മരണഭയം മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ഭയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതിനെ “ഒഴിവാക്കുക” എന്നതിലുപരി, അതിനെ മനസ്സിലാക്കി നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതാണ് കൂടുതൽ യാഥാർത്ഥ്യമായ വഴി. ചില പ്രധാന വഴികൾ പറഞ്ഞുതരാം: 1. മരണത്തെ സ്വാഭാവികമായി കാണാൻ പഠിക്കുക മരണം ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്. പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാം ജനിച്ച് വളർന്ന് ഒരുദിവസം അവസാനിക്കുന്നു. ഈ സത്യത്തെ എതിർക്കാതെ അംഗീകരിക്കുന്നത് ഭയം കുറയ്ക്കും. 2. ആത്മാവിന്റെ ആശയം (ആദ്ധ്യാത്മിക ദൃഷ്ടി) ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭഗവദ് ഗീതയിൽ, “ആത്മാവ് നശിക്കുന്നതല്ല, ശരീരം മാത്രമാണ് മാറുന്നത്” എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ആശയം ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ചാൽ: “ഞാൻ ശരീരം അല്ല” എന്ന ബോധം മരണത്തെ ഒരു മാറ്റം എന്ന നിലയിൽ കാണുക ഇത് ഭയം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 3. അനിശ്ചിതത്വം സ്വീകരിക്കുക മരണത്തെക്കുറിച്ച് നമ്മുക്ക് മുഴുവൻ അറിവില്ല. പക്ഷേ, ജീവിതത്തിലും പല കാര്യങ്ങളും അനിശ്ചിതമാണ്. അത് പോലെ തന്നെ ഇതും അംഗീകരിക്കാവുന്ന ഒരു അനിശ്ചിതത്വം എന്നാണ് കാണുന്നത്. 4. ഇപ്പോഴത്തെ ജീവിതത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക മരണത്തെക്കുറിച്ച് അധികം ചിന്തിക്കുന്നത് ഭയം വർദ്ധിപ്പിക്കും. അതിനു പകരം: കുടുംബം നല്ല പ്രവർത്തികൾ മനസിന് സമാധാനം നൽകുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഇവയിൽ ശ്രദ്ധ കൊടുത്താൽ ഭയം കുറയും. 5. ധ്യാനം, ശ്വാസ വ്യായാമം ധ്യാനം മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കും. പ്രത്യേകിച്ച്: ശ്വാസത്തെ ശ്രദ്ധിക്കുക ചിന്തകളെ നിസ്സംഗമായി കാണുക ഇത് ഭയത്തിന്റെ തീവ്രത കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 6. ഭയം നേരിടുക, ഒഴിവാക്കരുത് “എനിക്ക് ഭയം ഉണ്ട്” എന്ന് സമ്മതിക്കുക. അതിനെ ഒഴിവാക്കാതെ, അതിന്റെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. അപ്പോൾ അത് धीरे धीरे കുറഞ്ഞു പോകും. 7. ആവശ്യമായാൽ സംസാരിക്കുക ഭയം വളരെ കൂടുതലാണെങ്കിൽ: കുടുംബാംഗങ്ങളോട് വിശ്വസിക്കുന്ന സുഹൃത്തുകളോട് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കൗൺസിലറോട് സംസാരിക്കുന്നത് വളരെ സഹായകരമാണ്. ഒരു ലളിതമായ ചിന്ത “മരണം എപ്പോഴാണ് വരിക എന്നത് നമ്മുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഇല്ല, പക്ഷേ അതുവരെ എങ്ങനെ ജീവിക്കണം എന്നത് നമ്മുടെ കൈയിലാണ്.”