സ്വാമി അദ്ധ്യാത്മാനന്ദ സരസ്വതി: മഹാഭാരത കഥാശ്രവണ ജ്ഞാനയജ്ഞം (രണ്ടാം മണ്ഡലം) എട്ടാം ദിവസം (2026 ജൂൺ 8) ധർമ്മപാഠങ്ങളെ തലമുറകൾക്കു പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടിയാണ് വേദവ്യാസൻ മഹാഭാരതമെന്ന ഈ ചരിത്രകഥകൾ പരിചയപ്പെടുത്തി തരുന്നത്. മേധാപ്രഭാവം കൊണ്ട് അത്ഭുതകരമായ നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയാലും, ജീവിതം ധർമ്മാധിഷ്ഠിതമല്ലെങ്കിൽ ശാശ്വതമായ ശാന്തി ലഭിക്കില്ല. അതിന് ധർമ്മാചരണം തന്നെ വേണം. യാന്ത്രികത പെരുകുമ്പോൾ വ്യാപകമായി ഒരു അർത്ഥശൂന്യത ഉണ്ടാവുന്നു. തിരിച്ചു പോയി തിരുത്താൻ പറ്റാത്തതാണ് ചരിത്രം, എന്നാൽ പാഠങ്ങൾ പകർന്നു തരും. നാളെയെ തീരുമാനിക്കാൻ കയ്യിലുള്ള ഉത്തമ ഉപാധി " ഇന്ന് " ആണ്. അതിനുള്ള ജാഗ്രത വേണം. ഈ സംവാദത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത് അതിനാണ്. താൻ വിരോധം വളർത്തില്ല, ശമം വെടിയില്ല, യുധിഷ്‌ഠിരൻ തൻ്റെ ഉറച്ച തീരുമാനത്തെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ദ്രൗപതി തുടരുന്നു: അങ്ങയ്ക്ക് ഈ മോഹം സമ്മാനിച്ച വിധിയെ, വിധാതാവിനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. കർമ്മഫലമാണ് ലോകം. ഓരോ അനുഭവത്തിനും പുറകിൽ കർമ്മമുണ്ട്. അങ്ങയ്ക്ക് എല്ലാറ്റിനും പ്രമാണം ധർമ്മമാണ്. ധർമ്മാനുസാരിയായി ചരിച്ചിട്ടും ഈ വിധം ക്ലിഷ്ടതയും ദു:ഖവും വരാനെന്തേ കാരണം? ധർമ്മിഷ്ഠനായിട്ടും ചുതുകളിയിൽ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടതെങ്ങനെ? ലോകം സ്വതന്ത്രമല്ല; എല്ലാം ഈശ്വരാധീനമാണ്. പ്രഭു തീരുമാനിച്ചു വെച്ചിട്ടുണ്ട്, എല്ലാം പൂർവ്വകർമ്മാനുസാരം. മായകൊണ്ട് പരസ്പരം കൊല്ലിക്കുന്ന ദൈവത്തിന് പക്ഷപാതമുണ്ട്. ശീലഗുണവും കർമ്മശുദ്ധിയും ഉള്ള പാഞ്ചാലി ദൈവത്തെ പഴിക്കുന്നതു കേട്ട് യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു, ധർമ്മത്തെ ശങ്കിക്കരുത്. ഭവതി പറയുന്നത് നാസ്തികമതമാണ്. ഞാൻ കർമ്മഫലത്തെ അന്വേഷിക്കുന്ന ആളല്ല. സമഗ്രമായി അറിയാത്തവരാണ് ഇന്ദ്രിയ പ്രമാണം മാത്രം നോക്കി ഇവ്വിധം പറയുക. സ്വാർത്ഥികൾ, പാരസ്പര്യം കാണാത്തവർ. സംസാര സാഗരം കടക്കാനുള്ള തോണിയാണ് ധർമ്മം. ധർമ്മാചരണത്തിൻ്റെ ഫലം ശാന്തിയാണ്, സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്, ആനന്ദമാണ്. ആസ്തിക്യ ബുദ്ധിയുള്ളവർക്ക് ധർമ്മത്തിൻ്റെ ഫലത്തിൽ ആശങ്കയുണ്ടാവില്ല, ധർമ്മപുത്രർ ഉപദേശിച്ചു. ധർമ്മത്തെയോ ഈശ്വരനെയോ അവമതിക്കുന്നില്ല, ആർത്തയായതിനാൽ വാക്കുകൾ അങ്ങനെ വന്നു പോയതാണ്, പാഞ്ചാലി ഖേദിക്കുന്നു. യുധിഷ്ഠിരൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് തുടർന്നു: കർമ്മം ചെയ്യുകയാണ് പ്രധാനം. അകർമ്മണ്യതയിൽ താല്പര്യം ഉണ്ടാവാതിരിക്കട്ടെ. ഫലധാതാവ് ഈശ്വരനാണ്. ഭാഗ്യത്തിന് ഫലവിഷയത്തിൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത് ശരിയല്ല. ഫലത്തിലെ ആശങ്ക, കാഴ്ച്ച അത്രത്തോളം എത്തുന്നില്ല എന്നതിൻ്റെ സൂചനയാണ്. പ്രണാമം സ്വാമിജി, സംഗ്രഹം: വിജയകുമാരൻ SF പാലക്കാട് 08.06.2026

പൂജ്യ ഗുരുദേവൻ സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദയുടെ 50+ ഉദ്ധരണികൾ 🙏🕉️🙏 1. ജീവിതം (Life) "വീഴുന്നത് പരാജയം അല്ല, വീണ ശേഷം ഉയരാൻ ശ്രമിക്കാത്തത് തന്നെയാണ് പരാജയം." "സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിലും മികച്ചത് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കൂ." "ജീവിതം ഒരു സ്‌കൂളാണ്, ഓരോ അനുഭവവും ഒരു പാഠമാണ്." "പ്രതിസന്ധികൾ നമ്മുടെ ശക്തിയും ചിന്താശേഷിയും വളർത്തുന്നു." "അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങളിൽ വിശ്വാസം നഷ്ടമാകരുത്." "നല്ലത് ചെയ്യാനുള്ള അവസരം കിട്ടിയാൽ കഴിവുതന്നെ ഉപയോഗിക്കുക." "പരാജയങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചാൽ വിജയം എന്തെന്ന് മനസിലാകും." "മനസ്സിന് ശാന്തി ഇല്ലെങ്കിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല." "ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷം ദൈവത്തെ അനുഭവിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ്." "നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തി നിങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കും." 