മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പ്രശസ്തനായ ഭക്തകവി സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വരന്റെ (Sant Dnyaneshwar) പിതാവായിരുന്നു വിഠൽ പന്ത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവാഹജീവിതം വളരെ സങ്കീർണ്ണവും ആത്മീയ പോരാട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു. വിഠൽ പന്തിന്റെ വിവാഹജീവിതത്തിലെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: വിവാഹം: അലണ്ടിയിലെ സിദ്ധോപന്ത് എന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ മകളായ രുക്മിണി ബായിയെ (Rakhumabai) ആണ് വിഠൽ പന്ത് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ലൗകിക ജീവിതത്തിൽ ഒട്ടും താൽപ്പര്യമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, ഒരു ദിവ്യദർശനത്തെത്തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം ഈ വിവാഹത്തിന് സമ്മതിച്ചത്. സന്യാസം സ്വീകരിക്കൽ: വിവാഹിതനായെങ്കിലും വിഠൽ പന്ത് ആത്മീയതയിൽ മുഴുകി. കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞ്, അദ്ദേഹം കാശിയിലേക്ക് പോയി. അവിടെവെച്ച് രാമാനന്ദ സ്വാമിയിൽ നിന്ന് സന്യാസം സ്വീകരിച്ചു. തിരിച്ചുവരവ്: പിന്നീട് രാമാനന്ദ സ്വാമി അലണ്ടി സന്ദർശിക്കാനിടയാവുകയും വിഠൽ പന്ത് വിവാഹിതനാണെന്ന സത്യം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വാമിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം സന്യാസം ഉപേക്ഷിച്ച് വിഠൽ പന്ത് വീണ്ടും ലൗകിക ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ വന്നു. സാമൂഹിക ബഹിഷ്കരണം: സന്യാസം സ്വീകരിച്ച ഒരാൾ വീണ്ടും ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയത് അക്കാലത്തെ ബ്രാഹ്മണ സമൂഹത്തിന് അംഗീകരിക്കാനായില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് വിഠൽ പന്തിനെയും കുടുംബത്തെയും പുറത്താക്കി മക്കൾ: ഈ ദമ്പതികൾക്ക് നിവൃത്തിനാഥ്, ജ്ഞാനേശ്വര്, സോപാൻ ദേവ് എന്നീ മൂന്ന് പുത്രന്മാരും മുക്താബായി എന്ന മകളും ജനിച്ചു. അന്ത്യം: കുട്ടികൾക്ക് സമൂഹത്തിൽ അംഗീകാരം ലഭിക്കാനായി വിഠൽ പന്തും രുക്മിണിയും തങ്ങളുടെ തെറ്റിന് പ്രായശ്ചിത്തമായി ഇന്ദ്രായണി നദിയിൽ ചാടി ആത്മഹത്യ ചെയ്തുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

നാസദീയ സൂക്തം — നാസദീയ സൂക്തം Rigvedaയിലെ ഏറ്റവും ഗഹനമായ സൃഷ്ടി-തത്വചിന്തയാണ്. ലോകം എങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചു എന്ന ചോദ്യത്തെ വളരെ തത്ത്വചിന്താപരമായി സമീപിക്കുന്ന 7 മന്ത്രങ്ങളാണ് ഇതിൽ ഉള്ളത്. 🔹 1മത് മന്ത്രം സംസ്കൃതം: नासदासीन्नो सदासीत्तदानीं नासीद्रजो नो व्योमा परो यत्। किमावरीवः कुह कस्य शर्मन् अम्भः किमासीद्गहनं गभीरम्॥ അർത്ഥം (മലയാളം): ആദിയിൽ “അസത്” (ഇല്ലായ്മ) ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, “സത്” (ഉണ്ടായ്മ) ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ആകാശമോ ഭൂമിയോ ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു. എന്താണ് അന്ന് മറച്ചിരുന്നത്? എവിടെയായിരുന്നു? ആരുടെ സംരക്ഷണത്തിലായിരുന്നു? ആഴമുള്ള ജലം പോലെയുള്ള ഒന്നുണ്ടായിരുന്നോ? 🔹 2മത് മന്ത്രം न मृत्युुरासीदमृतं न तर्हि न रात्र्या अह्न आसीत्प्रकेतः। आनीदवातं स्वधया तदेकं तस्माद्धान्यन्न परः किंचनास॥ അർത്ഥം: മരണം ഇല്ല, അമരത്വവും ഇല്ല. രാത്രിയോ പകലോ ഇല്ല. ശ്വാസമില്ലാത്ത, സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന “ഒന്ന്” മാത്രമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനു പുറമേ മറ്റൊന്നും ഇല്ല. 🔹 3മത് മന്ത്രം तम आसीत्तमसा गूळमग्रे अप्रकेतं सलिलं सर्वमिदम्। तुच्छ्येनाभ्वपिहितं यदासीत्तपसस्तन्महिनाजायतैकम्॥ അർത്ഥം: ആദിയിൽ ഇരുട്ട് മാത്രം, ഇരുട്ടിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എല്ലാം ഒരു അനിശ്ചിതമായ ജലരൂപത്തിൽ. ശൂന്യത പോലെ തോന്നുന്ന അവസ്ഥയിൽ നിന്ന്, “തപസ്” (ശക്തി/താപം) വഴി “ഒന്ന്” ഉദിച്ചു. 🔹 4മത് മന്ത്രം कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः प्रथमं यदासीत्। सतो बन्धुमसति निरविन्दन् हृदि प्रतीष्या कवयो मनीषा॥ അർത്ഥം: ആദിയിൽ “കാമം” (ആഗ്രഹം) ഉദിച്ചു — അത് മനസ്സിന്റെ ആദ്യ വിത്തായി. മുനികൾ (ജ്ഞാനികൾ) ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിച്ച് “സത്” (ഉണ്ടായ്മ) “അസത്” (ഇല്ലായ്മ) എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ചു. 🔹 5മത് മന്ത്രം तिरश्चीनो विततो रश्मिरेषामधः स्विदासीदुपरि स्विदासीद्। रेतोधा आसन्महिमान आसन् स्वधा अवस्तात्प्रयतिः परस्तात्॥ അർത്ഥം: ഈ സൃഷ്ടിയുടെ വികാസം എങ്ങനെ വ്യാപിച്ചു? താഴെ എന്ത്? മുകളിൽ എന്ത്? വിത്ത് ധാരകർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ശക്തികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അടിയിൽ സ്വഭാവശക്തി, മുകളിൽ പ്രേരണ. 🔹 6മത് മന്ത്രം को अद्धा वेद क इह प्रवोचत् कुत आजाता कुत इयं विसृष्टिः। अर्वाग्देवा अस्य विसर्जनेनाथा को वेद यत आबभूव॥ അർത്ഥം: ആരും ഇതെങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്ന് ശരിയായി അറിയുമോ? എവിടെ നിന്നാണ് ഈ സൃഷ്ടി വന്നത്? ദേവന്മാർ പോലും പിന്നീട് വന്നവരാണ്. അതിനാൽ, ആരാണ് സത്യത്തിൽ അറിയുന്നത്? 🔹 7മത് മന്ത്രം इयं विसृष्टिर्यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न। यो अस्याध्यक्षः परमे व्योमन् सो अङ्ग वेद यदि वा न वेद॥ അർത്ഥം: ഈ സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? അത് ആരെങ്കിലും സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അല്ലയോ? പരമാകാശത്തിൽ ഉള്ള നിയന്ത്രകൻ അറിയാമായിരിക്കും — അല്ലെങ്കിൽ അവനും അറിയാതിരിക്കാം! 🧠 പ്രധാന തത്ത്വങ്ങൾ (സാരം) സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം ഒരു മഹാ രഹസ്യം ആണ് “ഒന്ന്” (പരമതത്വം) മാത്രമാണ് ആദിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് “കാമം” (ആഗ്രഹം) സൃഷ്ടിയുടെ ആദ്യ സ്പന്ദനം ദേവന്മാർ പോലും സൃഷ്ടിക്ക് ശേഷം വന്നവരാണ് അവസാനത്തിൽ പോലും സംശയം: “സത്യത്തിൽ ആരും അറിയുമോ?” ✨ പ്രത്യേകത നാസദീയ സൂക്തം വളരെ വൈജ്ഞാനികവും തത്ത്വചിന്താപരവുമാണ് —

