ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ ഏകാദശ സ്കന്ധത്തിൽ (11-ാം സ്കന്ധം) ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തത്ത്വോപദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് നിമി-നവയോഗി സംവാദം. ഋഷഭദേവന്റെ പുത്രന്മാരായ ഒൻപത് സിദ്ധന്മാരും (നവയോഗികൾ) വിദേഹരാജാവായ നിമി ചക്രവർത്തിയും തമ്മിൽ നടക്കുന്ന ഈ ആത്മീയ സംഭാഷണത്തിലാണ് ഭാഗവത ധർമ്മം എന്താണെന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നത്. സംസാരഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാനും പരമമായ ശ്രേയസ്സ് (മോക്ഷം) പ്രാപിക്കാനുമുള്ള വഴിയെക്കുറിച്ചുള്ള നിമി രാജാവിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഒൻപത് യോഗീശ്വരന്മാർ നൽകിയ മറുപടികളുടെ സംഗ്രഹം താഴെ നൽകുന്നു. നവയോഗികളും അവരുടെ പ്രധാന ഉപദേശങ്ങളും കവി: (ഭാഗവത ധർമ്മം) മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ഫലേച്ഛ കൂടാതെ ഭഗവാൻ നാരായണന് സമർപ്പിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ഭാഗവത ധർമ്മം. ഭഗവാന്റെ നാമങ്ങൾ കീർത്തിച്ചും കഥകൾ കേട്ടും ജീവിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഭയത്തിൽ നിന്നും ജനനമരണ ചക്രത്തിൽ നിന്നും എളുപ്പത്തിൽ മുക്തി നേടാം. ഹരി: (ഭക്ത ലക്ഷണങ്ങൾ) ഭക്തന്മാരെ മൂന്നായി തിരിക്കാം: ഉത്തമ ഭക്തൻ, മധ്യമ ഭക്തൻ, പ്രാകൃത ഭക്തൻ (കനിഷ്ഠൻ). പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ചരാചരങ്ങളിലും ദൈവത്തെ കാണുകയും, എല്ലാത്തിനെയും ഭഗവാന്റെ രൂപമായി കണ്ട് സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ഉത്തമ ഭക്തൻ. ദൈവത്തോട് ഭക്തിയും ഭക്തന്മാരോട് സൗഹൃദവും അറിവില്ലാത്തവരോട് കരുണയും ശത്രുക്കളോട് ഉപേക്ഷാഭാവവും കാണിക്കുന്നവൻ മധ്യമ ഭക്തനും, വിഗ്രഹങ്ങളിൽ മാത്രം ഈശ്വരനെ കണ്ട് ആരാധിക്കുന്നവൻ കനിഷ്ഠ ഭക്തനുമാണ്. അന്തരീക്ഷൻ: (മായാ തത്ത്വം) പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണവും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതുമായ ഭഗവാന്റെ അചിന്ത്യമായ ശക്തിയാണ് 'മായ'. സുഖദുഃഖങ്ങൾ നൽകുന്ന ഈ ഭൗതിക പ്രപഞ്ചം ശാശ്വതമല്ലെന്നും ഒരു സ്വപ്നം പോലെ മിഥ്യയാണെന്നും തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് മായയെ മറികടക്കാനുള്ള ആദ്യപടി. പ്രബുദ്ധൻ: (മായയെ മറികടക്കാനുള്ള വഴി) മായയെ മറികടക്കാൻ ഒരു സദ്ഗുരുവിനെ ആശ്രയിക്കണം. ഗുരുമുഖത്തുനിന്ന് ആത്മജ്ഞാനം നേടി ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കി, അഹംഭാവം വെടിഞ്ഞ് ഈശ്വരഭക്തിയിൽ മുഴുകുമ്പോൾ മായയുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രനാകും. പിപ്പലായനൻ: (പരബ്രഹ്മ തത്ത്വം) സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, പ്രളയം എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം അതീതമായി നിൽക്കുന്ന പരമമായ സത്യമാണ് ബ്രഹ്മം അല്ലെങ്കിൽ നാരായണൻ. ഉണർവ്, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നീ മൂന്ന് അവസ്ഥകൾക്കും സാക്ഷിയായി നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ വിളങ്ങുന്ന ആത്മാവ് തന്നെയാണ് പരബ്രഹ്മം. അതിനെ ബുദ്ധികൊണ്ടല്ല, നിർമ്മലമായ ഹൃദയം കൊണ്ടാണ് അനുഭവിക്കേണ്ടത്. ആവിർഹോത്രൻ: (കർമ്മ യോഗം) വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങൾ വെറുതെ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടവയല്ല; അവ ചിത്തശുദ്ധിക്ക് വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. കർമ്മഫലങ്ങളിൽ ആഗ്രഹമില്ലാതെ, എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ഈശ്വരാർപ്പണമായി ചെയ്യുന്നതിലൂടെ (നൈഷ്കർമ്മ്യം) മനുഷ്യൻ കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. ദ്രുമിലൻ: (ഭഗവത് അവതാരങ്ങൾ) പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കും ഭക്തന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാനുമായി ഭഗവാൻ സ്വീകരിക്കുന്ന അസംഖ്യം അവതാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും (മത്സ്യം, കൂർമ്മം, വരാഹം, കൃഷ്ണൻ തുടങ്ങിയവ) അവയുടെ ദിവ്യലീലകളെക്കുറിച്ചും ദ്രുമിലൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ചമസൻ: (ഭക്തിയില്ലാത്തവരുടെ ഗതി) ഭഗവാനെയും ഭക്തിമാർഗ്ഗത്തെയും നിന്ദിക്കുകയും കേവലം ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ മാത്രം പോവുകയും ചെയ്യുന്നവർ ആത്മീയമായി അധഃപതിക്കും. അഹങ്കാരവും കാമക്രോധങ്ങളും മനുഷ്യനെ ജനനമരണങ്ങളുടെ ദുരിതക്കയത്തിലേക്ക് തള്ളിയിടുമെന്ന് ചമസൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. കരഭാജനൻ: (യുഗധർമ്മം) കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം എന്നീ നാല് യുഗങ്ങളിൽ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കേണ്ട രീതികൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇതിൽ കലിയുഗത്തിലെ ഏറ്റവും എളുപ്പവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ യുഗധർമ്മം നാമസങ്കീർത്തനമാണ് (ഭഗവാന്റെ നാമങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പാടി സ്തുതിക്കുക). കലിയുഗത്തിൽ നാമസങ്കീർത്തനം വഴി മാത്രം മനുഷ്യന് പരമപദം പ്രാപിക്കാം. സംഗ്രഹം: ജ്ഞാനം, കർമ്മം, വൈരാഗ്യം എന്നിവയെക്കാളൊക്കെ ഉപരിയായി നിർമ്മലമായ ഭക്തിയിലൂടെ മാത്രമേ ഭഗവാനെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയൂ എന്നതാണ് നവയോഗികൾ നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങളുടെ കാതൽ.