ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തെയും ആത്മീയ ദർശനങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി ആത്മജ്ഞാനിയായ ഡോ. പി. രാമൻ (Dr. P. Raman) നൽകിയ പ്രഭാഷണപരമ്പരകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മീയ വീക്ഷണങ്ങളുമാണ് "ഡോ. പി. രാമന്റെ വേദാന്തം" എന്ന പേരിൽ പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ആത്മീയ പ്രഭാഷകനും വേദാന്ത ചിന്തകനുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം, സനാതന ധർമ്മത്തിലെയും ഉപനിഷത്തുകളിലെയും അദ്വൈത തത്ത്വങ്ങളെ ലളിതമായി സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്തിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേദാന്ത വീക്ഷണങ്ങളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: പ്രധാന തത്ത്വങ്ങളും വീക്ഷണങ്ങളും ഭാഗവത ചിന്തകൾ: ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ ഗഹനമായ ആത്മീയ സത്യങ്ങളെയും മരണഭയം, മരണാനന്തരഗമനം, ഋതംബരാ ബുദ്ധി തുടങ്ങിയ സങ്കൽപ്പങ്ങളെയും വേദാന്ത ചിന്തകളുമായി സമന്വയിപ്പിച്ചു അദ്ദേഹം പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. അധ്യാത്മികതയുടെ വികാസം: മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക പരിവർത്തനവും ഭക്തിയും കേവലം ആചാരങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങാതെ, ജ്ഞാനത്തിലൂടെയുള്ള ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്ക് നയിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശൈലി. കോസ്മിക് വിഷൻ (Cosmic Vision): പ്രപഞ്ചത്തെയും ഈശ്വരീയ ചൈതന്യത്തെയും ശാസ്ത്രീയ-ആത്മീയ ദൃഷ്ടിയിലൂടെ നോക്കിക്കാണുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'കോസ്മിക് വിഷൻ' പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സത്സംഗങ്ങൾ: വിവേകാനന്ദ കേന്ദ്രം വൈദിക് വിഷൻ ഫൗണ്ടേഷൻ പോലുള്ള വേദികളിലൂടെയും വിവിധ ഭാഗവത സത്രങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം തന്റെ വേദാന്ത ചിന്തകൾ പങ്കുവെച്ചു. തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ തീർത്ഥാടനങ്ങൾക്കായും ഈശ്വരീയ ചിന്തകൾക്കായും മാറ്റിവെച്ച ഡോ. പി. രാമൻ, ഭാഗവതത്തെ ഒരു ഭക്തിഗ്രന്ഥം എന്നതിലുപരി ഒരു ആത്മജ്ഞാന ശാസ്ത്രമായിട്ടാണ് വ്യാഖ്യാനിച്ചത്. (അദ്ദേഹം 2018 ആഗസ്റ്റിൽ അന്തരിച്ചു). "ഋതംബരാ ബുദ്ധി" എന്നത് പതഞ്ജലി യോഗസൂത്രത്തിലും ഹൈന്ദവ വേദാന്തത്തിലും പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ഒരു ആത്മീയ ബുദ്ധിതലമാണ്. ഡോ. പി. രാമൻ തന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തെയും ആധുനിക സയൻസിനെയും മുൻനിർത്തി ഈ അവസ്ഥയെ വളരെ ലളിതമായി വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേദാന്ത വീക്ഷണപ്രകാരം "ഋതംബരാ ബുദ്ധി" എന്നാൽ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ഋതം: എന്നാൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ശാശ്വതമായ സത്യം അഥവാ മാറ്റമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ച നിയമം (Cosmic Order / Absolute Truth) എന്നാണ് അർത്ഥം. ഭര: എന്നാൽ ധരിക്കുന്നത് അല്ലെങ്കിൽ താങ്ങുന്നത് എന്നാണർത്ഥം. ഋതംബരാ ബുദ്ധി: കേവലം സത്യത്തെ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും, യാതൊരുവിധ തെറ്റായ അറിവുകൾക്കോ (വിപര്യയം) ഭ്രമങ്ങൾക്കോ സ്ഥാനമില്ലാത്തതുമായ പരമമായ ജ്ഞാനാവസ്ഥയാണ് ഋതംബരാ ബുദ്ധി. 2. ഡോ. പി. രാമന്റെ വ്യാഖ്യാനം സാധാരണ ബുദ്ധിയും ഋതംബരാ ബുദ്ധിയും: നമ്മുടെ സാധാരണ ബുദ്ധി ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ (കണ്ണ്, മൂക്ക്, ചെവി തുടങ്ങിയവ) ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ അതിൽ തെറ്റുകളും മുൻവിധികളും ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ഋതംബരാ ബുദ്ധി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതമായി, പ്രപഞ്ചസത്യത്തെ നേരിട്ട് ദർശിക്കുന്ന (Intuitive Wisdom) അവസ്ഥയാണ്. ഭാഗവതവുമായുള്ള ബന്ധം: ഭാഗവതത്തിലെ ധ്രുവചരിതം, പ്രഹ്ലാദചരിതം, ശുുകമഹർഷിയുടെ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയവ വിവരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഈ ബുദ്ധിതലത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാറുണ്ട്. മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും ശാന്തമായി പ്രപഞ്ചചൈതന്യത്തിൽ ലയിക്കുമ്പോഴാണ് ഈ ബുദ്ധി ഉണരുന്നത്. ആധുനിക സയൻസും ആത്മീയതയും: ഡോ. പി. രാമൻ തന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ ക്വാണ്ടം ഫിസിക്സിനെയും മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും (Brain waves / Higher consciousness) ആത്മീയതയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് ഋതംബരാ ബുദ്ധിയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. 3. യോഗസൂത്രത്തിലെ പ്രസക്തി പതഞ്ജലി മഹർഷി യോഗസൂത്രത്തിലെ സമാധിപാദത്തിൽ (സൂത്രം 1.48) വ്യക്തമാക്കുന്നു: "ഋതംബരാ തത്ര പ്രജ്ഞാ" (Ritambhara tatra prajna) സമ്പ്രജ്ഞാത സമാധിയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന തലമായ 'നിർവിചാര സമാധി'യിൽ എത്തുമ്പോൾ യോഗിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ജ്ഞാനമാണ് ഋതംബര. ഈ അവസ്ഥയിൽ പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും സത്യങ്ങളും യാതൊരു മറയും കൂടാതെ സ്വയം വെളിപ്പെടുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, ഭൗതികമായ അറിവുകൾക്കപ്പുറം ഒരു മനുഷ്യന് ലഭിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും ശുദ്ധമായ ആത്മീയ ഉൾക്കാഴ്ചയെയാണ് ഡോ. പി. രാമൻ തന്റെ വേദാന്ത ചിന്തകളിൽ ഋതംബരാ ബുദ്ധി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.