ശ്രീമദ് ഭാഗവതം പത്താം സ്കന്ധം, അറുപതാം അധ്യായത്തിലെ 45-ാമത്തെ ശ്ലോകം (10.60.45) ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനും രുക്മിണി ദേവിയും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിലെ വളരെ പ്രശസ്തമായ ഒരു ഭാഗമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പരിഹാസപൂർവ്വമായ വാക്കുകൾക്ക് മറുപടിയായി ഭക്തിയുടെയും ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെയും ആഴം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ശ്ലോകമാണിത്. മൂല ശ്ലോകം ത്വക്-ശ്മശ്രു-രോമ-നഖ-കേശ-പിനദ്ധം അന്തർ മാംസാസ്ഥി-രക്ത-കൃമി-വിട്-കഫ-പിത്ത-വാതം ജീവക്-ചാവം ഭജതി കാന്ത-മതിർ വിമൂഢാ യാ തേ പദാബ്ജ-മകരന്ദം അജിഘ്രതീ സ്ത്രീ ॥ 45 ॥ മലയാളം അർത്ഥം നിങ്ങളുടെ പാദപത്മങ്ങളിലെ തേനിന്റെ സുഗന്ധം ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ത്രീ പൂർണ്ണമായും മോഹവലയത്തിലാണ് (അറിവില്ലാത്തവളാണ്). അങ്ങനെയുള്ളവൾ ചർമ്മം, മീശ, രോമം, നഖം, തലമുടി എന്നിവയാൽ മൂടിയതും; ഉള്ളിൽ മാംസം, അസ്ഥി, രക്തം, കൃമികൾ, വിസർജ്ജ്യം, കഫം, പിത്തം, വായു എന്നിവ നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു 'ജീവിക്കുന്ന ശവത്തെ' (മർത്യനായ മനുഷ്യനെ) തന്റെ ഭർത്താവോ കാമുകനോ ആയി സ്വീകരിച്ച് ആരാധിക്കുന്നു. സന്ദർഭവും തത്ത്വവും പശ്ചാത്തലം: ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ രുക്മിണി ദേവിയെ പരിഹസിച്ചുകൊണ്ട് തനിക്കല്ല, തന്നെക്കാൾ യോഗ്യരായ മറ്റ് രാജാക്കന്മാർക്ക് നിന്നെ വിവാഹം കഴിക്കാമായിരുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. ഇതിന് മറുപടിയായി രുക്മിണി ദേവി ഭഗവാന്റെ പരമാത്മ സ്വരൂപത്തെ വാഴ്ത്തുകയാണ് ഇവിടെ ചെയ്യുന്നത്. തത്ത്വം: ഭൗതികമായ ശരീരത്തിന്റെ നശ്വരതയെയും അശുദ്ധിയെയും കുറിച്ച് ഈ ശ്ലോകം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ പാദാരവിന്ദങ്ങളിൽ ശരണം പ്രാപിക്കാതെ ലൗകിക സുഖങ്ങളിലും നശ്വരമായ ശരീരങ്ങളിലും ആകൃഷ്ടരാകുന്നവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ശവത്തെയാണ് കെട്ടിപ്പുണരുന്നതെന്ന ആത്മീയ സത്യം രുക്മിണി ദേവി വ്യക്തമാക്കുന്നു.