2. അറിവ് (Knowledge & Learning) "അറിവ് വിളക്കുപോലെ; പങ്കിടുമ്പോൾ കൂടുതൽ തെളിയും." "വായന അറിവിന്റെ മുഖമാണ്, പ്രവർത്തി അറിവിന്റെ ഹൃദയം." "ശ്രദ്ധയോടെ പഠിക്കുമ്പോൾ ജീവിത പാഠങ്ങൾ മനസ്സിലാകും." "അറിവ് ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് വലിച്ചെറിയുന്ന ശൂന്യത മാത്രമാണ്." "ജ്ഞാനം സ്വയം നിയന്ത്രണവും മനസിക ശക്തിയും കൂട്ടുന്നു." "അറിവിന്റെ പ്രചാരം തന്നെ ശക്തിയാക്കുന്നു." "പഠിക്കാനും പഠിപ്പിക്കാനും ഒരേ സന്തോഷം ഉണ്ട്." "അറിവ് ഉള്ളവന്റെ ഭംഗി, ദൈവത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്." "ശ്രമവും അറിവും വിജയത്തിലേക്കുള്ള അടിത്തറയാണ്." "ശ്രദ്ധയോടെ പഠിക്കുന്നവന് ജീവിതത്തിൽ വിജയം ഉറപ്പാണ്." 3. ധ്യാനം & ആത്മപരിശോധന (Meditation & Self-Reflection) "ധ്യാനം ജീവിതത്തിൽ നിന്നൊരു രക്ഷപാതയല്ല, അത് ജീവിതത്തിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക് പ്രവേശനമാണ്." "പുറത്തുള്ള സാഹചര്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയില്ല, പക്ഷേ മനസിനെ നിയന്ത്രിക്കാം." "ശാന്തി മനസ്സിലെ ദൈവികത തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ മാത്രം ലഭിക്കും." "ധ്യാനം മനസിനെ ശുദ്ധമാക്കുകയും ജീവിതത്തെ സുതാര്യമാക്കുകയും ചെയ്യും." "സ്വയം നിരീക്ഷണമാണ് ആത്മബോധത്തിനും ഉന്നത ജീവിതത്തിനും അടിസ്ഥാനം." "നിശ്ചലമായ മനസ്സാണ് ആത്മപരിശോധനയ്ക്കും ആത്മജ്ഞാനത്തിനും വഴികാട്ടി." "മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ധ്യാനത്തിലൂടെ മാത്രമേ സാധ്യമാകൂ." "സ്വഭാവത്തിലെ സത്യത്തെ തിരിച്ചറിയുക, അത് ദൈവത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ആദ്യപടി." "ചിന്തകൾ നമ്മെ നിയന്ത്രിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്, അവയെ നിരീക്ഷിക്കുക." "ധ്യാനം ജീവിതത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങളെ ശാന്തിയാക്കുന്നു." 4. സേവനം & ധാർമ്മികത (Service & Duty) "നിഷ്കളങ്കമായി സേവിക്കുക, സേവനം ഹൃദയത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു." "സേവനം ആത്മാവിനെ ഉയർത്തുന്ന മാർഗമാണ്." "നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തി മറ്റുള്ളവർക്കും നേട്ടമാകണം." "ധാർമ്മിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലാഭത്തിനല്ല, കാരുണ്യത്തിനാണ്." "അഹങ്കാരം വച്ചിട്ട് മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കൂ." "സേവനത്തിൽ സന്തോഷം സ്വയം പ്രതിഫലിക്കുന്നു." "സത്യസേവനം ദൈവത്തെ സമീപിക്കുന്ന നേരിട്ട് മാർഗമാണ്." "പ്രകൃതി, മനുഷ്യൻ, ദൈവം—എല്ലാം സംരക്ഷിക്കുന്നതും സേവനമാണ്." "നല്ല പ്രവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ഫലമില്ലെങ്കിലും നന്മ ചെയ്യുക." "ഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ നല്ലതും സേവനം ചെയ്യുക." 5. ദൈവബോധം & ആത്മബോധം (God & Self-Awareness) "ദൈവം എല്ലായിടത്തും പ്രകാശിക്കുന്നു, പക്ഷേ അഹങ്കാരം ഇല്ലാത്തവരാണ് അത് കാണുന്നത്." "ആത്മാവിന്റെ സത്യം തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ ദൈവത്തെ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാം." "സ്വയം ദൈവികത തിരിച്ചറിയുന്നവർക്കു ഭയം ഇല്ല." "ദൈവത്തെ കണ്ടെത്താൻ ആത്മവിശ്വാസവും ആത്മനിയന്ത്രണവും വേണം." "നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ ദൈവികത പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുക." "ദൈവം എല്ലാ സൃഷ്ടികളിലും ഉണ്ട്, മനസ്സ് ശുദ്ധമായാൽ മാത്രം കാണാം." "ഹൃദയം ദൈവത്തിന്റെ സ്ഥലം ആക്കൂ." "പ്രത്യക്ഷം കാണാതെ ദൈവം കണ്ടെത്തുന്നവർക്കു സത്യജീവിതം ലഭിക്കും." "ദൈവബോധം ജീവിതത്തെ പൂർണ്ണതയോടെ അനുഭവിപ്പിക്കും." "സ്വയം ദൈവികത വഴി ലോകത്തെ സേവിക്കുക."

മഹാഭാരതത്തിലെ ചൂതുകളി കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിന് വഴിതെളിച്ച ഏറ്റവും നിർണായകമായ സംഭവമാണ്. പാണ്ഡവരുടെ ഐശ്വര്യത്തിൽ അസൂയ പൂണ്ട ദുര്യോധനനും ശകുനിയും ചേർന്നാണ് ഈ ചതിക്കളി ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. ചൂതുകളിയുടെ പശ്ചാത്തലം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലെ ഐശ്വര്യം: പാണ്ഡവർ നടത്തിയ രാജസൂയ യജ്ഞവും അവരുടെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഭംഗിയും ദുര്യോധനനിൽ കടുത്ത അസൂയ ഉണ്ടാക്കി. ശകുനിയുടെ കുതന്ത്രം: പാണ്ഡവരെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ശകുനി, ധർമ്മപുത്രരെ (യുധിഷ്ഠിരൻ) ചൂതുകളിക്ക് ക്ഷണിക്കാൻ ദുര്യോധനനെ ഉപദേശിച്ചു. ക്ഷണക്കത്ത്: ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ അനുവാദത്തോടെ പാണ്ഡവരെ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് ചൂതുകളിക്കായി ക്ഷണിച്ചു. ക്ഷണം നിരസിക്കുന്നത് ക്ഷത്രിയ ധർമ്മത്തിന് നിരക്കാത്തതിനാൽ യുധിഷ്ഠിരൻ അത് സ്വീകരിച്ചു. കളിയിലെ ചതിയും യുധിഷ്ഠിരന്റെ പരാജയവും കള്ളച്ചൂത്: ദുര്യോധനന് വേണ്ടി കരുക്കൾ നീക്കിയത് മാന്ത്രിക ചൂതുകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശകുനിയായിരുന്നു. ശകുനിയുടെ കരുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരമാണ് വീണിരുന്നത്. സർവ്വവും നഷ്ടപ്പെടുന്നു: കളിയിൽ യുധിഷ്ഠിരന് തന്റെ രാജ്യവും, സമ്പത്തും, സഹോദരന്മാരായ ഭീമൻ, അർജ്ജുനൻ, നകുലൻ, സഹദേവൻ എന്നിവരെയും ഒടുവിൽ സ്വയം തന്നെയും നഷ്ടപ്പെട്ടു. ദ്രൗപദിയെ പണയം വെക്കുന്നു: എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട യുധിഷ്ഠിരൻ ഒടുവിൽ പത്നിയായ ദ്രൗപദിയെയും പണയം വെച്ച് കളിക്കുകയും പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പരിണിത ഫലങ്ങൾ ദ്രൗപദി വസ്ത്രാക്ഷേപം: സഭയിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കപ്പെട്ട ദ്രൗപദിയെ ദുശ്ശsplitസനൻ തുകിൽ ഉരിയാൻ ശ്രമിച്ചതും ശ്രീകൃഷ്ണൻ വസ്ത്രം നൽകി മാനരക്ഷ വരുത്തിയതും ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. വനവാസവും അജ്ഞാതവാസവും: ഒടുവിൽ ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ ഇടപെടലിലൂടെ പാണ്ഡവർക്ക് രാജ്യം തിരികെ ലഭിച്ചെങ്കിലും, രണ്ടാമതും ചൂതുകളി നടന്നു. അതിൽ തോറ്റ പാണ്ഡവർക്ക് 12 വർഷത്തെ വനവാസവും 1 വർഷത്തെ അജ്ഞാതവാസവും അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ ചൂതുകളിയാണ് പാണ്ഡവരിൽ പ്രതികാര ദാഹം വളർത്തിയതും ഒടുവിൽ കൗരവ വംശത്തിന്റെ നാശത്തിന് കാരണമായ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ചതും.

മഹാഭാരത കഥ മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ ശ്ലോകത്തിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കുന്നതാണ് ഏകശ്ലോകീ മഹാഭാരതം. ഈ പ്രസിദ്ധമായ ശ്ലോകവും അതിന്റെ അർത്ഥവും താഴെ നൽകുന്നു: മലയാളം വരികളിൽ ദ്യൂതേ ശ്രീഹരണം വനേ വിഹരണം മത്സ്യാ ലയേ വർത്തനം ലീലാഗോഗ്രഹണം രണേ വിഹരണം സന്ധിക്രിയാജൃംഭണം പശ്ചാദ്ഭീഷ്മസുയോധനാദിനിധനം ഹ്യേതന്മഹാഭാരതം യഃ പഠേത് പ്രയതോ നിത്യം സ വിഷ്ണോഃ പദമാപ്നുയാത് ശ്ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം ഈ ശ്ലോകം മഹാഭാരതത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഏഴ് ഘട്ടങ്ങളെ കോർത്തിണക്കിയാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്: ദ്യൂതേ ശ്രീഹരണം: ചൂതുകളിയിലൂടെ പാണ്ഡവരുടെ ഐശ്വര്യവും രാജ്യവും കൗരവർ അപഹരിക്കുന്നു. വനേ വിഹരണം: രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട പാണ്ഡവർ പന്ത്രണ്ട് വർഷക്കാലം വനവാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മത്സ്യാലയേ വർത്തനം: വനവാസത്തിന് ശേഷം വിരാടരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ (മത്സ്യരാജ്യത്തിൽ) പാണ്ഡവർ ഒരു വർഷം അജ്ഞാതവാസം നയിക്കുന്നു. ലീലാഗോഗ്രഹണം: അജ്ഞാതവാസത്തിനിടെ കൗരവർ വിരാടരാജ്യത്തെ പശുക്കളെ അപഹരിക്കാൻ വരുമ്പോൾ പാണ്ഡവർ അവരെ ലീലാലാവലഭ്യത്തോടെ തോൽപ്പിക്കുന്നു (ഉത്തരഗോഗ്രഹം). രണേ വിഹരണം: തുടർന്ന് പാണ്ഡവരും കൗരവരും തമ്മിൽ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധക്കളത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. സന്ധിക്രിയാ ജൃംഭണം: യുദ്ധത്തിന് മുൻപും ശേഷവുമുള്ള സന്ധിസംഭാഷണങ്ങൾ (ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ദൂത് ഉൾപ്പെടെ) നടക്കുന്നു. പശ്ചാദ്ഭീഷ്മസുയോധനാദിനിധനം: ഒടുവിൽ ഭീഷ്മർ, ദുര്യോധനൻ (സുയോധനൻ) തുടങ്ങിയ പ്രബലരായ കൗരവപക്ഷ നേതാക്കൾ വധിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സംഭവങ്ങൾ അടങ്ങിയതാണ് മഹാഭാരത ചരിത്രം. ഇത് ദിവസവും ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുപദം (മോക്ഷം) പ്രാപിക്കും എന്നാണ് അവസാന വരിയുടെ അർത്ഥം.

മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവഗീതയിലുള്ള പ്രശസ്തമായ ഒരു ശ്ലോകത്തിൻ്റെ ആദ്യഭാഗമാണ്. ദുര്യോധനൻ്റെ വരികൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പൂർണ്ണ ശ്ലോകം താഴെ നൽകുന്നു: "ജാനാമി ധർമ്മം ന ച മേ പ്രവൃത്തിഃ ജാനാമി അധർമ്മം ന ച മേ നിവൃത്തിഃ ത്വയാ ഹൃഷീകേശ ഹൃദി സ്ഥിതേന യഥാ നിയുക്തോസ്മി തഥാ കരോമി" ശ്ലോകത്തിൻ്റെ അർത്ഥം: ധർമ്മം എന്താണെന്ന് എനിക്കറിയാം, പക്ഷേ അത് പ്രവർത്തിക്കാൻ എനിക്ക് സാധിക്കുന്നില്ല. അധർമ്മം എന്താണെന്നും എനിക്കറിയാം, പക്ഷേ അതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നതുമില്ല. ഹേ ഹൃഷീകേശാ (ശ്രീകൃഷ്ണാ), എൻ്റെ ഹൃദയത്തിലിരുന്ന് അവിടുന്ന് എന്നെ എങ്ങനെ നയിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതിൻ്റെ പശ്ചാത്തലം: ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടും സ്വന്തം അഹങ്കാരവും ഈർഷയും കാരണം തെറ്റായ വഴിയിലൂടെ മാത്രം സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വരുന്ന മനുഷ്യൻ്റെ മാനസികാവസ്ഥയെയാണ് ദുര്യോധനൻ്റെ ഈ വാക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. തൻ്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം തനിക്കല്ല, മറിച്ച് തൻ്റെ ഉള്ളിലിരിക്കുന്ന ഭഗവാനാണെന്ന് പറഞ്ഞ് സ്വന്തം തെറ്റുകളെ ന്യായീകരിക്കാനാണ് ദുര്യോധനൻ ഇവിടെ ശ്രമിക്കുന്നത്.

മുക്തി ഭവൻ- മരണത്തെ സന്തോഷത്തോടെ സൗഹർദ്ദത്തോടെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരു വീട്.- അങ്ങനെ ഒന്നിനെ കുറിച്ച് എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അല്ലെങ്കിൽ കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? എന്നാൽ അങ്ങനെ ഒന്നുണ്ട് - ഒന്നല്ല രണ്ടെണ്ണം.. 1.മുക്തി ഭവൻ 2.ബിർള ഭവൻ ഉടൻ മരിക്കും എന്നുള്ളവർക്ക് സന്തോഷത്തോടെയും സമാധാനത്തോടെയും ശാന്തമായി മരിക്കാനുള്ള സ്ഥലമാണ് മുക്തി ഭവൻ. സാധാരണ ലോഡ്ജോ ആശ്രമമോ അല്ല ഇത്. ഉത്തർപ്രദേശിലെ വാരണാസി (കാശി) യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ധർമ്മശാല മാതൃകയിലുള്ള താമസസ്ഥാപനം. പൂർണ്ണമായും ഹിന്ദു ആചാരപരമായ അന്ത്യം താൽപ്പര്യപ്പെടുന്നവർക്കായി അവരുടെ അവസാന ദിനങ്ങൾ ചിലവഴിക്കാനുള്ള ഒരു സംവിധാനമാണിത്. ഡോക്ടറുടെ മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വേണമെന്ന് മാത്രം. അതുണ്ടെങ്കിൽ 15 ദിവസം വരെ കുടുംബാ ഗംങ്ങളോടൊപ്പം ഇവിടെ താമസിക്കാം. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക്‌ ചെറിയ വാടക കൊടുക്കേണ്ടി വരും. 1960-കളിൽ ദുനിയാലാൽ ജാലൻ എന്ന വ്യവസായിയാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. ഇവിടെ ഒരു നിയമം ഉണ്ട് അടുത്ത 15 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്ത്യം സംഭവിക്കുമെന്ന് ഡോക്ടർ സൂചന നൽകിയവർക്കു മാത്രമേ താമസത്തിന് അനുവാദമുള്ളു. വളരെ ലളിതമായ 12 മുറികൾ മാത്രമാണ് ഇവിടുള്ളത്.ഭവനത്തിൽ സ്ഥിരമായി പുരോഹിതൻ, ഭജന- കീർത്തന സംഘം,നഴ്സിംഗ് സ്റ്റാഫ് എന്നിവരുണ്ട്. 24 മണിക്കൂറും രാമനാമ ജപം മാത്രമാണ് എവിടെയും കേൾക്കാനാകുക . കാശിയിൽ മരിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുമെന്ന ഹിന്ദു വിശ്വാസത്തിൽ ആധാരപ്പെട്ടതാണിത്. ഗംഗ ജലം ചുണ്ടുകളിൽ ഇറ്റുക, മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇവിടെ ശാന്തമായി അന്ത്യം സ്വീകരിക്കാൻ വേണ്ട ആത്മീയാന്തരീക്ഷം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. വർഷം തോറും 700–900 പേരോളം ഇവിടെ അന്ത്യം ചെയ്യുന്നു എന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. 15 ദിവസങ്ങൾ മാത്രമേ പരമാവധി ഇവിടെ താമസിക്കാനാകൂ. 