അഗസ്ത്യമുനി ഭാരതീയ പുരാണങ്ങളിലും ഇതിഹാസങ്ങളിലും ഒരുപോലെ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന സപ്തർഷികളിൽ പ്രമുഖനായ ഒരു വൈദിക ഋഷിയാണ് അഗസ്ത്യമുനി. ഹൈന്ദവ പാരമ്പര്യത്തിലും തമിഴ് സംസ്‌കാരത്തിലും അദ്വിതീയമായ സ്ഥാനമുള്ള അദ്ദേഹം കർത്തവ്യബോധം, ആത്മീയ ശക്തി, പ്രകൃതി ശാസ്ത്രങ്ങളിലെ അറിവ് എന്നിവയാൽ പ്രശസ്തനാണ്. അഗസ്ത്യമുനിയുടെ ജീവിത ചരിത്രവും അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന ഐതിഹ്യങ്ങളും താഴെ പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കാം: 1. ജനനവും കുടുംബവും കുംഭസംഭവൻ: ഉർവ്വശി എന്ന അപ്സരസ്സിനെ കണ്ട് മോഹിതരായ മിത്രൻ, വരുണൻ എന്നീ ദേവന്മാരുടെ വീര്യം ഒരു കുടത്തിൽ (കുംഭത്തിൽ) സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചതിൽ നിന്നാണ് അഗസ്ത്യൻ ജനിച്ചതെന്ന് മലയാളം വിക്കിപീഡിയ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് 'കുംഭസംഭവൻ', 'ഘടോദ്ഭവൻ' എന്നീ പേരുകളുണ്ട്. സഹോദരൻ: പ്രശസ്തനായ വസിഷ്ഠ മഹർഷി അഗസ്ത്യന്റെ ഇരട്ട സഹോദരനാണ്. പത്നി: വിദർഭ രാജകുമാരിയായ 'ലോപമുദ്ര'യാണ് അഗസ്ത്യന്റെ പത്നി. ദൃഢസ്യു എന്നൊരു മകനും ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. 2. പ്രശസ്തമായ പുരാണ കഥകൾ വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിന്റെ ഗർവ്വ് ശമിപ്പിച്ചത്: പണ്ട് വിന്ധ്യപർവ്വതം സൂര്യന്റെ വഴി മുടക്കുംവിധം ആകാശത്തേക്ക് വളർന്നു. ദേവന്മാരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം തെക്കോട്ട് യാത്ര ചെയ്ത അഗസ്ത്യനെ കണ്ട് വിന്ധ്യൻ വിനയപൂർവ്വം വണങ്ങി വഴിമാറി. താൻ തെക്കുനിന്ന് മടങ്ങിവരുന്നതുവരെ ഇതേ നിലയിൽ തുടരാൻ അഗസ്ത്യൻ വിന്ധ്യനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അഗസ്ത്യൻ പിന്നീട് വടക്കോട്ട് മടങ്ങിപ്പോയില്ല. അങ്ങനെ വിന്ധ്യന്റെ ഗർവ്വ് ശമിച്ചു. സമുദ്രം കുടിച്ചു തീർത്തത്: കാലകേയന്മാർ എന്ന അസുരന്മാർ സമുദ്രത്തിനടിയിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന് ദേവന്മാരെ ഉപദ്രവിച്ചിരുന്നു. അവരെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ അഗസ്ത്യൻ സമുദ്രജലം മുഴുവൻ ഒറ്റച്ചുമടായി കുടിച്ചു തീർത്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. കാവേരി നദിയുടെ ഉത്ഭവം: അഗസ്ത്യൻ തന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പുണ്യതീർത്ഥം ഗണപതി ഒരു കാക്കയുടെ രൂപത്തിൽ വന്ന് തട്ടിമറിച്ചെന്നും, അങ്ങനെയാണ് കാവേരി നദി ഒഴുകാൻ തുടങ്ങിയതെന്നും WisdomLib രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 3. ഇതിഹാസങ്ങളിലെ പങ്ക് രാമായണത്തിൽ: വനവാസക്കാലത്ത് ശ്രീരാമനും സീതയും ലക്ഷ്മണനും അഗസ്ത്യന്റെ ആശ്രമം സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. രാവണനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ശ്രീരാമന് വിജയം കൈവരിക്കുന്നതിനായി 'ആദിത്യഹൃദയ മന്ത്രം' ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തത് അഗസ്ത്യമുനിയാണ്. മഹാഭാരതത്തിൽ: അഗസ്ത്യന്റെ വിവിധ കഥകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തപോബലത്തെക്കുറിച്ചും മഹാഭാരതത്തിലെ വനപർവ്വതത്തിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. 4. തമിഴ് സംസ്‌കാരവും അഗസ്ത്യനും തമിഴ് ഭാഷയുടെ പിതാവ്: ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ശൈവസംസ്കാരവും തമിഴ് ഭാഷയും പ്രചരിപ്പിച്ചത് അഗസ്ത്യനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അദ്ദേഹം ആദ്യത്തെ തമിഴ് വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥമായ 'അഗത്തിയം' രചിച്ചു. സിദ്ധവൈദ്യം: തമിഴ് സിദ്ധവൈദ്യ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Siddha Medicine) ഉപജ്ഞാതാവായി അഗസ്ത്യമുനിയെയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. 5. കേരളവുമായുള്ള ബന്ധം അഗസ്ത്യാർകൂടം: തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലുള്ള പ്രശസ്തമായ പർവ്വതശിഖരമാണ് 'അഗസ്ത്യാർകൂടം'. ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അഗസ്ത്യൻ ഇവിടെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തുവെന്നും, ചിരഞ്ജീവിയായ അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും അവിടെ തപസ്സുചെയ്യുന്നുവെന്നും ശ്രേയസ് ഓൺലൈൻ മാഗസിൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അപൂർവ്വമായ ഒട്ടനവധി ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ കലവറയാണ് ഈ പ്രദേശം.