ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തയായ വേദാന്തത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് അദ്വൈത വേദാന്തത്തിൽ 'വഷത്കാരം' എന്നത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വൈദിക സങ്കല്പമാണ്. യജ്ഞങ്ങളിലും യാഗങ്ങളിലും ദേവന്മാർക്ക് ഹവിസ്സ് (വഴിപാട്) അർപ്പിക്കുന്ന വേളയിൽ ഹോതാവ് (പുരോഹിതൻ) ഉച്ചരിക്കുന്ന അതിശക്തമായ ഒരു മന്ത്രധ്വനിയാണ് "വഷട്". ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് 'വഷത്കാരം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. വേദാന്തത്തിൽ വഷത്കാരത്തിന് നൽകിയിട്ടുള്ള പ്രധാന വിശദീകരണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: 1. ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രതീകം (Symbol of Brahman) ഉപനിഷത്തുകളിൽ വഷത്കാരത്തെ കേവലം ഒരു യാഗകർമ്മത്തിനപ്പുറം പ്രപഞ്ചസത്യമായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കാണുന്നു. ഓംകാരം (ॐ) പോലെ തന്നെ ഈശ്വരനിലേക്ക് അല്ലെങ്കിൽ പരമാത്മാവിലേക്ക് മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു വിശുദ്ധ ശബ്ദമാണിത്. 2. തപസ്സും ആത്മസമർപ്പണവും (Surrender and Sacrifice) യാഗത്തിൽ ഹവിസ്സ് അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്നത് പോലെ, ഒരു സാധകൻ തന്റെ അഹങ്കാരത്തെയും (Ego) ലൗകിക ആഗ്രഹങ്ങളെയും ഈശ്വരങ്കൽ സമർപ്പിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണ് വഷത്കാരം. ജീവാത്മാവ് പരമാത്മാവിൽ ലയിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 3. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ ഊർജ്ജം മാണ്ഡൂക്യ ഉപനിഷത്ത് പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലും വൈദിക സൂക്തങ്ങളിലും വഷത്കാരത്തെ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും ക്രമത്തിനും കാരണമാകുന്ന ദിവ്യമായ ഊർജ്ജമായി വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. 4. വിഷ്ണുസഹസ്രനാമത്തിലെ വഷത്കാരം ശ്രീമദ് വിഷ്ണുസഹസ്രനാമ സ്തോത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് 'വഷത്കാരഃ'. യജ്ഞസ്വരൂപനായ മഹാവിഷ്ണു തന്നെയാണ് വഷത്കാരം (യജ്ഞ മന്ത്രം). ഭക്തർ സമർപ്പിക്കുന്ന വഴിപാടുകൾ സ്വീകരിച്ച് അവർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് വിഷ്ണുവിനെ 'വഷത്കാരൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, കേവലം ഒരു വൈദിക കർമ്മ ശബ്ദം എന്നതിലുപരി, ആത്മസമർപ്പണത്തെയും പരമാത്മാവിന്റെ ചൈതന്യത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമായാണ് വേദാന്തം വഷത്കാരത്തെ ദർശിക്കുന്നത്.