15 ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും അന്ത്യം സംഭവിക്കാത്തവർക്ക് ബിർള ഭവൻ പോലുള്ള മറ്റു സമാന സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് മാറേണ്ടി വരും. ഗംഗാ നദിക്ക് അടുത്തായുള്ള കാശിയിലെ ബിർള ഭവൻ മുക്തിഭവനോടു സമാനമാണെങ്കിലും കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളിൽ ശാന്തമായ അന്ത്യം നൽകാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സ്ഥലമാണ്. ഇവിടെയും മരണാസന്നരായവർക്ക് ആത്മീയമായി തയ്യാറെടുക്കാനും, കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ശാന്തമായി അവസാന ദിവസങ്ങൾ ചെലവഴിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ഇവിടേയും മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആവശ്യമാണ്. മുക്തിഭവനേക്കാൾ കുറച്ചുകൂടി സൗകര്യങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. വൃത്തിയുള്ള എസി/ നോൺ-എസി മുറികൾ ആണുള്ളത്. കിടക്ക, വീൽചെയർ സൗകര്യം, നഴ്‌സിംഗ് അസിസ്റ്റ് സംവിധാനങ്ങളും വേണ്ടി വന്നാൽ മെഡിക്കൽ സഹായങ്ങളും ഇവിടെ കിട്ടും. മുക്തി ഭവൻ പോലെ തന്നെ ഇവിടേയും 24 മണിക്കൂറും രാമനാമ ജപവും ഭജനമാലയുമൊക്കെ ഉണ്ട്. മരണ സമയത്ത് പുരോഹിതരുടെ അന്ത്യകർമ്മ സഹായം, ഗംഗാപൂജ,മന്ത്രോച്ചാരണ സൗകര്യം ഇവയൊക്കെ ലഭ്യമാകും. അതുപോലെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ലഭിക്കും. ഭക്ഷണം ലഭ്യമാണ്. അത് ചില സമയങ്ങളിൽ സൗജന്യവും ചിലപ്പോൾ ചെറിയ നിരക്കിലും ആകും കിട്ടുക. ഇവിടെ 15 ദിവസത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ താമസിക്കാൻ സാധാരണ അനുവദിക്കാറുണ്ട്. പേർസണൽ അറ്റെൻഷൻ ഇവിടെ കൂടുതലായി കിട്ടും. എസി മുറിയുണ്ട് എന്ന് കരുതി വലിയ റേറ്റ് ഒന്നും ഇവിടെ ഈടാക്കുന്നില്ല. സാധാരണ വളരെ കുറഞ്ഞ സംഭാവനയോ ചെറിയ നിരക്കോ ഒക്കെ ആകും കൊടുക്കേണ്ടി വരിക. ചില മുറികൾ സമ്പൂർണ സൗജന്യവും ആണ്. അന്യദേശങ്ങളിലെ ആളുകൾ വരെ അവസാന ശ്വാസം കാശിയിൽ എടുക്കാൻ ഇവിടെ എത്തുന്നു. ഏകദേശം ഓരോ വർഷവും 500–700 പേർ വരെ ശാന്തമായി മരിക്കാനായി ഇവിടെയും എത്തുന്നുണ്ട്. മുക്തി ഭവനിലെ കെയർടേക്കർമാർക്ക് ധാരാളം മറക്കാനാവാത്ത അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. ഒരിക്കൽ 95 ഓളം വയസ്സുള്ള ഒരു വൃദ്ധൻ മരണാസന്നനായി ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ഇവിടെയെത്തി. എന്നാൽ അവർ പ്രതീക്ഷിച്ച സമയത്തൊന്നും ആൾ മരിച്ചില്ല. 15 ആം ദിവസം അടുത്തു. ആ സമയത്ത് പൂജാരി അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു ജീവിതത്തിൽ എന്തെങ്കിലും കടങ്ങൾ ബാക്കി വച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന്. സ്വന്തം അനുജനോട് സംസാരിച്ചിട്ട് വർഷങ്ങൾ ആയി എന്നും അതുമാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചിട്ടുള്ള തെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇക്കാര്യം അനുജനെ അറിയിക്കുകയും അദ്ദേഹം അവിടെ എത്തുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹവും 85 കഴിഞ്ഞ ഒരു വയോധികനാണ്. അവർ രണ്ടുപേരും കുറേ നേരം സംസാരിച്ചു. സംസാരമദ്ധ്യേ തന്നെ അദ്ദേഹം മരിക്കുകയും ചെയ്തു. ജീവിതത്തിൽ നിന്നാണ് നമുക്ക് മോക്ഷം കിട്ടേണ്ടത്. അല്ലാതെ മരണത്തിലൂടെ അല്ല എന്ന് ഈ അനുഭവം തെളിയിക്കുന്നു. വാൽക്കഷണം: നമ്മൾ പലപ്പോഴും അന്ത്യത്തോട് അടുത്തവരെ ശാന്തമായി മരിക്കാൻ അനുവദിക്കാതെ ഐ സി യു വിലും വെന്റിലേറ്ററിലും ആക്കി അവരുടെ അന്ത്യ നിമിഷങ്ങൾ കൂട്ടി അവരെ കൂടുതൽ ദുരിതത്തിലും ബന്ധുക്കളെ സാമ്പത്തിക ദുരിതത്തിലും ആക്കുന്നു എന്ന് എനിക്ക് പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. എപ്പോഴായാലും നമ്മൾ മരിച്ചേ പറ്റൂ. അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ മൊത്തം ട്യൂബുകളിൽ ആക്കി കഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന തിനേക്കാൾ നല്ലത് സമാധാനത്തോടെ അവരെ മരിക്കാൻ വിടുന്നതല്ലേ . എന്നാൽ വളരെ ചെറിയ വിഭാഗം ഡോക്ടർമാർ മാത്രമേ ഇതിന് അനുവദിക്കൂ എന്നുള്ളതാണ് വാസ്തവം. കാരണം ആശുപത്രിയ്ക്ക് കിട്ടുന്ന കാശിന്റെ ഒരു പങ്ക് അവരുടേയും പോക്കറ്റിലേക്ക് എത്തുന്നുണ്ടാകുമല്ലോ.

