്റെ അവസ്ഥയാണ് ബ്രാഹ്മണലക്ഷണം. ഭൗതികമായ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി മുക്തനായി, ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്ക് മനസ്സ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നവനെയാണ് ദേവന്മാർ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനിയായി കണക്കാക്കുന്നത്.

കാണാദ മുനിയുടെ വൈശേഷിക ദർശനവും (Ancient Vaisheshika Philosophy) ആധുനിക ശാസ്ത്രവും (Modern Science) തമ്മിൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഘടനയെയും ആറ്റങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ആശയങ്ങളിൽ വലിയ സാമ്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, അവയുടെ സമീപനത്തിലും ലക്ഷ്യത്തിലും കാര്യമായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. അവ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. പരീക്ഷണങ്ങളും നിരീക്ഷണങ്ങളും (Methodology) കാണാദ മുനി: പൂർണ്ണമായും ചിന്താശേഷി, തത്ത്വചിന്ത (Philosophy), ധ്യാനം എന്നിവയിലൂടെയാണ് കാണാദൻ തന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചത്. പരീക്ഷണശാലകളോ (Labs) ഉപകരണങ്ങളോ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല. ആധുനിക ശാസ്ത്രം: ഇത് പരീക്ഷണങ്ങൾ (Experiments), ഗണിതശാസ്ത്രം (Mathematics), ആധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്: കണികാ ത്വരണികൾ അല്ലെങ്കിൽ Particle Accelerators) എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. തെളിവുകൾ ഇല്ലാതെ ആധുനിക ശാസ്ത്രം ഒരു സിദ്ധാന്തവും അംഗീകരിക്കില്ല. 2. ആറ്റത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കൽപ്പം (Concept of Atom) കാണാദ മുനി: പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ, വീണ്ടും വിഭജിക്കാൻ കഴിയാത്ത കണികയെ അദ്ദേഹം 'പരമാണു' എന്ന് വിളിച്ചു. പരമാണുക്കൾ നിത്യമാണെന്നും (Destroy-നെ പ്രതിരോധിക്കുന്നത്) അവയ്ക്ക് മാറ്റമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. ആധുനിക ശാസ്ത്രം: ആറ്റത്തെക്കാൾ (Atom) ചെറിയ കണികകളായ ഇലക്ട്രോൺ, പ്രോട്ടോൺ, ന്യൂട്രോൺ, ക്വാർക്കുകൾ എന്നിവയെ ആധുനിക ശാസ്ത്രം കണ്ടെത്തി. അതായത്, ആറ്റത്തെ വീണ്ടും വിഭജിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് മോഡേൺ സയൻസ് തെളിയിച്ചു. 3. ആത്മാവും ബോധവും (Soul and Consciousness) കാണാദ മുനി: കാണാദന്റെ വൈശേഷിക ശാസ്ത്രം ഭൗതിക വസ്തുക്കളെ മാത്രമല്ല, ആത്മാവ് (Soul), മനസ്സ് (Mind), കാലം (Time), ദിക്ക് (Space) എന്നിവയെയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. ആത്മീയത ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ആധുനിക ശാസ്ത്രം: ഭൗതികമായ (Physical) കാര്യങ്ങളെയും ഊർജ്ജത്തെയും (Energy) കുറിച്ച് മാത്രമാണ് മോഡേൺ സയൻസ് പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്നത്. ആത്മാവ് എന്ന സങ്കൽപ്പത്തെ ശാസ്ത്രം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല; ബോധത്തെ (Consciousness) തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനമായി മാത്രമാണ് കാണുന്നത്. 4. പരമാണുക്കളുടെ ചലനത്തിന് പിന്നിലെ ശക്തി (Cause of Motion) കാണാദ മുനി: പരമാണുക്കൾ പരസ്പരം ചേരുന്നതിനും പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടി നടക്കുന്നതിനും പിന്നിൽ 'അദൃഷ്ടം' (കാണാനാകാത്ത ദൈവീക ശക്തി അല്ലെങ്കിൽ കർമ്മഫലം) എന്നൊരു അദൃശ്യ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് കാണാദൻ കരുതി. ആധുനിക ശാസ്ത്രം: പ്രപഞ്ചത്തിലെ ചലനങ്ങൾക്ക് കാരണം ഗുരുത്വാകർഷണം, വൈദ്യുതകാന്തിക ബലം, ശക്തമായ ന്യൂക്ലിയർ ബലം, ദുർബലമായ ന്യൂക്ലിയർ ബലം എന്നീ നാല് അടിസ്ഥാന പ്രകൃതിദത്ത ബലങ്ങളാണ് (Fundamental Forces). 5. ലക്ഷ്യം (Ultimate Goal) കാണാദ മുനി: പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഘടന മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യന് 'മോക്ഷം' (Mukthi അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ ദുഖങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള मुक्ति) നേടുക എന്നതായിരുന്നു കാണാദന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം. ആധുനിക ശാസ്ത്രം: പ്രകൃതി നിയമങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുക, സാങ്കേതികവിദ്യ (Technology) വികസിപ്പിക്കുക, മനുഷ്യന്റെ ഭൗതിക ജീവിതം എളുപ്പമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ചുരുക്കത്തിൽ: രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ജീവിച്ചിരുന്ന കാണാദ മുനി ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Physics) അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ ചിന്തയിലൂടെ കണ്ടെത്തി എന്നത് അത്ഭുതകരമാണ്. എന്നാൽ കാണാദന്റേത് ഒരു ആത്മീയ-തത്ത്വചിന്താ ശാസ്ത്രവും (Philosophical Science), ആധുനിക ശാസ്ത്രം എന്നത് പരീക്ഷണാധിഷ്ഠിതമായ ഭൗതിക ശാസ്ത്രവുമാണ് (Empirical Science). കാണാദ മുനിയുടെ പരമാണു സിദ്ധാന്തം (Vaisheshika Atom Theory) ബി.സി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ (ഏകദേശം 2600 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്) അദ്ദേഹം രചിച്ച 'വൈശേഷിക സൂത്രം' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. പാശ്ചാത്യ ലോകത്ത് ജോൺ ഡാൾട്ടൻ ആറ്റം സിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ കാണാദൻ ഈ ആശയങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വെച്ചിരുന്നു. കാണാദന്റെ പരമാണു സിദ്ധാന്തത്തിലെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. പരമാണുവിന്റെ നിർവചനം (Definition of Paramanu) പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ഭൗതിക വസ്തുക്കളും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് അതിസൂക്ഷ്മമായ കണികകൾ കൊണ്ടാണ്. ഇതിനെ അദ്ദേഹം 'അണു' എന്നും, അതിന്റെ ഏറ്റവും ചെറിയ അവസ്ഥയെ 'പരമാണു' (Paramanu) എന്നും വിളിച്ചു. ഒരു പരമാണുവിനെ വീണ്ടും വിഭജിക്കാൻ സാധിക്കില്ല. അത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അവസാനത്തെ അതിർത്തിയാണ് (Indivisible). പരമാണുവിനെ നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് കാണാൻ കഴിയില്ല. അതിന് വലിപ്പമില്ല (Dimensionless), എന്നാൽ അത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഘടനയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. 2. പരമാണുവിന്റെ സവിശേഷതകൾ (Properties) നിത്യത (Eternal): പരമാണുക്കൾ ശാശ്വതമാണ്. അവയെ സൃഷ്ടിക്കാനോ നശിപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ല (ഇത് ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിലെ Law of Conservation of Mass-ന് സമാനമാണ്). നിശ്ചലാവസ്ഥയും ചലനവും: പ്രപഞ്ച പ്രളയകാലത്ത് ഈ പരമാണുക്കൾ ചലനമില്ലാതെ നിശ്ചലമായിരിക്കും. എന്നാൽ സൃഷ്ടിയുടെ സമയത്ത് അവയിൽ ചലനം ഉണ്ടാകുന്നു. 3. രാസപ്രവർത്തനവും പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിയും (Combinations of Atoms) പരമാണുക്കൾ തനിയെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് ഒരു വസ്തുവിനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവ പരസ്പരം ചേരുമ്പോഴാണ് വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതിന്റെ ഘട്ടങ്ങൾ കാണാദൻ വിവരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: ദ്വ്യണുക (Dyanuka - Diatomic): രണ്ട് പരമാണുക്കൾ പരസ്പരം ചേരുമ്പോൾ ഒരു 'ദ്വ്യണുക' ഉണ്ടാകുന്നു. ത്ര്യണുക (Tryanuka - Triatomic): മൂന്ന് ദ്വ്യണുകകൾ (അതായത് 6 പരമാണുക്കൾ) ചേരുമ്പോൾ ഒരു 'ത്ര്യണുക' ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിലാണ് ഒരു വസ്തുവിന് നഗ്നനേത്രങ്ങളാൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന വലിപ്പം ലഭിക്കുന്നത് (ഉദാഹരണത്തിന്: സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ പറക്കുന്നതായി കാണുന്ന അതിസൂക്ഷ്മമായ പൊടിപടലം). ഈ പ്രക്രിയ തുടരുന്നതിലൂടെയാണ് വലിയ ഭൗതിക വസ്തുക്കൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. 4. നാല് തരം പരമാണുക്കൾ (Four Elements) പ്രകൃതിയിലെ വിവിധ വസ്തുക്കളുടെ ഗുണങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പരമാണുക്കൾ നാല് തരത്തിലുണ്ടെന്ന് കാണാദൻ പറഞ്ഞു: പൃഥ്വി (ഭൂമി/മണ്ണ്) പരമാണു: മണമുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ആപ് (ജലം) പരമാണു: രുചിയുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. തേജസ്സ് (അഗ്നി) പരമാണു: നിറവും കാഴ്ചയും നൽകുന്നവ. വായു പരമാണു: സ്പർശനം അറിയാൻ സാധിക്കുന്നവ. (ശ്രദ്ധിക്കുക: 'ആകാശം' എന്ന അഞ്ചാമത്തെ ഘടകത്തെ അദ്ദേഹം പരമാണുക്കൾ ഇല്ലാത്ത, അനന്തമായ ഒന്നായാണ് കണക്കാക്കിയത്). 5. രാസമാറ്റങ്ങൾ (Chemical Changes) ചൂട് തട്ടുമ്പോൾ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുന്നത് (ഉദാഹരണത്തിന് പച്ചമാങ്ങ പഴുക്കുമ്പോൾ മധുരിക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ മൺകലം തീയിലിട്ട് ചുടപ്പെടുക്കുമ്പോൾ നിറം മാറുന്നത്) പരമാണുക്കളുടെ പുനഃക്രമീകരണം കൊണ്ടാണെന്ന് കാണാദൻ സമർത്ഥിച്ചു. ഇതിനെ 'പീലുപാകവാദം' (Pilupaka) എന്നാണ് വൈശേഷിക ദർശനത്തിൽ വിളിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ: യാതൊരുവിധ ആധുനിക ശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങളും ഇല്ലാതിരുന്ന കാലത്ത്, കേവലം യുക്തിചിന്തയിലൂടെ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടിത്തറ 'ആറ്റങ്ങൾ' ആണെന്ന് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ് കാണാദ മുനിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രസക്തി.