യോഗവാസിഷ്ഠം എന്ന മഹാരാമായണം – ഒരാമുഖം. ഡോ. സുകുമാര്‍ കാനഡ സുപ്രസിദ്ധമായ രാമായണം, ബാലകാണ്ഡത്തില്‍, ശ്രീരാമചന്ദ്രന് വസിഷ്ഠ മുനിയില്‍ നിന്നും സുപ്രധാനമായ ശിക്ഷണം ലഭിച്ചുവെന്നും അതിനുശേഷ മാണ് രാമലക്ഷ്മണന്മാര്‍ യാഗരക്ഷയ്ക്കായി വിശ്വാമിത്രനെ അനുഗമിച്ചതെ ന്നും വാല്മീകിരാമായണത്തിലൂടെ നാം മനസ്സിലാക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ രാമനെ മര്യാദാപുരുഷോത്തമനാക്കിമാറ്റിയ ആ വസിഷ്ഠോപദേശങ്ങള്‍ എന്തായിരുന്നു? അതാണ്‌ യോഗവാസിഷ്ഠം അഥവാ മഹാരാമായണം എന്ന മഹത്തും ബൃഹത്തുമായ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം. എന്തുകൊണ്ടാണിത് ‘മഹാ’രാമായണമാവുന്നത്? വാസ്തവത്തില്‍ രാമാ യണത്തെക്കാള്‍ ബൃഹത്തായ ഒരു കൃതിയാണ് യോഗവാസിഷ്ഠം. ആഴത്തി ലും പരപ്പിലും വാല്മീകി രാമായണത്തിനേക്കാള്‍ വലുതത്രേ ഇത്. രാമായ ണം രാമന്റെ അയനമാണ്- അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ജീവിതത്തിന്റെ അനിതരദൃശ്യങ്ങളായ സാഹസികതകളും സംഭവങ്ങളുമാണതിലെങ്കില്‍ യോഗവാസിഷ്ഠ ത്തില്‍ ഉള്ളത് രാമന്റെ ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെ നേര്‍ക്കാഴ്ചയാണ്‌. സാക്ഷാല്‍ വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമെന്ന് കീര്‍ത്തികേട്ട രാമന്‍ ജനിച്ച പ്പോള്‍ എല്ലാവരെയുംപോലെ, സാധാരണക്കാരുടെമട്ടില്‍ സംസാരവ്യഥകളും ആകുലതകളും ഉള്ള ഒരു ബാലനായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ ബാലന്റെ പടി പടിയായുള്ള ആത്മീയോന്നതിക്ക് നിദാനമായത് വസിഷ്ഠമുനിയുടെ ഉപദേശ സംഹിതകളായിരുന്നു. അവയാണ് ജീവിതത്തിലെ ഓരോരോ ഘട്ടങ്ങളിലും രാമനെ നയിച്ചിരുന്നത്. മുപ്പത്തീരായിരം ശ്ലോകങ്ങളില്‍ വിശദമായി പ്രതിപാ ദിച്ചിരിക്കുന്നതും രാമായണത്തിന്റെ പിന്നിലെ ‘കഥയെന്തെന്ന്’ വ്യക്തമാക്കു ന്നതുമായ ഒരപൂര്‍വ്വകൃതിയാണിത്. യോഗവാസിഷ്ഠം ഉള്ളില്‍ പ്രതിഷ്ഠിത മല്ലായിരുന്നുവെങ്കില്‍ ഒരുപക്ഷേ രാമന്‍ സദ്സ്വഭാവിയായ, ഒരു പക്ഷേ വില്ലാളിയുമായ വെറുമൊരു ഒരു രാജകുമാരന്‍ മാത്രമാകുമായിരുന്നു. വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശങ്ങളില്‍ നിന്നും സ്വാംശീകരിച്ച ജ്ഞാനവിജ്ഞാനവിവേകാദികള്‍ രാമനെ ജീവിതായോധാനത്തിനെങ്ങിനെ പര്യാപ്തനാക്കിയെന്നു നമുക്ക് രാമായണവും മഹാരാമായണവും ചേര്‍ത്തുവയ്ക്കുമ്പോള്‍ മനസ്സി ലാക്കാം. വാല്‍മീകിരാമായണം പതിനെണ്ണായിരം ശ്ലോകങ്ങളേയുള്ളൂ. എന്നാല്‍ അതിനുള്ളിലാണ് അതിന്റെ ഇരട്ടിയോളം വലുപ്പമുള്ള മറ്റൊരു ഗ്രന്ഥം ഉള്‍ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്! രാമായണത്തിനുള്ളില്‍ (മഹാഭാരതത്തില്‍ ഭഗവ ദ്ഗീതയെന്നപോലെ) ഈ കൃതി സന്നിവേശിപ്പിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ രാമായണ കഥയ്ക്ക് ഇന്നുള്ള പ്രാമുഖ്യം ഒരുപക്ഷേ ഇല്ലാതെപോകുമായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, തത്വചിന്താപരമായ ഗഹനചര്‍ച്ചകളില്‍ ചെറിയൊരു വിഭാഗത്തിനു മാത്രമേ താല്‍പ്പര്യമുണ്ടാവാന്‍ സാധ്യതയുള്ളുവെന്ന് വാല്‍മീകിക്കറിയാ മായിരുന്നു! അതുകൊണ്ടാവണം ‘കഥ’ വേറൊന്നാക്കി, ‘കാര്യത്തെ’ തരം തിരിച്ചു വച്ചത്. എല്ലാ അനുവാചകര്‍ക്കും ആസ്വദിക്കാന്‍ വേണ്ടിയുള്ള ‘പുരാണ’ കൃതിയല്ല ഇത്. ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിന്‌ ഏറ്റവും സഹായകരമായ സത്യത്തിന്റെ നേരനുഭവമത്രേ ഈ കൃതി. "ഞാന്‍ ബദ്ധനാണ്‌ എന്ന നിസ്തന്ദ്രമായ തോന്നലും, എനിയ്ക്കു മുക്തി വേണം എന്ന തീവ്രമായ ആഗ്രഹവുമുള്ളവര്‍ക്കു പഠിക്കാനുള്ളതാണ്‌ ശ്രീരാമ-വസിഷ്ഠ സംഭാഷണ രൂപത്തിലുള്ള ഈ ഗ്രന്ഥം. തികഞ്ഞ അജ്ഞാനിക്കും പൂര്‍ണ്ണവിജ്ഞാനിക്കും ഇതുകൊണ്ട്‌ പ്രയോജനമില്ല. എന്ന് വാല്‍മീകിതന്നെ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ പ്രസ്താ വിക്കുന്നുണ്ട്. പടിപടിയായി വികസ്വരമാവുന്ന തത്വശാസ്ത്രങ്ങളടങ്ങിയ ആറു ഭാഗ ങ്ങളിലായാണ് മഹാരാമായണം വിഭജിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഈ ആറുഭാഗങ്ങള്‍ രാമന്റെ ആത്മീയവളര്‍ച്ചയുടെ ആറുപടികള്‍ തന്നെയാണ്. ആദ്യത്തെ പ്രകരണമായ വൈരാഗ്യപ്രകരണത്തില്‍ രാമന്‍ ഭൌതീക ജീവിതത്തിനോടുള്ള വൈരാഗ്യം, ഒരുപക്ഷേ വെറുപ്പുതന്നെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. തീവ്രമായ രീതിയിലാണ് ലോകത്തിന്റെ ഗതിയെപ്പറ്റിയും ജനങ്ങള്‍ ബാല്യ-യൌവ്വന-വാര്‍ദ്ധക്യങ്ങളില്‍ നയിക്കുന്ന അര്‍ത്ഥശൂന്യമായ ജീവിതത്തെ പ്പറ്റിയും രാമന്‍ പറയുന്നത്. ഈദൃശമായ അനാസക്തി രാമനില്‍ ഉണ്ടാവുന്ന തിനു മുന്‍പും രാമന്‍ സുഖകാംക്ഷിയായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. അനാസ ക്തിപരിശീലനം രാമനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അത്ര ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള തായിരു ന്നില്ല. ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യപടിയില്‍ അത്യാവശ്യമായി സാധകനു ണ്ടാകേണ്ട ഒരു ഗുണമാണല്ലോ അനാസക്തി. രണ്ടാമത്തേത് മുമുക്ഷുപ്രകരണമാണ്‌. അതില്‍ രാമന് ആത്മജ്ഞാന സാക്ഷാത്കാരത്തിനായുള്ള ഉള്‍ക്കടമായ ആഗ്രഹം ഉണ്ടാവുന്നതായി നാം കാണുന്നു. അതായത് ലൌകീകമായ ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്ക് പകരം രാമന്റെ (സാധകന്റെ) ആഗ്രഹങ്ങള്‍ ആത്മീയമായി ഉയരുന്നതുതന്നെയാണ് മുമുക്ഷു ത്വം. തീവ്രവൈരാഗ്യത്തിലൂടെ സംസാരജീവിതത്തിന്റെ നിരര്‍ത്ഥകത മനസ്സി ലാക്കിയ സാധകന്‍ ലോകത്തെ ഒരു സാക്ഷീഭാവത്തില്‍ ലോകത്തില്‍ നിന്നും വേറിട്ട്‌ കാണുകയാണ്. മൂന്നാമത്തെ പ്രകരണമായ ഉത്പത്തിപ്രകരണത്തില്‍ തന്റെ ഗുരുവില്‍ നിന്നും രാമന്‍ ലോകത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്നു. ബാഹ്യ മായവസ്തുക്കള്‍ എങ്ങിനെയാണ് നമ്മുടെ മനസ്സിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നതെന്നും എന്തുകൊണ്ടാണ് വിഷയവസ്തുക്കളുടെ മാസ്മരികവലയത്തില്‍ നാം ആണ്ടുമുങ്ങിപ്പോകുന്നതെന്നും ആഴത്തില്‍ മനസ്സിലാക്കാന്‍ ഈ പ്രകരണം നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. ലോകത്തെപ്പറ്റി മനസ്സിലാക്കിയശേഷം രാമന്‍ ആത്മാവില്‍ അഭിരമിക്കു ന്നതിന്റെ ചിത്രമാണ് സ്ഥിതിപ്രകരണമെന്ന നാലാം ഭാഗത്തുള്ളത്. പ്രബുദ്ധ തയില്‍ വിരാജിച്ച് ബ്രഹ്മവിലീനനായ രാമന്റെ ചിത്രമാണിവിടെ നമുക്ക് കാണാനാവുന്നത്. ശ്രീരാമന്‍ അനന്താവബോധത്തെ സാക്ഷാത്ക്കരിച്ചു സ്ഥിത പ്രജ്ഞനായ സാധകനാണിപ്പോള്‍. അഞ്ചാമത്തെ പ്രകരണമായ ഉപശമപ്രകരണത്തില്‍ ആത്മസാക്ഷാ ത്കാരം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ആത്മശാന്തിയെ വിവരിക്കുന്നു. ആറാമത്തെ പ്രകരണമായ നിര്‍വാണപ്രകരണത്തില്‍ എല്ലാറ്റിന്റെയും അവസാന പടിയായ മോക്ഷമാണ് വിഷയം. വാക്കുകള്‍ക്ക് വിവരിക്കാനാ വാത്ത അവസ്ഥയെ വിവരിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചുപിന്‍വാങ്ങുന്ന ഗുരുവും ശിഷ്യനും ഇവിടെയുണ്ട്. എന്നാല്‍ ആ ദ്വന്ദതയ്ക്ക് പോലും അപ്പോളവിടെ നില നില്‍പ്പില്ല എന്നതത്രേ സത്യം. ആത്മാവ് സുദീര്‍ഘസ്വപ്നത്തില്‍ ആത്മാവ് സുദീര്‍ഘമായ ഒരു സ്വപ്നത്തിലാണെന്നും അതില്‍ നിന്നുള്ള ഉണരലാണ് ആത്മസക്ഷാത്ക്കാരമെന്നും യോഗവാസിഷ്ഠം ഉദ്ഘോഷിക്കുന്നു. സ്വപ്നത്തിലെ കാഴ്ചകള്‍ എല്ലാം അസത്താണല്ലോ. അതിലെ ഒന്നും സത്യമാവാന്‍ സാദ്ധ്യത പോലുമില്ല. ഈ യോഗശാസ്ത്രത്തിലെ ചര്‍ച്ചകള്‍ പ്രധാനമായും ശ്രീരാമനും വസിഷ്ഠനും തമ്മിലുള്ളതാണെങ്കിലും ഇതിലെ കഥകള്‍ ചുരുളഴിയുന്നത് ഒന്നിനുള്ളിലൊന്നെന്ന മട്ടിലുള്ള അനേകം കഥകളിലൂടെയാണ്. നമ്മുടെ ജീവിതവും ഇപ്രകാരം കഥകള്‍ക്കുള്ളിലെ കഥകളാണല്ലോ. ഒരുവസ്തുവിനായി മനസ്സില്‍ ഒരാഗ്രഹം ജനിക്കുന്നു. പിന്നീട് അതിനു ള്ള പരിശ്രമങ്ങളായി. അത് കിട്ടിയാല്‍ കുറച്ചുനേരത്തെയ്ക്ക് നമുക്കാഹ്ലാദ മായി. എന്നാലീ ആഹ്ലാദം നിലനില്‍ക്കുന്നതല്ല. അപ്പോള്‍ ആദ്യത്തേതില്‍ നിന്നും മുന്തിയ ഒരു വസ്തുവിനായി നാം ആഗ്രഹിക്കാന്‍ തുടങ്ങുകയായി. വീണ്ടും അത് നേടാനുള്ള പരിശ്രമമായി. അതുകിട്ടിയാല്‍ കുറച്ചു നേരം ആഹ്ലാദം; കിട്ടിയില്ലെങ്കില്‍ ദുഃഖം, ക്രോധം, മാനസീകക്ഷോഭങ്ങള്‍ എന്നിവ യൊക്കെയുണ്ടാവുന്നു. പെട്ടെന്ന് ഉള്ളിലൊരു കുറ്റബോധം ഉണ്ടാവുന്നു. ‘കഷ്ടം എന്തിനാണ് ഞാനതാഗ്രഹിച്ചത്!’ എന്നാല്‍ ആ വസ്തുവിനോടുള്ള ആഗ്രഹം ഈ കുറ്റബോധത്തോടൊപ്പം നിലനില്‍ക്കുന്നു. ഇത് മനസ്സിനെ കുഴപ്പിക്കുന്നു. ആശയങ്ങള്‍ക്ക് തെളിമയില്ലാതെ ആകെചിന്താക്കുഴപ്പവുമായി, ആദ്യത്തെ ആദ്ധ്യായം വൈരാഗ്യപ്രകരണമാണെന്ന് പറഞ്ഞുവല്ലോ. ലൌകീക വസ്തുക്കളോടുള്ള താല്‍പ്പര്യവും അതിനോടുള്ള ഐകമത്യഭാവ വും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുവരെ നമ്മുടെ ചിന്തകള്‍ക്ക് തെളിച്ചമില്ല. ചിന്തകളിലെ ഈ മേഘപടലം മാറാതെ ജീവിതത്തില്‍ എന്താണ് നാം തേടേണ്ടതെന്നു വിശകലനം ചെയ്യാനോ ഒരു തീരുമാനത്തില്‍ എത്താനോ നമുക്ക് കഴിയുക യില്ല. ലൌകീകവസ്തുവിനോടുള്ള ആസക്തിയുള്ളിടത്തോളം കാലം എന്താണ് നമുക്ക് നേടാനുള്ളതെന്നു നാം അറിയുന്നില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല ആ ആഗ്ര ഹത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളില്‍ ഹിതകരമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാകുവാനും പോകുന്നില്ല. രാമന് മാത്രമല്ല, എല്ലാ സാധകര്‍ക്കും ഈ ഒന്നാം പടിയായ വൈരാഗ്യപ്രകരണം ബാധകമാണ്. ശ്രീരാമന്‍ ഈ സ്ഥിതിയെ നല്ലൊരുദാഹരണം കൊണ്ട് വിശദമാക്കുന്നു. മുളകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഒരു കുട്ടയില്‍ എത്ര വെള്ളമൊഴിച്ചാലും അത് നിറയാന്‍ പോകുന്നില്ല. ജലമെത്ര കടന്നുപോയാലും എപ്പോഴുമാ കുട്ട കാലിയായിരിക്കും. മുളങ്കുട്ട എന്നത് ലൌകീകസുഖങ്ങളെ ആസ്വദിക്കാനുള്ള ത്വരയാണ്. എന്തെങ്കിലും നേടാനുള്ള ആഗ്രഹവും എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാനുള്ള ആര്‍ജ്ജവവും അങ്ങിനെ കിട്ടുന്ന സന്തോഷത്തിന്റെ അവസ്ഥയില്‍ തുടരാ നുള്ള അഭിവാഞ്ഛയും നമ്മിലെല്ലാം സഹജമായി ഉണ്ടല്ലോ. കുട്ടയിലേയ്ക്ക് അനുസ്യൂതമൊഴിക്കുന്ന ജലം നമ്മുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെക്കുറിക്കുന്നു. അതായത് എന്തെങ്കിലുമായിത്തീരാന്‍ നാം ഏറ്റെടുക്കുന്ന കര്‍മ്മങ്ങള്‍ - പുരുഷാര്‍ത്ഥങ്ങളാണവ. എന്നാല്‍ എന്താണ് അതിന്റെയൊക്കെ പരിണിതഫലം? കുട്ടയില്‍ തീരെ അവശേഷിക്കാതെ ജലമെല്ലാം ഒഴുകിപ്പോകുന്നതുപോലെ എത്ര ആഴത്തില്‍ നാമാ ‘സ്വപ്നത്തില്‍’ അഭിരമിച്ചാലും കഠിനമായി യത്നിച്ചാലും കുട്ട ഒഴിഞ്ഞുതന്നെയിരിക്കുന്നു. അതുപോലെയാണ് ക്ഷണികവും മാറിക്കൊണ്ടിരി ക്കുന്നതുമായ സ്വപ്നസുഖാനുഭവവും ലൌകീകവ്യാപാരങ്ങളില്‍ നിന്നുളവാ കുന്ന സംതൃപ്തിയും ആനന്ദവും. ഒരിക്കല്‍ കാര്യങ്ങളെ ശരിയായി അറിഞ്ഞാല്‍പ്പിന്നെ രണ്ടാം പടിയായ മുമുക്ഷു പ്രകരണമാണ്‌. അതായത് സാധകന്റെയുള്ളിലെ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ക്രമാനുഗതമായ പരിണാമം- അല്ലെങ്കില്‍ വളര്‍ച്ചയാണിതിലെ പ്രതിപാദ്യം. സ്വാര്‍ത്ഥപരവും ലൌകീകവും പരിമിതവുമായ ആസക്തികള്‍ക്ക് പകരം അയാള്‍ക്കിപ്പോള്‍ ആത്മസാക്ഷാത്ക്കാരം വേണമെന്ന ആഗ്രഹമാണ്. ‘സത്വ സ്വാര്‍ത്ഥത’ എന്ന് വേണമെങ്കില്‍ അതിനെ വിളിക്കാം. സ്വയം ഉന്നതനാ വാനുള്ള ആഗ്രഹമാണത്. ‘ഉദ്ധരേത് ആത്മാത്മാനം... എന്നാണല്ലോ’. നിങ്ങളൊരു സ്വപ്നം കാണുന്നു. അതില്‍ ആളുകള്‍ നിങ്ങളെയിട്ടോ ടിക്കുകയാണ്. നിങ്ങള്‍ പ്രാണനും കൊണ്ട് ഓടി രക്ഷപ്പെടാന്‍ നോക്കുന്നു. പെട്ടെന്ന് വഴി രണ്ടായിപ്പിരിയുന്നു. താന്‍ വന്നവഴിയില്‍ നിങ്ങളെ ഓടിക്കുന്ന ആളുകള്‍ ഉണ്ടെന്നു നിങ്ങള്‍ക്കറിയാം. ‘അതുകൊണ്ട് പിറകോട്ടോടുന്നത് ബുദ്ധിയല്ല’. അപ്പോള്‍ നിങ്ങളെന്തുചെയ്യും? ഒന്നുകില്‍ വലത്തേയ്ക്ക് അല്ലെങ്കില്‍ ഇടത്തേയ്ക്ക് ഓടി ഓട്ടം തുടരും അല്ലെങ്കില്‍ ഉറക്കമെണീറ്റ് ഈ സ്വപ്നത്തെ അവസാനിപ്പിക്കും. അല്ലെ? സ്വപ്നത്തില്‍ നിന്നുമുള്ള ഈ ‘ഉണരല്‍’ യോഗവാസിഷ്ഠത്തില്‍ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത് നമ്മുടെ മൂന്നാംകണ്ണ് തുറക്കുന്നതായാണ്. മൂന്നാംകണ്ണ് എന്നതുകൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത് വിവേകവി ജ്ഞാനത്തെയാണ്. ഈ വിവേകമാണ് ഒരുവനെ വൈരാഗ്യത്തിലേയ്ക്ക്, അനാസക്തിയിലേയ്ക്ക് ആനയിക്കുന്നത്. വിവേകമെന്നാല്‍ ഏതാണ് ഉചിതം, ഏതാണ് അനുചിതം എന്നു തിരിച്ച റിയാനുള്ള കഴിവാണ്. അതൊരുവന്റെ ജീവനെ എപ്പോഴും മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്നതാവണം. തൊട്ടാവാടിയെപ്പോലെ ക്ഷണത്തില്‍ വാടുന്ന ഒന്നല്ല വിവേകം, മറിച്ച് നിതാന്തശാശ്വതമായ അറിവിന്റെ നിറവാണത്. ഉചിത മായി വിവേകമുപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ അത് അനാസക്തിയായി. അനാസക്തി യെന്നത് ബുദ്ധിപരമായ ഒരാശയമല്ല, മറിച്ച്, അത് ക്രമാനുഗതമായി മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങളിലും അവയുടെ ഭാവങ്ങളിലുമുണ്ടാവുന്ന പരിണാമമാണ്. നാമിപ്പോള്‍ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്വപ്നത്തില്‍ നിന്നും പൂര്‍ണ്ണ ജാഗ്രദിലേയ്ക്ക് നമ്മെ ഉണര്‍ത്തുക എന്നതാണ് യോഗവാസിഷ്ഠത്തിന്റെ ആത്മീയ ലക്‌ഷ്യം. കഥയിലാണ് കാര്യം! പുരാണങ്ങളിലെയും ശാസ്ത്രഗ്രന്തങ്ങളിലെയും കഥകള്‍ക്ക് ഉപരിതലമായ ഒരു കേവലമാനവും തത്വചിന്താപരമായി ഉന്നതമായൊരു മാനവും ഉണ്ടാവും. ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ അത് കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭാഗവതത്തിലും മറ്റും നമ്മള്‍ ഇത് കാണുന്നുണ്ട്. യോഗവാസിഷ്ഠം തുടങ്ങുന്നത് സുതീക്ഷ്ണന്‍ എന്ന് പേരായ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്‍ അഗസ്ത്യമഹര്‍ഷിയെക്കണ്ട് ചോദിക്കുന്ന ഒരു സംശയത്തോടെ യാണ്. അവനവന്റെ ധര്‍മ്മകര്‍മ്മങ്ങള്‍ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണോ എല്ലാമെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു സന്യാസവൃത്തി സ്വീകരിക്കുന്നതാണോ മോക്ഷത്തിനുള്ള മികച്ച മാര്‍ഗ്ഗം എന്നാണ് ‘തീക്ഷ്ണബുദ്ധിയായ’ (സുതീക്ഷ്ണന്‍) ശിഷ്യന്റെ ചോദ്യം. ഗുരുവായ അഗസ്ത്യന്‍ ജ്വലിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന സൂര്യനാണ്. സുതീക്ഷ്ണനില്‍ നിന്നും അഗസ്ത്യനിലേയ്ക്കുള്ള അന്വേഷണം ബുദ്ധിയില്‍ നിന്നും സഹജാവ ബോധം എന്ന ഉണര്‍വ്വിലേയ്ക്കുള്ള ശിഷ്യന്റെ ക്രമികവികാസം തന്നെയാണ്. ‘പക്ഷികള്‍ക്ക് പറക്കാന്‍ രണ്ടു ചിറകുകള്‍ അനിവാര്യമാണ് എന്നതുപോലെ ആത്മസാക്ഷാത്ക്കാരമെന്ന ലക്ഷ്യം സാധിക്കാന്‍ കര്‍മവും ജ്ഞാനവും വേണം.’ അതായത്, ഇതില്‍ ഒന്നു പോര, രണ്ടിന്റെയും സമ്യക്കായ പരിശീലനമാണ് ആവശ്യം. അവയുടെ ക്രമീകമായ വളര്‍ച്ചയാണ് ആത്മീയത എന്ന പരമോന്നതമായ ജീവനകലയില്‍ അനാവൃതമാവുന്നത്. ഗുരുവില്‍ നിന്നും കിട്ടിയ മറുപടിയില്‍ സുതീക്ഷ്ണന്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും തൃപ്തിയടഞ്ഞിട്ടില്ല എന്നറിഞ്ഞ ഗുരു പറഞ്ഞു, ‘ഞാനിനി നിനക്ക് അഗ്നിവേശന്റെയും കാരുണ്യ ന്റെയും കഥ പറഞ്ഞു തരാം. നിനക്കത് പ്രയോജനപ്പെടും.’ അഗ്നിവേശന്റെ മകനാണ് കാരുണ്യന്‍. ചിന്താകുലനായി, മകന്‍ ദുഖിച്ചി രിക്കുന്നത് കണ്ടു പിതാവ് കാരണമാരാഞ്ഞു. ഗുരുകുലവാസവും വിദ്യാഭ്യാസവും കഴിഞ്ഞു ജ്ഞാനസമ്പന്നനായി മടങ്ങിയെത്തിയ മകനില്‍ കണ്ട ഉദാസീനത അഗ്നിവേശനില്‍ ചിന്താക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കി. ‘ശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ പറയുന്നത് സ്വകര്‍മ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു മുക്തിയടയാം എന്നാണല്ലോ! എന്നാല്‍ അതേ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ തന്നെ മറ്റിടങ്ങളില്‍ പറയുന്നു, എല്ലാമുപേക്ഷിച്ചു സന്യാസിയായാല്‍ മാത്രമേ മോക്ഷഗതിയുള്ളൂ എന്ന്‍. ഏതാണ് ശരി? ഏതാണ് എനിക്ക് കൂടുതല്‍ അഭികാമ്യം?’ ഇതാണ് കാരുണ്യന്റെ ചോദ്യം. അഗ്നിവേശന്‍ പറഞ്ഞു, ‘ഒരു കഥയിലൂടെ നിന്റെ സംശയത്തിന് ഞാന്‍ നിവൃത്തിയുണ്ടാക്കാം’. ഒരിക്കല്‍ സുരുചി എന്ന് പേരായ ഒരപ്സരസ്സ് ഹിമാലയത്തില്‍ ചിന്താമഗ്നയായി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു (സദ്‌രുചിയാണ വള്‍ക്കുള്ളത്. അത് സത്സംഗത്തിനുള്ള വാസന തന്നെയാണ്). അതുവഴി ആകാശമാര്‍ഗ്ഗം പറന്നു പൊയ്ക്കൊണ്ടിരുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ ദൂതനായ ദേവദത്തനെ പിടിച്ചു നിര്‍ത്തി സുരുചി ചോദിച്ചു: ‘എവിടേക്കാണ് യാത്ര?’ അയാള്‍ പറഞ്ഞു: നല്ല ചോദ്യം, ഞാന്‍ അരിഷ്ടനേമിയുടെ അടുക്കല്‍ നിന്നാണ് വരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ കഥ കേള്‍ക്കേണ്ടതാണ്! ഞാന്‍ പറയാം! അരിഷ്ടനേമി ഉത്തമനായ ഒരു രാജാവായിരുന്നു. വയസ്സായപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം രാജ്യഭാരം മക്കളെ ഏല്‍പ്പിച്ചു സന്യാസം സ്വീകരിച്ചു. ആയിരക്കണക്കിന് വര്‍ഷം കഠിനതപം ചെയ്ത് ആത്മീയോന്നതി പ്രാപിച്ച അദ്ദേഹത്തെ ദേവലോകത്തേയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കാന്‍ ഇന്ദ്രന്‍ എന്നെ പറഞ്ഞയച്ചു. ഇന്ദ്രന്റെ ദൂതുമായി ഞാന്‍ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടു. അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: ‘പറയൂ എന്റെ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ക്ക് ഫലമായി എന്തെല്ലാമാണ് അവിടെ സ്വര്‍ഗത്തില്‍ എന്നെക്കാത്തിരിക്കുന്നത്?’ അപ്പോള്‍ ഞാന്‍ പറഞ്ഞു: രാജര്‍ഷേ, കര്‍മ്മഫലങ്ങള്‍ വൈവിദ്ധ്യ മാര്‍ന്നതാണ്. മാത്രമല്ല, അതിന്റെ പ്രാബല്യം കാലികവുമാണ്. അതിന്റെ ഫല സമയം കഴിഞ്ഞാല്‍ തിരികെ ഭൂമിയില്‍ വന്നു വീണ്ടും ജനിച്ചു മരിക്കണം എന്നതാണ് പ്രകൃതി നിയമം. മാത്രമല്ല ഈ സുഖ(ദുഃഖ)ഭോക്താക്കള്‍ക്കി ടയിലും അസൂയയും വഴക്കുമെല്ലാമുണ്ട്.’ ‘അങ്ങിനെയെങ്കില്‍ ഞാന്‍ അങ്ങയുടെ കൂടെ സ്വര്‍ഗ്ഗത്തേയ്ക്ക് വരുന്നില്ല. ഞാന്‍ തപസ്സു ചെയ്യുന്നത് ശാശ്വതമായ പ്രശാന്തിയ്ക്കായാണ്. വെറുതെ താല്‍ക്കാലികമായ സുഖലബ്ധിക്കായല്ല. അതെനിക്കിവിടെയും ലഭ്യമാണ്. ഇവിടെ കിട്ടാത്തതെന്താണ് അവിടെ ലഭ്യമാവുക?’ ‘ഞാന്‍ മടങ്ങിപ്പോയി ഇന്ദ്രനോട് വിവരം പറഞ്ഞു. ഇന്ദ്രന്‍ എന്നെ വാല്‍മീകി മഹര്‍ഷിയുടെ അടുക്കലേയ്ക്ക് പറഞ്ഞു വിട്ടിരിക്കുകയാണ്. അരിഷ്ടനേമി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശാശ്വതപ്രശാന്തിക്കായി എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതെ ന്നതിനുള്ള ഉപദേശം തേടി വാല്‍മീകി മഹര്‍ഷിയുടെ അടുത്തേയ്ക്കാണെ ന്റെയീ യാത്ര.’ ദേവദത്തന്‍ അരിഷ്ടനേമിയെ വാല്‍മീകി സമക്ഷം എത്തിച്ചു. അപ്പോ ഴാണ്‌ വാല്‍മീകി അരിഷ്ടനേമിയോട് യോഗവാസിഷ്ഠമെന്ന വസിഷ്ഠ-രാമ ഭാഷണം വിവരിക്കുന്നത്. ബുദ്ധിയില്‍ നിന്നും സഹജാവബോധത്തിലേയ്ക്ക് ബുദ്ധിപരമായ അവലോകനങ്ങളില്‍ നിന്നും സഹജാവബോധത്തിലേയ്ക്കുള്ള പാതയിലെത്തിയ ശിഷ്യനാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമന്‍. ബുദ്ധിപരമായ ഇടപെട ലുകള്‍ ആത്മീയ വളര്‍ച്ചയെ തടയുന്നു എന്ന് പറയുന്ന ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളുണ്ട്. എന്നാല്‍ അത്തരം പ്രസ്താവനകളെ വേണ്ട രീതിയില്‍ നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ട തുമുണ്ട്. ഈ തടസ്സം നീക്കേണ്ടത് ബുദ്ധിശക്തിയെ നിരാകരിച്ചു കൊണ്ടല്ല, പ്രത്യുത അതിന്റെ സഹായത്തോടെയാണെന്നു മാത്രം. ഞാന്‍ എന്ന തോന്നലിലാണ് ബുദ്ധിയുടെ ഉദയം. ബുദ്ധിയ്ക്കും ‘ഞാന്‍’ എന്ന അഹംബോധത്തിനും തമ്മില്‍ നല്ല ഇഴയടുപ്പമുള്ള ബന്ധമാണ് എന്ന് നമുക്കറിയാം. അതിനാല്‍ ബുദ്ധിയെ വേണ്ട രീതിയില്‍ ദിശാബോധത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് പ്രയോജനപ്രദം. “അവനവനാത്മസുഖത്തിനാചരിക്കു ന്നവ അപരന്നു സുഖത്തിനായ് വരേണം” എന്ന് നാരായണഗുരുസ്വാമി പറഞ്ഞ ത് ഇതിനാണ്. ബുദ്ധിയേര്‍പ്പെടുത്തുന്ന തസ്സങ്ങളെ അതിജീവിക്കാന്‍ ഗുരു-ശിഷ്യ ബന്ധ ങ്ങള്‍ക്ക് കഴിയും. ഈ ബന്ധത്തില്‍ ശ്രദ്ധാഭക്തിവിശ്വാസങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ഗുരുവി ന്റെ അറിവില്‍ സര്‍വ്വാത്മനാ സ്വയം സമര്‍പ്പിതമായ ശിഷ്യന്റെ മേധാശക്തി ഉചിതമായ ദിശയിലേയ്ക്ക് പൂര്‍വ്വാധികം പ്രോജ്വലത്തായി ഉന്മുഖമാകുന്ന താണ് ഗുരു-ശിഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെ സഫലത. യോഗവാസിഷ്ഠത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലുള്ള കഥകളുടെ ഉള്‍പ്പിരിവുകള്‍ എല്ലാം ഗുരു-ശിഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളെ നമുക്ക് കാണിച്ചു തരുന്നു. സുതീക്ഷ്ണന്‍ ശിഷ്യരിലെ ഏറ്റവും ഉന്നതനാണ്. ആകുലചിത്തനായ കാരുണ്യന്‍ ശിഷ്യഗണത്തില്‍ രണ്ടാമനാണ്. അഗ്നിവേശനാകട്ടെ പ്രോജ്വലി ക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ മൂര്‍ത്തിമദ്ഭാവമാണ്. അഗ്നിവേശന്‍ കാരുണ്യനെ സമീപിക്കുന്നതിലൂടെ ചിത്തശുദ്ധീകരണത്തിനായി അഗ്നിപ്രഭാപൂരിതമായ പരമബോധം എങ്ങിനെ സഹായിക്കുന്നു എന്ന് നമ്മെ കാണിക്കുകയാണ്. രാജയോഗത്തിലൂടെയാണ് കാരുണ്യന്റെ ദുഖത്തിന് നിവൃത്തിയുണ്ടാക്കാ നാവുക. സുതീക്ഷ്ണന്‍ ഗുരുവിനെ സമീപിച്ചത് ആത്മീയോപദേശത്തിനായി രുന്നുവെങ്കില്‍ കാരുണ്യയെ പിതാവ് സമീപിച്ചത് (ഗുരു ശിഷ്യനെ സമീപി ക്കുന്നു!) അവന്റെ ദുഖത്തിന് അറുതി വരുത്താനായിരുന്നു. മൂന്നാമത്തെ കഥയില്‍ സുരുചിയും ദേവദത്തനുമാണ്. സുരുചിയ്ക്ക് ഉത്തമായതിനോടു നല്ല അഭിരുചിയുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ദേവദത്തനെ കണ്ടെ ത്തി അയാളോടു സംസാരിക്കുന്നത് തന്നെ. തുടക്കത്തില്‍ അതൊരു മനോവികല്‍പമായിരുന്നിരിക്കാം എങ്കിലും ആ അന്വേഷണം അവളെയും ആത്മീയതയുടെ പാതയിലെത്തിച്ചു. ഭക്തിയുടെ പാതയില്‍ സാധകന്‍ തന്റെ മനോകാമനകളെ സമ്യക്കായി ചേര്‍ത്തുവയ്ക്കേണ്ടതെങ്ങിനെയെന്നു സുരുചി നമുക്ക് കാട്ടിത്തരുന്നു. ആത്മീയപാതയിലെ സാധകരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ മൂന്നാമ ത്തെ ഗണമാണ് സുരുചി. അരിഷ്ടനേമി സ്വര്‍ഗ്ഗം പോലും വേണ്ടെന്നു വെച്ചാണ് വാല്‍മീകിയ്ക്ക് ശിഷ്യപ്പെട്ടു ആത്മീയതയെ സ്വീകരിക്കുന്നത്. അരിഷ്ടനേമിയെന്നാല്‍ ദുഷ്ടതയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവന്‍, രജസ്സിന്റെ പ്രതീകം. വാല്‍മീകിയോ, ശുദ്ധസത്വത്തിന്റെ മൂര്‍ത്തരൂപം. ശ്രീരാമനും വസിഷ്ഠമുനിയും കഥയിലെ പരമോന്നതപീഠത്തില്‍ നടക്കുന്ന ജ്ഞാനദാനം മൂര്‍ത്തമായ ആത്മാവും അമൂര്‍ത്തമായ പരമാത്മാവും തമ്മിലാണ്. ശ്രീരാമന്‍ മൂര്‍ത്ത ഭാവത്തിലുള്ള ആത്മസ്വരൂപത്തിന്റെ പ്രതീകമാവുമ്പോള്‍ വസിഷ്ഠന്‍ ആത്മാവിന്റെ പരമോന്നതതലത്തിലെ പൂര്‍ണ്ണമുക്തിയുടെ പ്രതീകമാണ്. ആത്മാവിന്റെ സാക്ഷാത്ക്കാരം ഈ രണ്ടും തമ്മിലുള്ള ആപേക്ഷികാന്തരം സത്യമല്ലായിരുന്നുവെന്നുള്ള അറിവിലാണ്. ഉത്തമശിഷ്യനാണ് രാമന്‍. വസിഷ്ഠന്‍ ഉത്തമഗുരുവും. ആത്മീയത വികസ്വരമാകുന്നതിന്റെ വൈവി ദ്ധ്യമാര്‍ന്ന മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളും അവയുടെ പ്രത്യേകതകളും നമുക്കിതില്‍ കാണാം. മാത്രമല്ല ഇതിലൂടെ പലവിധത്തിലുള്ള സാധകരെയും മഹര്‍ഷി നമുക്കായി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ആ സാധകരുടെ മനസ്സില്‍ നടക്കുന്ന ആന്തരീക വ്യാപാരങ്ങളും ക്രമീകമായ വളര്‍ച്ചയും നമുക്ക് വഴികാട്ടികളാണ്. യോഗവാസിഷ്ഠ രചനയ്ക്ക് കാരണമായി വാല്‍മീകി മറ്റൊരു ഗുരു-ശിഷ്യ കഥകൂടി പറയുന്നുണ്ട്. പ്രചുരപ്രചാരമുള്ള രാമകഥ- രാമായണം എഴുതിയിട്ടത് തന്റെ ശിഷ്യനായ ഭാരദ്വാജനെ കേള്‍പ്പിച്ചപ്പോള്‍ അതില്‍ അതീവസന്തുഷ്ടനായ ഭരദ്വാജന്‍ അത് ബ്രഹ്മാവിനെ കേള്‍പ്പിച്ചുവത്രേ. കഥകേട്ടു സംതൃപ്തനായ ബ്രഹ്മാവ്‌ ഭാരദ്വാജന് വരവും നല്‍കി. സകലര്‍ക്കും സംസാരത്തില്‍ നിന്നും കരകയറാനുള്ള, മുക്തിമാര്‍ഗ്ഗത്തിനുള്ള, ഉപദേശമാണ് ഉത്തമനായ ഭരദ്വാജന് ചോദിക്കാനുണ്ടായിരുന്നത്. ശ്രീരാമ-വസിഷ്ഠ സംവാദ രൂപത്തില്‍ ബ്രഹത്തായ ഒരു ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥം രചിക്കാന്‍ താന്‍ ആവശ്യ പ്പെടുന്നുവെന്ന് അറിയിക്കാന്‍ ബ്രഹ്മാവ്‌ അദ്ദേഹത്തെ നേരെ വാല്‍മീകിയുടെ അടുത്തേയ്ക്ക് പറഞ്ഞയച്ചു. അങ്ങിനെയാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞ ശിരസാ വഹിച്ച വാല്‍മീകി മോക്ഷദായകമായ ഈ കൃതി നമുക്ക് സമ്മാനിച്ചത്. "കാകതാലീയം" എന്നൊരു കല്‍പന ഇതില്‍ പലയിടത്തും കാണാം. ഒരു കാക്ക തെങ്ങോലയില്‍ ഇരിക്കുന്ന അതേമാത്രയില്‍ത്തന്നെ ഒരു കൊട്ടത്തേങ്ങ കാക്കയുടെ തലയില്‍ വീഴുന്നു എന്നിരിക്കട്ടെ. രണ്ടു സംഭവങ്ങള്‍ക്കും തമ്മില്‍ കാലദേശാനുസാരിയായോ കാരണപരമായോ യാതൊരു ബന്ധവു മില്ല, എന്നാല്‍ അവ തമ്മില്‍ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി നമുക്കനുഭവപ്പെടുന്നു. ജീവിതവും സൃഷ്ടിയും അപ്രകാരമത്രേ. എന്നാല്‍ മനസ്സ്‌ സ്വയംകൃതമായ യുക്തിയിലും ചോദ്യങ്ങളിലും കുടുങ്ങി 'എന്തുകൊണ്ട്‌?', 'എവിടെ നിന്ന്' എന്നെല്ലാം അന്വേഷിച്ച് സ്വയം സംതൃപ്തിപ്പെടാന്‍ വേണ്ടി ചില ഉത്തരങ്ങളും കണ്ടെത്തുന്നു. എന്നാല്‍ ഉള്ളില്‍ അപ്പോഴും ബുദ്ധിക്ക്‌ അലോസരമുണ്ടാക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങള്‍ ഒരു ബാധപോലെ നമ്മില്‍ അവശേ ഷിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠമുനി ആവശ്യപ്പെടുന്നത്‌ മനസ്സിനെ അതിന്റെ വ്യാപാരങ്ങളോടെ നേരേ നിരീക്ഷിക്കാനാണ്‌. അതിന്റെ ഗതിവിഗതി കള്‍ , അനുമാനങ്ങള്‍ ,നിഗമനങ്ങള്‍ , ഫലങ്ങള്‍ എന്നിവ മാത്രമല്ല നിരീക്ഷി ക്കുക എന്ന പ്രവര്‍ത്തിയേപ്പോലും നിരീക്ഷിക്കുക എന്നാണ്‌ ആഹ്വാനം. അങ്ങിനെ അനന്തവും അവിഛിന്നവുമായ ബോധസ്വരൂപത്തെ സാക്ഷാ ത്കരിക്കാം. സത്യം നമ്മില്‍ നിറവാകണമെങ്കില്‍ ഈ ശാസ്ത്രം ആവര്‍ത്തിച്ചു മനനം ചെയ്തു ധ്യാനിച്ച്‌ കൊണ്ടേയിരിക്കണം. രാമന്‍ പറയുന്നു: മോക്ഷം എന്നത് അറിവ് അറിവിനുള്ള വിഷയമല്ലാതെയാവുമ്പോഴാണ്. അപ്പോള്‍ നാം ചോദിച്ചേക്കാം അപ്പോള്‍ ഇക്കാണുന്ന വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ‘അറിവോ’? അതെക്കുറിച്ച് മനസ്സ് പുണ്ണാക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് ബുദ്ധി, എന്നാണ് മഹര്‍ഷിയുടെ ഉത്തരം. ഇത്‌ കൃത്യമായും മനസ്സിലായില്ലെങ്കില്‍ ഗ്രന്ഥം മുഴുവനും പഠിക്കുക. പലരീതികളില്‍ സത്യത്തെ വെളിപ്പെടുത്തിയിരി ക്കുന്നത്‌ നമ്മുടെ മനസ്സു തുറക്കാനുതകും. വസിഷ്ഠന്‍ പറയുന്നു: രാമാ മോക്ഷകവാടത്തിലെ നാലു ദ്വാരപാലകര്‍ ആത്മസംയമനം, അന്വേഷണത്വര; സംതൃപ്തി, സത്സംഗം എന്നിവരാണ്‌. ബുദ്ധിമാനായ സാധകന്‍ ഈ നാല്‍വരുമായി സൌഹൃദം സ്ഥപിക്കാന്‍ അനവരതം ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കണം. അവരില്‍ ഒരാളെയെങ്കിലും തന്റെ ഉത്തമസുഹൃത്താക്കുകയും വേണം. രാമന് വസിഷ്ഠമുനി നല്‍കുന്ന ഉപദേശത്തിന്റെ സാരസംഗ്രഹം നിസ്തന്ദ്രമായ പ്രശാന്തതയില്‍ സാധകനെ എത്തിക്കുവാനായാണ്. എന്തിനാണിത്? മനോവിശ്രാന്തി എന്തിനാണ്? ഹൃദയം പ്രശാന്തമായാലും യാതൊന്നിനും ഒരു മാറ്റവുമില്ല. എന്തുകൊണ്ടെ ന്നാല്‍ സത്യം മാറ്റങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയമല്ല. പ്രബുദ്ധതയൊരു ബാദ്ധ്യതയല്ല! “ഞാന്‍ പ്രബുദ്ധതയാര്‍ജ്ജിക്കുന്നതിന്നു മുന്‍പ് ഒരു മരംവെട്ടിയും വെള്ളം കോരിയുമായിരുന്നു. ഇന്നിപ്പോള്‍ പ്രബുദ്ധതയില്‍ അഭിരമിക്കുമ്പോഴും ഞാനൊരു മരം വെട്ടിയും വെള്ളം കോരിയുമാണ്.” പ്രബുദ്ധതയിലും ജീവിതം അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. മരുമരീചികയിലെ ജലം വെറും ഭ്രമമാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു വീണ്ടും നോക്കുമ്പോള്‍ മരുമരീചിക പുറം കാഴ്ചയില്‍ അങ്ങിനെ തന്നെയാണ്. എന്നാല്‍ പ്രബുദ്ധനില്‍ ഇഷ്ടാനിഷ്ട ങ്ങള്‍ക്കും ലാഭനഷ്ടങ്ങള്‍ക്കും പകരം ജീവസ്പന്ദനത്തോടുള്ള അകൈതവമായ കൃതജ്ഞതയും ഉറവ വറ്റാത്ത ആനന്ദമേകുന്ന ചിരന്തനപ്രകാശത്തിന്റെ നിറവുമാണെങ്ങുമെല്ലായ്പ്പോഴും പ്രഭാസിക്കുന്നത്. ഓം സത് ചിത്

