വേദത്തിലെ ബ്രഹ്മവാദിനികൾ ( സ്ത്രീകൾ ). വേദകാലഘട്ടത്തിൽ ആജീവനാന്തം ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിച്ച് വേദപഠനത്തിനും ആത്മീയസാധനയ്ക്കും ജീവിതം സമർപ്പിച്ച സ്ത്രീകളെയാണ് ബ്രഹ്മവാദിനികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇവർ വിവാഹജീവിതത്തിന് പകരം ജ്ഞാനസമ്പാദനത്തിന് മുൻഗണന നൽകുകയും വേദമന്ത്രങ്ങൾ ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വേദങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന പ്രധാന ബ്രഹ്മവാദിനികൾ ഇവരാണ്: ഗാർഗി വാചക്നവി: ജനകമഹാരാജാവിന്റെ സഭയിൽ യാജ്ഞവൽക്യനോട് ആത്മീയസംവാദത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട പ്രശസ്തയായ വിജ്ഞാനി. മൈത്രേയി: യാജ്ഞവൽക്യന്റെ പത്നിയായിരുന്ന ഇവർ ഐഹിക സുഖത്തേക്കാൾ അമരത്വത്തിന് (ആത്മജ്ഞാനത്തിന്) പ്രാധാന്യം നൽകി. ലോപാമുദ്ര: അഗസ്ത്യമുനിയുടെ പത്നിയായിരുന്ന ഇവർ ഋഗ്വേദത്തിലെ പല മന്ത്രങ്ങളുടെയും ദൃഷ്ടാവാണ്. ഘോഷ: ദീർഘതമസ്സിന്റെ മകളായ ഇവർ അശ്വിനിദേവന്മാരെ സ്തുതിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ രചിച്ചു. അപാല: ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയയായ ഋഷിക. വിശ്വവാര: വേദങ്ങളിലെ അഗ്നിസൂക്തങ്ങൾ രചിച്ച ബ്രഹ്മവാദിനികളിൽ ഒരാൾ. വേദകാലത്തെ സ്ത്രീകളെ പ്രധാനമായും രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരുന്നു: ബ്രഹ്മവാദിനികൾ: ആജീവനാന്തം വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകുന്നവർ. സദ്യോവധുക്കൾ: വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് വരെ മാത്രം വേദപഠനം നടത്തുന്നവർ. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഉപനയനത്തിനും വേദപഠനത്തിനും പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ തന്നെ തുല്യ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഇത്തരം ബ്രഹ്മവാദിനികളുടെ ജീവിതം തെളിയിക്കുന്നു.