ഭഗവാൻ ശിവന്റെ മൂന്നാം കണ്ണിൽ (നെറ്റിയിലെ കണ്ണ്) നിന്നും സുബ്രഹ്മണ്യൻ (മുരുകൻ) ജനിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പുരാണകഥ താഴെ പറയുന്നതാണ്: താരകാസുരൻ എന്ന ക്രൂരനായ അസുരൻ ബ്രഹ്മാവിനെ തപിച്ച് ഒരു വരം നേടി—ശിവന്റെ പുത്രന് മാത്രമേ തന്നെ വധിക്കാൻ സാധിക്കൂ. ആ സമയത്ത് സതീദേവിയുടെ വിയോഗത്തെത്തുടർന്ന് ശിവൻ കഠിനമായ തപസ്സിലായിരുന്നു. ശിവൻ ഇനി ഒരിക്കലും വിവാഹം കഴിക്കില്ലെന്നും അതിനാൽ ഒരു മകൻ ഉണ്ടാകില്ലെന്നും കരുതി താരകാസുരൻ ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ക്രൂരമായി പീഡിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഭയചകിതരായ ദേവന്മാർ മഹാവിഷ്ണുവിനോട് സങ്കടം ബോധിപ്പിച്ചു. സതീദേവി പാർവ്വതിയായി പുനർജനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ശിവന്റെ തപസ്സ് ഇളക്കി പാർവ്വതിയുമായി ഒന്നിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ പുത്രജനനം നടക്കൂ എന്നും മനസ്സിലാക്കി ദേവന്മാർ കാമദേവനെ നിയോഗിച്ചു. എന്നാൽ തന്റെ തപസ്സ് भंगം വരുത്തിയതിൽ കോപിതനായ ശിവൻ നെറ്റിയിലെ മൂന്നാം കണ്ണ് തുറന്ന് കാമദേവനെ ഭസ്മമാക്കി. പിന്നീട് പാർവ്വതിയുടെ കഠിനമായ തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായ ശിവൻ പാർവ്വതിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു. ശിവന്റെ നെറ്റിയിലെ കണ്ണിൽ നിന്നുള്ള ജനനം: താരകാസുര വധത്തിനായി ശിവൻ തന്റെ നെറ്റിയിലെ മൂന്നാം കണ്ണിൽ നിന്ന് അതിശക്തമായ ആറ് അഗ്നിജ്വാലകൾ (തേജസ്സുകൾ) പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഈ അഗ്നിയുടെ ചൂട് താങ്ങാൻ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ആർക്കും സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. അഗ്നിദേവൻ ഈ ആറ് ദിവ്യ ജ്വാലകളെ ഏറ്റുവാങ്ങി ഗംഗാനദിയിൽ നിക്ഷേപിച്ചു. ഗംഗാദേവി ഈ ജ്വാലകളെ 'ശരവണപ്പൊയ്ക' എന്ന പുൽക്കാട്ടിലെ താമരപ്പൊയ്കയിലേക്ക് മാറ്റി. അവിടെ വെച്ച് ഈ ആറ് അഗ്നിജ്വാലകൾ ആറ് സുന്ദരന്മാരായ ആൺകുട്ടികളായി മാറി. കാർത്തിക നക്ഷത്രത്തിന്റെ അധിദേവതമാരായ ആറ് കാർത്തികപ്പെണ്ണുങ്ങൾ (കൃത്തികമാർ) ഈ കുട്ടികളെ മുലയൂട്ടി വളർത്തി. (അതുകൊണ്ടാണ് സുബ്രഹ്മണ്യന് കാർത്തികേയൻ എന്ന പേര് വന്നത്). പിന്നീട് ശിവനും പാർവ്വതിയും ശരവണപ്പൊയ്കയിൽ എത്തി. പാർവ്വതിദേവി മാതൃവാത്സല്യത്തോടെ ഈ ആറ് കുട്ടികളെയും ചേർത്തുപിടിച്ച് ഒരൊറ്റ ശരീരമാക്കി മാറ്റി. അങ്ങനെ ആറ് തലകളും പന്ത്രണ്ട് കൈകളുമുള്ള ഷൺമുഖനായി (സുബ്രഹ്മണ്യൻ) ഭഗവാൻ അവതരിച്ചു. പിന്നീട് ഈ കുമാരൻ ദേവസൈന്യത്തിന്റെ അധിപനായി (സേനാപതി) മാറുകയും, പാർവ്വതിദേവി നൽകിയ 'വേൽ' എന്ന ദിവ്യായുധം ഉപയോഗിച്ച് താരകാസുരനെ വധിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ ജനനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വേറൊരു കഥ പുരാണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാരായ നാല് കുമാരന്മാരിൽ (സനകൻ, സനാതനൻ, സനന്ദനൻ, സനൽകുമാരൻ) ഒരാളായ സനൽകുമാരൻ (Sanat Kumara) തന്നെയാണ് പിന്നീട് ശിവപുത്രനായ സുബ്രഹ്മണ്യനായി (മുരുകൻ) ജനിച്ചത്. മഹാഭാരതത്തിലും ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷത്തിലും ശിവപുരാണത്തിലുമെല്ലാം ഇതിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. സനൽകുമാരൻ സുബ്രഹ്മണ്യനായി പുനർജനിക്കാനിടയായ പുരാണകഥ താഴെ പറയുന്നതാണ്: 1. സനൽകുമാരന്റെ മുൻജന്മ പ്രതിജ്ഞ സനൽകുമാരൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രനായി ജനിക്കുന്നതിനും മുൻപ് ഒരു ഉത്തമനായ ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ നടന്ന ഘോരമായ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം കേൾക്കാൻ ഇടയായി. അസുരന്മാർ ദേവന്മാരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതറിഞ്ഞ് ദുഃഖിതനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ, "താൻ ജനിച്ചാൽ ദേവന്മാരുടെ വശത്തുനിന്ന് അസുരന്മാരെയെല്ലാം നിഗ്രഹിച്ച് ദേവന്മാർക്ക് ഐശ്വര്യം വീണ്ടെടുത്തു നൽകും" എന്ന് അഗ്നിയെ സാക്ഷിനിർത്തി പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. എന്നാൽ ആ ജന്മത്തിൽ ആ പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കുന്നതിന് മുൻപ് അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടു. 2. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായുള്ള ജനനം പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയാകാത്തതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് മോക്ഷം ലഭിച്ചില്ല. തുടർന്ന് പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് നാല് കുമാരന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ അതിൽ സനൽകുമാരനായി അദ്ദേഹം പുനർജനിച്ചു. നിത്യയൗവനമുള്ളവരും ജ്ഞാനികളുമായ ഈ നാല് കുമാരന്മാരോടും പ്രപഞ്ചത്തിൽ വംശവർദ്ധനവ് നടത്താൻ ബ്രഹ്മാവ് ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും, ലൗകിക ജീവിതത്തിൽ താല്പര്യമില്ലാതിരുന്ന അവർ ആജീവനാന്ത ബ്രഹ്മചാരികളായ സന്യാസിമാരായി ജീവിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സനൽകുമാരൻ എപ്പോഴും പരമാത്മജ്ഞാനത്തിൽ മുഴുകി നടന്നു. 3. ശിവന്റെ വരവും സുബ്രഹ്മണ്യ ജനനവും ഒരിക്കൽ പരമശിവൻ സനൽകുമാരന്റെ കഠിനമായ ജ്ഞാനതപസ്സിൽ പ്രസന്നനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻപിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ശിവൻ സനൽകുമാരനോട് ആവശ്യമുള്ള എന്ത് വരവും ചോദിച്ചുകൊള്ളാൻ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ പൂർണ്ണ ജ്ഞാനിയായ സനൽകുമാരൻ തനിക്ക് ആഗ്രഹങ്ങളൊന്നുമില്ലെന്നും വരങ്ങൾ ഒന്നും ആവശ്യമില്ലെന്നും മറുപടി നൽകി. മാത്രമല്ല, സനൽകുമാരൻ ശിവനോട് തിരികെ പറഞ്ഞു: "അങ്ങാണ് പ്രപഞ്ചനാഥൻ, അങ്ങേക്ക് എന്തെങ്കിലും വരം വേണമെങ്കിൽ എന്നോട് ചോദിച്ചോളൂ, ഞാൻ നൽകാം." സനൽകുമാരന്റെ നിഗർവ്വവും ജ്ഞാനപൂർണ്ണവുമായ ഈ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷിച്ച ശിവൻ ഒരു വരം ചോദിച്ചു: "നീ എന്റെ പുത്രനായി ജനിക്കണം." സനൽകുമാരൻ അത് സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ താൻ സ്ത്രീഗർഭത്തിൽ ജനിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്നും, ശിവന്റെ തന്നെ തേജസ്സിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ജനിക്കാനാണ് തനിക്ക് താല്പര്യമെന്നും അദ്ദേഹം ശിവനെ അറിയിച്ചു. പ്രതിജ്ഞയുടെ പൂർത്തീകരണം ഈ വരത്തിന്റെ ഫലമായാണ് പിന്നീട് താരകാസുരന്റെ പീഡനം സഹിക്കവയ്യാതെ ദേവന്മാർ അഭയം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, ശിവൻ തന്റെ നെറ്റിയിലെ മൂന്നാം കണ്ണിൽ നിന്ന് ആറ് അഗ്നിഗോളങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. അത് ശരവണപ്പൊയ്കയിൽ എത്തി ആറ് കുട്ടികളാവുകയും പാർവ്വതി ദേവി അവരെ ഒന്നിച്ച് ചേർത്ത് സുബ്രഹ്മണ്യനായി (കുമാരൻ) മാറ്റുകയും ചെയ്തത്. മുൻജന്മത്തിൽ താൻ ചെയ്ത പ്രതിജ്ഞയനുസരിച്ച്, ശിവന്റെ പുത്രനായ 'കുമാരൻ' (സുബ്രഹ്മണ്യൻ) ആയി ജനിച്ച സനൽകുമാരൻ ദേവസൈന്യത്തിന്റെ അധിപനായി മാറി താരകാസുരനെ വധിക്കുകയും ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗരാജ്യം വീണ്ടെടുത്തു നൽകുകയും ചെയ്തു. സുബ്രഹ്മണ്യന് 'കുമാരൻ', 'സനത്കുമാരൻ' എന്നീ പേരുകൾ വരാൻ കാരണം ഈ പുരാണ പശ്ചാത്തലമാണ്.

