*തിരുവനന്തപുരം നവരാത്രി ആഘോഷവും ചരിത്രവും ...* തിരുവനന്തപുരത്തെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ കേവലം ഒരു മതപരമായ ചടങ്ങു മാത്രമല്ല, മറിച്ച് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും അവിഭാജ്യമായി നിലനിൽക്കുന്ന വലിയൊരു പൈതൃക ഉത്സവമാണ്. *1️⃣പത്മനാഭപുരത്തുനിന്നുള്ള എഴുന്നള്ളത്ത്* ആഘോഷങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത് തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പഴയ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ പത്മനാഭപുരം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നാണ്. സരസ്വതി ദേവി, കുമാരകോവിൽ വേലായുധ പെരുമാൾ, സുചീന്ദ്രം മുന്നൂറ്റിനങ്ക എന്നീ വിഗ്രഹങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ശുചീന്ദ്രം-പത്മനാഭപുരം-തിരുവനന്തപുരം എഴുന്നള്ളത്ത് നവരാത്രിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണമാണ്. *2️⃣ഐതിഹ്യവും സരസ്വതി ദേവിയും* സ്വാതിതിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ കാലത്താണ് നവരാത്രി പൂജകൾ ഇത്രയും വിപുലമായി തിരുവനന്തപുരത്ത് കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. കമ്പരാമായണം രചിക്കാൻ മഹാകവി കമ്പർ പൂജിച്ചിരുന്ന സരസ്വതീവിഗ്രഹമാണ് പത്മനാഭപുരത്തുനിന്ന് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *3️⃣ഉടവാൾ കൈമാറ്റം* ഘോഷയാത്ര തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് തിരിക്കും മുൻപ് പത്മനാഭപുരം കൊട്ടാരത്തിലെ ഉപ്പരിക്ക മാളികയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിന്റെ രാജകീയ 'ഉടവാൾ' കൈമാറുന്ന ചടങ്ങ് നടക്കുന്നു. തമിഴ്‌നാട്-കേരള സർക്കാരുകളുടെ പ്രതിനിധികളും രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും ചേർന്നാണ് ഈ ചരിത്ര മുഹൂർത്തത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. *4️⃣മൂന്ന് ദേവീ-ദേവന്മാരുടെ സംഗമം* മൂന്ന് പ്രധാന ദേവീദേവന്മാരാണ് ഈ യാത്രയിൽ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നത്. സരസ്വതീദേവിയും വേലായുധ സ്വാമിയും മുന്നൂറ്റിനങ്കയും ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിച്ച് ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകുന്നു. *5️⃣വഴിനീളെയുള്ള സ്വീകരണങ്ങൾ* പത്മനാഭപുരത്തുനിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന യാത്രയിൽ സ്വീകരണങ്ങളും,വഴിപാടുകളും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. കളിയിക്കാവിള അതിർത്തി കടന്ന് കേരളത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ കേരള പൊലീസിന്റെ ഔദ്യോഗിക പരേഡോടെയും ബാന്റ് മേളത്തോടെയും വിഗ്രഹങ്ങളെ വരവേൽക്കുന്നു. *6️⃣കുതിര കുളവും വേളിമലയും* കുമാരകോവിലിൽ നിന്ന് എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന വേലായുധപെരുമാൾ പച്ചക്കുതിരപ്പുറത്താണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. വേളിമലയിൽ നിന്ന് വരുന്ന ഈ വേലായുധസ്വാമിയുടെ വിഗ്രഹം കാണാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തരാണ് പാതയോരങ്ങളിൽ തടിച്ചുകൂടുന്നത്. *7️⃣ശുചീന്ദ്രം മുന്നൂറ്റിനങ്ക* മുന്നൂറ്റിനങ്ക ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം ശുചീന്ദ്രം താണുമാലയൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നത്. ദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിലുള്ള ഈ ദേവിയെ അതീവ ഭക്തിയോടെയാണ് വഴിനീളെ ജനങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നത്. *8️⃣പപ്പുനംകോട് വെള്ളിരഥം* തിരുവനന്തപുരം നഗര അതിർത്തിയിൽ എത്തുമ്പോൾ ദേവിയെയും മറ്റു വിഗ്രഹങ്ങളെയും വരവേൽക്കാൻ സവിശേഷമായ ഒരുക്കങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുന്നു. പപ്പുനംകോട് വച്ചാണ് സരസ്വതി ദേവിയെ വെള്ളിരഥത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നത്. *9️⃣കിഴക്കേകോട്ടയിലെ രാജകീയ സ്വീകരണം* പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലെ കിഴക്കേകോട്ടയിൽ വച്ച് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന അംഗങ്ങൾ വിഗ്രഹങ്ങളെ സ്വീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് തമ്പുരാൻ ഉടവാൾ ഏറ്റുവാങ്ങുന്നതോടെ നഗരത്തിലെ പൂജകൾക്ക് തുടക്കമാകുന്നു. *1️⃣0️⃣നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലെ സരസ്വതീ പൂജ* പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ നടയിലുള്ള ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ 'നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലാണ്' സരസ്വതി ദേവിയെ പൂജയ്ക്കായി ഇരുത്തുന്നത്. ഒൻപത് ദിവസവും ഇവിടെ സരസ്വതീ പൂജ സവിശേഷമായ ആചാരങ്ങളോടെ നടക്കുന്നു. *1️⃣1️⃣ആര്യശാലയും ചെന്തിട്ടയും* സരസ്വതീദേവി നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിൽ എഴുന്നള്ളുമ്പോൾ, വേലായുധസ്വാമി ആര്യശാല മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിലും മുന്നൂറ്റിനങ്ക ദേവി ചെന്തിട്ട ദേവീക്ഷേത്രത്തിലുമാണ് ഒൻപത് ദിവസം വിശ്രമിക്കുകയും പൂജകൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. *1️⃣2️⃣നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലെ സംഗീതോത്സവം* തിരുവനന്തപുരം നവരാത്രി ആഘോഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സാംസ്കാരിക സവിശേഷതയാണ് നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലെ സംഗീതോത്സവം. സ്വാതിതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് രചിച്ച നവരാത്രി കൃതികളാണ് ഈ ഒൻപത് ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെ ആലപിക്കുന്നത്. *1️⃣3️⃣നവരാത്രി കൃതികളുടെ പ്രാധാന്യം* തോഡി, കല്യാണി, കംബോജി, ഭൈരവി, പന്തുവരാളി തുടങ്ങി ഒൻപത് വ്യത്യസ്ത രാഗങ്ങളിൽ സ്വാതിതിരുനാൾ തയ്യാറാക്കിയ രാഗമാലികാ കൃതികൾ ഓരോ ദിവസവും നിശ്ചിത രാഗത്തിൽ തന്നെ ആലപിക്കണം എന്നത് കർശനമായ ആചാരമാണ്. *1️⃣4️⃣തഞ്ചാവൂർ അമ്മാളിന്റെ പാരമ്പര്യം* സ്വാതിതിരുനാളിന്റെ കാലത്ത് നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിൽ പാടാൻ തഞ്ചാവൂരിൽ നിന്നും മറ്റും പ്രഗത്ഭരായ വിദ്വാന്മാർ എത്തിയിരുന്നു. പ്രശസ്ത സംഗീതജ്ഞരായ മുല്ലമൂട് ഭാഗവതന്മാരും തിരുവിതാംകൂറിന്റെ സംഗീത പാരമ്പര്യം ഇന്നും നിലനിർത്തുന്നു. *1️⃣5️⃣കുടമുല്ലപ്പൂക്കളുടെ സുഗന്ധം* നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത, മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ നിന്ന് തൂക്കിയിടുന്ന കുടമുല്ലപ്പൂമാലകളാണ്. സംഗീതക്കച്ചേരി നടക്കുമ്പോൾ ഈ പൂക്കളുടെ സുഗന്ധവും നേരിയ വെളിച്ചവും കൂടിച്ചേർന്ന് ഒരു ദിവ്യാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. *1️⃣6️⃣മൈക്ക് ഉപയോഗിക്കാത്ത കച്ചേരി* ഇന്നും തിരുവനന്തപുരം നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിൽ സംഗീതാർച്ചനയ്ക്ക് ശബ്ദവർദ്ധക സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാറില്ല.മണ്ഡപത്തിന്റെ സവിശേഷമായ വാസ്തുവിദ്യ ശബ്ദത്തെ സ്വാഭാവികമായി പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുന്നു. *1️⃣7️⃣പുസ്തകപൂജയും വിദ്യാരംഭവും* ദുർഗ്ഗാഷ്ടമി നാളിൽ സായാഹ്നത്തിൽ ഗ്രന്ഥങ്ങളും ആയുധങ്ങളും പൂജയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്നു. മഹാനവമി നാളിൽ പൂജ തുടരുകയും വിജയദശമി നാളിൽ പൂജയെടുപ്പും വിദ്യാരംഭവും നടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. *1️⃣8️⃣പൂജപ്പുര സരസ്വതീ ക്ഷേത്രം* വിജയദശമി നാളിൽ കുരുന്നുകൾക്ക് ഹരിശ്രീ കുറിക്കാൻ പൂജപ്പുര സരസ്വതീ ക്ഷേത്രത്തിലും നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലും വൻ ജനത്തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളാണ് ഇവിടെ വിദ്യാരംഭം കുറിക്കുന്നത്. *1️⃣9️⃣പള്ളി വേട്ടയും ആറാട്ടും* വിജയദശമി ദിനത്തിൽ പൂജപ്പുര