അഗ്നി കൊണ്ട് പരിശുദ്ധമായാൽ മാത്രമേ മരണാനന്തര ജീവിതം സാധ്യമാകു. ഇവിടെ 'അഗ്നി' എന്നത് അറിവിനെയോ (ജ്ഞാനാഗ്നി) അല്ലെങ്കിൽ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെയോ സൂചിപ്പിക്കാം. അഹന്തയും മോഹങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കി ആത്മാവ് ശുദ്ധമായാൽ മാത്രമേ പരമമായ ശാന്തി അല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കൂ എന്ന അർത്ഥത്തിലും ഇതിനെ കാണാം. ചുരുക്കത്തിൽ, ശരീരം വെടിഞ്ഞ ആത്മാവ് അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ പരിശുദ്ധി കൈവരിക്കാൻ പ്രതീകാത്മകമായോ അല്ലാതെയോ ഉള്ള ഒരു "അഗ്നിശുദ്ധി" ആവശ്യമാണെന്നത് പല പുരാതന വിശ്വാസങ്ങളുടെയും ഭാഗമാണ്.

*🌄🌞 പ്രഭാത ചിന്തകൾ🌞 🌄* *24 ചൈത്രം 1948* *01 മേടം 1201* *14 ഏപ്രിൽ 2026* *ചൊവ്വ* *🌹ചിലരുടെ സാമീപ്യം ഹൃദയത്തിൽ പെയ്തിറങ്ങുന്ന കുളിർമഴ പോലെയാണ്; മറ്റാർക്കും പകരം നൽകാനാവാത്ത അത്രമേൽ പ്രിയപ്പെട്ട അനുഭൂതിയാണത്....* *🪔 ​മിഴികൾ വിടരാൻ കാരണങ്ങൾ നൂറുണ്ടെങ്കിലും, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സാമീപ്യത്തിൽ വിരിയുന്ന പുഞ്ചിരിക്ക് സവിശേഷമായൊരു കാന്തിയുണ്ട്. എല്ലാവർക്കും ഹൃദയത്തിൽ അത്തരമൊരു സന്തോഷത്തിന്റെ വിത്തുപാകാൻ സാധിച്ചെന്നു വരില്ല...* *💝 സൗഹൃദം എന്നത് കർമ്മം കൊണ്ട് നേടിയെടുക്കുന്ന അമൂല്യമായൊരു സമ്പാദ്യമാണ്. ആത്മാർത്ഥമായ സൗഹൃദത്തിന്റെ തണലിൽ, പ്രതിസന്ധികളുടെ കഠിനമായ വെയിലിനെപ്പോലും മറികടന്ന് ജീവിതം സന്തോഷപൂർണ്ണമാകട്ടെ.* *🌅🔆ശുഭദിനം നേരുന്നു🔆🌅

വിഷുക്കണി ഒരുക്കുമ്പോള്‍ ഇവ മറക്കരുത് മലയാളികൾക്ക് വിഷു കാർഷിക സംസ്കാരത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ്. ഒപ്പം നല്ല നാളയെ കുറിച്ചുളള സുവര്‍ണ്ണ പ്രതീക്ഷകളും വിഷു സമ്മാനിക്കുന്നു പുതിയവർഷത്തിലേയ്ക്ക് കണികണ്ടുണരുന്ന മലയാളികൾക്ക് വിഷു എന്നത് ഓണം പോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ്. സമ്പത്തിൻ്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും ദിനങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള പ്രതീക്ഷകളാണ് ഓരോരുത്തരുടേയും മനസ്സിൽ ഉദിക്കുന്നത്. വിഷു എന്നു കേൾക്കുമ്പോൾ കണിക്കൊന്നയും കണിയുമാണ് ആദ്യം ഓർമ്മ വരിക. ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമായ വിഷുവിനെ വരവേൽക്കാൻ വിഷുക്കണി ഒരുക്കുന്നത് ഓരോ മലയാളി ഭവനങ്ങളിലും സവിശേഷമായ ഒരു ചടങ്ങാണ്. മേടമാസത്തിലെ പൊൻപുലരിയിൽ ഐശ്വര്യദായകമായ കാഴ്ചകൾ കണ്ട് ഉണരുക എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇതിന് പിന്നിലുള്ളത്. വീടിന്റെ വടക്കുവശത്തോ അല്ലെങ്കിൽ പൂജാമുറിയിലോ ആണ് സാധാരണയായി വിഷുകണി ഒരുക്കുന്നത്.കണിക്കൊന്നയും ധാന്യശേഖരങ്ങളും കൊണ്ട് സമൃദ്ധമായ കണി കണ്ടാണ് വിഷുപുലരിയിൽ മലയാളി കൺതുറക്കുന്നത്. വിളവെടുപ്പ് ഉത്സവം എന്ന് പേരുള്ളതു കൊണ്ട് കാർഷിക വിളകൾക്കാണ് കണിയിൽ പ്രാധാന്യം. കത്തിച്ചു വച്ച നിലവിളക്കിനു മുന്നിൽ ഓട്ടുരുളിയിലാണ് കണിയൊരുക്കുന്നത്. കൊന്നപ്പൂവ്, വെള്ളരി, മാങ്ങ, ചക്ക, നാളികേരും, അഷ്ടമാംഗല്യം, അരി, കോടിമുണ്ട്, സ്വർണം, പണം എന്നിവയെല്ലാം വിളക്കിനു മുന്നിൽ ഒരുക്കി വയ്ക്കുന്നു. രാമായണം, മഹാഭാരതം, ഭഗവദ്ഗീത, തുടങ്ങിയ മതഗ്രന്ഥങ്ങളും, കൃഷ്ണൻ്റെ പ്രതിമ അല്ലെങ്കിൽ ഫോട്ടോ എന്നിവയും വയ്ക്കാറുണ്ട്. ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തിലാണ് വിഷുക്കണി കാണേണ്ടത്. രാത്രിയിലെ പതിനാലാമത്തെ മുഹൂർത്തമാണത്. അതായത്, സൂര്യോദയം 6 മണിക്കൂറാണെങ്കിൽ പുലർച്ചെ 4:24ന് ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തം തുടങ്ങും, 5:12 ന് അവസാനിക്കും. വിഷുക്കണി ഒരുക്കാൻ ആവശ്യമായ ദ്രവ്യങ്ങൾ നിലവിളക്ക് ഓട്ടുരുളി ഉണക്കലരി നെല്ല് നാളികേരം കണിവെള്ളരി ചക്ക മാങ്ങ, മാമ്പഴം കദളിപ്പഴം വാൽക്കണ്ണാടി (ആറന്മുളലോഹകണ്ണാടി) കൃഷ്ണവിഗ്രഹം കണിക്കൊന്ന പൂവ് എള്ളെണ്ണ (വിളക്കെണ്ണ പാടില്ല ) തിരി കോടിമുണ്ട് ഗ്രന്ഥം നാണയങ്ങൾ സ്വർണ്ണം കുങ്കുമം കൺമഷി വെറ്റില അടയ്ക്ക ഓട്ടുകിണ്ടി വെള്ളം കണി ഒരുക്കേണ്ടത് എങ്ങനെ? നിലവിളക്കും, ഓട്ടുരുളിയും കഴുകി വൃത്തിയാക്കിയെടുക്കണം. ഉരുളിയുടെ പകുതിയോളം ഉണക്കലരിയും നെല്ലും ചേർത്തു നിറയ്ക്കണം. ഇതിൽ നാളികേരത്തിൻ്റെ മുറി വയ്ക്കാം. ചില ഇടങ്ങളിൽ നാളികേര മുറിയിൽ എള്ള് കിഴി കത്തിച്ചു വയ്ക്കാറുണ്ട്. കണിവെള്ളരി, ചക്ക, മാങ്ങ, കദളിപ്പഴം, എന്നിവ വയ്ക്കാം. ഇനി വിഷുക്കണ്ണാടി വയ്ക്കാം. കണിക്കൊപ്പം സ്വന്തം മുഖം കണ്ടുണരാൻ കൂടിയാണിത്. ദൈവത്തിനൊപ്പം സ്വത്വം അറിയുക എന്നും സങ്കൽപ്പമുണ്ട്. ഇതിനടുത്ത് കൃഷ്ണ വിഗ്രഹം അല്ലെങ്കിൽ ഫോട്ടോ വയ്ക്കാം. തൊട്ടടുത്ത് താലത്തിൽ കോടിമുണ്ടും ഗ്രന്ഥവും നാണയത്തുട്ടുകളും സ്വർണവും വയ്ക്കണം. ഇതിലേയ്ക്ക് കൺമഷി, കുങ്കുമച്ചെപ്പ് തുടങ്ങിയവയും വയ്ക്കാം. നാണയത്തുട്ടുകൾ വെറ്റിലയ്ക്കും പാക്കിനുമൊപ്പമാണ് വയ്ക്കേണ്ടത്. കിണ്ടിയിൽ വെള്ളം നിറച്ച് വിളക്കിനരികിൽ വയ്ക്കാം. ജീവന്റെയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും ആധാരമായ ജലം കണ്ണിൽത്തൊട്ടശേഷമാവണം കണികാണേണ്ടത്. ഇത്രയുമായാൽ കണി ഒരുക്കൽ പൂർത്തിയായി... ഹരേ കൃഷ്ണാ 🙏

അതേ.. സ്വന്തം വിധിയെ.. കർമ്മഫലത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റിമറിക്കാനാവും.. സൂര്യദേവന്റെ പുത്രനായി കുന്തി ദേവിയുടെ പുത്രനായി ഉന്നത കുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും സ്വന്തം അമ്മയുടെ മുലപ്പാൽ കുടിക്കാനോ.. അച്ഛന്റെ വാത്സല്യം അനുഭവിക്കാനോ.. കർണ്ണന് ഭാഗ്യമുണ്ടായില്ല.. സർവ്വ വിദ്യകളും വശമായിട്ടും അവഹേളനങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കി.. സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിച്ചു ജീവിതം നയിച്ചിട്ടും ചതിയിൽ തന്നെ പെടേണ്ടിവന്നു... സർവ്വ ബന്ധുക്കളും ശത്രുക്കളായി.. ഒരേ അമ്മയിൽ പിറന്ന സഹോദരങ്ങൾ തന്റെ മരണം കൊതിക്കുന്നത് അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞു.. എന്തിനേറെ സകല ഗുണങ്ങളാൽ ജീവിച്ചിട്ടും ചതിയിൽ തന്നെ മരിക്കേണ്ടിയും വന്നു.. അതാണ് വിധി.. ഇത് കർണ്ണന്റെ മാത്രം അനുഭവമാണോ.. ഇങ്ങനെ അല്ലെങ്കിൽ വേറെ വിധത്തിൽ വിധിയുടെ പിടിയിൽപ്പെട്ടുകൊണ്ട് കണ്ണുനീരും ദുരിതവുമായി എത്രയോപേർ ജീവിക്കുന്നു.. സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിച്ചിട്ടും സന്മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിട്ടും സ്വന്തബന്ധങ്ങളെ പ്രാണനെപോലെ സ്നേഹിച്ചിട്ടും ആർക്കും വേണ്ടാതെ ദുരിതങ്ങൾ മാത്രം കൂട്ടായി മരിക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ സ്വന്തം കർമ്മഫലം എന്ന് ഓർത്ത് എല്ലാം സഹിക്കുന്നവർ എത്ര എത്ര... പക്ഷേ ഒന്നോർക്കേണം മനുഷ്യ ജന്മം പുണ്യമായ ജന്മമാണ്.. മോക്ഷത്തിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള അമൂല്യമായ ജന്മം.. എന്നിട്ടും പലരും ആ മഹിമ അറിയാതെ അമിതമായ സുഖങ്ങളെ തേടികൊണ്ട് ജീവിതം നയിക്കുന്നു.. പാപങ്ങളും അധർമ്മങ്ങളും ചെയ്യുന്നു മോക്ഷം ലഭിക്കാതെ കർമ്മഫലം അനുഭവിക്കാനായി വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.. എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു ജന്മത്തിൽ ഈശ്വരനോട് അളവറ്റ ഭക്തിയും സത്യധർമ്മങ്ങളും പാലിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ മുൻജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്തുപോയ പാപകർമ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് തീർത്ത്കൊണ്ട് തന്റെ അവസാന ജന്മമായ ഈ ജന്മത്തിൽ തികച്ചും ഈശ്വരാനുഗ്രഹത്താൽ മരണം സംഭവിച്ചുകൊണ്ട് ഈശ്വര പാദങ്ങളിൽ ശരണമടയുന്നു.. നാം നമ്മുടെ ദുർവിധികളാൽ നാം ചെയ്തുപോയ പാപകർമ്മഫലങ്ങൾ തന്നെയാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്.. അത് മനസ്സിലാക്കി ഈശ്വരനോട് ചേർന്നു ജീവിതം നയിക്കാതെ വീണ്ടും വീണ്ടും തിന്മകളിലേക്ക് അടുത്താൽ വരും ജന്മങ്ങളിലും ദുരിതം തന്നെ ഫലം.. നാം നമ്മുടേതായ കർമ്മഫലങ്ങൾ ഈശ്വരനോട് ചേർന്ന് നിന്നുകൊണ്ട് അനുഭവിച്ചു തീർത്തുകൊണ്ട് ഈശ്വരനോട് ചേർന്ന് മോക്ഷപഥത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാം..

