അഘമർഷണ സൂക്തം ഉള്ളിലെ ആത്മീയ വെളിച്ചത്തെയും പരബ്രഹ്മ ചൈതന്യത്തെയും തിരിച്ചറിയുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് ഈ സൂക്തം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപവും അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥവും താഴെ നൽകുന്നു: മന്ത്രത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം ആർദ്രം ജ്വലതി ജ്യോതിരഹമസ്മി ജ്യോതിർജ്വലതി ബ്രഹ്മാഹമസ്മി യോഹമസ്മി ബ്രഹ്മാഹമസ്മി അഹമേവാഹം മാം ജുഹോമി സ്വാഹാ ലളിതമായ അർത്ഥം ആർദ്രം ജ്വലതി ജ്യോതിരഹമസ്മി: ജീവസ്സുറ്റതും ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്നതുമായ ആ ദിവ്യപ്രകാശം (ജ്യോതിസ്സ്) ഞാൻ തന്നെയാണ്. ജ്യോതിർജ്വലതി ബ്രഹ്മാഹമസ്മി: ജ്വലിക്കുന്ന ആ പ്രകാശം പരബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, അതുകൊണ്ട് ആ ബ്രഹ്മം ഞാൻ തന്നെയാണ്. യോഹമസ്മി ബ്രഹ്മാഹമസ്മി: ഏതൊരു ഞാൻ ഇവിടെയുണ്ടോ, അത് ആ പരമാത്മാവ് (ബ്രഹ്മം) തന്നെയാണ്. അഹമേവാഹം മാം ജുഹോമി സ്വാഹാ: എന്റെ പരിമിതമായ അഹന്തയെ (ഞാൻ എന്ന ഭാവത്തെ) ആ പരമചൈതന്യത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ ഞാൻ സമർപ്പിക്കുന്നു (ഹവനം ചെയ്യുന്നു). തത്ത്വചിന്താപരമായ പ്രാധാന്യം ഈ മന്ത്രം 'അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി' (ഞാൻ ബ്രഹ്മമാകുന്നു) എന്ന മഹാവാക്യത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അനുഭൂതിയാണ് പകർന്നുനൽകുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ജീവാത്മാവും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നാഥനായ പരമാത്മാവും രണ്ടല്ല, ഒന്നാണെന്ന അദ്വൈത ചിന്തയാണ് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ധ്യാനസമയങ്ങളിലും ആത്മീയ ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങുകളിലുമാണ് ഈ മന്ത്രം ഉരുവിടാറുള്ളത്. (ശ്രദ്ധിക്കുക: 'ആർദ്രം' എന്ന വാക്ക് കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രശസ്തമായ ജനാരോഗ്യ പദ്ധതിയായ ആർദ്രം മിഷനെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ നിങ്ങൾ ചോദിച്ച വരികൾ പൂർണ്ണമായും ആത്മീയവും വൈദികവുമായ മന്ത്രമാണ്.) "ആർദ്രം ജ്വലതി..." എന്ന് തുടങ്ങുന്ന മന്ത്രം ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കൃഷ്ണയജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകത്തിന്റെ ഭാഗമായ മഹാനാരായണോപനിഷത്തിലെ അഘമർഷണ സൂക്തത്തിലാണ്. പാപങ്ങളെ കഴുകിക്കളഞ്ഞ് മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ (പാപവിമുക്തിക്ക്). ആചാരങ്ങളിൽ ഈ സൂക്തം ജപിക്കാറുണ്ട്. അഘമർഷണ സൂക്തത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം താഴെ നൽകുന്നു: അഘമർഷണ സൂക്തം (പ്രധാന ഭാഗം) ഋതഞ്ച സത്യഞ്ചാഭീദ്ധാത് തപസോദ്ധ്യജായത । തതോ രാത്രിരജായത തതസ്സമുദ്രോ അർണവഃ ॥ സമുദ്രാദർണവാദധി സംവത്സരോ അജായത । അഹോരാത്രാണി വിദധദ് വിശ്വസ്യ മിഷതോ വശീ ॥ സൂര്യാചന്ദ്രമസൌ ധാതാ യഥാപൂർവമകല്പയത് । ദിവഞ്ച പൃഥിവീഞ്ചാന്തരിക്ഷമഥോ സ്വഃ ॥ ആർദ്രം ജ്വലതി ജ്യോതിരഹമസ്മി । ജ്യോതിർജ്വലതി ബ്രഹ്മാഹമസ്മി । യോഹമസ്മി ബ്രഹ്മാഹമസ്മി । അഹമേവാഹം മാം ജുഹോമി സ്വാഹാ ॥ ലളിതമായ അർത്ഥവിശദീകരണം പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടി: ഈ പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപ് ഭഗവാന്റെ പരമമായ തപസ്സിൽ നിന്ന് ക്രമവും (ഋതം) സത്യവും ഉണർന്നുണ്ടായി. അതിൽ നിന്ന് ഇരുണ്ട രാത്രിയും, ജലം നിറഞ്ഞ സമുദ്രവും ജനിച്ചു. കാലത്തിന്റെ ജനനം: ആ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വർഷങ്ങളും (സംവത്സരം), രാപ്പകലുകളും ഉണ്ടായി. ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ മുഴുവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈശ്വരനാണ് ഇവ സൃഷ്ടിച്ചത്. സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ: പ്രപഞ്ചനാഥൻ മുൻപത്തെ കൽപങ്ങളിലെപ്പോലെ തന്നെ സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ചു. ആത്മസമർപ്പണം (ആർദ്രം ജ്വലതി...): പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടി വിവരിച്ച ശേഷം സാധകൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു—"ആ ജ്വലിക്കുന്ന പരമചൈതന്യം ഞാൻ തന്നെയാണ്. ആ പ്രകാശം ബ്രഹ്മമാണ്, അതിനാൽ ഞാൻ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്. എന്റെ ഈ ലൗകിക അഹന്തയെ ഞാൻ ആ പരമാത്മ അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ചു പാപമുക്തനാകുന്നു."