ബ്രഹ്മരാത്രം പുരാണങ്ങളിലും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കാലചക്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രധാന സങ്കൽപ്പമാണ് ബ്രഹ്മരാത്രം (Night of Brahma). പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടികർത്താവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു രാത്രിയെയാണ് ഈ പദം കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. [1, 2] ഈ സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ പ്രധാന വശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. സമയദൈർഘ്യം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു പകൽ എന്നത് ഒരു 'കല്പം' (Kalpa) ആണ്. ഒരു കല്പം എന്നാൽ 432 കോടി മനുഷ്യ വർഷങ്ങൾ (1000 ചതുര്യുഗങ്ങൾ) ചേരുന്നതാണ്. ഇതിന് തുല്യമായ സമയദൈർഘ്യം തന്നെയാണ് (432 കോടി വർഷങ്ങൾ) ബ്രഹ്മരാത്രത്തിനും ഉള്ളത്. [1] 2. പ്രപഞ്ചാവസ്ഥ (മഹാപ്രളയം) ബ്രഹ്മാവിന്റെ പകൽസമയത്ത് പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിയും അതിന്റെ നിലനിൽപ്പും നടക്കുന്നു. എന്നാൽ ബ്രഹ്മരാത്രം ആരംഭിക്കുന്നതോടെ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാവിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു. ഇതിനെയാണ് 'നൈമിത്തിക പ്രളയം' അല്ലെങ്കിൽ 'മഹാപ്രളയം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഈ സമയത്ത് പ്രപഞ്ചത്തിൽ ജീവജാലങ്ങളോ മറ്റ് സൃഷ്ടികളോ ഉണ്ടാകില്ല. എല്ലാം നിശ്ചലവും അന്ധകാരപൂർണ്ണവുമായിരിക്കും. [1, 2, 3] 3. പുനഃസൃഷ്ടി ബ്രഹ്മരാത്രം അവസാനിക്കുകയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുത്ത പകൽ (പുതിയ കല്പം) ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ വീണ്ടും പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടി നടക്കുന്നു. [1, 2]

വേദ സ്തുതി (Veda Stuti). എന്നാൽ വേദങ്ങൾ ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കുന്ന മനോഹരമായ പ്രാർത്ഥനയാണ്. ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (ദശമസ്കന്ധം, അധ്യായം 87), ശ്രീമൻ നാരായണീയം (ദശകം 99) എന്നിവയിലാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന വിവരണം വരുന്നത്. പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് സുഷുപ്തിയിലായിരുന്ന ഭഗവാനെ ഉണർത്താനായി ശ്രുതികൾ (വേദങ്ങൾ) നടത്തിയ സ്തുതിയാണിത്. ഈ സ്തുതിയുടെ പ്രധാന സാരവും പ്രാധാന്യവും താഴെ നൽകുന്നു: പ്രധാന ആശയങ്ങൾ പരബ്രഹ്മ സ്വരൂപം: ഭഗവാൻ നിർഗുണനും നിരാകാരനുമാണെങ്കിലും പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിക്കായി സഗുണ രൂപം കൈക്കൊള്ളുന്നു. മായയെ ജയിക്കൽ: ഭഗവാന്റെ മായാശക്തിയെ മറികടക്കാൻ അവിടുത്തെ ഭക്തിക്കൊണ്ട് മാത്രമേ സാധിക്കൂ. ജ്ഞാനവും ഭക്തിയും: വേദങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം ഭഗവത് ചിന്തയിലൂടെ മോക്ഷം നേടുക എന്നതാണ്. ശ്ലോകം 1 ജയ ജയ ജയ ധാമൻ വിശ്വമംഗല്യമൂർത്തേ ത്വയി വിലസിതമന്തർമ്മായയാ വിശ്വജാതം ശ്രുതിശതമരുദസ്ത്വാം ബോധയന്തീവ പൂർവ്വം സകലകരണഹീനം ത്വത്പദാരൂഢമാഹൂഃ (1) അർത്ഥം: പ്രപഞ്ചമംഗള സ്വരൂപനായ ഭഗവാനേ, അവിടുന്ന് സർവ്വോത്കർഷേണ വിജയിച്ചാലും. സൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് അങ്ങയുടെ മായാശക്തിയാൽ ഈ പ്രപഞ്ചം അങ്ങയിൽ തന്നെ ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നു. പ്രളയകാലത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ യോഗനിദ്രയിലായിരുന്ന അങ്ങയെ നൂറുകണക്കിന് വേദങ്ങൾ സ്തുതിച്ച് ഉണർത്തുന്നു. ശ്ലോകം 2 ത്വഘടിതമപി യുക്തം ത്വത്പ്രഭാവേന വിശ്വം ഭവതി പുരുഷരൂപൈ രത്നവത് സന്നിധാനാത് പ്രകൃതിരതി ജവാത് തേ ജൃംഭതേ വിംശതാത്യാ കിമപി ഭയമസ്യാസ്ത്വം ഹി നിയന്താ തഥാപി (2) അർത്ഥം: ഭഗവാനേ, പ്രകൃതി ജഡമാണ്. എങ്കിലും കാന്തക്കല്ലിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട് ഇരുമ്പ് ചലിക്കുന്നത് പോലെ, അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട് പ്രകൃതി മഹത്തത്ത്വം മുതൽ 24 തത്ത്വങ്ങളായി അതിവേഗം വികസിക്കുന്നു. അങ്ങാണ് ഈ മായയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ശ്ലോകം 3 വിവിധതനുഷു ചേഷ്ടാ മീശ്വരാണാം വിധാതും പ്രവിശതി പരിപൂർണ്ണോ ജീവരൂപേണ യസ്ത്വം ത്വദുപഹിതവിഭൂമാ മത്പതേ ജീവലോകഃ സുകൃതിഷു പരിമേയസ്ത്വത്പദാരൂഢഭക്തഃ (3) അർത്ഥം: പരിപൂർണ്ണനായ അവിടുന്ന് പ്രപഞ്ചത്തിലെ വിവിധ ശരീരങ്ങളിൽ ജീവരൂപത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ജീവന്മാരായി മാറി സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭാഗ്യവാന്മാരായ ഭക്തന്മാർ അങ്ങയെ ഭജിച്ച് ജീവഭാവം വെടിഞ്ഞ് അങ്ങയുടെ പരമപദത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ശ്ലോകം 4 ഭ്രമയതി കില മായാ ത്വത്പദാലംബഹീനാൻ ശ്രുതിഷു ച പരിഗീതം ത്വത്പദധ്യാനലക്ഷ്യം ത്വയി രതിരതിരമ്യാ തത് പരത്യാഗഹീനൈഃ കിമിവ ന സുകൃതം തൈർലംഭിതം ഭാഗ്യഭദ്വൈഃ (4) അർത്ഥം: അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളെ ആശ്രയിക്കാത്തവരെ മായ എപ്പോഴും സംസാരസാഗരത്തിൽ ഭ്രമിപ്പിച്ചു (ഉഴറ്റിക്കൊണ്ട്) ഇരിക്കുന്നു. വേദങ്ങൾ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നത് അങ്ങയുടെ പാദധ്യാനത്തെയാണ്. അങ്ങയോട് പരമപ്രേമം പുലർത്തുന്ന ഭക്തന്മാർ എല്ലാ പുണ്യങ്ങളും ഭാഗ്യങ്ങളും നേടിയവരാണ്. ശ്ലോകം 5 ജനനമരണരോഗൈർഭൂരിദുഃഖൈർവിതുദ്തേ കലിമലബഹുലേസ്മിൻ ജന്തുലോകേ കിലൈവം ത്വദനുഭജനമേകം മുക്തിഹേതും വിഹായ ഭ്രമതി കൃപണലോകഃ കാമഭോഗേ മുധൈവ (5) അർത്ഥം: ജനനം, മരണം, രോഗം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ഈ കലിയുഗത്തിൽ, ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാനുള്ള ഏക വഴി അങ്ങയെ ഭജിക്കുക മാത്രമാണ്. എന്നാൽ അജ്ഞരായ മനുഷ്യർ അത് ചെയ്യാതെ, വ്യർത്ഥമായ കാമഭോഗങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ പോയി കഷ്ടപ്പെടുന്നു. ശ്ലോകം 6 ത്വദനുഭജനഭക്ത്യാ ചിത്തശദ്ധിം ഗതാനാം ഭവതി ഭഗവത് ജ്ഞാനം ജ്ഞാനവിജ്ഞാനരൂപം ത്വയി വിലയമുപേതാ വീതമോഹാ വിമുക്താഃ ത്വമപി ഭവസി തേഷാം ജീവതാമേവ ഭർത്താ (6) അർത്ഥം: അങ്ങയെ ഭജിച്ച് ചിത്തശുദ്ധി വരുത്തിയവർക്ക് ആത്മജ്ഞാനവും ഭഗവത്സ്വരൂപ ജ്ഞാനവും ഉണ്ടാകുന്നു. അവർ മോഹങ്ങൾ നശിച്ച്, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ജീവന്മുക്തരായി അങ്ങയിൽ ലയിച്ചുചേരുന്നു. അവിടുന്ന് അവരെ എല്ലാവിധത്തിലും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ശ്ലോകം 7 ത്വദനുരതമനസ്സാം ജ്ഞാനവിജ്ഞാനഭാജാം ന കില ഭവതി ബന്ധഃ കർമ്മഭിഃ പുണ്യപാപൈഃ ത്വയി വിലയമുപേതാ സ്തേ സുകൃത്യാൻ പ്രപഞ്ചേ ജനനമരണഹീനാ യാന്തി യോഗീന്ദ്രഗമ്യം (7) അർത്ഥം: അങ്ങയിൽ മനസ്സ് അർപ്പിച്ച ജ്ഞാനികളെ പുണ്യപാപ കർമ്മങ്ങൾ ബാധിക്കുന്നില്ല. അവ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ലയിച്ചുപോകുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള മഹാത്മാക്കൾ ജനനമരണങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരായി, യോഗീശ്വരന്മാർ കാംക്ഷിക്കുന്ന പരമപദത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. ശ്ലോകം 8 ഭവതി ഭജനഭക്ത്യാ തത്വവിജ്ഞാനലാഭഃ തവ ച ചരണഭക്തിഃ സത്പ്രസംഗേന ലഭ്യാ സതമപി ച സമാഗോ ഭൂരിപുണ്യൈർഭവദ്ഭിഃ ത്വയി വിലസിതു കാമാസ്ത്വാമുപാസേ സദൈവ (8) അർത്ഥം: ഭക്തിയോടെയുള്ള ഭജനം കൊണ്ട് മാത്രമേ തത്ത്വജ്ഞാനം ലഭിക്കൂ. അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളിലുള്ള ഭക്തി ലഭിക്കണമെങ്കിൽ സജ്ജനസമ്പർക്കം (സത്സംഗം) വേണം. സജ്ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മ ലഭിക്കുന്നത് വലിയ പുണ്യം കൊണ്ടാണ്. അതിനാൽ ഭഗവാനേ, അങ്ങയെ അറിയാൻ ഞാൻ എപ്പോഴും അങ്ങയെ ഉപാസിക്കുന്നു. ശ്ലോകം 9 ത്വമസി ഭുവനബന്ധോ സർവ്വഭൂതാത്മരൂപീ ത്വയി വിലസതി സർവ്വം ത്വം ച സർവ്വത്ര പൂർണ്ണഃ ഇതി മതികലിതാനാം ഭക്തിരുദ്രേക രൂപഃ ത്വയി ഭവതി വിമുക്തിഃ സാ ച സാക്ഷാത്കാരരൂപാ (9) അർത്ഥം: ഹേ പ്രപഞ്ചബന്ധുവായ ഭഗവാനേ, അങ്ങ് എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവാണ്. എല്ലാം അങ്ങയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അങ്ങ് എല്ലാടവും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. ഈ ബോധത്തോടെ അങ്ങയെ ഭജിക്കുന്നവർക്ക് സാക്ഷാത്കാരരൂപത്തിലുള്ള പരമമുക്തി ലഭിക്കുന്നു. ശ്ലോകം 10 വിവിധമതപഥാനാം വാദകോലാഹലേഷു ശ്രുതിഭिरരുദിതമേവം ത്വത്പദം നിർഗ്ഗുണാത്മം ഗുരുപവനപുരേശ ത്വത്പ്രസാദാത് കഥഞ്ചിത് സകലശമനരൂപം തത്പദം പ്രാപ്നുയാം മേ (10) അർത്ഥം: പലതരം മതങ്ങളും തത്ത്വങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വാദകോലാഹലങ്ങൾക്കിടയിൽ, വേദങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നത് നിർഗ്ഗുണനും നിരാകാരനുമായ അങ്ങയുടെ പരമപദത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഹേ ഗുരുവായൂരപ്പാ, അങ്ങയുടെ കാരുണ്യം കൊണ്ട് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്ന ആ പരമപദം എനിക്ക് ലഭിക്കുമാറാകേണമേ.

