മഹാഭാരത കഥ മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ ശ്ലോകത്തിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കുന്നതാണ് ഏകശ്ലോകീ മഹാഭാരതം. ഈ പ്രസിദ്ധമായ ശ്ലോകവും അതിന്റെ അർത്ഥവും താഴെ നൽകുന്നു: മലയാളം വരികളിൽ ദ്യൂതേ ശ്രീഹരണം വനേ വിഹരണം മത്സ്യാ ലയേ വർത്തനം ലീലാഗോഗ്രഹണം രണേ വിഹരണം സന്ധിക്രിയാജൃംഭണം പശ്ചാദ്ഭീഷ്മസുയോധനാദിനിധനം ഹ്യേതന്മഹാഭാരതം യഃ പഠേത് പ്രയതോ നിത്യം സ വിഷ്ണോഃ പദമാപ്നുയാത് ശ്ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം ഈ ശ്ലോകം മഹാഭാരതത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഏഴ് ഘട്ടങ്ങളെ കോർത്തിണക്കിയാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്: ദ്യൂതേ ശ്രീഹരണം: ചൂതുകളിയിലൂടെ പാണ്ഡവരുടെ ഐശ്വര്യവും രാജ്യവും കൗരവർ അപഹരിക്കുന്നു. വനേ വിഹരണം: രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട പാണ്ഡവർ പന്ത്രണ്ട് വർഷക്കാലം വനവാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മത്സ്യാലയേ വർത്തനം: വനവാസത്തിന് ശേഷം വിരാടരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ (മത്സ്യരാജ്യത്തിൽ) പാണ്ഡവർ ഒരു വർഷം അജ്ഞാതവാസം നയിക്കുന്നു. ലീലാഗോഗ്രഹണം: അജ്ഞാതവാസത്തിനിടെ കൗരവർ വിരാടരാജ്യത്തെ പശുക്കളെ അപഹരിക്കാൻ വരുമ്പോൾ പാണ്ഡവർ അവരെ ലീലാലാവലഭ്യത്തോടെ തോൽപ്പിക്കുന്നു (ഉത്തരഗോഗ്രഹം). രണേ വിഹരണം: തുടർന്ന് പാണ്ഡവരും കൗരവരും തമ്മിൽ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധക്കളത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. സന്ധിക്രിയാ ജൃംഭണം: യുദ്ധത്തിന് മുൻപും ശേഷവുമുള്ള സന്ധിസംഭാഷണങ്ങൾ (ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ദൂത് ഉൾപ്പെടെ) നടക്കുന്നു. പശ്ചാദ്ഭീഷ്മസുയോധനാദിനിധനം: ഒടുവിൽ ഭീഷ്മർ, ദുര്യോധനൻ (സുയോധനൻ) തുടങ്ങിയ പ്രബലരായ കൗരവപക്ഷ നേതാക്കൾ വധിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സംഭവങ്ങൾ അടങ്ങിയതാണ് മഹാഭാരത ചരിത്രം. ഇത് ദിവസവും ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുപദം (മോക്ഷം) പ്രാപിക്കും എന്നാണ് അവസാന വരിയുടെ അർത്ഥം.