ദേവിമാഹാത്മ്യം (ദുർഗ്ഗാസപ്തശതി) മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ആദിപരാശക്തിയുടെ മഹിമകളും അസുരനിഗ്രഹങ്ങളുമാണ് ഇതിലെ പ്രധാന പ്രമേയം. ഈ പുണ്യഗ്രന്ഥത്തിലെ കഥാസംഗ്രഹം താഴെ നൽകുന്നു: പശ്ചാത്തലം സുരഥൻ എന്ന രാജാവും സമാധി എന്ന വൈശ്യനും തങ്ങളുടെ സർവ്വസ്വവും നഷ്ടപ്പെട്ട് കാട്ടിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു. അവിടെവെച്ച് അവർ മേധസ്സ് എന്ന മഹർഷിയെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. ദുഃഖങ്ങൾക്കിടയിലും തങ്ങൾക്ക് പഴയ കാര്യങ്ങളോടുള്ള മോഹവും (മായ) മമതയും മാറാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് അവർ മഹർഷിയോട് ചോദിക്കുന്നു. ഇതിന് മറുപടിയായി മഹർഷി മഹാമായയുടെ പ്രഭാവത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നതാണ് ദേവിമാഹാത്മ്യത്തിലെ കഥകൾ. മൂന്ന് പ്രധാന ചരിതങ്ങൾ (കഥകൾ) മധുകൈടഭ വധം (പ്രഥമ ചരിതം): പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിക്ക് മുൻപ് വിഷ്ണുഭഗവാൻ യോഗനിദ്രയിലാണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കർണ്ണമലങ്ങളിൽ നിന്ന് മധു, കൈടഭൻ എന്നീ അസുരന്മാർ ജനിച്ചു. അവർ ബ്രഹ്മാവിനെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് മഹാമായയെ (യോഗനിദ്രയെ) സ്തുതിച്ചു. ദേവി വിഷ്ണുവിനെ നിദ്രയിൽ നിന്ന് ഉണർത്തുകയും വിഷ്ണുഭഗവാൻ അസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹിഷാസുര വധം (മധ്യമ ചരിതം): മഹിഷാസുരൻ എന്ന അസുരൻ സ്വർഗ്ഗം കീഴടക്കി ദേവന്മാരെ പുറത്താക്കി. ദുഃഖിതരായ ദേവന്മാരുടെ ക്രോധത്തിൽ നിന്നും തേജസ്സിൽ നിന്നും 'ദുർഗ്ഗാദേവി' അവതരിച്ചു. ദേവിക്ക് എല്ലാ ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ നൽകി. ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ ദേവി മഹിഷാസുരനെ വധിച്ച് ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗം തിരികെ നൽകി. ശുംഭനിശുംഭ വധം (ഉത്തര ചരിതം): ശുംഭൻ, നിശുംഭൻ എന്നീ അസുരന്മാർ ദേവലോകം പിടിച്ചെടുത്തു. ദേവന്മാരുടെ പ്രാർത്ഥനയാൽ പാർവ്വതിദേവിയുടെ ശരീരകോശങ്ങളിൽ നിന്ന് 'കൗശികി' (മഹാസരസ്വതി) അവതരിച്ചു. ചണ്ഡൻ, മുണ്ഡൻ എന്നീ അസുരന്മാരെ വധിക്കാൻ ദേവിയുടെ നെറ്റിത്തടത്തിൽ നിന്ന് 'കാളി' അവതരിച്ചു. ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ചതിനാൽ കാളി 'ചാമുണ്ഡി' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് രക്തബീജൻ എന്ന അസുരന്റെ രക്തത്തുള്ളികൾ നിലത്തുവീണ് പുതിയ അസുരന്മാർ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ കാളി അവന്റെ രക്തം മുഴുവൻ കുടിച്ചു വറ്റിച്ചു. ഒടുവിൽ ദേവി ശുംഭനെയും നിശുംഭനെയും വധിച്ചു. ശുഭപര്യവസാനം മഹർഷിയുടെ ഈ കഥകൾ കേട്ട സുരഥനും സമാധിയും ദേവിയെ ഭജിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി. സുരഥൻ തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട രാജ്യവും അടുത്ത ജന്മത്തിൽ മനുപദവിയും (സാവർണ്ണി മനു) വരമായി നേടി. സമാധി എന്ന വൈശ്യൻ ലൗകിക മോഹങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തിയും ജ്ഞാനവും നേടി.