വേദാന്ത സാധന എന്നത് ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്കും മോക്ഷത്തിലേക്കും നയിക്കുന്ന ആത്മീയ പരിശീലനമാണ്. ഇതിൽ പ്രധാനമായും വരുന്നത് മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാനും ഏകാഗ്രമാക്കാനുമുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളാണ്. വേദാന്ത സാധനയിലെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. സാധന ചതുഷ്ടയം (നാല് യോഗ്യതകൾ) വേദാന്തം പഠിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു സാധകൻ ആർജ്ജിക്കേണ്ട നാല് ഗുണങ്ങളാണിവ: വിവേകം: നിത്യമായതും (ബ്രഹ്മം) അനിത്യമായതും (ലോകം) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ്. വൈരാഗ്യം: നശ്വരമായ ലൗകിക സുഖങ്ങളോടുള്ള വിരക്തി. ഷട്-സമ്പത്ത്: മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ആറ് ഗുണങ്ങൾ (ശമം, ദമം, ഉപരതി, തിതിക്ഷ, ശ്രദ്ധ, സമാധാനം). മുമുക്ഷുത്വം: മോക്ഷത്തിനായുള്ള തീവ്രമായ ആഗ്രഹം. 2. സാധനയുടെ രീതികൾ പരമമായ സത്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രധാനമായും മൂന്ന് രീതികളാണ് പിന്തുടരുന്നത്: ശ്രവണം: ഒരു ഗുരുവിൽ നിന്നോ ഉപനിഷത്തുകളിൽ നിന്നോ വേദാന്ത സത്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കുക. മനനം: കേട്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് യുക്തിപൂർവ്വം ചിന്തിക്കുകയും സംശയങ്ങൾ ദുരീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക. നിദിധ്യാസനം: മനസ്സിലാക്കിയ സത്യത്തെ (അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി) നിരന്തരമായി ധ്യാനിക്കുകയും അത് അനുഭവമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 3. മനഃശുദ്ധി മനസ്സിലെ കാമ-ക്രോധങ്ങളെയും അഹങ്കാരത്തെയും നശിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ ആത്മജ്ഞാനം ലഭിക്കൂ. ഇതിനായി കർമ്മയോഗവും ഭക്തിയോഗവും പ്രാഥമിക സാധനകളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേദാന്ത സാധനയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയാൻ ശങ്കരാചാര്യരുടെ സാധന പഞ്ചകം എന്ന കൃതി ഒരു മികച്ച വഴികാട്ടിയാണ്. ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ച സാധനാ പഞ്ചകം (അഥവാ ഉപദേശ പഞ്ചകം), ഒരു ആത്മീയ സാധകൻ മോക്ഷപ്രാപ്തിക്കായി പിന്തുടരേണ്ട 40 നിർദ്ദേശങ്ങളെ 5 ശ്ലോകങ്ങളിലായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ഗോവണിയിലൂടെ മുകളിലേക്ക് കയറുന്നതുപോലെ ക്രമാനുഗതമായ ആത്മീയ വളർച്ചയാണ് ഇതിൽ വിവരിക്കുന്നത്. ഓരോ ശ്ലോകത്തിലുമുള്ള പ്രധാന ആശയങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: ശ്ലോകം 1: പ്രാഥമിക ഒരുക്കങ്ങൾ ആത്മീയ യാത്രയുടെ തുടക്കത്തിൽ ജീവിതം എങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കണമെന്ന് ഇതിൽ പറയുന്നു: വേദാധ്യയനം: നിത്യവും വേദങ്ങൾ പഠിക്കുകയും ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഈശ്വരഭക്തി: കർമ്മങ്ങൾ ഈശ്വരാർപ്പണമായി ചെയ്യുക. വൈരാഗ്യം: ഫലേച്ഛ കൂടാതെ കർമ്മം ചെയ്യാനും ലൗകിക സുഖങ്ങളിലെ ദോഷങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും ശ്രമിക്കുക. ആത്മവിചാരം: ആത്മജ്ഞാനത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുകയും സ്വന്തം വീട്ടിലെ സുഖസൗകര്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മാനസിക വിടുതൽ നേടുകയും ചെയ്യുക. ശ്ലോകം 2: ഗുരുവിനെ സമീപിക്കൽ അടുത്ത ഘട്ടം ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം തേടലാണ്: സത്സംഗം: വിദ്വാന്മാരുമായി സഹവസിക്കുക. ഗുരുസേവ: ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനായ ഒരു ഗുരുവിനെ കണ്ടെത്തി വിനയത്തോടെ സേവിക്കുക. ശ്രവണം: ഗുരുവിൽ നിന്ന് 'ഓം' എന്ന ഏകാക്ഷര ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ചും ഉപനിഷദ് വാക്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും കേട്ടു മനസ്സിലാക്കുക. ശ്ലോകം 3: മനനവും നിദിധ്യാസനവും കേട്ട കാര്യങ്ങളെ ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ഘട്ടമാണിത്: മനനം: യുക്തിരഹിതമായ തർക്കങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വേദാന്ത തത്ത്വങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കുക. ബ്രഹ്മഭാവം: 'ഞാൻ ബ്രഹ്മമാണ്' എന്ന ബോധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക. അഹങ്കാരത്യാഗം: ശരീരം തന്നെയാണ് ഞാൻ എന്ന തെറ്റായ ചിന്ത ഉപേക്ഷിക്കുകയും വിദ്വാന്മാരുമായുള്ള അനാവശ്യ തർക്കങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുക. ശ്ലോകം 4: ജീവിതരീതി ഒരു സാധകൻ പാലിക്കേണ്ട അച്ചടക്കം: മിതത്വം: വിശപ്പിനെയും രോഗത്തെയും ചികിത്സയായി കണ്ട് ഭിക്ഷാന്നം കൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുക. സന്തോഷം: ലഭിക്കുന്നതിൽ സംതൃപ്തനായിരിക്കുക, രുചിയുള്ള ഭക്ഷണത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുക. മൗനം: അനാവശ്യ സംസാരം ഒഴിവാക്കി ഏകാന്തത ആസ്വദിക്കാൻ ശീലിക്കുക. ശ്ലോകം 5: ആത്മസാക്ഷാത്കാരം (ജീവൻമുക്തി) അന്തിമ ഘട്ടത്തിൽ സാധകൻ എത്തുന്ന P: ഏകത്വം: എല്ലാറ്റിലും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന പരമാത്മാവിനെ ദർശിക്കുക. നിസ്സംഗത: കഴിഞ്ഞകാല കർമ്മഫലങ്ങളെ (പ്രാരബ്ധം) അനുഭവിക്കുമ്പോഴും പരബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ച് ശാന്തനായിരിക്കുക.

ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ നൃത്തത്തിലെ രണ്ട് പ്രധാന ഭാവങ്ങളാണ് താണ്ഡവം, ലാസ്യം എന്നിവ. ഇവ രണ്ടും നൃത്തത്തിന്റെ പുരുഷ-സ്ത്രീ ഭാവങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. താണ്ഡവം (Tandava) താണ്ഡവം ഭഗവാൻ ശിവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വഭാവം: ഇത് ഊർജ്ജസ്വലവും കഠിനവുമായ ചലനങ്ങളാൽ സവിശേഷമാണ്. പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്: ശക്തി, വീര്യം, ക്രോധം തുടങ്ങിയ ഭാവങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നത്. പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ: വേഗതയേറിയ ചുവടുകളും ഗാംഭീര്യമുള്ള ആംഗ്യങ്ങളും ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. ലാസ്യം (Lasya) ലാസ്യം പാർവതി ദേവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വഭാവം: ഇത് മൃദുവായതും മനോഹരവുമായ ചലനങ്ങളാൽ സവിശേഷമാണ്. പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്: സ്നേഹം, ലാളിത്യം, കൃപ (Grace) തുടങ്ങിയ ഭാവങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നത്. ഉദാഹരണങ്ങൾ: കേരളത്തിലെ മോഹിനിയാട്ടം ലാസ്യനൃത്തത്തിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. Instagram Instagram +2 ചുരുക്കത്തിൽ, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനാവശ്യമായ ശക്തിയുടെയും സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും സംഗമമായാണ് താണ്ഡവത്തെയും ലാസ്യത്തെയും കണക്കാക്കുന്നത്. താളം എന്ന വാക്ക് രൂപപ്പെട്ടത് തന്നെ താണ്ഡവത്തിലെ 'താ'യും ലാസ്യത്തിലെ 'ല'യും ചേർന്നാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