വേദാന്ത ദർശനപ്രകാരം (പ്രത്യേകിച്ച് അദ്വൈത വേദാന്തത്തിൽ) ഏറ്റവും വലിയ ആനന്ദം ലഭിക്കുന്നത് സുഷുപ്തിയിലാണ് (ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കത്തിൽ) എന്ന പ്രസ്താവന വളരെ ആഴമേറിയ ഒന്നാണ്. ഇതിന്റെ വേദാന്തപരമായ വിവരണം താഴെ പറയുന്ന പ്രകാരം ഗ്രഹിക്കാം: വേദാന്തം മനുഷ്യന്റെ ബോധമണ്ഡലത്തെ നാല് അവസ്ഥകളായി തിരിക്കുന്നു: ജാഗ്രത് (ഉണർന്നിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ), സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി (ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കം), തുരീയം (ശുദ്ധ ബോധം). സുഷുപ്തിയിൽ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സുഖം അനുഭവപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്നതിന്റെ കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്: ദ്വൈതമില്ലായ്മ (രണ്ടാമതൊന്നിന്റെ അഭാവം): ജാഗ്രത് അവസ്ഥയിലും സ്വപ്നത്തിലും 'ഞാൻ' എന്നും 'എന്റേത്' എന്നുമുള്ള വേർതിരിവുണ്ട്. അവിടെ രാഗദ്വേഷങ്ങളും (ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങൾ), ഭയവും, ഉത്കണ്ഠകളും നിലനിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ സുഷുപ്തിയിൽ മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും അടങ്ങുന്നു. ബാഹ്യലോകമോ ആന്തരിക ലോകമോ (സ്വപ്നം) അവിടെയില്ല. രണ്ടാമതൊരു വസ്തു ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടെ ദുഃഖമില്ല. അഹംഭാവത്തിന്റെ ലയം: ജാഗ്രതാവസ്ഥയിൽ നമ്മെ അലട്ടുന്ന 'ഞാൻ ഒരു ശരീരമാണ്', 'ഞാൻ ഇന്ന ആളാണ്' എന്നൊക്കെയുള്ള അഹങ്കാരം (Ego) സുഷുപ്തിയിൽ താല്കാലികമായി ഇല്ലാതാകുന്നു. മനസ്സ് അതിന്റെ കാരണരൂപത്തിലേക്ക് (അവിദ്യയിലേക്ക്) മടങ്ങുന്നു. അഹംഭാവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയാണ് ഏറ്റവും സമാധാനപരം. ആത്മാനന്ദത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം: വേദാന്തപ്രകാരം ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം 'സച്ചിദാനന്ദം' (സത്-ചിത്-ആനന്ദം) ആകുന്നു. സുഷുപ്തിയിൽ മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും വിക്ഷേപങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ആത്മാവിന്റെ ഈ സഹജമായ ആനന്ദം അവിടെ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ബാഹ്യവസ്തുക്കളിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം ആത്മാവിൽ നിന്ന് തന്നെയാണ് ഈ സുഖം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഉണരുമ്പോഴുള്ള അനുഭവം: ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കം കഴിഞ്ഞ് ഉണരുമ്പോൾ ഒരാൾ പറയുന്നത് "ഞാൻ സുഖമായി ഉറങ്ങി, എനിക്ക് യാതൊരു സങ്കടവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല" എന്നാണ്. സുഷുപ്തിയിൽ സുഖം അനുഭവിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഉണരുമ്പോൾ ഈ സ്മരണ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഒരു ഉപമയിലൂടെ വ്യക്തമാക്കിയാൽ: ഒരു മനുഷ്യൻ കനത്ത ഭാരവും ചുമന്ന് വെയിലിലൂടെ നടക്കുകയാണെന്ന് വിചാരിക്കുക. അവൻ ആ ഭാരം താഴെ വെച്ച് തണലിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ വലിയൊരു ആശ്വാസവും സുഖവും അനുഭവിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ, ജാഗ്രത്-സ്വപ്ന അവസ്ഥകളിലെ ചിന്തകളും കർമ്മങ്ങളുമാകുന്ന ഭാരം സുഷുപ്തിയിൽ മനുഷ്യൻ താഴെ വെക്കുന്നു. ആ അവസ്ഥയിൽ അവൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപമായ ആനന്ദത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തു നിൽക്കുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, സുഷുപ്തിയിലെ സുഖം എന്നത് താല്കാലികവും അജ്ഞാനത്താൽ മൂടപ്പെട്ടതുമാണ് (ഉണരുമ്പോൾ വീണ്ടും പഴയ ദുഃഖങ്ങൾ വരും). എങ്കിലും, ബാഹ്യവസ്തുക്കളെ ആശ്രയിക്കാതെ തന്നെ പരമമായ ആനന്ദം നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെയുണ്ടെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് സുഷുപ്തി. ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ഈ ആനന്ദം എപ്പോഴും അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് മോക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ തുരീയാവസ്ഥ. വേദാന്തത്തിലെ ഈ നാല് അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചോ (അവസ്ഥാത്രയ നിരൂപണം), അല്ലെങ്കിൽ സുഷുപ്തിയും സമാധിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം. അദ്വൈത വേദാന്തത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ ബോധമണ്ഡലത്തെയും ആനന്ദത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും ആഴത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന രണ്ട് പ്രധാന ആശയങ്ങളാണ് അവസ്ഥാത്രയ നിരൂപണവും (മൂന്ന് അവസ്ഥകൾ), സുഷുപ്തിയും സമാധിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ലളിതമായ വിവരണം താഴെ നൽകുന്നു: 1. അവസ്ഥാത്രയ നിരൂപണം (The Three States of Consciousness) മാണ്ഡൂക്യ ഉപനിഷത്തിലും ശങ്കരാചാര്യരുടെ ദർശനങ്ങളിലും വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നാണിത്. ആത്മാവിന്റെ സത്യം മനസ്സിലാക്കാൻ മനുഷ്യന്റെ മൂന്ന് നിത്യജീവിത അവസ്ഥകളെ ഇവിടെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഈ മൂന്ന് അവസ്ഥകൾക്കും അപ്പുറമുള്ളതാണ് നാലാമത്തെ അവസ്ഥ. ജാഗ്രത് അവസ്ഥ (Waking State): ബാഹ്യലോകത്തെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ (കണ്ണ്, ചെവി മുതലായവ) അറിയുന്ന അവസ്ഥ. ഇവിടെ ജീവൻ ബാഹ്യവസ്തുക്കളെ അനുഭവിക്കുന്നു. ഇതിനെ 'വിശ്വൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിൽ സുഖവും ദുഃഖവും മാറിമറിഞ്ഞു വരുന്നു. സ്വപ്ന അവസ്ഥ (Dream State): ബാഹ്യേന്ദ്രിയങ്ങൾ അടങ്ങുകയും, ജാഗ്രതാവസ്ഥയിലെ അനുഭവങ്ങളുടെ ഓർമ്മകൾ വെച്ച് മനസ്സ് സ്വന്തമായി ഒരു ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ. ഇവിടെ ജീവനെ 'തൈജസൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. സുഷുപ്തി അവസ്ഥ (Deep Sleep State): മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പൂർണ്ണമായും അടങ്ങി, യാതൊരുവിധ ആഗ്രഹങ്ങളോ സ്വപ്നങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കം. ഇവിടെ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ വിത്തുപോലെ കാരണരൂപത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ജീവനെ 'പ്രാജ്ഞൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇവിടെയാണ് നമ്മൾ നേരത്തെ പറഞ്ഞ ആനന്ദം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. തുരീയം (The Fourth State - Pure Consciousness): ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു അവസ്ഥയല്ല, മറിച്ച് മുകളിൽ പറഞ്ഞ മൂന്ന് അവസ്ഥകൾക്കും സാക്ഷിയായി നിൽക്കുന്ന, മാറ്റമില്ലാത്ത ശുദ്ധബോധമാണ് (ആത്മാവ്). ജാഗ്രത്തും സ്വപ്നവും സുഷുപ്തിയും വരികയും പോവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ തുരീയം എപ്പോഴും പ്രകാശിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 2. സുഷുപ്തിയും സമാധിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം സുഷുപ്തിയിലും (ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കത്തിലും) സമാധിയിലും (യോഗയിലൂടെയോ ജ്ഞാനത്തിലൂടെയോ എത്തുന്ന പരമശാന്തി) മനസ്സ് അടങ്ങുകയും വലിയ ആനന്ദം അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്: സവിശേഷതകൾ സുഷുപ്തി (Deep Sleep) സമാധി (Samadhi) അറിവിന്റെ അവസ്ഥ അവിദ്യ അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞാനത്താൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഞാൻ എന്റെ സ്വരൂപത്തെ അറിയുന്നില്ല. പൂർണ്ണമായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശമാണ്. സത്യം നേരിട്ട് ദർശിക്കുന്ന അവസ്ഥ. വാസനകൾ (ആഗ്രഹങ്ങൾ) മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങളും വാസനകളും വിത്തുപോലെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു (Latent state). മനസ്സ് പൂർണ്ണമായി നശിക്കുന്നതുകൊണ്ട് (മനോനാശം) വാസനകൾ കരിഞ്ഞുപോകുന്നു. ഉണർന്നു വരുമ്പോൾ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണരുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ പഴയപടി തന്നെയായിരിക്കും. രാഗദ്വേഷങ്ങളും അഹങ്കാരവും തിരിച്ചുവരും. സമാധിയിൽ നിന്ന് ഉണരുന്ന മനുഷ്യൻ രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു (Enlightened). അവൻ ജീവൻമുക്തനാകുന്നു. ഉപമ ഒരു ഇരുണ്ട മുറിയിൽ വസ്തുക്കൾ കാണാത്തതുപോലെയാണ് സുഷുപ്തി (ഇരുട്ടാണ് കാരണം). എല്ലാം വെണ്ണീറാക്കി മാറ്റുന്ന അഗ്നിപോലെയാണ് സമാധി (അവിദ്യ നശിക്കുന്നു). ചുരുക്കത്തിൽ, സുഷുപ്തി പ്രകൃതി നമുക്ക് ദിവസേന തരുന്ന ഒരു താല്കാലിക ആശ്വാസമാണ്. അവിടെ നമ്മൾ അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങി ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ സമാധി എന്നത് സാധനയിലൂടെ ബോധപൂർവ്വം ആത്മാവിൽ ലയിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്. അത് മനുഷ്യനെ നിത്യമായ മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

ശ്രീ രമണ മഹർഷിയുടെ പരമഭക്തനായ ഗണപതി മുനിയുമായി (Kavyakantha Ganapati Muni) ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ അത്ഭുത സംഭവം. കഥയുടെ യഥാർത്ഥ വിവരണം താഴെ നൽകുന്നു: ശ്രീ രമണ മഹർഷിയുടെ പ്രധാന ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു മഹാപണ്ഡിതനായ കാവ്യകണ്ഠ ഗണപതി മുനി. അദ്ദേഹം മഹാരാഷ്ട്രയിലല്ല, മറിച്ച് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലാണ് ജനിച്ചതെങ്കിലും മഹാരാഷ്ട്രയിൽ അദ്ദേഹം ദീർഘകാലം താമസിക്കുകയും അവിടെ നിരവധി ഭക്തരുണ്ടാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഗണപതി മുനിയുടെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ കുടുംബത്തിലാണ് ഈ സംഭവം നടക്കുന്നത്. ആ അത്ഭുത സംഭവം ഇപ്രകാരമാണ്: ഗണപതി മുനിയുടെ മഹാരാഷ്ട്രയിലുള്ള ഒരു ഭക്തൻ (ബ്രാഹ്മണൻ), തന്റെ മകന്റെ ഉപനയനത്തിന് (പൂണൂൽ കല്യാണം) മുൻപായി മരണപ്പെട്ടു. പിതാവില്ലാതെ മകന് ബ്രഹ്മോപദേശം (ഗായത്രീ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുക) നൽകാൻ കഴിയില്ലല്ലോ എന്ന് ഓർത്ത് ആ കുടുംബം അങ്ങേയറ്റം വിഷമിച്ചു. എന്നാൽ ഉപനയന ചടങ്ങിന്റെ ദിവസം, മരിച്ചുപോയ ആ പിതാവ് ഭൗതികശരീരത്തോടെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും, മകനെ മടിയിൽ ഇരുത്തി ബ്രഹ്മോപദേശം നൽകുകയും ചെയ്തു. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ബന്ധുക്കളും വൈദികരും ഇത് കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മോപദേശം കഴിഞ്ഞയുടൻ അദ്ദേഹം അവിടെനിന്നും അപ്രത്യക്ഷനാവുകയും ചെയ്തു. രമണ മഹർഷിയുടെയും അവിടുത്തെ പ്രധാന ശിഷ്യനായ ഗണപതി മുനിയുടെയും ആത്മീയ ശക്തിയെ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന പുസ്തകങ്ങളിലും ഇത് പറയുന്നു.

പ്രശസ്ത തമിഴ് കവിയായ കാളമേഘപ്പുലവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു രസകരമായ നാടോടിക്കഥയാണിത്. കവിതകൾ കൊണ്ടും കൗതുകകരമായ ശ്ലോകങ്ങൾ കൊണ്ടും ആളുകളെ വിസ്മയിപ്പിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം പാട്ടുപാടി സദ്യ കഴിച്ച കഥ താഴെ പറയുന്നതാണ്: ഒരിക്കൽ അതീവ വിശപ്പോടെ യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്ന കാളമേഘപ്പുലവർ ഒരു വലിയ സദ്യ നടക്കുന്നയിടത്ത് എത്തിച്ചേർന്നു. എന്നാൽ അവിടെയുള്ള കാവൽക്കാരോ സംഘാടകരോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഷം കണ്ട് ഒരു സാധാരണക്കാരനായി കരുതി സദ്യവട്ടങ്ങളിലേക്ക് കടത്തിവിട്ടില്ല. വിശപ്പുകൊണ്ട് തളർന്ന കവിക്ക് സദ്യാലയത്തിൽ കയറാൻ കഴിയാത്തതിൽ കടുത്ത ദേഷ്യവും വിഷമവും തോന്നി. അദ്ദേഹം തന്റെ കവിത്വസിദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന വിളമ്പുകാരെയും സദ്യയെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഒരു 'അരം പാട്ട്' (ഒരു ശാപക്കവിത അല്ലെങ്കിൽ പ്രതികൂലമായി ഭവിക്കുന്ന പാട്ട്) പാടി. തമിഴ് ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം കാളമേഘം പാടിയാൽ അത് അപ്പോൾത്തന്നെ സംഭവിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. കവി പാടിയ പാട്ടിന്റെ ഫലമായി സദ്യാലയത്തിലെ ചോറും വിഭവങ്ങളും വിളമ്പാൻ കഴിയാത്തവിധം കട്ടപിടിക്കുകയും, വിളമ്പുകാരും അതിഥികളും എന്ത് ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കാര്യം മനസ്സിലാക്കിയ അവിടുത്തെ പ്രധാനികൾ തങ്ങൾക്ക് തെറ്റുപറ്റിയതാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും, വന്നത് സാധാരണക്കാരനല്ല സാക്ഷാൽ കാളമേഘപ്പുലവർ ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി അദ്ദേഹത്തോട് മാപ്പ് ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ആദരവോടെ സദ്യ കഴിക്കാനായി ക്ഷണിച്ചു. സൽക്കാരത്തിൽ സംപ്രീതനായ കവി, തന്റെ മുൻപത്തെ പാട്ടിന്റെ ദോഷം മാറ്റാനായി ഉടൻ തന്നെ വിപരീത അർത്ഥമുള്ള മറ്റൊരു മംഗള ഗീതം (സ്തുതിപ്പാട്ട്) പാടി. അതോടെ കട്ടപിടിച്ച ചോറും വിഭവങ്ങളും വീണ്ടും പഴയതുപോലെ സ്വാദിഷ്ടമായ അമൃതായി മാറി. തുടർന്ന് കവി ആ സദ്യാലയത്തിൽ ഇരുന്ന് വയറു നിറയെ സദ്യ ഉണ്ണുകയും സന്തുഷ്ടനായി യാത്ര തുടരുകയും ചെയ്തു. വാക്കിന്റെ ശക്തി കൊണ്ടും കവിതയുടെ മാഹാത്മ്യം കൊണ്ടും കവി വിശപ്പടക്കിയ ഈ കഥ തമിഴ്-മലയാളം നാടോടി സാഹിത്യത്തിൽ ഇന്നും വളരെ പ്രശസ്തമാണ്. தமிழ்ப் பணி மன்றம்

