ശ്രീമദ് മഹാഭാഗവതത്തിലെ ഏകാദശസ്കന്ധത്തിൽ (അദ്ധ്യായം 23, ശ്ലോകം 43) വരുന്ന **"ഭിക്ഷുഗീത"**ത്തിലെ (അവന്തി ബ്രാഹ്മണന്റെ മനോജയം) പ്രശസ്തമായ വരികളാണ്. "നായം ജനോ മേ സുഖദുഃഖഹേതുർ- ന ദേവതാത്മാ ഗ്രഹ കർമകാലാഃ മനഃ പരം കാരണമാമനന്തി സംസാരചക്രം പരിവർത്തയേദ് യത്." അർത്ഥം: നായം ജനോ മേ സുഖദുഃഖഹേതുർ: ഈ കാണുന്ന ജനങ്ങളോ മറ്റുള്ളവരോ ആരുമല്ല എന്റെ സുഖദുഃഖങ്ങൾക്ക് കാരണം. ന ദേവതാത്മാ ഗ്രഹ കർമകാലാഃ: ദേവന്മാരോ, എന്റെ ആത്മാവോ, നവഗ്രഹങ്ങളോ, ഞാൻ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളോ, കാലമോ ഒന്നും ഇതിന് ഉത്തരവാദികളല്ല. മനഃ പരം കാരണമാമനന്തി: എന്റെ മനസ്സ് മാത്രമാണ് ഇതിനെല്ലാം പ്രധാന കാരണം. സംസാരചക്രം പരിവർത്തയേദ് യത്: ഈ മനസ്സ് തന്നെയാണ് മനുഷ്യനെ ജനനമരണങ്ങളാകുന്ന സംസാരചക്രത്തിൽ ഇട്ട് തിരിക്കുന്നതും. പശ്ചാത്തലം (ഭിക്ഷുഗീതം): അവന്തി ദേശത്തെ സമ്പന്നനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ സമ്പത്തെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദരിദ്രനായി മാറിയപ്പോൾ സന്യാസം സ്വീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പലവിധത്തിൽ പരിഹസിക്കുകയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഒട്ടും പ്രകോപിതനാകാതെ ശാന്തനായി ചിന്തിച്ചു: "മറ്റുള്ളവരല്ല, എന്റെ സ്വന്തം മനസ്സ് തന്നെയാണ് എന്റെ സുഖങ്ങൾക്കും ദുഃഖങ്ങൾക്കും കാരണം. മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചാൽ ദുഃഖമില്ല". ഈ വലിയ തത്ത്വമാണ് ഭാഗവതത്തിലെ ഈ ഭാഗം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.