വിഷു എന്ത്? എന്തിനു? എങ്ങനെ ?_* *പകലും രാത്രിയും സമം ആകുന്ന ദിനം എന്നാണു വിഷു എന്ന പദത്തിന് അര്‍ത്ഥം. അര്‍ത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്ന പോലെ തന്നെ പകലും രാത്രിയും സമം ആകുന്ന ദിനം ആണ് വിഷു. ആണ്ടില്‍ രണ്ടു പ്രാവശ്യം വിഷു ഉണ്ട് തുലാം ഒന്നിനും, മേടം ഒന്നിനും. ഇതില്‍ മേടം ഒന്നിന് ആണ് നാം ആചരിക്കുന്നത്.* *സംക്രാന്തികളിൽ പ്രധാനം ആണ് മേട സംക്രാന്തി. മേട സംക്രാന്തി അത്യന്തം പുണ്യവും ആണ്. സൂര്യന്‍ ഒരു രാശിയില്‍ നിന്ന് അടുത്ത രാശിയിലേക്ക് പോകുന്നതിനെ ആണ് സംക്രാന്തി എന്ന് പറയുന്നത്. സംക്രാന്തി പകല്‍ ആണെങ്കില്‍ പിറ്റേ ദിവസം സംക്രമണ ദിനം ആയി ആചരിക്കുന്നു.* *വസന്ത കാല ഉസ്തവം ആണ്. വസന്തകാലം ഋതുക്കളില്‍ വെച്ചു ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ട്ടവും ആണ്. കണിക്കൊന്ന, വെള്ളരിക്ക, നെല്ല്, ഉണക്കല്ലരി, വാല്‍ക്കണ്ണാടി, വസ്ത്രം, ചെമ്പക, വെറ്റില, അടയ്ക്ക, പൂക്കുല, ചക്ക, മാങ്ങാ, നാളികേരം, അരി, നെല്ല്, ദീപം, നവധാന്യം തുടങിയവ അടക്കി വെച്ച് സൂര്യോദയത്തിനു മുന്‍പ് കാണുനതാണ് കണി.* *വിഷുക്കണി പ്രക്ത്യാരാധാനയുടെ ഭാഗം ആണ്. ഉരുളിയില്‍ കണി വസ്തുക്കള്‍ വെക്കും. ഇത് കണി കണ്ടാല്‍ അതിന്റെ സദ്ഫലം അടുത്ത വർഷം മുഴുവന്‍ ലഭിക്കും എന്നാണു വിശ്വാസം. കണ്ണുകള്‍ ‍ അടച്ചു എണീറ്റ്‌ കണി വസ്തുക്കളുടെ മുന്‍പില്‍ വന്നു തൊഴുതു കണ്ണ് തുറക്കും. ഇത് പ്രകൃതി മാതാവിനെ പൂജികുനതിനു തുല്യം ആണ്.* *വീട്ടിലെ മുതിര്‍ന്ന സ്ത്രീ കണി ഒരുക്കി വെച്ചാണ് കിടക്കുക. രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു കണി കണ്ട ശേഷം അവര്‍ ഓരോരുത്തരെ വിളിച്ചു കണി കാണിക്കുന്നു. എല്ലാവരും കണി കണ്ടു കഴിഞ്ഞാല്‍ കണി എടുത്തു നാല്‍ക്കാലികളെ പോലും കാണിക്കുന്നു.* *കണിഒരുക്കല്‍, കൈനീട്ടം, പടക്കം, സദ്യ, ക്ഷേത്ര ദര്‍ശനം, വിഷു വിളക്ക് എന്നിങനെ പല ആചാരങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. കാവുകളിലും ക്ഷേത്രങളിലും പണ്ട് മുതല്‍ ഉള്ള ആചാരം ആണ് വിഷു വിളക്ക്. വിഷു ദിവസം വൈകീട്ട് ആണ് ഇത് ആചരിക്കുന്നത്. ആശങ്കകള്‍ അകന്നു ശുഭാപ്തി വിശ്വാസത്തോടെ അടുത്ത വിഷു വരെ ജീവിക്കാന്‍ ജനങളെ മാനസികമായി പ്രാപ്തരാക്കുന്നു. വിഷു ഒരു കാര്‍ഷിക ഉത്സവം കൂടി ആണ്, അത് കൊണ്ട് തന്നെ ആവണം വിളവെടുപ്പിന്റെ പ്രതീകം ആയി വിളകളും കണി കാണുന്നത്.*🙏 ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ *ഭാഗവത സപ്താഹം.* (ശ്രീമദ് ഭാഗവത മാഹാത്മ്യം) """"""""""""""""""""""''"""""""""""""""""'''''''''"""""" *ഏഴു ദിവിസം ഭാഗവത പാരായണവും, ഗണപതി ഹോമവും, വിശേഷാല്‍ പൂജകളും അടങ്ങിയ ഒരു യജ്ഞമാണ് ഭാഗവത സപ്താഹം.* *ഏഴ് ദിവസവും ശുദ്ധിയോടെ വൃതമെടുത്ത് ഇതില്‍ പങ്കെടുത്ത് ഭക്തിയോടെ വായന കേള്‍ക്കുന്നവര്‍ക്കും, മനനം ചെയ്യുന്നവര്‍ക്കും മോക്ഷം കിട്ടുകയും; അതോടൊപ്പം അവരുടെ പിതൃക്കള്‍ക്കും കൂടി മോക്ഷം കിട്ടുകയും ചെയ്യും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു കഥ നമുക്ക് ശ്രദ്ധിക്കാം തുംഗഭദ്ര നദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഒരു ഗ്രാമത്തില്‍ ആത്മദേവന്‍ എന്ന് പേരായ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്‍ താമസിച്ചിരുന്നു.* *ധര്‍മ്മിഷ്ടനായ അദ്ദേഹത്തിന് സകല വേദങ്ങളും നന്നായറിയാമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ പത്നിയുടെ പേര് ധുന്ധുളി എന്നായിരുന്നു.* *അവള്‍ നല്ല കുലത്തില്‍ പിറന്നവളാണ് ; അതുപോലെ സുന്ദരിയുമാണ്. എന്നാല്‍ തന്നിഷ്ടക്കാരിയും ബുദ്ധിമുട്ടുകളൊന്നും സഹിക്കാന്‍ ഇഷ്ടമല്ലാത്ത ഒരു വല്ലാത്ത സ്വഭാവക്കാരിയുമായിരുന്നു. കല്യാണം കഴിഞ്ഞ് വളെരെ വര്‍ഷങ്ങളായിട്ടും അവര്‍ക്ക് സന്തതിയുണ്ടായില്ല.* *കുട്ടികളുണ്ടാകാനായി ബ്രാഹ്മണന്‍ ധാന ധര്‍മ്മങ്ങളും,സല്ക്കര്‍മ്മങ്ങളും പലുതും ചെയ്തു നോക്കി; ഫലമുണ്ടായില്ല.* *ദുഃഖം സഹിക്കാനാവാതെ അദ്ദേഹം നാടുവിട്ടുപോയി.* *കാട്ടിലെത്തിയ അദ്ദേഹം ഒരു തടാകത്തില്‍ നിന്ന് വെള്ളം മുക്കികുടിച്ച് തീരത്ത്‌ വിശ്രമിക്കാന്‍ ഇരുന്നു.* *അപ്പോള്‍ അവിടെ ഒരു സന്യാസി വന്നു ചേര്‍ന്നു.* *തന്റെ ദുഃഖ കാരണമെല്ലാം ആത്മദേവന്‍ സന്യാസിയെ ധരിപ്പിച്ചു.* *ജ്ഞാനദര്‍ശനത്തില്‍ കൂടി ആത്മദേവന് മക്കളില്ലാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലതെന്ന് സന്യാസിക്ക് മനസ്സിലായി സന്യാസി ആ വിവരം ബ്രാഹ്മണനെ അറിയിച്ചു.* *എന്നിട്ടും ആ ബ്രാഹ്മണന്‍ തനിക്കു സന്താനം വേണമെന്ന് തന്നെ സന്യാസിയോട് അഭ്യര്‍ദ്ധിച്ചു . നിവൃത്തിയില്ലാതായപ്പോള്‍ സന്യാസി അദ്ദേഹത്തിനു ഒരു പഴം കൊടുത്തു; എന്നിട്ട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു;* *”ഈ പഴം കഴിച്ച് ബ്രാഹ്മണപത്നി ഒരു വര്‍ഷം വ്രതമനുഷ്ടിക്കണം."* *ദിവസത്തില്‍ ഒരിക്കലെ ആഹാരം കഴിക്കാവൂ. സത്യത്തോടും ദയയോടും കൂടി നല്ല സ്വഭാവിയായി ഒരു വര്‍ഷം ഇങ്ങിനെ വ്രതമെടുത്ത് ജീവിക്കണം.* *എന്നാല്‍ നിര്‍മലനായ സല്പുത്രന്‍ ജനിക്കും” ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ആ യോഗി അവിടെ നിന്നും മറഞ്ഞു. ആത്മദേവന് അതിയായ സന്തോഷമുണ്ടായി.* *വീട്ടില്‍ മടങ്ങിയെത്തിയ ആത്മദേവന്‍ ഭാര്യയുടെ കൈയ്യില്‍ പഴം കൊടുത്തിട്ട് സന്യാസി പറഞ്ഞ വിവരങ്ങളെല്ലാം പറഞ്ഞു മനസ്സില്ലാക്കി.* *എന്നാല്‍ ധുന്ധുളിയാകട്ടെ ഇതിനൊന്നും തയ്യാറാകാതെ പഴം തിന്നു എന്ന് ഭര്‍ത്താവിനോട് നുണയും പറഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞുകൂടി.* *വസ്ത്രം കൊണ്ട് വയറു വലുതാക്കിയും ആ ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീ തന്റെ ഭര്‍ത്താവിനെ ബോധിപ്പിച്ചിരുന്നു . ധുന്ധുളി പഴം തന്റെ പശുവിനു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു*. *അതെ സമയം തന്റെ അനുജത്തിയും ആ സമയത്ത് ഗര്‍ഭിണിയായിരുന്നു. യഥാകാലം അനുജത്തി ഒരു ആണ്‍ കുഞ്ഞിനെ പ്രസവിച്ചു . ആത്മദേവനോട് ആ കുഞ്ഞ് തന്റെ കുഞ്ഞാണന്നു പറഞ്ഞ്, കുഞ്ഞിനെ നോക്കാനായി അനുജത്തിയെ കൂടെ താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ആത്മദേവന് സന്തോഷമായി. കുഞ്ഞിനു ധുന്ധുകാരി എന്ന് പേരിട്ടു. *കുറച്ചു നാളുകള്‍ക്കു ശേഷം ആ പശു ഒരു മനുഷ്യ കുഞ്ഞിനെ പ്രസവിച്ചു. *ആ കുഞ്ഞിന്റെ ചെവികള്‍ രണ്ടും പശുവിന്റെത്പോലെയാണിരുന്നത് .ബ്രാഹ്മണന്‍ ആ കുഞ്ഞിനേയും സ്വന്തം കുഞ്ഞായി തന്നെ വളര്‍ത്തി.* *അവന് ഗോകര്‍ണന്‍ എന്ന പേരിട്ടു. *രണ്ടു കുട്ടികളും ഒരുമിച്ചാണ് വളര്‍ന്നത്‌. *എന്നാല്‍ രണ്ടും രണ്ടു സ്വാഭാവക്കാര്‍. ധുന്ധുകാരി ദുഷ്ടനും , ഗോകര്‍ണനാകട്ടെ പണ്ഡിതനും ജ്ഞാനിയും സത്സ്വഭാവിയും ആയിരുന്നു.* *മനം നൊന്ത ആത്മദേവന്‍ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാനൊരുങ്ങി.* *അപ്പോഴേക്കും ഗോകര്‍ണന്‍ അവിടെയെത്തി അദ്ദേഹത്തിന് ആത്മോപദേശം നല്‍കി.* *ആത്മദേവന്‍ സകലതും ഉപേക്ഷിച്ച് വനത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച് ഭാഗവതം ദശമ സ്കന്ധം പാരായണം ചെയ്തും, ഭാഗവതാരാധന ചെയ്തും ഭഗവദ്പദം പ്രാപിച്ചു.* *സഹികെട്ട ധുന്ധിളി കിണറ്റില്‍ ചാടി മരിച്ചു. ഗോകര്‍ണന്‍ തീര്ധയാത്രയ്ക്കും പോയി.* *അനാചാര പ്രവൃത്തികളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ട ധുന്ധുകാരി ധനമെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട് ഒടുവില്‍ അനാശാസ്യ സ്ത്രീകളില്‍ നിന്നും കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.* *ധുന്ധുകാരിയുടെ ആത്മാവ് ദുഷ്പ്രേതമായി കാറ്റില്‍ അലഞ്ഞു നടന്നു.* *ജേഷ്ടന്റെ ദാരുണ മരണ വാര്‍ത്തയറിഞ്ഞ ഗോകര്‍ണന്‍ ആ ആത്മാവിന് പുണ്യം കിട്ടാന്‍ വേണ്ടി ഗയയിലും മറ്റനേകം തീര്‍ത്ഥങ്ങളിലും ശ്രാദ്ധമൂട്ടി*. *എന്നിട്ടും ആ പ്രേതത്തിനു ശാന്തി കിട്ടിയില്ല. പ്രഭാതമായപ്പോള്‍ ഗോകര്‍ണന്‍ സൂര്യനെ പ്രാര്‍ധിച്ച് തുടങ്ങി. ഭാഗവത സപ്താഹം നടത്തിയാല്‍ ഈ പ്രേതത്തിന് മുക്തി ലഭിക്കുമെന്നും അതില്‍ സംബന്ധിക്കുന്നവര്‍ക്കെല്ലാം പുണ്യം കിട്ടുമെന്നും സൂര്യന്‍ പറഞ്ഞുകൊടുത്തു.* *എല്ലാവരും ചേര്‍ന്ന് സപ്താഹത്തിന് വേണ്ട ഒരുക്കങ്ങള്‍ ചെയ്തു.* *ധാരാളം സജ്ജനങ്ങള്‍ വന്നുചേര്‍ന്നു.* *ഒരു വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണനെ മുഖ്യ ശ്രോതാവായി കല്‍പ്പിച്ച് ഗോകര്‍ണന്‍ തന്നെയാണ് പാരായണം നടത്തിയത്.* *ഭാഗവത സപ്താഹം ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ ധുന്ധുകാരിയുടെ പ്രേതം വായു രൂപത്തില്‍ വന്ന് ഏഴ് മുട്ടുള്ള ഒരു മുളയുടെ അടിയില്‍ കയറിയിരുന്നു.,* *അത്യന്ത ശ്രദ്ധയോടുകൂടി പ്രേതം ശ്രവണം തുടങ്ങി.* *അതോടൊപ്പം മനനവും തത്ത്വ നിധി ധ്യാനവും കൂടി ചെയ്തിരുന്നു.* *ഒന്നാം ദിവസം സന്ധ്യക്ക്‌ പാരായണം നിര്‍ത്തിയപ്പോള്‍ മുളയുടെ താഴത്തെ ഒരു മുട്ട് പൊട്ടി പ്രേതം രണ്ടാമത്തേതില്‍ പ്രവേശിച്ചു . അങ്ങനെ ഏഴ് ദിവസം കൊണ്ട് പാരായണം അവസാനിച്ചപ്പോള്‍ എഴുമുട്ടുകളും പൊട്ടി പ്രേതം ദിവ്യ രൂപം ധരിച്ച് തുളസീമാലയണിഞ്ഞു മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച് കിരീട കുന്ധലങ്ങലണിഞ്ഞ കൃഷ്ണഭഗവാനായി കാണപ്പെട്ടു . അങ്ങനെ ശ്രീകൃഷ്ണ രൂപധാരിയായ ധുന്ധുകാരി വേഗം ചെന്ന് ഗോകര്‍ണനെ വന്ദിച്ച് നന്ദി പറഞ്ഞു.* *അതോടെ വിഷ്ണുദൂതന്മാര്‍ പ്രഭയേറിയ വിമാനം കൊണ്ടുവന്ന് ധുന്ധുകാരിയെ അതില്‍ കയറ്റി സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. സനല്‍കുമാര്‍ മഹര്‍ഷി, ചിത്രകൂട വാസിയായ ശാന്ധില്യ മഹര്‍ഷി പറഞ്ഞ ഈ ഇതിഹാസത്തെ നാരദമഹര്‍ഷിക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുത്തു ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാന്റെ സ്വര്‍ഗ്ഗാരോഹണത്തിനു ശേഷം മുപ്പതു വര്‍ഷം കഴിഞ്ഞ് പ്രോഷ്ടപദ മാസത്തില്‍ നവമി തിഥി മുതല്‍ ഏഴ് ദിവസമാണ് ശ്രീ ശുകമഹര്‍ഷി പരീക്ഷിത്തിനു വേണ്ടി ഭഗവതോപദേശം ചെയ്തത്. അതാണ്‌ ലോകത്തില്‍ ഒന്നാമതായി നടന്ന സപ്താഹയജ്ഞം. അതിനുശേഷം ഇരുന്നൂറു കൊല്ലങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞാണ് ഗോകര്‍ണന്റെ സപ്താഹം നടന്നത്. അത് ആഷാട മാസത്തില്‍ നവമി തിഥി മുതല്‍ ഏഴ് ദിവസമാണ് നടന്നത്. അതാണ്‌ രണ്ടാമത്തെ സപ്താഹം. പിന്നെയും മുപ്പതു കൊല്ലം കൂടി കഴിഞ്ഞ് ഒരു കാര്‍ത്തിക മാസത്തില്‍ ശുക്ല പക്ഷത്തില്‍ നവമി തിഥി മുതല്‍ക്കാണ് നാരദനും സനകാദി മഹര്‍ഷിമാരും കൂടി നടത്തിയ മൂന്നാമത്തെ സപ്താഹയജ്ഞം.* *ശ്രീകൃഷ്ണ പ്രീതികരവും സകല കല്മഷങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതും മുക്തിക്ക് ഏക ഹേതുവും ഭക്തി വിലാസത്തിന്റെ മൂല കാരണവുമാണ് ഭാഗവതാലാപം.* *ആയുഷ്കാലത്ത് ഒരു പ്രാവശ്യമെങ്കിലും ഭാഗവത ശ്രവണം ചെയ്യുന്ന പക്ഷം അവന്‍ പിന്നീട് സംസാര ദുഖത്തെ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ലെന്നതിനു പരീക്ഷിത്ത്‌ മഹാരാജാവ് സാക്ഷിയാണ്. രസാനുഭൂതിയോടുകൂടി ഭാഗവതാലാപമോ ശ്രവണമോ ചെയ്യുന്നവര്‍ വിഷ്ണുപദത്തിന്നവകാശികളായി തീരുന്നു. ഭാഗവതത്തെക്കാള്‍ ശ്രേഷ്ടമായ മറ്റൊരു സംഹിതയില്ലെന്നു മഹാത്മാക്കളായ ഋഷികള്‍ പോലും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. അതിനാല്‍ അങ്ങനെയുള്ള മഹിമയേറിയ ഭഗവത് സംഹിതയെ പതിവായി പഠിക്കുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവര്‍ മനുഷ്യ ജന്മസാഫല്യത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.* 🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷 *🔥സുഭാഷിതം🔥* ✨✨✨✨✨✨✨ *_യത്ര വിദ്വജ്ജനോ നാസ്തി_* *_ശ്ളാഘ്യസ്തത്രാല്പ ധീരപി_* *_നിരസ്തപാദപേ ദേശ_* *_ഏരണ്ഡോപി ദ്രുമായതേ._* ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ *_പണ്ഡിതരില്ലാത്ത നാട്ടിൽ അല്പബുദ്ധിപോലും പ്രശംസനീയനായിതീരുന്നു. വൃക്ഷങ്ങളില്ലാത്ത ദേശത്ത് ആവണക്കും വൻവൃക്ഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടല്ലോ._* ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ *ೋ❀❀ೋ══ • ══ೋ❀❀ೋ* *നന്മകൾ നിറഞ്ഞ ശുഭദിനം ആശംസിക്കുന്നു🪷🪔🤗* ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ *ലോകാ സമസ്താഃ സുഖിനോ ഭവന്തു

ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണത്തിലെ ലളിതോപാഖ്യാനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഉദാത്തമായ ഒരു സ്തോത്രമാണ് ശ്രീ ലളിതാ സഹസ്രനാമം. ആദിപരാശക്തിയായ ലളിതാംബികയുടെ ആയിരം നാമങ്ങൾ കോർത്തിണക്കിയ ഈ മന്ത്രം വശിന്യാദി വാഗ്ദേവതമാരാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ലളിതാ സഹസ്രനാമത്തിന്റെ സാരവും പ്രത്യേകതകളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. രൂപ വർണ്ണന (ശാരീരിക ഭംഗി) സ്തോത്രത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ദേവിയുടെ അതിമനോഹരമായ രൂപം വർണ്ണിക്കുന്നു. ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രഭയുള്ളവൾ, പാശം, അങ്കുശം, പുഷ്പബാണങ്ങൾ, ഇക്ഷുകോദണ്ഡം (കരിമ്പുവില്ല്) എന്നിവ കൈകളിലേന്തിയവൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് സങ്കൽപം. ദേവിയുടെ ഓരോ അവയവത്തെയും പുഷ്പങ്ങളോടും പ്രകൃതിഭംഗിയോടും ഉപമിച്ചിരിക്കുന്നു. 2. തത്വചിന്താപരമായ സാരം ശ്രീമാതാ: സ്തോത്രം തുടങ്ങുന്നത് "ശ്രീമാതാ" എന്ന നാമത്തിലാണ്. ജഗത്തിന്റെ മുഴുവൻ അമ്മയായ ദേവി ഭക്തരെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. ഗുണങ്ങൾ: ദേവിയുടെ ആയിരം നാമങ്ങളും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം എന്നീ ധർമ്മങ്ങളെയും ദേവിയുടെ വിവിധ ഭാവങ്ങളെയും (ശാന്തം, രൗദ്രം, കരുണ തുടങ്ങിയവ) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അദ്വൈത സാരം: ജീവാത്മാവും പരമാത്മാവും ഒന്നാണെന്ന തത്വത്തെ ഇത് മുറുകെ പിടിക്കുന്നു. എല്ലാം ദേവിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ദേവിയിൽ തന്നെ ലയിക്കുന്നു. 3. മന്ത്രശാസ്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം മറ്റ് സഹസ്രനാമങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇതിൽ വാക്കുകൾ ആവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഇതിലെ ഓരോ നാമവും ഓരോ മന്ത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'പഞ്ചദശാക്ഷരി', 'ഷോഡശാക്ഷരി' എന്നീ ഗുഹ്യമായ മന്ത്രങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങൾ ഈ നാമങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞു കിടക്കുന്നുണ്ട്. 4. പാരായണ ഫലങ്ങൾ ലളിതാ സഹസ്രനാമം നിത്യവും ജപിക്കുന്നത് വഴി താഴെ പറയുന്ന ഗുണങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു: ഐശ്വര്യം: കുടുംബത്തിൽ സമാധാനവും ഐശ്വര്യവും വർദ്ധിക്കുന്നു. രോഗശാന്തി: മാനസികവും ശാരീരികവുമായ അസ്വസ്ഥതകൾ നീങ്ങാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. പാപനാശം: മനഃപൂർവ്വമോ അല്ലാതെയോ ചെയ്ത തെറ്റുകളുടെ ഫലങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ലളിതാ സഹസ്രനാമം എന്നത് വെറുമൊരു സ്തോത്രമല്ല, മറിച്ച് ഭക്തിയിലൂടെയും ജ്ഞാനത്തിലൂടെയും ഈശ്വര സാക്ഷാത്കാരം നേടാനുള്ള ഒരു ഉപാധിയാണ്.