മറ്റ് ചില മതവീക്ഷണങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ ജന്മനാ പാപിയാണ് (Original Sin / ജന്മപാപം) എന്ന സങ്കൽപ്പം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, സനാതന ധർമ്മം (ഹിന്ദുമതം) മനുഷ്യനെ അമൃതത്വത്തിന്റെ സന്തതികളായി (അമൃതസ്യ പുത്രാഃ) കാണുന്നു. ഈ രണ്ട് ദർശനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. ജന്മപാപവും അമൃതത്വവും മറ്റ് മതങ്ങളുടെ വീക്ഷണം: മനുഷ്യൻ ജനിക്കുന്നത് തന്നെ പാപഭാരത്തോടെയാണെന്നും, ഒരു ദൈവത്തിന്റെയോ പ്രവാചകന്റെയോ കാരുണ്യം കൊണ്ട് മാത്രമേ ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷയോ (Salvation) മോചനമോ നേടാനാകൂ എന്നും ചില മതങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ അടിസ്ഥാനപരമായി അപൂർണ്ണനും പാപിയുമാണെന്നാണ് ഇവിടെ സങ്കൽപ്പം. സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ വീക്ഷണം: സനാതന ധർമ്മം മനുഷ്യനെ പാപിയായി കാണുന്നില്ല. ഉപനിഷത്തുകൾ മനുഷ്യനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത് തന്നെ "ശൃണ്വന്തു വിശ്വേ അമൃതസ്യ പുത്രാഃ" (ഹേ ലോകമേ, അമൃതത്തിന്റെ പുത്രന്മാരെ/സന്തതികളെ കേൾക്കൂ...) എന്നാണ്. അതായത്, മനുഷ്യൻ അമരത്വമുള്ള ആത്മാവിന്റെ ഭാഗമാണ്. മരണം ശരീരത്തിന് മാത്രമാണ്, ആത്മാവിന് നാശമില്ല. 2. പാപവും അജ്ഞാനവും സനാതന ധർമ്മത്തിൽ പാപമെന്നാൽ: മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന തെറ്റുകൾ അവന്റെ ഉള്ളിലെ 'പാപം' കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് 'അജ്ഞാനം' (ആത്മീയമായ അറിവില്ലായ്മ) കൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഇരുട്ട് മാറുമ്പോൾ വെളിച്ചം വരുന്നത് പോലെ, ജ്ഞാനം (അറിവ്) ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഈ തെറ്റുകൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. തെറ്റ് ചെയ്താൽ അതിനുള്ള ഫലം (കർമ്മഫലം) അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും എന്നല്ലാതെ, മനുഷ്യൻ്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം പാപമല്ല, മറിച്ച് പരിശുദ്ധിയാണെന്ന് സനാതന ധർമ്മം പറയുന്നു. 3. ഈശ്വരനും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മറ്റ് മതങ്ങളിൽ: ദൈവവും മനുഷ്യനും തമ്മിൽ വലിയൊരു അകലമുണ്ട്. ദൈവം സ്രഷ്ടാവും മനുഷ്യൻ സൃഷ്ടിയോ അടിമയോ ആണ്. സനാതന ധർമ്മത്തിൽ: "അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി" (ഞാൻ ബ്രഹ്മമാകുന്നു), "തത്ത്വമസി" (അത് നീയാകുന്നു) തുടങ്ങിയ മഹാവാക്യങ്ങൾ വഴി ദൈവവും മനുഷ്യനും ഒന്നാണെന്ന് സനാതന ധർമ്മം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലും ദൈവീക ചൈതന്യമുണ്ട് (ആത്മാവ്). ആ സത്യം തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് മോക്ഷം. ചുരുക്കത്തിൽ: മറ്റ് ചില ചിന്താധാരകൾ മനുഷ്യനെ ഒരു 'പാപി'യായി കണ്ട് അവനെ ഭയത്തിലൂടെയും പശ്ചാത്താപത്തിലൂടെയും വഴിനടത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, സനാതന ധർമ്മം മനുഷ്യന് വലിയ ആത്മവിശ്വാസവും അന്തസ്സും നൽകുന്നു. "നീ പാപിയല്ല, നീ പരമമായ ആനന്ദത്തിന്റെ, അമൃതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്; നിന്റെ ഉള്ളിലെ ദൈവീകതയെ തിരിച്ചറിയുക" എന്ന പോസിറ്റീവായ സന്ദേശമാണ് സനാതന ധർമ്മം നൽകുന്നത്.

ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെയും യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിന്റെയും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് വശങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ചിന്ത പങ്കുവെക്കുന്നത്. രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾക്കും അവരുടേതായ സാംസ്കാരിക, സാമൂഹിക വികാസങ്ങളുടെ ചരിത്രമുണ്ട്. താങ്കൾ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ആത്മീയതയ്ക്കും അറിവിനും മുൻഗണന നൽകിയ ഭാരതീയ പാരമ്പര്യവും, അധിനിവേശങ്ങൾക്കും കടൽക്കൊള്ളകൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച യൂറോപ്യൻ ചരിത്രവും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. ഭാരതത്തിന്റെ ഋഷി-പണ്ഡിത പാരമ്പര്യം ഭാരതീയ സംസ്കാരം എക്കാലത്തും അറിവ് (ജ്ഞാനം), ആത്മീയത, പ്രപഞ്ചസത്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകിയത്. വേദവ്യാസനും മറ്റ് ഋഷിമാരും: വേദങ്ങളെ തരംതിരിക്കുകയും, മഹാഭാരതം, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവ രചിക്കുകയും ചെയ്ത വ്യാസമഹർഷിയെപ്പോലെയുള്ള ജ്ഞാനികളാണ് ഭാരതത്തിന്റെ ചിന്താധാരയെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. വിശ്വഗുരു പദവി: തക്ഷശില, നളന്ദ തുടങ്ങിയ പുരാതന സർവ്വകലാശാലകൾ വഴി ഭാരതം ലോകത്തിന് ശാസ്ത്രം, ഗണിതം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, ആയുർവേദം, തത്ത്വചിന്ത എന്നിവ പകർന്നുനൽകി. സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം: ചരിത്രത്തിൽ ഭാരതം മറ്റൊരു രാജ്യത്തെയും ആദ്യം ആക്രമിക്കുകയോ കോളനിയാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. 'വസുധൈവ കുടുംബകം' (ലോകം മുഴുവൻ ഒരു കുടുംബം) എന്ന ആശയത്തിലൂന്നിയാണ് ഭാരതീയ ചിന്ത വളർന്നത്. 2. യൂറോപ്യൻ ചരിത്രവും അധിനിവേശങ്ങളും യൂറോപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, വിഭവങ്ങൾക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളും കടൽമാർഗ്ഗമുള്ള ആക്രമണങ്ങളും അധിനിവേശങ്ങളും അവരുടെ വളർച്ചയിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചതായി കാണാം. വൈക്കിംഗുകൾ (Vikings): എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട് വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന വൈക്കിംഗുകൾ കപ്പൽ കൊള്ളക്കാർക്കും ആക്രമണകാരികൾക്കും ഉദാഹരണമാണ്. അവർ കപ്പലുകളിൽ വന്ന് യൂറോപ്പിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ കൊള്ളയടിക്കുകയും പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. കടൽക്കൊള്ളക്കാരുടെ കാലഘട്ടം (Age of Piracy): മധ്യകാലഘട്ടത്തിനു ശേഷം, കരീബിയൻ കടലിലും അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലും സജീവമായിരുന്ന കടൽക്കൊള്ളക്കാർ (Pirates) യൂറോപ്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തെയും സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. കോളനിവൽക്കരണവും അധിനിവേശവും: പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിന് ശേഷം യൂറോപ്യൻ ശക്തികളായ ബ്രിട്ടൻ, പോർച്ചുഗൽ, സ്പെയിൻ, ഫ്രാൻസ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ആധുനിക കപ്പലുകൾ നിർമ്മിച്ച് ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുകയും, ഭാരതം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഷ്യൻ-ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കി തങ്ങളുടെ കോളനികളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഒരു താരതമ്യം വശം പുരാതന ഭാരതം ചരിത്രപരമായ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ആത്മീയ ജ്ഞാനം, ധർമ്മം, പ്രപഞ്ച സത്യങ്ങൾ തേടൽ. യൂറോപ്പ് ഭൗതിക വികാസം, പുതിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ, വിഭവങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കൽ നേതൃത്വം. ഭാരതം. വ്യാസൻ, വസിഷ്ഠൻ, ബുദ്ധൻ തുടങ്ങിയ ഋഷിമാരും ദാർശനികരും യൂറോപ്പ് അധിനിവേശ രാജാക്കന്മാർ, നാവികർ, വൈക്കിംഗ് തലവന്മാർ ലോകത്തോടുള്ള സമീപനം ഭാരതം അറിവ് പകരൽ, സമാധാനപരമായ വ്യാപാരം യൂറോപ്പ്. കോളനിവൽക്കരണം, സാമ്രാജ്യത്വ വിപുലീകരണം. ഭാരതീയ സംസ്കാരം ആന്തരികമായ ജ്ഞാനത്തിലേക്കും സമാധാനത്തിലേക്കും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചപ്പോൾ, പുരാതന-മധ്യകാല യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾ ഭൗതികമായ അധികാര വിപുലീകരണത്തിനും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ കൈക്കലാക്കുന്നതിനുമായി കടൽമാർഗ്ഗമുള്ള ആക്രമണങ്ങളെ വലിയ തോതിൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു എന്ന നിരീക്ഷണം ചരിത്രപരമായി ശരിയാണ്.