*14 ലോകങ്ങളുടെ* സങ്കൽപ്പം കാണിക്കുന്ന ഹിന്ദു സനാതന ധർമത്തിലെ ഒരു കോസ്മിക് ഭൂപടമാണ്. “ലോകം” എന്നാൽ “ലോകം” അല്ലെങ്കിൽ “ലോകം” എന്നാണ് അർത്ഥം. ഇവ മനുഷ്യന്റെ കർമ്മവും ആത്മീയ വളർച്ചയും അനുസരിച്ച് ആത്മാവിന് ജനിക്കാൻ കഴിയുന്ന 14 വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളാണ്. ചിത്രം മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് ഇങ്ങനെ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു: *മുകളിലെ 7 ലോകങ്ങൾ – സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങൾ, ഉയർന്ന ബോധമുള്ളവ:* 1. *സത്യലോകം*: ഏറ്റവും ഉയർന്ന ലോകം. ബ്രഹ്മാവ് താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നതായി കാണാം. ഇവിടെ മുക്തി നേടിയ ആത്മാക്കൾ വസിക്കുന്നു. 2. *തപോലോകം*: കടുത്ത തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന ഋഷിമാരുടെ ലോകം. 3. *ജനലോകം*: ഉയർന്ന ജ്ഞാനമുള്ള ദേവതകളുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും ലോകം. 4. *മഹർലോകം*: വലിയ ഋഷിമാരും മഹാത്മാക്കളും വസിക്കുന്ന സ്ഥലം. 5. *സ്വർഗലോകം*: ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും വസിക്കുന്ന സ്വർഗ്ഗം. നല്ല കർമ്മത്തിന്റെ ഫലമായി ഇവിടെ എത്തുന്നു. 6. *ഭുവർലോകം*: ദേവന്മാരും ആത്മാക്കളും സഞ്ചരിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷ ലോകം. 7. *ഭൂലോകം*: നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഭൂമി. മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, സസ്യങ്ങൾ എല്ലാം ഇവിടെയാണ്. *താഴെയുള്ള 7 ലോകങ്ങൾ – പാതാളങ്ങൾ, കൂടുതൽ തമോഗുണമുള്ളവ:* 8. *അതലം* 9. *വിതലം* 10. *സുതലം* 11. *തലാതലം* 12. *മഹാതലം* 13. *രസാതലം* 14. *പാതാളം*: ഏറ്റവും താഴെയുള്ള ലോകം. നാഗരാജാവായ ആദിശേഷന്റെ മേൽ വിഷ്ണു ഭഗവാൻ കിടക്കുന്നതായി ചിത്രത്തിന്റെ അടിയിൽ കാണാം. മൊത്തത്തിൽ, ഈ 14 ലോകങ്ങൾ ആത്മാവിന്റെ യാത്രയെയും കർമ്മഫലത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. മുകളിലേക്ക് പോകുന്തോറും കൂടുതൽ ശുദ്ധിയും ജ്ഞാനവും, താഴേക്ക് പോകുന്തോറും കൂടുതൽ ഇരുട്ടും അജ്ഞാനവുമാണ്.

*ജീവനിൽ എന്താണ് കുറവ് ? ✨🍁✨🍁✨ ശരിയാണ്. പശുവിന് അയവിറക്കാം. കിടാവിന് പിറന്നപാടെ നിൽക്കാം. മത്സ്യത്തിന് നീന്താം. കുരുവിക്ക് കൂടുണ്ടാക്കാം. ഒന്നും പഠിക്കാതെ തന്നെ അവയ്ക്ക് ജീവിക്കാനുള്ളതെല്ലാം പ്രകൃതി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. അവയ്ക്ക് _സഹജവാസന_ ഉണ്ട്. Instinct. പക്ഷേ മനുഷ്യന് ജനിക്കുമ്പോൾ ഒന്നും അറിയില്ല. നടക്കാൻ മാസങ്ങളെടുക്കും. സംസാരിക്കാൻ വർഷങ്ങളെടുക്കും. ജീവിക്കാൻ പഠിക്കാൻ ഒരു ആയുസ്സ് മുഴുവൻ വേണം. *അപ്പോൾ നമ്മൾ കുറഞ്ഞവരാണോ?* അല്ല. ഇവിടെയാണ് ആ രണ്ട് പ്രത്യേക ശക്തിയുടെ കഥ. *1. വിവേകം - തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശക്തി* മൃഗത്തിന് വിശപ്പടക്കാൻ മാത്രമേ അറിയൂ. നല്ലതോ ചീത്തയോ എന്ന് നോക്കില്ല. കിട്ടിയത് തിന്നും. മനുഷ്യന് മാത്രമേ "ഇത് ശരിയോ തെറ്റോ", "ഇത് വേണോ വേണ്ടയോ" എന്ന് ചിന്തിക്കാനാവൂ. പുല്ലും വിഷച്ചെടിയും തിരിച്ചറിയുന്ന മൃഗത്തിന്, സ്വന്തം ചിന്ത വിഷമാണോ അമൃതാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പറ്റില്ല. നമുക്ക് പറ്റും. അതാണ് വിവേകം. *2. വിവേചനം - തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ശക്തി* കുരുവി കൂട് കെട്ടും, പക്ഷേ കൊട്ടാരം പണിയില്ല. പശു പുല്ല് തിന്നും, പക്ഷേ കൃഷി ചെയ്യില്ല. കാരണം അവയുടെ ജീവിതം പ്രോഗ്രാം ചെയ്തതാണ്. മനുഷ്യൻ മാത്രമാണ് പ്രോഗ്രാം തിരുത്തിയെഴുതുന്നവൻ. കാട്ടിൽ ജീവിക്കണോ, നാട്ടിൽ ജീവിക്കണോ, സന്യാസിയാകണോ, ശാസ്ത്രജ്ഞനാകണോ എന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് നമ്മളാണ്. അതാണ് വിവേചനം. *അപ്പോൾ ജീവനിൽ എന്താണ് കുറവ്?* ഒന്നും കുറവല്ല. മൃഗങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാനുള്ളത് റെഡിമെയ്ഡ് ആയി കിട്ടി. നമുക്ക് ജീവിതം Raw Material ആയി കിട്ടി. അതുകൊണ്ട് എന്തുണ്ടാക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് നമ്മളാണ്. പശുവിന് അയവിറക്കാൻ പറ്റും, നമുക്ക് അനുഭവങ്ങളെ അയവിറക്കി പാഠം പഠിക്കാൻ പറ്റും. മത്സ്യത്തിന് നീന്താൻ പറ്റും, നമുക്ക് ചിന്തകളുടെ സമുദ്രത്തിൽ നീന്തി മുത്ത് വാരാൻ പറ്റും. കുരുവിക്ക് കൂട് കെട്ടാം, നമുക്ക് സ്വപ്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഒരു ലോകം തന്നെ കെട്ടിപ്പടുക്കാം. ദൈവം നമുക്ക് കുറച്ചു തന്നില്ല. പകരം _സ്വാതന്ത്ര്യം_ തന്നു. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ എൻജിനീയറും ശിൽപ്പിയും ആകാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം. അതുകൊണ്ട് ചോദ്യം "എന്താണ് കുറവ്" എന്നല്ല. "കിട്ടിയത് കൊണ്ട് എന്ത് ഉണ്ടാക്കി" എന്നാണ്. .