ഗംഗാദേവിയെ ഭൂമിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന പ്രശസ്തമായ കഥയ്ക്ക് പുറമേ, ജ്ഞാനവാസിഷ്ഠത്തിൽ (Yoga Vasistha) പരാമർശിക്കുന്ന ഭഗീരഥന്റെ മറ്റൊരു മനോഹരമായ ആത്മീയ കഥയാണിത്. അഹങ്കാരവും രാജ്യത്യാഗവും ഭഗീരഥൻ തന്റെ രാജ്യം ഭരിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഭൗതിക സുഖങ്ങളിൽ മടുപ്പ് തോന്നുകയും ആത്മീയ ജ്ഞാനം തേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം 'ത്രിതുലൻ' എന്ന ഗുരുവിനെക്കണ്ട് തന്റെ അഹങ്കാരം പൂർണ്ണമായി മാറാനും ആത്മസാക്ഷാത്കാരം നേടാനും എന്തുചെയ്യണമെന്ന് ചോദിച്ചു. "എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുക, നിന്റെ സർവ്വ സമ്പാദ്യങ്ങളും ശത്രുക്കൾക്ക് പോലും ദാനം ചെയ്യുക, യാചകനായി ജീവിക്കുക" എന്നായിരുന്നു ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം. ഗുരുവിൻ്റെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിച്ച് ഭഗീരഥൻ വലിയൊരു യാഗം നടത്തുകയും തൻ്റെ രാജ്യവും സമ്പത്തും മുഴുവൻ അയൽരാജ്യത്തെ ശത്രുരാജാവിന് ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. വെറും ഒരു കൗപീനം മാത്രം ധരിച്ച് അദ്ദേഹം നാടുവിട്ടു. യാചകനായുള്ള ജീവിതം രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച ഭഗീരഥൻ പിന്നീട് ഒരു സാധാരണ യാചകനായി മാറി. ഒരിക്കൽ താൻ ഭരിച്ചിരുന്ന അയോധ്യയിലെ തെരുവുകളിൽപ്പോലും അദ്ദേഹം ഭിക്ഷ യാചിച്ചു. ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മുൻരാജാവിനെ ഈ അവസ്ഥയിൽ കണ്ട് സങ്കടപ്പെട്ടെങ്കിലും ഭഗീരഥന് യാതൊരു ലജ്ജയോ അഹങ്കാരമോ തോന്നിയില്ല. അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായും അഹങ്കാരമുക്തനായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം കാട്ടിലേക്ക് പോയി തന്റെ ഗുരുവിനൊപ്പം ആത്മീയ ചിന്തകളിൽ മുഴുകി. ആന മാലയിട്ട് വീണ്ടും രാജാവാകുന്നു ഈ സമയത്താണ് അദ്ദേഹം ദാനം നൽകിയ രാജ്യത്തെ പുതിയ രാജാവ് (ശത്രുരാജാവ്) അന്തരിക്കുന്നത്. ആ രാജാവിന് പിൻഗാമികളോ മക്കളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തുടർന്ന് രാജ്യത്ത് പുതിയൊരു ഭരണാധികാരിയെ കണ്ടെത്താനായി അവിടുത്തെ മന്ത്രിമാർ ഒരു പഴയ ആചാരം പ്രയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു: "പട്ടവർദ്ധന ആനയുടെ" (രാജകീയ ആന) തുമ്പിക്കൈയിൽ ഒരു മാല നൽകി നഗരത്തിലൂടെയും വനത്തിലൂടെയും കടത്തിവിടുക. ആന ആരുടെ കഴുത്തിലാണോ മാലയിടുന്നത്, അവരെ അടുത്ത രാജാവായി വാഴിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആ ആചാരം. മന്ത്രിമാരും സൈന്യവും ആനയെയും കൂട്ടി വനത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മരച്ചുവട്ടിൽ തപസ്സുചെയ്യുകയായിരുന്ന ഭഗീരഥന്റെ അടുത്ത് ആന എത്തിച്ചേർന്നു. ആന ഭഗീരഥനെ വണങ്ങുകയും തൻ്റെ തുമ്പിക്കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന മാല അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ ചാർത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതുകണ്ട് മന്ത്രിമാരും ജനങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. രാജ്യം ഭരിക്കാൻ ഏറ്റവും യോഗ്യനായ വ്യക്തി ഭഗീരഥൻ തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവർ അദ്ദേഹത്തോട് വീണ്ടും സിംഹാസനം ഏറ്റെടുക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അഹങ്കാരവും മമതയും പൂർണ്ണമായി മാറിയ ഭഗീരഥൻ ഈ പദവിയെ ഒരു നിയോഗമായി കണ്ട് വീണ്ടും രാജാവായി അധികാരം ഏൽക്കുകയും ജനപ്രിയനായി ഭരണം തുടരുകയും ചെയ്തു.