വേദസംസ്കാരത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഋഗ്വേദത്തിൽ, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ദേവന്മാരിൽ ഒരാളാണ് അഗ്നി. വേദങ്ങളിൽ അഗ്നിക്കുള്ള സവിശേഷമായ പ്രാധാന്യവും സ്ഥാനവും താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ വ്യക്തമാണ്: 1. പ്രഥമ മന്ത്രത്തിലെ സാന്നിധ്യം ചതുർവേദങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ ഋഗ്വേദം ആരംഭിക്കുന്നത് തന്നെ അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടാണ്. "അഗ്നിമീളേ പുരോഹിതം" (യാഗത്തിന്റെ പുരോഹിതനായ അഗ്നിയെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു) എന്ന പ്രശസ്തമായ മന്ത്രത്തോടെയാണ് ഋഗ്വേദത്തിലെ ഒന്നാം സൂക്തം തുടങ്ങുന്നത്. 2. ദേവന്മാരുടെ സന്ദേശവാഹകൻ (Divine Messenger) വേദകാലത്തെ പ്രധാന ആരാധനാക്രമം യാഗങ്ങളായിരുന്നു. മനുഷ്യർ യാഗാഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്ന ഹവിസ്സ് (വഴിപാടുകൾ) അതത് ദേവന്മാർക്ക് എത്തിച്ചുകൊടുക്കുന്നത് അഗ്നിയാണ്. അതുകൊണ്ട് അഗ്നിയെ 'ദേവന്മാരുടെ മുഖം' എന്നും മനുഷ്യർക്കും ദേവന്മാർക്കും ഇടയിലെ 'സന്ദേശവാഹകൻ' (Messenger) എന്നും വേദങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. 3. അഗ്നിയുടെ മൂന്ന് രൂപങ്ങൾ (Triple Births) അഗ്നി പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മൂന്ന് തലങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് വേദങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു: ഭൂമിയിൽ: സാധാരണ തീയായും യാഗാഗ്നിയായും. അന്തരീക്ഷത്തിൽ: മിന്നൽ പിണരുകളായി. ആകാശത്തിൽ: സൂര്യനായി. 4. പരിപാവനതയും ശുദ്ധീകരണവും (Purification) അഗ്നി സർവ്വതിനെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ശക്തിയാണ്. അശുദ്ധമായതിനെപ്പോലും തന്നിലേക്ക് ആവാഹിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ അഗ്നിക്ക് കഴിയുമെന്ന് വേദങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യന്റെ ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള പ്രധാന കർമ്മങ്ങളിലെല്ലാം (ഉദാഹരണത്തിന് വിവാഹത്തിലെ അഗ്നിപ്രദക്ഷിണം, അന്ത്യേഷ്ടി) അഗ്നി സാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. 5. ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകം (Light of Knowledge) ബാഹ്യമായ വെളിച്ചം നൽകുന്നതിനൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ അജ്ഞതയെന്ന ഇരുട്ടിനെ മാറ്റി ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചം പകരുന്ന ആത്മീയ ചൈതന്യമായും അഗ്നിയെ വേദങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. മനുഷ്യനെ സത്യത്തിന്റെ പാതയിലൂടെ നയിക്കാൻ വേദസൂക്തങ്ങൾ അഗ്നിയോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഋഗ്വേദത്തിൽ മാത്രം ഇരുനൂറിലധികം സൂക്തങ്ങൾ അഗ്നിദേവന്റെ മഹിമയെയും ഗുണങ്ങളെയും വർണ്ണിക്കാൻ മാത്രമായി മാറ്റിവെച്ചിട്ടുണ്ടെന്നത് വേദകാലത്ത് ഈ പ്രകൃതിശക്തിക്ക് നൽകിയിരുന്ന അത്യുന്നതമായ പ്രാധാന്യത്തെ കാണിക്കുന്നു. വേദങ്ങളിൽ അഗ്നിക്കുള്ള പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ വിവരങ്ങൾ (സപ്തജിഹ്വകൾ, യാഗങ്ങളിലെ പങ്ക്, പ്രധാന മന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ) താഴെ നൽകുന്നു: 1. അഗ്നിയുടെ സപ്തജിഹ്വകൾ (ഏഴ് നാവുകൾ) യാഗാഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്ന ഹവിസ്സുകൾ സ്വീകരിക്കാൻ അഗ്നിക്ക് ഏഴ് നാവുകൾ (ജ്വാലകൾ) ഉണ്ടെന്നാണ് വേദങ്ങളിലും ഉപനിഷത്തുകളിലും (പ്രത്യേകിച്ച് മുണ്ഡകോപനിഷത്തിൽ) പറയുന്നത്. ഇവ ഒരോന്നും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിവിധ ശക്തികളെയും പ്രകാശങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു: കാളി: കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള ഒന്നാം ജ്വാല (സമയത്തിന്റെ പ്രതീകം). കരാളി: ഭയമുണർത്തുന്ന, ശക്തമായ രണ്ടാം ജ്വാല. മനോജവ: മനസ്സിന്റെ വേഗതയുള്ള മൂന്നാം ജ്വാല. സുലോഹിത: മനോഹരമായ ചുവപ്പ് നിറമുള്ള നാലാം ജ്വാല. സുധൂമ്രവർണ്ണ: പുകനിറഞ്ഞ അഞ്ചാം ജ്വാല. സ്ഫുലിംഗിനി: സ്ഫുരണങ്ങൾ (തീപ്പൊരികൾ) ചിതറുന്ന ആറാം ജ്വാല. വിശ്വരുചി / വിശ്വരൂപി: പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ പ്രകാശിക്കുന്ന, സർവ്വതിനെയും ആകർഷിക്കുന്ന ഏഴാം ജ്വാല. 2. വേദകാല യാഗങ്ങളിൽ അഗ്നിക്കുള്ള പങ്ക് വേദകാല ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു യാഗങ്ങളായിരുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്: അഗ്നിഹോത്രം, ദർശപൂർണ്ണമാസം, സോമയാഗം). യാഗങ്ങളിൽ അഗ്നി പ്രഥമസ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്നു: യജ്ഞപുരുഷൻ: യാഗശാലയിൽ മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള അഗ്നികൾ (ത്രേതാഗ്നി) ജ്വലിപ്പിച്ചിരുന്നു — ഗാർഹപത്യം (ഗൃഹനാഥൻ സംരക്ഷിക്കുന്നത്), ആഹവനീയം (ദേവന്മാർക്ക് ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കുന്നത്), ദക്ഷിണാഗ്നി (പിതൃക്കൾക്കായി കരുതിവെക്കുന്നത്). ഹവ്യവാഹനൻ: യാഗത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന നെയ്യ്, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവ അഗ്നിയിലൂടെ മാത്രമേ ദേവന്മാർക്ക് സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയൂ. അതിനാൽ അഗ്നിയെ 'ഹവ്യവാഹനൻ' (വഴിപാടുകൾ ചുമക്കുന്നവൻ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഋത്വിക് / പുരോഹിതൻ: മനുഷ്യർക്ക് വേണ്ടി ദേവന്മാരെ യാഗശാലയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുവരുത്തുന്ന പുരോഹിതനായി വേദങ്ങൾ അഗ്നിയെ കാണുന്നു. 3. അഗ്നിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഋഗ്വേദ പ്രഥമ മന്ത്രം (1.1.1): "അഗ്നിമീളേ പുരോഹിതം യജ്ഞസ്യ ദേവമൃത്വിജം |" "ഹോതാരം രത്നധാതമം ||" (സാരം: യാഗത്തിന്റെ പുരോഹിതനും, പ്രകാശസ്വരൂപനും, ദേവന്മാരെ ക്ഷണിക്കുന്നവനും, ഐശ്വര്യങ്ങൾ നൽകുന്നവനുമായ അഗ്നിയെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു.) യജുർവേദ മന്ത്രം (ഈശാവാസ്യോപനിഷത്ത് - 18): "അഗ്നേ നയ സുപഥാ രായേ അസ്മാൻ വിശ്വാനി ദേവ വയനാനി വിദ്വാൻ |" "യുയോധ്യസ്മജ്ജുഹുരാണമേനോ ഭൂയിഷ്ഠാം തേ നമഉക്തിം വിധേമ ||" (സാരം: ഹേ അഗ്നിദേവാ, ഞങ്ങളെ സൽമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഐശ്വര്യത്തിലേക്ക് നയിക്കേണമേ. ഞങ്ങളുടെ തെറ്റായ വഴികളെയും പാപങ്ങളെയും ദൂരീകരിക്കേണമേ. അങ്ങേക്ക് ഞങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു.) ഗായത്രീ മന്ത്രത്തിന്റെ അഗ്നി രൂപം (അഗ്നി ഗായത്രി): "ഓം മഹാജ്വാലായ വിദ്മഹേ അഗ്നിദേവായ ധീമഹി തന്നോ അഗ്നിഃ പ്രചോദയാത് ||" വേദസംസ്കാരത്തിൽ പ്രകൃതിയും ഈശ്വരനും ഒന്നാണെന്ന ചിന്തയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് അഗ്നി ആരാധന. ബാഹ്യമായ പ്രകൃതിശക്തിയെ ആത്മീയമായ പരമാത്മാവായി വേദങ്ങൾ ഇവിടെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു.

സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്റെ മരണം സാധാരണ അർത്ഥത്തിലുള്ള ഒരു മരണമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു യോഗി തന്റെ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന 'മഹാസമാധി' ആയിരുന്നു എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരും അനുയായികളും വിശ്വസിക്കുന്നത്. 1902 ജൂലൈ 4-ന് തന്റെ 39-ാമത്തെ വയസ്സിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞത്. തന്റെ മരണം എപ്പോഴായിരിക്കുമെന്ന് വിവേകാനന്ദൻ നേരത്തെ തന്നെ പ്രവചിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളെക്കുറിച്ചും മഹാസമാധിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവചനങ്ങൾ നാൽപത് വയസ്സ് തികയില്ല: താൻ 40 വയസ്സ് വരെ ജീവിച്ചിരിക്കില്ല എന്ന് വിവേകാനന്ദൻ മുൻപ് തന്നെ പലതവണ പറഞ്ഞിരുന്നു. മരണപ്പെടുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 39 വയസ്സും 5 മാസവും മാത്രമായിരുന്നു പ്രായം. ചിതയ്ക്കുള്ള സ്ഥലം കണ്ടെത്തൽ: സമാധിയാകുന്നതിന് മൂന്ന് ദിവസം മുൻപ് ബേലൂർ മഠത്തിലെ ഒരു സ്ഥലം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ ഭൗതിക ശരീരം സംസ്കരിക്കേണ്ടത് ഇവിടെയാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ ശിഷ്യനായ സ്വാമി പ്രേമാനന്ദയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. 2. സമാധി ദിവസത്തെ സംഭവങ്ങൾ (1902 ജൂലൈ 4) ആ ദിവസം സ്വാമിജി വളരെ ഊർജ്ജസ്വലനായാണ് കാണപ്പെട്ടത്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം അന്ന് ചെയ്തു: രാവിലെ ബേലൂർ മഠത്തിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി. ഉച്ചയ്ക്ക് ശിഷ്യന്മാർക്കൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും അവർക്ക് വ്യാകരണവും യോഗ തത്ത്വചിന്തയും പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. വൈകുന്നേരം മഠത്തിന് ചുറ്റും അല്പദൂരം നടന്നു. 3. മഹാസമാധിയിലേക്ക് രാത്രി 7 മണിയോടെ അദ്ദേഹം ബേലൂർ മഠത്തിലെ തന്റെ മുറിയിലേക്ക് പോവുകയും ധ്യാനത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ ആരും ശല്യപ്പെടുത്തരുതെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. രാത്രി 9 മണിയോടെ അദ്ദേഹം ധ്യാനത്തിലേക്ക് (മഹാസമാധി) പ്രവേശിച്ചു. 9:10 ഓടെ അദ്ദേഹം ആഴത്തിലുള്ള ശ്വാസമെടുക്കുകയും, കൺകോണുകളിൽ നേരിയ രക്തത്തുള്ളികൾ വരികയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ നിഗമനം: വിവേകാനന്ദന് പ്രമേഹം, ആസ്ത്മ തുടങ്ങിയ പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. തലച്ചോറിലെ രക്തക്കുഴലുകൾ പൊട്ടിയതാണ് (Brain Hemorrhage) മരണകാരണമെന്ന് ഡോക്ടർമാർ വിധിയെഴുതി. എന്നാൽ, ഒരു യോഗി പരമമായ അവസ്ഥയിൽ എത്തുമ്പോൾ തലച്ചോറിന്റെ മുകൾഭാഗത്തുള്ള 'ബ്രഹ്മരന്ധ്രം' ഭേദിച്ച് പ്രാണൻ പുറത്തുപോകുന്നതിനാലാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. തന്റെ ജീവിതദൗത്യം പൂർത്തിയായെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഒരു വസ്ത്രം മാറി ധരിക്കുന്നതുപോലെ സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ തന്റെ ഭൗതിക ശരീരം സ്വയം ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്.

സനത് സുജാതീയം എന്നത് മഹാഭാരതത്തിലെ ഉദ്യോഗപർവ്വത്തിൽ (അധ്യായങ്ങൾ 41 മുതൽ 46 വരെ) അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന, അദ്വൈത വേദാന്തത്തിന് അടിത്തറയിട്ട അതിപ്രധാനമായ ഒരു ദാർശനിക സംവാദമാണ്. കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് കടുത്ത മാനസികസംഘർഷത്തിലായ ധൃതരാഷ്ട്രർക്ക്, സനത്കുമാര മഹർഷി (സനത്സുജാതൻ) നൽകുന്ന ആത്മജ്ഞാനോപദേശമാണിത്. ഭഗവദ്ഗീത പോലെ തന്നെ ഭാഷ്യങ്ങളിൽ ശങ്കരാചാര്യർ ഇതിനും വ്യാഖ്യാനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. സനത് സുജാതീയത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: മരണമില്ലായ്മ (അമൃതത്വം): 'മരണം എന്നൊന്നില്ല' (പ്രമാദം വൈ മൃത്യുരഹം ബ്രവീമി) എന്നാണ് സനത്സുജാതൻ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ആത്മസ്വരൂപം മറന്ന്, ലൗകിക കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന അശ്രദ്ധയാണ് (പ്രമാദം) യഥാർത്ഥ മരണം. താൻ ശരീരമല്ല ആത്മാവാണെന്ന ബോധം നിലനിർത്തുന്നതാണ് അമൃതത്വം. ബ്രഹ്മജ്ഞാനവും മോക്ഷവും: ബാഹ്യമായ കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടോ വിദ്യകൾ കൊണ്ടോ മാത്രം ഒരാൾക്ക് മോക്ഷം കിട്ടണമെന്നില്ല. സത്യം, തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം എന്നിവയിലൂടെ മനസ്സ് ശുദ്ധീകരിച്ച് ആത്മജ്ഞാനം (ബ്രഹ്മസാക്ഷാത്കാരം) നേടുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് ശാശ്വതമായി മുക്തി നേടാനാകൂ. ജ്ഞാനവും കർമ്മവും: വേദങ്ങൾ പഠിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ ജ്ഞാനിയാകുന്നില്ല. വേദങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമായ പരമാത്മാവിനെ ഉള്ളിലറിയണം. ഫലാകാംക്ഷയില്ലാതെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് ചിത്തശുദ്ധിക്ക് കാരണമാകുന്നു. മൗനവും തപസ്സും: കേവലം സംസാരിക്കാതിരിക്കുന്നതല്ല യഥാർത്ഥ മൗനം. മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങളെയും ചിന്തകളെയും അടക്കി, ആത്മാവിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ മൗനവും തപസ്സും. ചുരുക്കത്തിൽ, ലൗകികമായ അറിവുകൾക്കപ്പുറം തന്റെ ഉള്ളിലെ പരമാത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനമെന്നും, അത് മാത്രമാണ് മനുഷ്യനെ സകല ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും മരണത്തിൽ നിന്നും മുക്തനാക്കുന്നതെന്നും സനത് സുജാതീയം സമർത്ഥിക്കുന്നു. സനത് സുജാതീയത്തിലെ ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ശ്ലോകങ്ങളുടെ അർഥവും സനത് സുജാതീയത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തവും ദാർശനിക പ്രാധാന്യവുമുള്ള ചില പ്രധാന ശ്ലോകങ്ങളും അവയുടെ ലളിതമായ അർത്ഥവും താഴെ നൽകുന്നു: 1. മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കാഴ്ചപ്പാട് (പ്രമാദം തന്നെ മരണം) "പ്രമാദം വൈ മൃത്യുമഹം ബ്രവീമി, സദാപ്രമാദമമൃതത്വം ബ്രവീമി" അർത്ഥം: "അശ്രദ്ധയാണ് (പ്രമാദം) മരണം എന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു; എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നതാണ് (അപ്രമാദം) അമൃതത്വം (മരണമില്ലായ്മ)." വിശദീകരണം: മനുഷ്യൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ ആത്മസ്വരൂപത്തെ മറന്ന്, താൻ ശരീരമാണെന്ന് കരുതി ലൗകിക സുഖങ്ങൾക്ക് പുറകെ പോകുന്ന ആത്മീയമായ അശ്രദ്ധയാണ് യഥാർത്ഥ മരണം. എന്നാൽ താൻ ശുദ്ധമായ ആത്മാവാണെന്ന ബോധത്തോടെ എപ്പോഴും ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നയാൾ മരണമില്ലാത്തവനായി (മുക്തനായി) മാറുന്നു. 2. വേദപഠനവും ജ്ഞാനവും "ന വേദാ വിനയന്തി മായീനം, ന ഛന്ദാംസി വ്രജിനാത് താരയന്തി" അർത്ഥം: "മായയിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവനെ (കപടഭക്തി ഉള്ളവനെ) വേദങ്ങൾ രക്ഷിക്കില്ല; പാപകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനെ വേദസൂക്തങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയുമില്ല." വിശദീകരണം: വേദങ്ങൾ വെറുതെ മനഃപാഠമാക്കിയത് കൊണ്ടോ ബാഹ്യമായി ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചത് കൊണ്ടോ ഒരാൾക്ക് ബ്രഹ്മജ്ഞാനം സിദ്ധിക്കില്ല. ഹൃദയശുദ്ധിയും സത്യസന്ധതയും ഇല്ലാത്തവന് വേദപഠനം കൊണ്ട് മാത്രം മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല എന്ന് മഹർഷി വ്യക്തമാക്കുന്നു. 3. ആരാണ് യഥാർത്ഥ ബ്രാഹ്മണൻ? "യസ്മാദ് ദ്വിജന്തി ഭൂതാനി സർപ്പത് ക്രോശാനിവാന്തികാത്, യസ്യ വാങ്മനസീ ഗുപ്തേ സ വൈ ബ്രാഹ്മണ ഉച്യതേ" അർത്ഥം: "ഒരു പാമ്പിനെ കാണുമ്പോൾ ആളുകൾ എങ്ങനെ ഭയന്നോടുന്നുവോ, അതുപോലെ ആരെക്കണ്ടാണോ ജീവികൾ ഭയപ്പെടാത്തത്, ആരുടെ വാക്കും മനസ്സും നിയന്ത്രണത്തിലാണോ അവനാണ് യഥാർത്ഥ ബ്രാഹ്മണൻ (ജ്ഞാനി)." വിശദീകരണം: ജ്ഞാനിയായ ഒരാൾ ഒരു ജീവിയെയും ദ്രോഹിക്കില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം എല്ലാവർക്കും സമാധാനമേകും. വാക്കിനെയും മനസ്സിനെയും പൂർണ്ണമായി അടക്കി നിർത്തുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ബ്രഹ്മത്തെ അറിഞ്ഞവൻ. 4. യഥാർത്ഥ മൗനം "ന മൗനാത് മുനിര ഭവതി, നാരണ്യവസനാത് മുനിഃ, സ്വലക്ഷണം തു യോ വേദ സ മുനിശ്രേഷ്ഠ ഉച്യതേ" അർത്ഥം: "മിണ്ടാതിരുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ മുനിയാകുന്നില്ല; കാട്ടിൽ പോയി താമസിച്ചത് കൊണ്ടും മുനിയാകുന്നില്ല. ആരാണോ സ്വന്തം ആത്മസ്വരൂപത്തെ (സത്യത്തെ) അറിയുന്നത്, അവനാണ് മുനിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ." വിശദീകരണം: ബാഹ്യമായ വേഷപ്പകർച്ചകളോ കാപട്യങ്ങളോ അല്ല ആത്മീയത. മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങളെ അടക്കി സ്വന്തം ഉള്ളിലെ പരമാത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ സന്യാസി. 5. പരമാത്മാവിന്റെ സർവ്വവ്യാപകത്വം "അംഗുഷ്ഠമാത്രഃ പുരുഷോ അന്തരാത്മാ, സദാ ജനാനാം ഹൃദയേ സന്നിവിഷ്ടഃ" അർത്ഥം: "അംഗുഷ്ഠമാത്രനായ (കൈവിരലിന്റെ വലുപ്പത്തിൽ സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന) അന്തരാത്മാവ് എപ്പോഴും എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നുണ്ട്." വിശദീകരണം: ഈശ്വരൻ എവിടെയോ ദൂരെയുള്ളവനല്ല, അത് ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഉള്ളിലെ ചൈതന്യമായിത്തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന ഉപനിഷദ് സത്യമാണ് സനത്സുജാതൻ ഇവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രർക്ക് ഉപദേശിക്കുന്നത്. ഈ ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെ ലൗകികമായ അറിവുകൾക്കും ആചാരങ്ങൾക്കുമപ്പുറം സ്വന്തം ആത്മാവിലേക്ക് തിരിയേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് സനത് സുജാതീയം ഊന്നിപ്പറയുന്നത്.

'വിനായകർ അകവൽ' ആണ് പ്രശസ്ത തമിഴ് കവയിത്രി അവ്വയാർ രചിച്ച ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഗണപതി സ്തുതി. ഇത് കൂടാതെ, അവരുടെ (വാക്ക്) ശുദ്ധിയുണ്ടാകാൻ പാടുന്ന മറ്റൊരു പ്രശസ്തമായ ലളിത സ്തുതിയും താഴെ നൽകുന്നു: 1. വിനായകർ സ്തുതി "പാലും തെളിതേനും പாகும் പരുപ്പും നാലും കലന്തനക്ക് ഞാൻ തരുവേൻ - കോലം സെയ് തുംഗ മണിമുഗത്ത് തൂമണിയേ നീയെനക്ക് സംഗത്തമിഴ് മൂൻറും താ." അർത്ഥം: മനോഹരമായ ആനമുഖമുള്ള നിർമ്മലമായ മണിപോലെയുള്ള ഗണപതി ഭഗവാനേ! പാൽ, തെളിഞ്ഞ തേൻ, ശർക്കരപ്പാവ്, പരിപ്പ് എന്നീ നാലും ചേർത്ത നിവേദ്യം ഞാൻ അങ്ങേയ്ക്ക് നൽകാം. അവിടുന്ന് എനിക്ക് (ഇയൽ, ഇശൈ, നാടകം എന്നീ) മൂന്നുതരം സംഘതമിഴും അറിവും നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചാലും. 2. വിനായകർ അകവൽ (തുടക്കം) അവ്വയാർ രചിച്ചതിൽ ഏറ്റവും ദിവ്യമായി കരുതപ്പെടുന്ന വരികളാണിവ. ഇതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം വളരെ വലുതാണ്, അതിന്റെ തുടക്ക വരികൾ താഴെ നൽകുന്നു: "ശീതളപ്പുണ്ടരീക മലരും കൈകളും പാദച്ചിലമ്പും പലവിധ ആഭരണങ്ങളും തുമ്പിക്കൈയും തുംഗമണി മുടിയും... ...ജ്ഞാനക്കണ്ണാൽ നോക്കി അരുൾപുരിവോനെ!" ഭക്തിയോടും ഏകാഗ്രതയോടും കൂടി ഈ വരികൾ ജപിക്കുന്നത് ബുദ്ധിയും വിദ്യയും വർദ്ധിക്കാൻ ഉത്തമമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. കൂടുതൽ വ്യക്തതയ്ക്കായി, 'വിനായകർ അകവൽ' എന്ന ദിവ്യകൃതിയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ആത്മീയ ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ ചില വരികളും അതിന്റെ ലളിതമായ അർത്ഥവും താഴെ നൽകുന്നു. പൂർണ്ണമായ കൃതിയിൽ 72 വരികളാണുള്ളത്. അതിൽ ഭഗവാന്റെ രൂപത്തെ വർണ്ണിക്കുന്നതും യോഗാനുഭൂതി നൽകുന്നതുമായ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഇവയാണ്: 1. രൂപ വർണ്ണന (തുടക്ക വരികൾ) ഭഗവാൻ വിനായകന്റെ കാരുണ്യം നിറഞ്ഞ രൂപത്തെ അവ്വയാർ ആദ്യം വണങ്ങുന്നു: "ശീതള പ്പുണ്ടരീക പ്പദഞ്ചിലമ്പും മിൻപുമിൻ മണിവയൽ മേഗലൈയും പൊൽപ്പദ ത്തണിയും പുലിയതൾ ആഡൈയും" അർത്ഥം: തണുപ്പുള്ള താമരപ്പൂവുപോലെയുള്ള പാദങ്ങളും അതിലണിഞ്ഞ ചിലമ്പുകളും, മിന്നുന്ന രത്നങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച അരഞ്ഞാണവും, പുലിത്തോലുടുത്ത അരക്കെട്ടും ഉള്ള ഭഗവാനേ. "മറ്റൊരു കയ്യിൽ കരിങ്കുട്ട മരുപ്പും മുപ്പൂരി നൂലും മുക്കൺ അമർന്തതും" അർത്ഥം: ഒരു കയ്യിൽ ഒടിഞ്ഞ ദന്തവും (എഴുതാനായി എടുത്തത്), മാറിലണിഞ്ഞ പൂണൂലും, മൂന്ന് കണ്ണുകളോടെ അനുഗ്രഹവർഷം ചൊരിയുന്ന മുഖവും ഉള്ളവനേ. 2. ജ്ഞാനോപദേശവും ആത്മീയ ഭാവവും ഭൗതികമായ രൂപത്തിൽ നിന്നും ഭക്തനെ ആത്മീയമായ ഉന്നതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന വരികളാണിവ: "അല്ലൽ വെറുത്തു അരുൾവഴി കാട്ടി ജ്ഞാനക്കണ്ണാൽ നോക്കി അരുൾപുരിവോനെ!" അർത്ഥം: എന്റെ ദുരിതങ്ങളെയും അനാവശ്യ ആഗ്രഹങ്ങളെയും അകറ്റി, കാരുണ്യത്തിന്റെ വഴി കാട്ടിത്തരികയും, അങ്ങയുടെ ജ്ഞാനക്കണ്ണുകളാൽ എന്നെ നോക്കി അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. "ആറാധാരത്ത് അങ്കുശ പാശവും മൂലാധാരത്ത് മുളൈത്ത എഴുമ്പും" അർത്ഥം: മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ ആറ് ആധാരങ്ങളെയും (ചക്രങ്ങളെയും) നിയന്ത്രിക്കുന്ന അങ്കുശവും പാശവും കൈകളിലേന്തിയവനേ, എന്റെ മൂലാധാര ചക്രത്തിൽ കുണ്ഡലിനി ശക്തിയായി ഉണരുന്നവനേ. 3. മോക്ഷ പ്രാപ്തി (സമാപന വരികൾ) ഭൗതിക ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന ഭഗവാന്റെ പരമമായ സത്യത്തെ അവ്വയാർ സ്തുതിക്കുന്നു: "ഇരപ്പും പിറപ്പും ഇരുൾവഴി നീക്കി പരമ പദത്തിരുത്തി പാതമലർ തന്തു" അർത്ഥം: ജനന മരണങ്ങളാകുന്ന ഇരുണ്ട വഴിയിൽ നിന്നും എന്നെ മോചിപ്പിച്ച്, അങ്ങയുടെ പാദാരവിന്ദങ്ങൾ നൽകി പരമപദത്തിൽ (മോക്ഷത്തിൽ) എന്നെ ഇരുത്തേണമേ. "വിനായകർ അകവൽ തൊഴുതു വണങ്ങിനാൽ തീരാ വിനൈയെല്ലാം തീർത്തു അരുൾവാനേ." അർത്ഥം: ഈ വിനായകർ അകവൽ ഭക്തിയോടെ ചൊല്ലി വണങ്ങുന്നവരുടെ തീരാത്ത വിനകളും (കർമ്മദോഷങ്ങളും) ഭഗവാൻ തീർത്തുതരും. ഉപയോഗം: നിത്യവും രാവിലെ കുളിച്ചു ശുദ്ധിയായി വിനായകന്റെ മുന്നിൽ വിളക്ക് കൊളുത്തി ഈ വരികൾ ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുന്നത് ജീവിതത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ മാറാനും ജ്ഞാനം സിദ്ധിക്കാനും ഉത്തമമാണ്.

