പത്മപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ശ്രീമദ് ഭാഗവത മാഹാത്മ്യം, ഭാഗവത പാരായണത്തിന്റെയും ശ്രവണത്തിന്റെയും മാഹാത്മ്യത്തെയും അത് മനുഷ്യന് നൽകുന്ന മുക്തിയെയും വിവരിക്കുന്ന മനോഹരമായ ഭാഗമാണ്. ആറ് അധ്യായങ്ങളിലായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ ചുരുക്കം താഴെ പറയുന്ന പ്രധാന കഥകളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കാം: 1. ഭക്തിദേവിയുടെയും പുത്രന്മാരുടെയും കഥ ഭക്തിയുടെ ഗ്ലാനി: നാരദമഹർഷി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ യമുനാതീരത്ത് ഒരു യുവതി ദുഃഖിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടു. അവൾക്ക് സമീപം രണ്ട് വൃദ്ധന്മാർ അബോധാവസ്ഥയിൽ കിടപ്പുണ്ടായിരുന്നു. കാരണം: ആ യുവതി ഭക്തിദേവിയും വൃദ്ധന്മാർ അവളുടെ പുത്രന്മാരായ ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ആയിരുന്നു. ദ്രവിഡദേശത്ത് ജനിച്ച്, കർണാടകത്തിലും മഹാരാഷ്ട്രയിലും വളർന്ന്, ഗുജറാത്തിലെത്തിയപ്പോൾ കലിയുഗത്തിന്റെ സ്വാധീനത്താൽ ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും വൃദ്ധരായി മാറി. വൃന്ദാവനത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ ഭക്തി വീണ്ടും യുവതിയായെങ്കിലും പുത്രന്മാർക്ക് ബോധം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പരിഹാരം: നാരദർ വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും ചൊല്ലിക്കേൾപ്പിച്ചെങ്കിലും അവർ ഉണർന്നില്ല. ഒടുവിൽ സനകാദി മഹർഷിമാരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നാരദർ അവർക്കായി ശ്രീമദ് ഭാഗവത കഥ പാരായണം ചെയ്തു. ഭാഗവത ശ്രവണത്തിലൂടെ ജ്ഞാനത്തിനും വൈരാഗ്യത്തിനും യുവത്വം തിരിച്ചുകിട്ടുകയും അവർ ഉണരുകയും ചെയ്തു. 2. ആത്മദേവന്റെയും ഗോകർണ്ണന്റെയും കഥ (ധുന്ധുകാരിയുടെ മോചനം) ഭാഗവത സപ്താഹത്തിന്റെ ശക്തി വ്യക്തമാക്കുന്ന കഥയാണിത്. തുങ്ഗഭദ്രാ നദീതീരത്ത് ആത്മദേവൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ധുന്ധുലിയും ജീവിച്ചിരുന്നു. കുട്ടികളില്ലാത്ത ദുഃഖത്താൽ വിഷമിച്ച അവർക്ക് ഒരു സന്യാസിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഒരു പഴം ലഭിച്ചു. ധുന്ധുലി ആ പഴം പശുവിന് നൽകുകയും, പശുവിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരൂപമുള്ള ഗോകർണ്ണൻ എന്ന ദിവ്യപുത്രൻ ജനിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ധുന്ധുലി തന്റെ സഹോദരിയുടെ മകനെ ദത്തെടുത്ത് ധുന്ധുകാരി എന്ന് പേരിട്ട് വളർത്തി. ഗോകർണ്ണൻ മഹാജ്ഞാനിയായപ്പോൾ, ധുന്ധുകാരി അതിക്രൂരനും ദുർമാർഗ്ഗിയുമായി മാറി. ഒടുവിൽ വേശ്യകളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ധുന്ധുകാരി ക്രൂരനായ ഒരു പ്രേതമായി മാറി അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു. അനുജനായ ഗോകർണ്ണൻ ധുന്ധുകാരിയുടെ ആത്മാവിന് മുക്തി നൽകാനായി ഏഴു ദിവസം കൊണ്ട് ഭാഗവത സപ്താഹം വായന നടത്തി. ഏഴാം ദിവസം ഒരു മുളങ്കൂട്ടിൽ ഇരുന്ന് കഥകേട്ട ധുന്ധുകാരിയുടെ പാപങ്ങൾ അകലുകയും, വിമാനത്തിലേറി അവൻ വൈകുണ്ഠം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കലിയുഗത്തിലെ ഏക ആശ്രയം: കലിയുഗത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ അകറ്റി മനസ്സിന് ശാന്തിയും ഭക്തിയും നൽകാൻ ഭാഗവത ശ്രവണത്തോളം മികച്ച മറ്റൊന്നില്ല. പാപമുക്തി: എത്ര വലിയ പാപിയാണെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഭാഗവതം കേട്ടാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും. ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും: കേവലമായ അറിവിനേക്കാൾ (ജ്ഞാനം) ഭഗവാനോടുള്ള അചഞ്ചലമായ പ്രേമമാണ് (ഭക്തി) ഈശ്വരസാക്ഷാത്കാരത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നത്.