മൈതാനത്ത് വച്ച് നടക്കുന്ന 'പള്ളി വേട്ട'യും വേലായുധസ്വാമിയുടെ അമ്പെയ്ത്തും ആഘോഷങ്ങളുടെ പ്രധാന ചടങ്ങാണ്. തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബാംഗങ്ങൾ ഇതിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു. *2️⃣0️⃣അശ്വതി തിരുനാളിന്റെയും കാർത്തിക തിരുനാളിന്റെയും സംഭാവനകൾ* തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരികളായ ധർമ്മരാജാവും മാർത്താണ്ഡവർമ്മയും സ്വാതിതിരുനാളുമെല്ലാം നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളെ രാജകീയവും ജനകീയവുമാക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചവരാണ്. *2️⃣1️⃣പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രത്യേക പൂജകൾ* നവരാത്രി ദിനങ്ങളിൽ ശ്രീ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലും പ്രത്യേക ദീപാരാധനകളും വഴിപാടുകളും നടക്കും. ലക്ഷദീപത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും അന്തരീക്ഷം നഗരത്തിലാകെ അനുഭവപ്പെടാം. *2️⃣2️⃣പാരമ്പര്യ ഭക്ഷണരീതികളും സദ്യയും* നവരാത്രി കാലത്ത് ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലും വിശിഷ്ടമായ നിവേദ്യങ്ങളും പാരമ്പര്യ ശൈലിയിലുള്ള സദ്യയും തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. ബോളി, പായസം, വിശേഷാൽ പലഹാരങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. *2️⃣3️⃣തമിഴ്-കേരള പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ സംഗമം* തിരുവനന്തപുരം നവരാത്രി എഴുന്നള്ളത്ത് തമിഴ്‌നാടിന്റെയും കേരളത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മയുടെ പ്രതീകം കൂടിയാണ്. ഇരു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഭക്തരും ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അപൂർവ്വ കാഴ്ചയാണിത്. *2️⃣4️⃣കുതിരമാളികയും കൊട്ടാരം കാഴ്ച്ചകളും* പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമുള്ള കുതിരമാളികയും പരിസരവും നവരാത്രി ദിനങ്ങളിൽ ദീപാലംകൃതമാകുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിനോദസഞ്ചാരികളും സംഗീതപ്രേമികളും ഈ സമയത്ത് തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തുന്നു. *2️⃣5️⃣ആയുധപൂജയും തൊഴിൽ ഉപകരണങ്ങളും* മഹാനവമി ദിനത്തിൽ വാഹനങ്ങളും കരകൗശല സാമഗ്രികളും പുസ്തകങ്ങളും ആയുധങ്ങളും പൂജയ്ക്ക് വയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ് എല്ലാ വീടുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഗംഭീരമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. *2️⃣6️⃣വിശേഷാൽ നാദസ്വരം, പഞ്ചവാദ്യം* ഘോഷയാത്രയിലുടനീളം തമിഴ് ശൈലിയിലുള്ള നാദസ്വരവും കേരളീയ വാദ്യകലകളായ പഞ്ചവാദ്യവും ചെണ്ടമേളവും ഒരുപോലെ മാറ്റുരയ്ക്കുന്നു. ഇത് ആഘോഷത്തിന് മാറ്റുകൂട്ടുന്നു. *2️⃣7️⃣മടക്കയാത്ര (നല്ലകുട വയ്പ്പ്)* വിജയദശമിക്കും ആറാട്ടിനും ശേഷം, തിരുവനന്തപുരത്തെ പൂജകൾ പൂർത്തിയാക്കി സരസ്വതീദേവിയും വേലായുധസ്വാമിയും മുന്നൂറ്റിനങ്കയും തിരികെ പത്മനാഭപുരത്തേക്കും ശുചീന്ദ്രത്തിലേക്കും മടങ്ങുന്നു. ഇതിനെ 'മടക്കയാത്ര' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. *2️⃣8️⃣കുമാരകോവിലിലെ മടങ്ങി വരവ്* തിരികെ പോകുന്ന വേലായുധസ്വാമിയെയും സരസ്വതീദേവിയെയും വഴിനീളെ ജനങ്ങൾ കണ്ണീരോടെയും ഭക്തിയോടെയും യാത്രയാക്കുന്നു. അടുത്ത വർഷത്തെ വരവിനായുള്ള കാത്തിരിപ്പിന് ഇവിടെ തുടക്കമാകുന്നു. *2️⃣9️⃣സാംസ്കാരിക ഐക്യത്തിന്റെ സന്ദേശം* ഭാഷയ്ക്കും സംസ്ഥാന അതിർത്തികൾക്കും അപ്പുറം ജനങ്ങളെ ഒന്നിച്ചുനിർത്തുന്ന വലിയൊരു സാംസ്കാരിക പാലമാണ് തിരുവനന്തപുരം നവരാത്രി ആഘോഷം. *3️⃣0️⃣തലമുറ കൈമാറിയ പൈതൃകം* കാലം മാറിയിട്ടും മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്ന ആചാരപെരുമയാണ് തിരുവനന്തപുരത്തെ നവരാത്രി. രാജഭരണകാലത്ത് തുടങ്ങിയ ഈ പാരമ്പര്യം ഇന്നും അതേ ഗാംഭീര്യത്തോടെയും ദേവീഭക്തിയോടെയും മലയാളി നെഞ്ചിലേറ്റുന്നു.🙏