ശ്രീമദ് ഭാഗവതം മൂന്നാം സ്കന്ധത്തിലെ മുപ്പതാം അദ്ധ്യായം (3.30) കപിലദേവൻ തന്റെ മാതാവായ ദേവഹൂതിക്ക് നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങളുടെ (കപില ഗീത) ഭാഗമാണ്. ഭൗതിക സുഖങ്ങളിൽ മുഴുകി ജീവിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്റെ ആയുസ്സ് എങ്ങനെ നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്നും, മരണസമയത്തും അതിനുശേഷവും അവൻ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്ന നരകയാതനകളെയും കുറിച്ചുള്ള വളരെ ഗൗരവമേറിയ ഒരു വിവരണമാണ് ഈ അദ്ധ്യായത്തിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഈ അദ്ധ്യായത്തിന്റെ പ്രധാന ചുരുക്കം താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനം: ഭൗതിക വസ്തുക്കളിലും കുടുംബത്തിലും അമിതമായി ആസക്തിയുള്ള മനുഷ്യൻ, 'കാലം' തന്റെ ആയുസ്സിനെ കാർന്നുതിന്നുന്നത് അറിയുന്നില്ല. എത്രയൊക്കെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ ഉണ്ടായാലും ജീവിക്കാൻ തന്നെയുള്ള മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹത്തെ (ജീവിതാശ) കപിലദേവൻ ഇവിടെ എടുത്തുപറയുന്നു. വാർദ്ധക്യവും നിസ്സഹായാവസ്ഥയും: പ്രായമാകുമ്പോൾ ശരീരം ദുർബലമാവുകയും, മുൻപ് താൻ സംരക്ഷിച്ച കുടുംബാംഗങ്ങൾ തന്നെ അവനെ ഒരു പഴയ വളർത്തു മൃഗത്തെപ്പോലെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗബാധിതനായി, ശ്വാസമെടുക്കാൻ പോലും ബുദ്ധിമുട്ടി, മരണക്കിടക്കയിൽ കിടക്കുമ്പോഴും അവൻ തന്റെ സമ്പാദ്യത്തെയും കുടുംബത്തെയും കുറിച്ച് ഓർത്ത് വ്യാകുലപ്പെടുന്നു. യമദൂതന്മാരുടെ വരവ്: മരണസമയത്ത് ഭയങ്കര രൂപികളായ രണ്ട് യമദൂതന്മാർ അവനെ പിടികൂടാൻ വരുന്നു. ആത്മാവിനെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി അവർ പാശത്താൽ (കയർ) ബന്ധിക്കുന്നു. യമപുരിയിലേക്കുള്ള യാത്ര: യമപുരിയിലേക്കുള്ള 99,000 യോജന ദൂരമുള്ള കഠിനമായ പാതയിലൂടെ അവനെ വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നു. കത്തുന്ന ചൂടിലും, മുള്ളുകൾ നിറഞ്ഞ വഴിയിലൂടെയും ദാഹിച്ചും വിശന്നും കരഞ്ഞും കൊണ്ട് പാപിക്ക് യാത്ര ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നു. വഴിയിൽ യമദൂതന്മാരുടെ അടികളും ഏൽക്കേണ്ടി വരുന്നു. നരകശിക്ഷകൾ: യമപുരിയിൽ എത്തിയ ശേഷം അവൻ ചെയ്ത പാപകർമ്മങ്ങളുടെ ഫലമായി താമിസ്രം, അന്ധതാമിസ്രം തുടങ്ങിയ വിവിധ നരകങ്ങളിലേക്ക് എറിയപ്പെടുന്നു. അവിടെ തീവ്രമായ ശാരീരിക പീഡനങ്ങൾക്ക് അവൻ ഇരയാകുന്നു. പ്രധാന സന്ദേശം: ഭൗതികമായ താൽക്കാലിക സുഖങ്ങളിലും അനാവശ്യമായ കുടുംബ ആസക്തികളിലും മുഴുകി ജീവിതാവസാനം ദുരന്തമാക്കാതെ, ഭഗവദ് ഭക്തിയിലൂടെയും ജ്ഞാനത്തിലൂടെയും മോക്ഷത്തിനായി പ്രയത്നിക്കണം എന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ് ഈ അദ്ധ്യായം നൽകുന്നത്. മൂന്നാം സ്കന്ധത്തിലെ മുപ്പത്, മുപ്പത്തൊന്ന് അദ്ധ്യായങ്ങളിലെ ആഴമേറിയ വിവരണങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. യമപുരിയിലേക്കുള്ള കഠിനയാത്ര (അദ്ധ്യായം 30) ഭൗതിക ആസക്തികളിൽ മുഴുകി പാപകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത ഒരു മനുഷ്യൻ മരണാനന്തരം അനുഭവിക്കുന്ന കഠിനമായ യാത്രയെ കപിലദേവൻ ഇതിൽ വിവരിക്കുന്നു: യമദൂതന്മാരുടെ വരവ്: മരണസമയത്ത് ഭയനാകമായ കണ്ണുകളുള്ള, കയ്യിൽ പാശവുമായി നിൽക്കുന്ന രണ്ട് യമദൂതന്മാർ ജീവനെ പിടികൂടാൻ എത്തുന്നു. ഭയം കൊണ്ട് ആത്മാവ് ശരീരത്തിൽ നിന്നും പുറത്തുപോകാൻ മടിക്കുമ്പോൾ അവർ ബലമായി അതിനെ വലിച്ചെടുക്കുന്നു. യാത്രയുടെ ദൂരം: യമധർമ്മരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള വഴി തൊണ്ണൂറ്റൊൻപതിനായിരം (99,000) യോജന ദൂരമുള്ളതാണ്. വഴിയിലെ യാതനകൾ: തീക്ഷ്ണമായ വെയിലിൽ ഉരുകുന്ന മണലിലൂടെയും മുള്ളുകൾ നിറഞ്ഞ പാതയിലൂടെയും ചെരുപ്പോ തണലോ ഇല്ലാതെ പാപിയെ യമദൂതന്മാർ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നു. വിശപ്പും ദാഹവും: വഴിയിൽ കുടിക്കാൻ വെള്ളമോ കഴിക്കാൻ ഭക്ഷണമോ ലഭിക്കില്ല. വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് അലമുറയിടുമ്പോൾ യമദൂതന്മാർ വീണ്ടും ചമ്മട്ടികൊണ്ട് അടിക്കുകയും ക്രൂരമായി അധിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോധക്ഷയം: അതികഠിനമായ വേദന കാരണം വഴിയിൽ പലതവണ ബോധം കെട്ടു വീഴുകയും വീണ്ടും ഉണർന്ന് യാത്ര തുടരേണ്ടി വരികയും ചെയ്യുന്നു. ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾ കൊണ്ട് ഈ വലിയ ദൂരം താണ്ടി അവർ യമപുരിയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. 2. ഗർഭവാസവും ജീവന്റെ പരിണാമവും (അദ്ധ്യായം 31) നരകശിക്ഷകൾക്ക് ശേഷം വീണ്ടും ഭൂമിയിൽ ജന്മമെടുക്കുന്ന ഒരു ജീവൻ അമ്മയുടെ ഗർഭപാത്രത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള അതിശയിപ്പിക്കുന്ന വിവരണമാണിത്: തുടക്കം: പുരുഷന്റെ ശുക്ലകണത്തിലൂടെ സ്ത്രീയുടെ ഗർഭപാത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന ജീവൻ, ആദ്യത്തെ രാത്രിയിൽ ഒരു കണം മാത്രമായിരിക്കുന്നു. അഞ്ചാം രാത്രിയിൽ അത് ഒരു കുമിളയായി മാറുന്നു. അവയവങ്ങളുടെ വളർച്ച: 10 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അത് ഒരു പ്ലം പഴത്തിന്റെ വലിപ്പമാകുന്നു. ഒരു മാസമാകുമ്പോൾ തലയും, രണ്ട് മാസമാകുമ്പോൾ കൈകാലുകളും രൂപപ്പെടുന്നു. മൂന്നാം മാസത്തിൽ നഖം, രോമം, അസ്ഥി, ലിംഗം എന്നിവയും, നാലാം മാസത്തിൽ ശരീരത്തിലെ ഏഴു ധാതുക്കളും (രക്തം, മാംസം തുടങ്ങിയവ) ഉണ്ടാകുന്നു. അഞ്ചാം മാസം മുതൽ: അഞ്ചാം മാസത്തിൽ കുഞ്ഞിന് വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവപ്പെടാൻ തുടങ്ങും. ആറാം മാസമാകുമ്പോൾ ഗർഭപാത്രത്തിന്റെ വലതുഭാഗത്തോ ഇടതുഭാഗത്തോ (ലിംഗഭേദമനുസരിച്ച്) കുഞ്ഞ് ചലിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഗർഭപാത്രത്തിലെ യാതനകൾ: അമ്മ കഴിക്കുന്ന എരിവ്, പുളി, ഉപ്പ് തുടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങൾ ഗർഭപാത്രത്തിലെ ദ്രാവകത്തിലൂടെ കുഞ്ഞിന്റെ സുകുമാരമായ ചർമ്മത്തിൽ തട്ടുമ്പോൾ കഠിനമായ വേദന അനുഭവപ്പെടുന്നു. മലമൂത്രവിസർജ്ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു ഇടുങ്ങിയ കുഴിയിൽ കൃമികളുടെ കടിയേറ്റ്, കൈകാലുകൾ മടക്കി, അനങ്ങാൻ പോലും കഴിയാതെ കുഞ്ഞ് കഷ്ടപ്പെടുന്നു. പ്രജ്ഞയും പ്രാർത്ഥനയും: ഏഴാം മാസമാകുമ്പോൾ കുഞ്ഞിന് പൂർവ്വജന്മ സ്മരണകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. താൻ ചെയ്ത തെറ്റുകളെ ഓർത്ത് ദുഃഖിച്ച്, ഈ നരകതുല്യമായ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് തന്നെ രക്ഷിക്കണേ എന്ന് കുഞ്ഞ് ഗർഭപാത്രത്തിൽ കിടന്ന് ഭഗവാനോട് ഉള്ളുരുകി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ജനനം: പത്താം മാസം തികയുമ്പോൾ 'പ്രസൂതി' എന്ന വായുവിനാൽ കുഞ്ഞ് തലകീഴായി പുറത്തേക്ക് തള്ളപ്പെടുന്നു. ജനിക്കുന്ന ആ നിമിഷം വരെ ഉണ്ടായിരുന്ന ജ്ഞാനവും ഈശ്വരസ്മരണയും മായയുടെ സ്വാധീനത്താൽ കുഞ്ഞിന് നഷ്ടപ്പെടുന്നു, പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് അവൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ജനിച്ചുവീഴുന്നു.

ജഹ്നു മഹർഷിയുടെ ചെവിയിൽ കൂടി ഗംഗ വന്നത് കൊണ്ടാണ് നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ചെവിയിൽ തൊടുന്നത് ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം ചെവിക്ക് വളരെ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ജഹ്നു മഹർഷിയുടെ ചെവിയിൽ കൂടി പുറത്തുവന്നതുകൊണ്ടാണ് ഗംഗയ്ക്ക് 'ജാഹ്നവി' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഭഗീരഥന്റെ പ്രാർത്ഥനയാൽ ഭൂമിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയ ഗംഗാദേവി ജഹ്നു മഹർഷിയുടെ ആശ്രമം ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ കോപിഷ്ഠനായ മഹർഷി ഗംഗയെ മുഴുവനായി കുടിച്ചു വറ്റിച്ചു. പിന്നീട് ഭഗീരഥന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം തന്റെ വലതുചെവിയിലൂടെ ഗംഗയെ പുറത്തുവിട്ടു എന്നാണ് പുരാണം. നമസ്കരിക്കുമ്പോഴോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ആചാരങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോഴോ ചെവിയിൽ തൊടുന്നതിന് പിന്നിൽ പ്രമാണങ്ങളും ശാസ്ത്രീയവുമായ മറ്റ് ചില കാരണങ്ങളാണുള്ളത്: ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യം: വലതുചെവിയിൽ ഗംഗ, അഗ്നി, സൂര്യൻ, യമൻ തുടങ്ങിയ ദേവന്മാർ വസിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് വലതുചെവി തൊടുന്നത് വഴി ഈ ദേവതകളെ വണങ്ങുകയും ദേഹശുദ്ധി വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അറിയാതെ പറ്റിയ തെറ്റുകൾക്ക് മാപ്പ്: നമ്മൾ അറിയാതെ ചെയ്തുപോയ തെറ്റുകൾക്ക് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി 'കർണസ്പർശം' (ചെവിയിൽ തൊടുന്നത്) ചെയ്യാറുണ്ട്. അക്യുപ്രഷർ ഗുണങ്ങൾ: ശാസ്ത്രീയമായി നോക്കിയാൽ, ചെവിയിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ അമർത്തുന്നത് മസ്തിഷ്കത്തെ ഉണർത്താനും ഏകാഗ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ശരീരത്തിലെ ഊർജ്ജപ്രവാഹം ശരിയാക്കാനും സഹായിക്കും.