*നമ്മൾ തേടുന്ന ദൈവം നമ്മിൽ തന്നെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ...* 🙏🙏🙏🙏🕉️🙏🙏🙏🙏 പണ്ട് വലിയ തറവാടുകളിലെ ഉമ്മറത്തിരുന്ന് കാരണവന്മാർ പറഞ്ഞുതന്നിരുന്ന കഥകളിൽ നിന്നാണ് നമ്മൾ ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞു തുടങ്ങിയത്. അന്ന് കാവുകളിലെ വെളിച്ചവും ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മണിനാദവും വെറുമൊരു ശീലമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അസ്വസ്ഥമായ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാനുള്ള വഴികളായിരുന്നു. 'അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി' എന്ന മഹത്തായ തത്വം അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിലൂടെ ആദിശങ്കരാചാര്യർ ലോകത്തിന് പകർന്നു നൽകിയപ്പോൾ, അത് ആധുനിക മനുഷ്യനും വലിയൊരു വഴികാട്ടിയായി മാറി. ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ 'ബ്രഹ്മം' എന്ന ഒരൊറ്റ സത്യം മാത്രമേയുള്ളൂ എന്നും, ബാക്കിയെല്ലാം മായയാണെന്നും ഈ ദർശനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മളും ആ പരമാത്മാവും ഒന്നാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴി. എന്നാൽ ഇത്തരം ആഴമേറിയ തത്വങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് പെട്ടെന്ന് ഉൾക്കൊള്ളാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ ഭക്തിയുടെ ലളിതമായ മാർഗ്ഗം നമുക്കായി ഒരുക്കിയത്. ഭക്തിയോഗത്തിലൂടെ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച് ഈശ്വരനിലേക്ക് അടുക്കാൻ ഓരോ വിശ്വാസിക്കും സാധിക്കും. നമ്മൾ കേട്ടുവളർന്ന ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും വെറും കഥകളല്ല, മറിച്ച് ജീവിതത്തിലെ ശരിതെറ്റുകളെയും ഈശ്വര ചൈതന്യത്തെയും നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കിത്തരാനുള്ള ഉപാധികളാണ്. ഈ യാത്രയിൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾ വലിയൊരു പങ്കുവഹിക്കുന്നു. മനസ്സിനെ ഭഗവാനിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കാനും ആന്തരിക ശാന്തി കണ്ടെത്താനും ക്ഷേത്രാരാധന നമ്മളെ സഹായിക്കുന്നു. നമ്മുടെ പാരമ്പര്യവും ഗൃഹാതുരമായ ഓർമ്മകളും ചേർത്തുപിടിച്ച് ആ ചൈതന്യത്തെ സ്വന്തം ഉള്ളിൽത്തന്നെ കണ്ടെത്താൻ നമുക്ക് ശ്രമിക്കാം. അറിവിനേക്കാൾ വലിയ അനുഭൂതിയാണ് ഭക്തി എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നിടത്താണ് നമ്മുടെ ആത്മീയ യാത്ര പൂർണ്ണമാകുന്നത്. ജനന-മരണ ചക്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനമായ മോക്ഷത്തിലേക്ക് എത്താൻ ജ്ഞാനവും കർമ്മവും ഭക്തിയും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. ഈ പുണ്യഭൂമിയിലെ ഓരോ ആചാരങ്ങളും നമ്മെ നയിക്കുന്നത് 'തത്ത്വമസി' എന്ന ആ വലിയ സത്യത്തിലേക്കാണ്. ആ തിരിച്ചറിവിലേക്ക് നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കാം.

ശ്രീ വിദ്യ ഉപാസന. ശ്രീ ലളിതാ മഹാത്രിപുരസുന്ദരിയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള അതിപൗരാണികവും ഉന്നതവുമായ ഒരു തന്ത്രശാസ്ത്ര ശാഖയാണ് ശ്രീവിദ്യ ഉപാസന. ജ്ഞാനം, ഭക്തി, യോഗം എന്നിവയുടെ സമന്വയമായ ഈ പഥം ഭൗതികമായ ഐശ്വര്യത്തോടൊപ്പം ആത്മസാക്ഷാത്കാരവും (മോക്ഷം) ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഈ ഉപാസനയുടെ പ്രധാന വശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. ആരാധനാ മൂർത്തിയും തത്വവും ലളിതാ മഹാത്രിപുരസുന്ദരി: ശ്രീവിദ്യയിലെ പ്രധാന ദേവതയാണിത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചൈതന്യരൂപമായ പരാശക്തിയായി ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്നു. ശ്രീചക്രം: ദേവിയുടെ രൂപമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന വിശുദ്ധമായ യന്ത്രമാണിത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയെയും ലയത്തെയും ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ശ്രീവിദ്യ മന്ത്രം: പഞ്ച്ദശാക്ഷരി അല്ലെങ്കിൽ ഷോഡശാക്ഷരി മന്ത്രങ്ങളാണ് ഈ ഉപാസനയിൽ പ്രധാനമായും ജപിക്കുന്നത്. 2. ഉപാസനാ രീതികൾ ശ്രീവിദ്യ ഉപാസന പ്രധാനമായും ഒരു ജപമാർഗമാണ്. ഇതിൽ പൂജകൾ, മുദ്രകൾ, ധ്യാനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ജപത്തിനാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. കുണ്ഡലിനി യോഗം: ശരീരത്തിലെ കുണ്ഡലിനി ശക്തിയെ ഉണർത്തി സഹസ്രാര പത്മത്തിലെത്തിക്കുക എന്നതും ഈ ഉപാസനയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. ദീക്ഷ: യോഗ്യനായ ഒരു ഗുരുവിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ ശ്രീവിദ്യ ഉപാസന പൂർണ്ണമായ ഫലം നൽകുകയുള്ളൂ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 3. പ്രമുഖ ഗ്രന്ഥങ്ങളും ആചാര്യന്മാരും ഗ്രന്ഥങ്ങൾ: ലളിതാ സഹസ്രനാമം, സൗന്ദര്യലഹരി, ഭാസ്കരരായരുടെ സൗഭാഗ്യഭാസ്കരം എന്നിവ ഈ മേഖലയിലെ പ്രധാന കൃതികളാണ്. ആചാര്യന്മാർ: ആദി ശങ്കരാചാര്യർ ഈ ഉപാസനാ ക്രമത്തെ ജനകീയമാക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഗസ്ത്യൻ, ദത്താത്രേയൻ, പരശുരാമൻ തുടങ്ങിയവരും ഈ പാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രധാനികളാണ്. 4. ഗുണങ്ങൾ ശ്രീവിദ്യ ഉപാസനയിലൂടെ മനസ്സിന് ഏകാഗ്രതയും ശാന്തിയും ലഭിക്കുന്നു. ജീവിതത്തിൽ ഐശ്വര്യവും വിജയവും നൽകുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ സാധകനെ പരമമായ ജ്ഞാനത്തിലേക്ക് നയിക്കാനും ഈ വഴി സഹായിക്കുന്നു. 🌹(ശ്രീവിദ്യ ഉപാസന പദ്ധതി 🙏🏼🙏🏼)🌹 💖🌹💖🌹💖🌹💖🌹💖🌹💖🌹💖 ...

വേദങ്ങളുടെ പ്രസക്തി (importance of Vedas) ഇന്നത്തെ ലോകത്തും വളരെ ആഴത്തിലുള്ളതും പലതരത്തിലുമാണ്. വേദങ്ങൾ വെറും മതഗ്രന്ഥങ്ങളായി മാത്രമല്ല, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമഗ്രമായ മാർഗ്ഗദർശകങ്ങളായും കാണപ്പെടുന്നു. 1. ആത്മീയ മാർഗ്ഗദർശനം വേദങ്ങൾ മനുഷ്യനെ “ഞാൻ ആരാണ്?” എന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഉപനിഷത്തുകൾ ആത്മജ്ഞാനം (Self-realization) പ്രാധാന്യമാക്കുന്നു. 👉 ഇന്നത്തെ സമ്മർദ്ദഭരിതമായ ജീവിതത്തിൽ മാനസിക സമാധാനത്തിനും ധ്യാനത്തിനും ഇത് വലിയ സഹായമാണ്. 2. ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങൾ സത്യം, അഹിംസ, ധർമ്മം, കൃതജ്ഞത തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങൾ വേദങ്ങളിൽ ശക്തമായി പറയുന്നു. 👉 ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിലെ നൈതിക തകർച്ചയ്ക്ക് ഇത് ഒരു പരിഹാര മാർഗ്ഗമായി കാണാം. 3. ശാസ്ത്രീയ സൂചനകൾ വേദങ്ങളിൽ പ്രകൃതി, കോസ്മോസ്, ശബ്ദശക്തി, ഔഷധങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകൾ ഉണ്ട്. 👉 ഉദാഹരണമായി, ആയുർവേദം പോലുള്ള ശാഖകൾ പിന്നീട് വികസിച്ചു. 4. ജീവിതത്തിന്റെ സമതുലനം വേദങ്ങൾ “ധർമ്മ, അർഥ, കാമ, മോക്ഷ” എന്ന നാല് ലക്ഷ്യങ്ങൾ പറയുന്നു. 👉 ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിൽ ജോലി, സമ്പത്ത്, ആസ്വാദനം, ആത്മീയത — എല്ലാം തമ്മിലുള്ള ബാലൻസ് നിർണായകമാണ്. 5. സർവ്വലോക സഹോദരത്വം “വസുധൈവ കുടുംബകം” എന്ന ആശയം — ലോകം മുഴുവൻ ഒരു കുടുംബം 👉 ഇന്നത്തെ യുദ്ധങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളും ഉള്ള ലോകത്തിൽ വളരെ പ്രസക്തമാണ്. വേദങ്ങൾ പഴയ കാലത്തേക്കു മാത്രമുള്ളതല്ല; അവ ശാശ്വതമായ ജ്ഞാനമാണ്. 👉 സാങ്കേതികമായി വളർന്നാലും, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ അതേപോലെ തന്നെയാണ് — അതിനുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ വേദങ്ങളിൽ ഇന്നും ലഭ്യമാണ്.. വേദങ്ങളും ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും, അവയെ ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രായോഗികമായി ഉപയോഗിക്കാം എന്നതും വളരെ ആഴമുള്ള വിഷയമാണ്. വേദങ്ങൾ ശാസ്ത്രപുസ്തകങ്ങൾ പോലെ “പ്രൂവ്” ചെയ്യുന്ന രീതിയിലല്ല എഴുതപ്പെട്ടത്, പക്ഷേ നിരവധി ആശയങ്ങൾ ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രവുമായി സാമ്യമുള്ളവയാണ്. 🔬 വേദങ്ങളും ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രവും 1. ശബ്ദവും സ്പന്ദനവും (Sound & Vibration) വേദങ്ങളിൽ “മന്ത്രങ്ങൾ” ശബ്ദശക്തിയാണെന്ന് പറയുന്നു. 👉 ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രത്തിൽ “വൈബ്രേഷൻ” (vibration) എല്ലാത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനമാണെന്ന് പറയുന്നു. 👉 ഉദാഹരണം: ഓം ഉച്ചരിക്കുന്നത് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുന്നു — ഇത് brain wave studies-ൽ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2. ബ്രഹ്മാണ്ഡ ധാരണ (Cosmology) വേദങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിയും ലയവും (creation & dissolution) cyclic ആണെന്ന് പറയുന്നു. 👉 ഇന്നത്തെ cosmology-യിൽ “expanding universe”, “big bang” എന്നീ ആശയങ്ങൾ കാണാം. 👉 പ്രത്യേകിച്ച് നാസദീയ സൂക്തം സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് സംശയാത്മകവും തത്വചിന്താപരവുമായ സമീപനം കാണിക്കുന്നു. 3. ശരീരം-മനസ് ബന്ധം (Mind-Body Connection) വേദങ്ങളും ആയുർവേദം ശരീരവും മനസ്സും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. 👉 ഇന്നത്തെ science-ൽ “psychosomatic diseases” എന്ന ആശയം ഇതേ കാര്യം പറയുന്നു. 4. ധ്യാനവും നാഡീവ്യവസ്ഥയും (Meditation & Brain) യോഗ, ധ്യാനം എന്നിവ വേദപരമ്പരയിൽ പ്രധാനമാണ്. 👉 ഇന്നത്തെ neuroscience പറയുന്നു — meditation stress കുറയ്ക്കും, concentration വർധിപ്പിക്കും. 🧘‍♂️ വേദങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ പ്രായോഗികമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് 1. ദിനചര്യയിൽ ധ്യാനം ദിവസവും 10–15 മിനിറ്റ് “ഓം” ജപം ശ്വാസത്തിൽ ശ്രദ്ധ 👉 മനസ്സിന് ശാന്തതയും clarityയും ലഭിക്കും 2. സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കൽ ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലും സത്യസന്ധത മറ്റുള്ളവരെ ഉപദ്രവിക്കാതിരിക്കുക 👉 ഇത് mental peace നും നല്ല ബന്ധങ്ങൾക്കും സഹായിക്കും 3. സാത്വിക ജീവിതശൈലി ഭക്ഷണം: ശുദ്ധവും ലളിതവുമായ ഭക്ഷണം ചിന്ത: പോസിറ്റീവ് 👉 ആയുർവേദം അനുസരിച്ച് ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണ് 4. അഹങ്കാരം കുറയ്ക്കൽ വേദങ്ങൾ പറയുന്നു “എല്ലാം പരമാത്മാവിന്റെ പ്രകടനം” 👉 ഇത് stress, ego conflicts കുറയ്ക്കും 5. പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് ജീവിക്കൽ വേദങ്ങളിൽ പ്രകൃതിയെ ദൈവമായി കാണുന്നു 👉 ഇന്നത്തെ environmental science-ൽ sustainability അത്യാവശ്യമാണ് വേദങ്ങളും science-ഉം തമ്മിൽ “direct match” അല്ലെങ്കിലും, 👉 വേദങ്ങൾ ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥം പറയുന്നു 👉 science ജീവിതം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു ഇരണ്ടും ചേർന്നാൽ മനുഷ്യജീവിതം കൂടുതൽ സമ്പൂർണ്ണമാകും. ഇനി വേദങ്ങളിൽ ഉള്ള പ്രധാന മന്ത്രങ്ങൾക്കും അവയുടെ പ്രായോഗികവും ശാസ്ത്രീയവുമായ പ്രയോജനങ്ങളും നോക്കാം. 🕉️ 1. ഗായത്രി മന്ത്രം മന്ത്രം: “ഓം ഭൂർഭുവഃ സ്വഃ… തത് സവിതുർ വരേണ്യം…” 🔬 ശാസ്ത്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് ശ്രദ്ധയോടെ ജപിക്കുന്നത് concentration വർധിപ്പിക്കുന്നു rhythmic chanting → brain synchronization stress hormone കുറയാൻ സഹായിക്കുന്നു 🧘 പ്രായോഗിക ഉപയോഗം രാവിലെ സൂര്യോദയ സമയത്ത് 11/21 തവണ ജപിക്കുക വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് memory & focus മെച്ചപ്പെടാൻ സഹായിക്കും 🕉️ 2. മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം മന്ത്രം: “ഓം ത്ര്യംബകം യജാമഹേ…” 🔬 ശാസ്ത്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് calming effect on nervous system anxiety, fear കുറയ്ക്കാൻ സഹായം positive vibration → healing response (placebo + mind effect) 🧘 പ്രായോഗിക ഉപയോഗം രോഗാവസ്ഥയിൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിൽ ജപിക്കുക ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് 5–10 മിനിറ്റ് 🕉️ 3. ഓം (പ്രണവ മന്ത്രം) 🔬 ശാസ്ത്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് “ഓം” ജപം → parasympathetic nervous system activate ചെയ്യുന്നു heart rate, blood pressure കുറയാൻ സഹായിക്കുന്നു brain calm state (alpha waves) 🧘 പ്രായോഗിക ഉപയോഗം രാവിലെ 5–10 മിനിറ്റ് ദീർഘശ്വാസത്തോടെ ജപിക്കുക meditation തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് ഏറ്റവും ഉത്തമം 🕉️ 4. ശാന്തി മന്ത്രങ്ങൾ ഉദാഹരണം: “ഓം സഹനാവവതു…” 🔬 ശാസ്ത്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് കൂട്ടമായി chanting → സാമൂഹിക ബന്ധം ശക്തമാക്കുന്നു മനസ്സിന് relaxation നൽകുന്നു 🧘 പ്രായോഗിക ഉപയോഗം കുടുംബമായി അല്ലെങ്കിൽ group-ആയി ജപിക്കുക പഠനം തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് 🕉️ 5. പുരുഷ സൂക്തം 🔬 ശാസ്ത്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് universe unity എന്ന ആശയം → holistic thinking deep chanting → breath control മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു 🧘 പ്രായോഗിക ഉപയോഗം ആഴത്തിലുള്ള ധ്യാനത്തിനായി ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്കായി 🌿 എങ്ങനെ തുടങ്ങാം (Simple Routine) 👉 രാവിലെ 5 മിനിറ്റ് “ഓം” 11 തവണ ഗായത്രി മന്ത്രം 👉 വൈകുന്നേരം ശാന്തി മന്ത്രം / മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം 👉 പ്രധാനമായി ശബ്ദം ശരിയായി, മനസ്സോടെ ജപിക്കുക regular ആയാൽ മാത്രം ഫലം കാണും ✨ പ്രധാന സത്യം മന്ത്രങ്ങളുടെ ശക്തി ശബ്ദത്തിൽ മാത്രം അല്ല 👉 ശ്രദ്ധ + വിശ്വാസം + സ്ഥിരത = ഫലം

