മഹാഭാരതത്തിലെ ചൂതുകളി കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിന് വഴിതെളിച്ച ഏറ്റവും നിർണായകമായ സംഭവമാണ്. പാണ്ഡവരുടെ ഐശ്വര്യത്തിൽ അസൂയ പൂണ്ട ദുര്യോധനനും ശകുനിയും ചേർന്നാണ് ഈ ചതിക്കളി ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. ചൂതുകളിയുടെ പശ്ചാത്തലം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലെ ഐശ്വര്യം: പാണ്ഡവർ നടത്തിയ രാജസൂയ യജ്ഞവും അവരുടെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഭംഗിയും ദുര്യോധനനിൽ കടുത്ത അസൂയ ഉണ്ടാക്കി. ശകുനിയുടെ കുതന്ത്രം: പാണ്ഡവരെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ശകുനി, ധർമ്മപുത്രരെ (യുധിഷ്ഠിരൻ) ചൂതുകളിക്ക് ക്ഷണിക്കാൻ ദുര്യോധനനെ ഉപദേശിച്ചു. ക്ഷണക്കത്ത്: ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ അനുവാദത്തോടെ പാണ്ഡവരെ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് ചൂതുകളിക്കായി ക്ഷണിച്ചു. ക്ഷണം നിരസിക്കുന്നത് ക്ഷത്രിയ ധർമ്മത്തിന് നിരക്കാത്തതിനാൽ യുധിഷ്ഠിരൻ അത് സ്വീകരിച്ചു. കളിയിലെ ചതിയും യുധിഷ്ഠിരന്റെ പരാജയവും കള്ളച്ചൂത്: ദുര്യോധനന് വേണ്ടി കരുക്കൾ നീക്കിയത് മാന്ത്രിക ചൂതുകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശകുനിയായിരുന്നു. ശകുനിയുടെ കരുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരമാണ് വീണിരുന്നത്. സർവ്വവും നഷ്ടപ്പെടുന്നു: കളിയിൽ യുധിഷ്ഠിരന് തന്റെ രാജ്യവും, സമ്പത്തും, സഹോദരന്മാരായ ഭീമൻ, അർജ്ജുനൻ, നകുലൻ, സഹദേവൻ എന്നിവരെയും ഒടുവിൽ സ്വയം തന്നെയും നഷ്ടപ്പെട്ടു. ദ്രൗപദിയെ പണയം വെക്കുന്നു: എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട യുധിഷ്ഠിരൻ ഒടുവിൽ പത്നിയായ ദ്രൗപദിയെയും പണയം വെച്ച് കളിക്കുകയും പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പരിണിത ഫലങ്ങൾ ദ്രൗപദി വസ്ത്രാക്ഷേപം: സഭയിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കപ്പെട്ട ദ്രൗപദിയെ ദുശ്ശsplitസനൻ തുകിൽ ഉരിയാൻ ശ്രമിച്ചതും ശ്രീകൃഷ്ണൻ വസ്ത്രം നൽകി മാനരക്ഷ വരുത്തിയതും ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. വനവാസവും അജ്ഞാതവാസവും: ഒടുവിൽ ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ ഇടപെടലിലൂടെ പാണ്ഡവർക്ക് രാജ്യം തിരികെ ലഭിച്ചെങ്കിലും, രണ്ടാമതും ചൂതുകളി നടന്നു. അതിൽ തോറ്റ പാണ്ഡവർക്ക് 12 വർഷത്തെ വനവാസവും 1 വർഷത്തെ അജ്ഞാതവാസവും അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ ചൂതുകളിയാണ് പാണ്ഡവരിൽ പ്രതികാര ദാഹം വളർത്തിയതും ഒടുവിൽ കൗരവ വംശത്തിന്റെ നാശത്തിന് കാരണമായ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിച്ചതും.