തന്ത്രശാസ്ത്രത്തിലും തത്ത്വചിന്തയിലും ശബ്ദത്തിന്റെ ഉത്പത്തിയും പ്രകടനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വളരെ ആഴമേറിയ ആശയങ്ങളാണ്. നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളും (നാഭി, ഹൃദയം മുതലായവ) ശബ്ദത്തിന്റെ നാല് അവസ്ഥകളും (പരാ, പശ്യന്തി മുതലായവ) തമ്മിൽ പരസ്പരം ശാസ്ത്രീയമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശബ്ദം ശരീരത്തിൽ ഉത്ഭവിച്ച് പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രക്രിയയും അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും താഴെ പറയുന്ന പ്രകാരമാണ്: 1. പരാ (Para) – നാഭി (Naval) ബന്ധം: ശബ്ദത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രഥമവും സൂക്ഷ്മവുമായ അവസ്ഥയാണ് 'പരാ'. ഇത് മനുഷ്യശരീരത്തിലെ 'നാഭി'യിൽ (മൂലാധാരത്തോട് ചേർന്ന്) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രത്യേകത: ഇത് ചിന്തകൾക്കും അപ്പുറമുള്ള ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ രൂപമാണ്. ഇവിടെ ശബ്ദം പ്രകടമല്ല, മറിച്ച് ഒരു സ്പന്ദനമായി അല്ലെങ്കിൽ വിത്തായി മാത്രം കിടക്കുന്നു. 2. പശ്യന്തി (Pashyanti) – ഹൃദയം (Heart / Hrudaya) ബന്ധം: നാഭിയിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന ശബ്ദം 'ഹൃദയത്തിൽ' എത്തുമ്പോൾ അത് 'പശ്യന്തി' എന്ന അവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകത: 'പശ്യന്തി' എന്നാൽ 'കാണുന്നത്' എന്നാണ് അർത്ഥം. ഇവിടെ ശബ്ദം വാക്കുകളായി മാറിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, മനസ്സിന് ഉള്ളിൽ ഒരു ആശയമായോ ദൃശ്യമായോ രൂപപ്പെടുന്നു. പറയാൻ പോകുന്ന കാര്യത്തിന്റെ ഒരു മാനസിക ചിത്രം ഹൃദയത്തിൽ തെളിയുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. 3. മധ്യമ (Madhyama) – കണ്ഠം (Throat / Kantha) ബന്ധം: ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള ആശയം 'കണ്ഠത്തിൽ' (തൊണ്ടയിൽ) എത്തുമ്പോൾ അതിനെ 'മധ്യമ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പ്രത്യേകത: ഇത് പരാ/പശ്യന്തി എന്നീ ആഭ്യന്തര അവസ്ഥകൾക്കും, വൈഖരി എന്ന ബാഹ്യ അവസ്ഥയ്ക്കും 'മധ്യേ' നിൽക്കുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് മധ്യമ എന്ന് പേര് വന്നത്. ഇവിടെ ശബ്ദം ബുദ്ധിയുടെ സഹായത്തോടെ വ്യക്തമായ വാക്കുകളായും വ്യാകരണ രൂപങ്ങളായും മനസ്സിൽ രൂപപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇത് പുറത്തേക്ക് കേൾക്കാൻ പാകത്തിൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല (മനസ്സിൽ പറയുന്ന അവസ്ഥ). 4. വൈഖരി (Vaikhari) – രസന (Tongue / Rasane) ബന്ധം: കണ്ഠത്തിൽ നിന്ന് 'രസന' (നാവ്), ചുണ്ടുകൾ, പല്ലുകൾ എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പൂർണ്ണമായ ശബ്ദരൂപമാണ് 'വൈഖരി'. പ്രത്യേകത: മറ്റുള്ളവർക്ക് കേൾക്കാൻ സാധിക്കുന്ന, നാം നിത്യജീവിതത്തിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭൗതികമായ ശബ്ദമാണിത്. സംഗ്രഹം (ലളിതമായ വഴി) ഒരു ആശയം ഉള്ളിൽ തോന്നി അത് വാക്കുകളായി പുറത്തുവരുന്ന പ്രക്രിയയെ ഒരു ചെടിയോട് ഉപമിക്കാം: നാഭിയിൽ (പരാ): വിത്ത് പാകുന്നു (ആരും കാണാത്ത ഊർജ്ജം). ഹൃദയത്തിൽ (പശ്യന്തി): വിത്ത് മുളയ്ക്കുന്നു (ആശയം മനസ്സിൽ തെളിയുന്നു). കണ്ഠത്തിൽ (മധ്യമ): മൊട്ടിടുന്നു (വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്നു). രസനയിൽ/നാവിൽ (വൈഖരി): പൂവ് വിരിയുന്നു (ശബ്ദം പുറത്തേക്ക് വരുന്നു). ചുരുക്കത്തിൽ, നാഭി, ഹൃദ്, കണ്ഠ, രസന എന്നിവ ശബ്ദം സഞ്ചരിക്കുന്ന ശാരീരിക കേന്ദ്രങ്ങളും; പരാ, പശ്യന്തി, മധ്യമ, വൈഖരി എന്നത് ആ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ശബ്ദത്തിനുണ്ടാകുന്ന പരിണാമ അവസ്ഥകളുമാണ്.

വാല്മീകി രാമായണത്തിലും രാമചരിതമാനസം പോലുള്ള ആധ്യാത്മിക രാമായണങ്ങളിലും ശ്രീരാമൻ തൻ്റെ ഈശ്വരത്വം (ദൈവികത) വെളിപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന സന്ദർഭങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: അഹല്യാ മോക്ഷം: രാമന്റെ കാൽപ്പാദം സ്പർശിച്ച ഉടൻ ശിലയായി മാറിയിരുന്ന അഹല്യ ശാപമോക്ഷം നേടി ദിവ്യരൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. പ്രകൃതിനിയമങ്ങളെപ്പോലും മറികടക്കുന്ന രാമന്റെ പാദസ്പർശത്തിന്റെ ദിവ്യത്വം ഈശ്വരത്വത്തിന്റെ തെളിവാണ്. പരശുരാമന്റെ ഗർവ്വ് ശമിപ്പിക്കൽ: സീതാസ്വയംവരത്തിന് ശേഷം മടങ്ങുന്ന വഴിയിൽ പരശുരാമൻ രാമനെ തടയുന്നു. എന്നാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വില്ലായ വൈഷ്ണവചാപം കൈയിലെടുത്ത് രാമൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ വിഷ്ണുതേജസ്സ് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും പരശുരാമന്റെ തപശ്ശക്തി മുഴുവൻ കവരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ പരശുരാമൻ രാമനെ ഈശ്വരനായി വണങ്ങുന്നു. താടകാവധവും മരീചനെ ദൂരേക്ക് തെറിപ്പിക്കലും: വിശ്വാമിത്ര യാഗസംരക്ഷണ വേളയിൽ, കേവലം ഒരു ബാലനായിരിക്കെത്തന്നെ അതിശക്തയായ താടകയെ വധിക്കുകയും, മരീചനെ തന്റെ അസ്ത്രശക്തിയാൽ നൂറ് യോജന അകലെയുള്ള സമുദ്രത്തിലേക്ക് തെറിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് സാധാരണ മനുഷ്യർക്ക് അസാധ്യമായ ദൈവികശക്തിയാണ്. വിരാധൻ, കബന്ധൻ എന്നിവരുടെ മോക്ഷം: ശാപം നിമിത്തം രാക്ഷസന്മാരായി മാറിയ ഗന്ധർവ്വന്മാർ രാമനാൽ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ശാപമോക്ഷം നേടി തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ദിവ്യരൂപം പ്രാപിക്കുകയും രാമനെ പരമാത്മാവായി സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കാകസുരന് നൽകിയ മാപ്പ്: സീതയെ ഉപദ്രവിച്ച ജയന്തൻ (ഇന്ദ്രപുത്രൻ) കാക്കയുടെ രൂപത്തിൽ ഭൂമിയിലെങ്ങും ഓടി നടന്നിട്ടും രാമബാണം അവനെ പിന്തുടർന്നു. ഒടുവിൽ രാമന്റെ പാദങ്ങളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ ഒരു കണ്ണിന്റെ കാഴ്ച മാത്രം നഷ്ടപ്പെടുത്തി രാമൻ അവന് ജീവദാനം നൽകി. സർവ്വവ്യാപിയായ ഈശ്വരന്റെ കരുണയും ശക്തിയും ഇവിടെ കാണാം. ശബരിയുടെയും ജടായുവിന്റെയും മോക്ഷം: ഭക്തയായ ശബരിക്ക് രാമൻ തന്റെ ചതുർബാഹു രൂപം ദർശനം നൽകിയതായും, രാവണനോട് പോരാടി വീണ ജടായുവിന് പുത്രസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത് നേരിട്ട് വൈകുണ്ഠമോക്ഷം നൽകിയതായും രാമായണം വിവരിക്കുന്നു. പരമാത്മാവിന് മാത്രമേ മോക്ഷം നൽകാൻ സാധിക്കൂ. അഗ്നിപരീക്ഷയും ബ്രഹ്മാദിദേവന്മാരുടെ സ്തുതിയും: ലങ്കായുദ്ധത്തിന് ശേഷം സീത അഗ്നിപരീക്ഷ നടത്തുമ്പോൾ, അഗ്നിദേവൻ തന്നെ നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് സീതയുടെ പരിശുദ്ധി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ആ സന്ദർഭത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ തുടങ്ങിയ ദേവന്മാർ ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് രാമൻ വെറുമൊരു മനുഷ്യനല്ല, പ്രപഞ്ചനാഥനായ മഹാവിഷ്ണുകൂടിയാണെന്ന് സ്തുതിക്കുന്നു.

വേദങ്ങളിലും ആത്മീയ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും കൈവിരലുകൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് തള്ളവിരലിന് (അംഗുഷ്ടം) വളരെ വലിയ പ്രാധാന്യവും ആത്മീയ പ്രസക്തിയുമുണ്ട്. തള്ളവിരൽ കേവലം ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമല്ല, അത് പ്രപഞ്ചത്തിലെ പരമോന്നത ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. വേദങ്ങൾ, ഉപനിഷത്തുകൾ, മുദ്രാശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തള്ളവിരലിന്റെ ആത്മീയ വശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. പരമാത്മാവിന്റെ പ്രതീകം (The Symbol of Supreme Soul) മുദ്രാശാസ്ത്രത്തിൽ (Mudras), കൈയിലെ അഞ്ച് വിരലുകൾ പ്രപഞ്ചത്തിലെ പഞ്ചഭൂതങ്ങളെയും ജീവാത്മാ-പരമാത്മാ ബന്ധങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തള്ളവിരൽ (അംഗുഷ്ടം): ഇത് പരമാത്മാവിനെ (Universal Consciousness അല്ലെങ്കിൽ ദൈവത്തെ) പ്രതീകവൽക്കരിക്കുന്നു. ചൂണ്ടുവിരൽ (തർജ്ജനി): ഇത് ജീവാത്മാവിനെ (വ്യക്തിയുടെ ആത്മാവ് അല്ലെങ്കിൽ അഹംഭാവം) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മൾ ധ്യാനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന 'ജ്ഞാനമുദ്ര'യിൽ (തള്ളവിരലും ചൂണ്ടുവിരലും തമ്മിൽ തൊടുന്നത്) ജീവാത്മാവ് അഹംഭാവം വെടിഞ്ഞ് പരമാത്മാവുമായി ഒന്നിക്കുന്നതിനെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. 2. അഗ്നി തത്വം (The Element of Fire) പ്രപഞ്ചം നിർമ്മിതമായിരിക്കുന്ന പഞ്ചഭൂതങ്ങളിൽ (അഗ്നി, വായു, ആകാശം, ഭൂമി, ജലം) അഗ്നിയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് തള്ളവിരലാണ്. ശരീരത്തിലെ ഊർജ്ജം, ദഹനം, ആത്മീയമായ ഉണർവ് എന്നിവയെല്ലാം അഗ്നി തത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തള്ളവിരൽ മുകളിലേക്ക് ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നത് ശരീരത്തിലെ ഊർജ്ജ നിലയെയും ആത്മവിശ്വാസത്തെയും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 3. 'അംഗുഷ്ട മാത്ര പുരുഷൻ' (Angustha Matra Purusha) കഠോപനിഷത്ത്, ശ്വേതാശ്വതരോപനിഷത്ത് തുടങ്ങിയ വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ദൈവത്തെ അല്ലെങ്കിൽ പരമപുരുഷനെ "അംഗുഷ്ട മാത്ര പുരുഷൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനർത്ഥം ഹൃദയത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്ന ആത്മാവ്/ദൈവിക ചൈതന്യം ഭൗതികമായി അളന്നാൽ ഒരു തള്ളവിരലിന്റെ അത്രയും വലിപ്പമുള്ള പ്രകാശമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു എന്നാണ്. "അംഗുഷ്ടമാത്രോ പുരുഷോ മധ്യ ആത്മനി തിഷ്ഠതി..." (കഠോപനിഷത്ത്) - ഹൃദയമധ്യത്തിൽ തള്ളവിരലോളം വലിപ്പത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന പ്രകാശമാണ് ഈശ്വരൻ എന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. 4. ഗുരുകൃപയും ആത്മീയ ശക്തിയും ഭാരതീയ പുരാണങ്ങളിൽ തള്ളവിരൽ സമർപ്പിക്കുന്നത് പരമമായ ഗുരുഭക്തിയുടെ പ്രതീകമാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്, ഏകലവ്യൻ ദ്രോണാചാര്യർക്ക് തന്റെ തള്ളവിരൽ ഗുരുദക്ഷിണയായി നൽകിയത്). ആത്മീയ വിദ്യകളിൽ തള്ളവിരലിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്. തള്ളവിരലിലൂടെയാണ് ഒരാളുടെ പ്രാണശക്തിയും ഇച്ഛാശക്തിയും പ്രധാനമായും പുറത്തേക്ക് പ്രവഹിക്കുന്നത്.