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ ഏഴാം സ്കന്ധത്തിലാണ് (സപ്തമസ്കന്ധം) നാരദ-യുധിഷ്ഠിര സംവാദം പ്രധാനമായും വിവരിക്കുന്നത്. രാജസൂയ യജ്ഞത്തിനിടെ ശിശുപാലൻ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനിൽ ലയിച്ചു ചേരുന്നത് കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ട യുധിഷ്ഠിരൻ, ഭഗവാനോട് ശത്രുത പുലർത്തിയവർക്ക് എങ്ങനെ മോക്ഷം ലഭിച്ചു എന്ന് നാരദമഹർഷിയോട് ചോദിക്കുന്നതാണ് ഇതിന്റെ തുടക്കം. ഈ സംവാദത്തിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: മോക്ഷവും ഭക്തിയും: ഭഗവാൻ എല്ലാവരിലും സമനാണെന്നും, ഭയം കൊണ്ടോ (കംസൻ), ശത്രുത കൊണ്ടോ (ശിശുപാലൻ), സ്നേഹം കൊണ്ടോ (ഗോപികമാർ) ഭഗവാനെ നിരന്തരം സ്മരിക്കുന്നവർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കുമെന്നും നാരദർ വിശദീകരിക്കുന്നു [11]. പ്രഹ്ലാദ ചരിതം: നാരദർ ഭക്തപ്രഹ്ലാദന്റെ കഥ യുധിഷ്ഠിരന് വിവരിച്ചു കൊടുക്കുന്നു. ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിക്കാൻ ഭഗവാൻ നരസിംഹാവതാരമെടുത്തതും പ്രഹ്ലാദന്റെ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയും ഇതിൽ വരുന്നു [11]. വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മങ്ങൾ: മനുഷ്യർ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട ധർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് നാരദർ വിപുലമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മചര്യം, ഗൃഹസ്ഥം, വാനപ്രസ്ഥം, സന്യാസം എന്നീ നാല് ആശ്രമങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങളും, സത്യം, ദയ, തപസ്സ് തുടങ്ങിയ സാമാന്യ ധർമ്മങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു [10, 12]. സദാചാര ഉപദേശങ്ങൾ: ഒരു ഗൃഹസ്ഥൻ എങ്ങനെ ജീവിക്കണം, ധനം എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കണം, പ്രകൃതിയോടും ജീവജാലങ്ങളോടും എങ്ങനെ കരുണ കാണിക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ നാരദർ യുധിഷ്ഠിരന് പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നു [12]. മഹാഭാരതത്തിലെ സഭാപർവ്വത്തിലും സമാനമായ ഒരു സംവാദം കാണാം. അവിടെ രാജനീതിയെക്കുറിച്ചും രാജ്യഭരണത്തെക്കുറിച്ചുമാണ് നാരദർ യുധിഷ്ഠിരന് ഉപദേശം നൽകുന്നത് [8, 9]. ശ്രീമദ് ഭാഗവതം ഏഴാം സ്കന്ധത്തിലെ 10, 11, 12 അദ്ധ്യായങ്ങൾ നാരദ-യുധിഷ്ഠിര സംവാദത്തിന്റെ കാതലായ ഭാഗങ്ങളാണ്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ സംഗ്രഹം താഴെ നൽകുന്നു: അദ്ധ്യായം 10: പ്രഹ്ലാദന്റെ സ്തുതിയും അനുഗ്രഹവും ഈ അദ്ധ്യായം ഭക്തപ്രഹ്ലാദന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ പൂർത്തീകരണമാണ്. ഭൗതിക മോഹങ്ങളില്ലാത്ത ഭക്തി: ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിച്ച ശേഷം നരസിംഹമൂർത്തി പ്രഹ്ലാദനോട് വരം ചോദിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ താൻ ഭഗവാനെ ഭജിക്കുന്നത് എന്തെങ്കിലും പ്രതിഫലം ആഗ്രഹിച്ചല്ലെന്നും, യഥാർത്ഥ ഭക്തൻ വരം ചോദിക്കില്ലെന്നും പ്രഹ്ലാദൻ മറുപടി നൽകുന്നു. പിതൃശാപ മോക്ഷം: സ്വന്തം പിതാവായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനാക്കണമെന്ന് പ്രഹ്ലാദൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. പ്രഹ്ലാദനെപ്പോലെ ഒരു ശുദ്ധഭക്തൻ ജനിച്ച വംശത്തിലെ 21 തലമുറകൾ ഭഗവാനാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമെന്ന് ഭഗവാൻ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രഹ്ലാദന്റെ ഭരണം: ഭഗവാന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പ്രഹ്ലാദൻ അസുര ചക്രവർത്തിയായി ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുകയും ലോകത്ത് ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. Bhagavata.org Bhagavata.org അദ്ധ്യായം 11: വർണ്ണാശ്രമ ധർമ്മങ്ങൾ (മാനുഷിക ധർമ്മം) ഭരണാധികാരിയായ യുധിഷ്ഠിരന് ഒരു മാതൃകാ സമുദായം എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്ന് നാരദർ വിശദീകരിക്കുന്നു. സാമാന്യ ധർമ്മങ്ങൾ: ജാതിമത ഭേദമന്യേ എല്ലാ മനുഷ്യരും പാലിക്കേണ്ട 30 ഗുണങ്ങളെ നാരദർ ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു. സത്യം, ദയ, തപസ്സ്, ശൗചം (ശുദ്ധി), അഹിംസ, ഇന്ദ്രിയ നിഗ്രഹം തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ പ്രധാനമാണ്. നാല് വർണ്ണങ്ങൾ: ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവരുടെ സ്വഭാവഗുണങ്ങളും തൊഴിൽപരമായ ധർമ്മങ്ങളും ഇതിൽ വരുന്നു. ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നതാണ് എല്ലാവരുടെയും പരമമായ ലക്ഷ്യം. സ്ത്രീധർമ്മം: പതിവ്രതകളായ സ്ത്രീകൾ പാലിക്കേണ്ട ധർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഭർത്താവിനോടും കുടുംബത്തോടുമുള്ള കടമകളെക്കുറിച്ചും ഈ അദ്ധ്യായത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. അദ്ധ്യായം 12: ബ്രഹ്മചര്യ-വാനപ്രസ്ഥ ധർമ്മങ്ങൾ ജീവിതത്തിലെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലെ (ആശ്രമങ്ങൾ) അച്ചടക്കത്തെക്കുറിച്ചാണ് ഈ അദ്ധ്യായം. ബ്രഹ്മചര്യം: ഒരു വിദ്യാർത്ഥി ഗുരുവിന്റെ കീഴിൽ എങ്ങനെ അച്ചടക്കത്തോടെ ജീവിക്കണം എന്നും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കണം എന്നും വിവരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മചാരികൾ പാലിക്കേണ്ട കഠിനമായ നിയമങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വാനപ്രസ്ഥം: ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം കഴിഞ്ഞ് വനത്തിലേക്ക് പോകുന്നവർ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട തപസ്സും ആഹാരനിയമങ്ങളും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട യോഗമുറകളും ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. സന്യാസം: ലൗകികമായ എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഭഗവാനിൽ മാത്രം മനസ്സ് ഉറപ്പിക്കുന്ന സന്യാസിയുടെ ജീവിതരീതിയെക്കുറിച്ചും നാരദർ ഉപദേശിക്കുന്നു. ഈ അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഭൗതിക ജീവിതത്തെയും ആത്മീയ ജീവിതത്തെയും എങ്ങനെ സന്തുലിതമായി കൊണ്ടുപോകാം എന്നതിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ വഴികാട്ടിയാണ്.

https://www.facebook.com/share/v/1ENTYU72WV/

ഭാരതീയ ദർശനമനുസരിച്ച്, വേദങ്ങൾ അനുശാസിക്കുന്ന കർത്തവ്യങ്ങൾ (കർമ്മങ്ങൾ) അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് ഒരാളുടെ ധർമ്മം. ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചില പ്രധാന ആശയങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: സ്വധർമ്മം: ഓരോ വ്യക്തിയും അവനവന്റെ പ്രകൃതത്തിനും (ഗുണം), സാമൂഹികമായ നിലപാടുകൾക്കും (വർണ്ണം), ജീവിതഘട്ടങ്ങൾക്കും (ആശ്രമം) അനുസരിച്ചുള്ള കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം. ഇതിനെയാണ് 'സ്വധർമ്മം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. കർമ്മവും ഫലവും: നിസ്വാർത്ഥമായി, ഫലേച്ഛ കൂടാതെ സ്വന്തം കടമകൾ നിർവ്വഹിക്കണമെന്നതാണ് ഗീതാസന്ദേശം. "അവനവന്റെ കർമ്മമണ്ഡലത്തിൽ അവനവന്റെ ധർമ്മം പാലിക്കുക" എന്നത് ജീവിതവിജയത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. വേദവിഹിതം: വേദങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ള വിധിപ്രകാരമുള്ള കർമ്മങ്ങൾ പുണ്യകരമായും, നിഷിദ്ധമായവ പാപകരമായും കരുതപ്പെടുന്നു. സത്യം പറയുക, അഹിംസ പാലിക്കുക തുടങ്ങിയവ സാമാന്യ ധർമ്മങ്ങളായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നന്മയും തിന്മയും: നന്മയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും തിന്മയെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ചുരുക്കത്തിൽ, അവനവന്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നീതിയോടും കൃത്യതയോടും കൂടി നിർവ്വഹിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള 'വേദവിഹിത കർമ്മം'. ഭഗവദ്ഗീതയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്വധർമ്മത്തെയും (ഒരാളുടെ തനതായ കർത്തവ്യം) കർമ്മത്തെയും കുറിച്ച് നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ വളരെ ആഴമേറിയതാണ്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചില ശ്ലോകങ്ങളും അവയുടെ അർത്ഥവും താഴെ നൽകുന്നു: 1. സ്വധർമ്മത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം അവനവന്റെ ധർമ്മം (സ്വധർമ്മം) എത്ര കുറവുള്ളതാണെങ്കിലും അത് മറ്റൊരാളുടെ ധർമ്മത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണെന്ന് ഗീത പഠിപ്പിക്കുന്നു. ശ്ലോകം (3.35): "ശ്രേയാൻ സ്വധർമ്മോ വിഗുണഃ പരധർമ്മാത് സ്വനുഷ്ഠിതാത് | സ്വധർമ്മേ നിധനം ശ്രേയഃ പരധർമ്മോ ഭയാവഹഃ ||" അർത്ഥം: നന്നായി അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരാളുടെ ധർമ്മത്തേക്കാൾ, ഗുണങ്ങൾ കുറവാണെങ്കിലും സ്വന്തം ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം. സ്വന്തം ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട് മരിക്കുന്നത് പോലും ശ്രേയസ്കരമാണ്; എന്നാൽ മറ്റൊരാളുടെ ധർമ്മം സ്വീകരിക്കുന്നത് ഭയമുണ്ടാക്കുന്നതാണ് (അപകടകരമാണ്). 2. നിഷ്കാമ കർമ്മം ഫലം ഇച്ഛിക്കാതെ കർമ്മം ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഭഗവാൻ നൽകുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന ഉപദേശം. ശ്ലോകം (2.47): "കർമ്മണ്യേവാധികാരസ്തേ മാ ഫലേഷു കദാചന | മാ കർമ്മഫലഹേതുർഭൂർമാ തേ സംഗോസ്ത്വകർമ്മണി ||" Radha Krishna Temple Radha Krishna Temple അർത്ഥം: കർമ്മം ചെയ്യാൻ മാത്രമേ നിനക്ക് അധികാരമുള്ളൂ, അതിന്റെ ഫലങ്ങളിൽ ഒരിക്കലുമില്ല. കർമ്മഫലത്തിന് നീ കാരണക്കാരനാകരുത്; അതുപോലെ കർമ്മം ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതിൽ നിനക്ക് താല്പര്യവും ഉണ്ടാകരുത്. 3. കർമ്മം ചെയ്യാതിരിക്കുന്നത് തെറ്റാണ് പ്രകൃതി എല്ലാവരെയും എപ്പോഴും കർമ്മം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കുന്നത് ഒന്നിനും പരിഹാരമല്ല. അർജ്ജുനനോടുള്ള ഉപദേശം: ഒരു ക്ഷത്രിയൻ എന്ന നിലയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുക എന്നത് അർജ്ജുനന്റെ സ്വധർമ്മമാണ്. അത് ഉപേക്ഷിച്ച് സന്യാസം സ്വീകരിക്കുന്നത് ധർമ്മമല്ലെന്ന് കൃഷ്ണൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ലോകസംഗ്രഹം: വലിയ വ്യക്തികൾ എന്ത് ചെയ്യുന്നുവോ അത് മറ്റുള്ളവർ മാതൃകയാക്കും. അതിനാൽ സമൂഹത്തിന് നല്ല മാതൃകയാകാൻ വേണ്ടി ഒരാൾ സ്വന്തം കർത്തവ്യങ്ങൾ കൃത്യമായി ചെയ്യണം. ചുരുക്കത്തിൽ: വേദവിഹിതമായ കർമ്മം എന്നത് കേവലം ചടങ്ങുകളല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ പ്രകൃതത്തിനും (ഗുണം), ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായി നാം ചെയ്യേണ്ട കടമകളാണ്. അവ ഫലേച്ഛ കൂടാതെ ഈശ്വരന് അർപ്പിക്കുമ്പോൾ അത് മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴിയായി മാറുന്നു.

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ ഏഴാം കാണ്ഡത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുള്ള നാരദ-പ്രഹ്ലാദ സംവാദം ഭക്തിമാർഗ്ഗത്തിലെ അതിപ്രധാനമായ ഒരു ഭാഗമാണ്. തന്റെ അച്ഛനായ ഹിരണ്യകശിപു തപസ്സിനായി പോയ സമയത്ത് ഇന്ദ്രൻ പ്രഹ്ലാദന്റെ അമ്മയായ കയാദുവിനെ ബന്ധനസ്ഥയാക്കി കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ നാരദമഹർഷി ഇടപെടുകയും അവരെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത് കയാദുവിന്റെ ഗർഭപാത്രത്തിലിരുന്ന പ്രഹ്ലാദന് നാരദമഹർഷി നൽകിയ ഉപദേശങ്ങളാണ് നാരദ-പ്രഹ്ലാദ സംവാദമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ സംവാദത്തിലെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: പ്രധാന ഉപദേശങ്ങൾ ഭാഗവത ധർമ്മം: മനുഷ്യജന്മം വളരെ ദുർലഭമാണെന്നും, ബാല്യകാലം മുതൽക്കേ ഭഗവത്ഭക്തി (ഭാഗവത ധർമ്മം) ശീലിക്കണമെന്നും നാരദൻ പ്രഹ്ലാദനെ പഠിപ്പിച്ചു. ആത്മജ്ഞാനം: ശരീരം നശ്വരമാണെന്നും ആത്മാവ് നിത്യമാണെന്നുമുള്ള പരമമായ സത്യം നാരദൻ പ്രഹ്ലാദന് പകർന്നുനൽകി. നവവിധ ഭക്തി: ഭക്തിയുടെ ഒൻപത് മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് (ശ്രവണം, കീർത്തനം, സ്മരണം, പാദസേവനം, അർച്ചനം, വന്ദനം, ദാസ്യം, സഖ്യം, ആത്മനിവേദനം) നാരദർ നൽകിയ അറിവാണ് പിന്നീട് പ്രഹ്ലാദൻ തന്റെ സഹപാഠികൾക്കും ഹിരണ്യകശിപുവിനും ഉപദേശിച്ചു കൊടുക്കുന്നത്. സംവാദത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഗർഭസ്ഥശിശുവായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഈ വിദ്യകൾ അഭ്യസിച്ചതിനാലാണ് രാക്ഷസകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും പ്രഹ്ലാദൻ പരമഭാഗവതനായി മാറിയത്. ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ ഏത് സാഹചര്യത്തിലും ഒരാൾക്ക് ഭക്തനാകാൻ കഴിയുമെന്ന് ഈ ചരിത്രം കാണിച്ചുതരുന്നു. ഈ കഥ യുധിഷ്ഠിര മഹാരാജാവിന് നാരദമഹർഷി തന്നെ നേരിട്ട് വിവരിച്ചു കൊടുക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഭാഗവതത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.