ഇത് ഭാഗവതത്തിന്റെ *ഛന്ദസ്സ് പ്രത്യേകതയെ* പറയുന്ന ഒരു വരിയാണ്. *ഏക-ദ്വി-ത്രി-ചതുഷ്പാദം, ബഹുപാദം, അപാദകം ( ഭാഗവതം*) അർത്ഥം: *ഒരു പാദമുള്ളതും, രണ്ട് പാദമുള്ളതും, മൂന്ന് പാദമുള്ളതും, നാല് പാദമുള്ളതും, അനേകം പാദങ്ങളുള്ളതും, പാദങ്ങളേ ഇല്ലാത്തതുമായ (ഗദ്യാത്മകമായ) ശ്ലോകങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നതാണ് ഭാഗവതം.* നമുക്ക് ഒന്നൊന്നായി നോക്കാം: *1. ഏകപാദം:* ഒരു വരി മാത്രമുള്ളത് *2. ദ്വിപാദം:* രണ്ട് വരിയുള്ളത് *3. ത്രിപാദം:* മൂന്ന് വരിയുള്ളത് *4. ചതുഷ്പാദം:* നാല് വരിയുള്ളത് - ഇതാണ് ഏറ്റവും സാധാരണമായ അനുഷ്ടുപ് ശ്ലോകം. ഭാഗവതത്തിലെ മിക്ക ശ്ലോകങ്ങളും ഇങ്ങനെയാണ്. *5. ബഹുപാദം:* നാലിൽ കൂടുതൽ വരികളുള്ളത് - വസന്തതിലകം, ഉപജാതി, അർഷഭം തുടങ്ങിയ വലിയ ഛന്ദസ്സുകളിൽ വരുന്ന ശ്ലോകങ്ങൾ. ഭഗവാന്റെ രൂപവർണ്ണന, സ്തുതി എന്നിവയ്ക്ക് വേദവ്യാസൻ ഇത് ഉപയോഗിച്ചു. *6. അപാദകം:* പാദങ്ങളേ ഇല്ലാത്തത് - അതായത് ഗദ്യം (prose). ഇടയ്ക്കിടെ ഭാഗവതത്തിൽ ചെറിയ ഗദ്യഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്. *എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്?* വേദവ്യാസൻ ഭാഗവതം എഴുതിയത് വെറും കഥ പറയാൻ വേണ്ടിയല്ല. ഓരോ ഭാവത്തിനും ഓരോ ഛന്ദസ്സാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. - സാധാരണ കഥയ്ക്ക് -> ചതുഷ്പാദം (അനുഷ്ടുപ്) - ഭഗവാന്റെ സൗന്ദര്യം വർണ്ണിക്കാൻ -> ബഹുപാദം (വലിയ ഛന്ദസ്സ്) - ചുരുക്കി പറയാൻ -> ഏകപാദം, ദ്വിപാദം അതുകൊണ്ട് ഭാഗവതം ഒരു *കാവ്യമാണ്, ശാസ്ത്രമാണ്, ഗദ്യമാണ്* - എല്ലാം ഒന്നിച്ചു ചേർന്നത്. അതിന്റെ ഈ വൈവിധ്യമാണ് അതിനെ മറ്റ് പുരാണങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് നിർത്തുന്നത്. നോച്ചൂർ സ്വാമിജിയും ഈ വരി പറഞ്ഞ് ഭാഗവതത്തിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഓർമ്മിപ്പിക്കാറുണ്ട്.