സനാതന ധർമ്മം ആചാരപ്രകാരം മനുഷ്യൻ അറിയാതെയോ അറിഞ്ഞോ ചെയ്യുന്ന വലിയ പാപങ്ങൾക്കും ധാർമ്മികമായ തെറ്റുകൾക്കും പ്രായശ്ചിത്തമായി അനുഷ്ഠിക്കുന്ന അതീവ കഠിനമായ ഒരു വ്രതമാണ് ചാന്ദ്രായണ വ്രതം (Chandrayana Vratam). ചന്ദ്രന്റെ വൃദ്ധിക്ഷയങ്ങൾക്ക് (കലകൾ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച്) അനുസൃതമായി ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തിക്കൊണ്ടാണ് ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. എന്തൊക്കെ തെറ്റുകൾക്കാണ് ചാന്ദ്രായണ വ്രതം വേണ്ടത്? ഹിന്ദു പുരാണങ്ങൾ പ്രകാരം താഴെ പറയുന്ന ഗുരുതരമായ തെറ്റുകൾക്കും പാപങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായാണ് ഈ വ്രതം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്: ധാർമ്മികവും ലൈംഗികവുമായ അപചയങ്ങൾ: ഗുരുതുല്യരായ വ്യക്തികളോടോ അടുത്ത ബന്ധുക്കളോടോ തോന്നുന്ന അവിഹിതമായ ലൈംഗിക ചിന്തകളും തെറ്റായ പെരുമാറ്റങ്ങളും. അറിയാതെ സംഭവിക്കുന്ന പാപങ്ങൾ: മനഃപൂർവ്വമല്ലാതെ ചെയ്യുന്ന വലിയ തെറ്റുകൾ, ആചാരലംഘനങ്ങൾ, കർത്തവ്യങ്ങളിൽ വരുത്തുന്ന വീഴ്ചകൾ. മനസ്സിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും അശുദ്ധി: തെറ്റായ ചിന്തകൾ ഇല്ലാതാക്കാനും പൂർണ്ണമായ ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിനും (Karmic Cleansing). ചാന്ദ്രായണ വ്രതം എങ്ങനെ ചെയ്യണം? (നിയമങ്ങൾ) ചന്ദ്രന്റെ സഞ്ചാരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു മാസക്കാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതാണ് ഈ വ്രതം. ഇത് സാധാരണയായി രണ്ട് രീതിയിൽ ചെയ്യാറുണ്ട്: 1. ഭക്ഷണക്രമം (ഏറ്റവും പ്രധാനം) ഈ വ്രതത്തിന്റെ കാഠിന്യം അതിന്റെ ഭക്ഷണരീതിയിലാണ്. ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ കൈപ്പത്തിയിലൊതുങ്ങുന്ന ഒരു ഉരുള ചോറിനെയാണ് ഒരു 'ഗ്രാസം' (Morsel/Bite) എന്ന് കണക്കാക്കുന്നത്. വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ (പൗർണ്ണമിയിലേക്ക് അടുക്കുമ്പോൾ): അമാവാസി കഴിഞ്ഞുള്ള ഒന്നാം ദിവസം ഒരു ഉരുള ഭക്ഷണം കഴിച്ച് തുടങ്ങുന്നു. ദിവസവും ഓരോ ഉരുള വീതം കൂട്ടി പൗർണ്ണമി ദിവസം 15 ഉരുള ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. കറുത്ത പക്ഷത്തിൽ (അമാവാസിയിലേക്ക് അടുക്കുമ്പോൾ): പൗർണ്ണമി കഴിഞ്ഞുള്ള അടുത്ത ദിവസം മുതൽ ഓരോ ഉരുള വീതം കുറച്ച്, അമാവാസി ദിവസം പൂർണ്ണമായി ഉപവസിക്കുന്നു (ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ല). (ശ്രദ്ധിക്കുക: ചില രീതികളിൽ പൗർണ്ണമിയിൽ 15 ഉരുളയിൽ തുടങ്ങി അമാവാസിയിൽ പൂജ്യമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്). 2. കഴിക്കേണ്ട ആഹാരങ്ങൾ ലളിതവും സാത്വികവുമായ 'ഹവിഷ്യാന്നം' (പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പവിത്രമായ ഭക്ഷണം) മാത്രമേ കഴിക്കാവൂ. കഞ്ഞിച്ചോറ്, യവം (Barley), പശുവിൻ നെയ്, പാൽ, തൈര്, പഴങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. എണ്ണ, മാംസാഹാരം, കടുപ്പമേറിയ മസാലകൾ എന്നിവ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കണം. 3. നിത്യനിഷ്ഠകൾ സങ്കല്പം: വ്രതത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസം കൈകളിൽ ജലം എടുത്ത് പാപമോചനത്തിനായി സങ്കല്പം ചെയ്ത് വേണം വ്രതം ആരംഭിക്കാൻ. ആരാധന: ചന്ദ്രദേവൻ, രോഹിണി ദേവി, ഗായത്രി ദേവി, ലക്ഷ്മീ നാരായണൻ എന്നിവരെ ദിവസവും പൂജിക്കുകയും പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുക. മന്ത്രജപം: ദിവസവും കൃത്യമായ എണ്ണം (കുറഞ്ഞത് 3 മുതൽ 11 മാല വരെ) ഗായത്രി മന്ത്രം ജപിക്കണം. ജീവിതരീതി: പൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം. നിലത്തുമാത്രമേ ഉറങ്ങാവൂ. കോപം, അസൂയ തുടങ്ങിയ നെഗറ്റീവ് ചിന്തകൾ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കി മനസ്സ് ശുദ്ധമായി സൂക്ഷിക്കണം. ശാരീരികമായി കഠിനമായ അച്ചടക്കം ആവശ്യമുള്ളതിനാൽ, ആരോഗ്യസ്ഥിതി പൂർണ്ണമായി തൃപ്തികരമായവർ മാത്രമേ ഈ വ്രതത്തിന് മുതിരാവൂ. ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തിന്റെ വിവിധ വകഭേദങ്ങളെക്കുറിച്ചും (Types of Chandrayana Vratam) അത് ആരംഭിക്കേണ്ട സമയത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിശദവിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തിന്റെ പ്രധാന വകഭേദങ്ങൾ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തെ പ്രധാനമായും നാലായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം കഠിനമായ ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതാണ്: 1. യതി ചാന്ദ്രായണം (Yati Chandrayana): ഇത് സന്യാസിമാർക്കും (യതികൾ) വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ കടുത്ത നിയന്ത്രണം പാലിക്കാൻ സാധിക്കുന്നവർക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. ഈ രീതിയിൽ മാസത്തിലെ എല്ലാ ദിവസവും ഉച്ചയ്ക്ക് മാത്രം സ്ഥിരമായി 8 ഉരുള (ഗ്രാസം) ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ കലകൾക്കനുസരിച്ച് ഇതിൽ മാറ്റം വരുത്താറില്ല. 2. ശിശു ചാന്ദ്രായണം (Shishu Chandrayana): പ്രായമായവർക്കും കുട്ടികൾക്കും ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉള്ളവർക്കും വേണ്ടിയുള്ള കുറച്ചുകൂടി ലളിതമായ രീതിയാണിത്. ഇതിൽ ദിവസവും രാവിലെ 4 ഉരുള ഭക്ഷണവും സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം (രാത്രി) 4 ഉരുള ഭക്ഷണവും കഴിക്കാം. ഇതിലും ദിവസേന അളവ് കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടതില്ല. 3. പിപീലികാമധ്യ ചാന്ദ്രായണം (Pipilika Madhya Chandrayana): ഉറുമ്പിന്റെ ശരീരഘടന പോലെ (നടുഭാഗം ചെറുതും അഗ്രങ്ങൾ വണ്ണമുള്ളതും) ഉള്ള ഭക്ഷണക്രമമാണിത്. കറുത്ത പക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ (അമാവാസിക്ക് ശേഷമുള്ള ഒന്നാം ദിവസം) 15 ഉരുളയോടെ തുടങ്ങി ദിവസവും ഒന്നോരോന്ന് കുറച്ച് അമാവാസിയിൽ ഉപവസിക്കുന്നു. പിന്നീട് വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ 1 ഉരുളയിൽ തുടങ്ങി പൗർണ്ണമിയിൽ 15 ഉരുളയാക്കുന്നു. 4. യവമധ്യ ചാന്ദ്രായണം (Yava Madhya Chandrayana): യവത്തിന്റെ (Barley grain) ആകൃതി പോലെ (നടുഭാഗം വണ്ണമുള്ളതും അഗ്രങ്ങൾ ചെറുതുമായ) ഉള്ള രീതിയാണിത്. വെളുത്ത പക്ഷത്തിൽ 1 ഉരുളയിൽ തുടങ്ങി പൗർണ്ണമിയിൽ 15 ഉരുളയാക്കുന്നു (നടുഭാഗം കൂടുതൽ). പിന്നീട് കറുത്ത പക്ഷത്തിൽ കുറച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് അമാവാസിയിൽ പൂജ്യമാക്കുന്നു. വ്രതം ആരംഭിക്കേണ്ട ശുഭ സമയവും മാസവും ചാന്ദ്രായണ വ്രതം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നോൽക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല. ഇതിനായി ചില പ്രത്യേക കാലഘട്ടങ്ങൾ ഹിന്ദു ജ്യോതിഷ ശാസ്ത്രത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ട്: ശുഭ മാസങ്ങൾ: ഹൈന്ദവ കലണ്ടർ പ്രകാരം കാർത്തിക മാസം (Karthika Masam - ഒക്ടോബർ/നവംബർ), ശ്രാവണ മാസം (Shravana Masam - ജൂലൈ/ഓഗസ്റ്റ്) എന്നിവയാണ് ഈ വ്രതത്തിന് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഈ മാസങ്ങളിൽ പ്രകൃതിയിലും ശരീരത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിന് അനുയോജ്യമാണ്. ആരംഭിക്കേണ്ട ദിവസം: സാധാരണയായി പൗർണ്ണമി (Full Moon) കഴിഞ്ഞുള്ള കറുത്ത പക്ഷത്തിലെ ഒന്നാം ദിവസമോ (Prathama), അല്ലെങ്കിൽ അമാവാസി (New Moon) കഴിഞ്ഞുള്ള വെളുത്ത പക്ഷത്തിലെ ഒന്നാം ദിവസമോ ആണ് വ്രതം സങ്കല്പം ചെയ്ത് ആരംഭിക്കേണ്ടത്. അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സമയങ്ങൾ: ഗ്രഹണ സമയങ്ങൾ (സൂര്യ/ചന്ദ്ര ഗ്രഹണം), വീട്ടിൽ ആരെങ്കിലും മരിച്ചാലുണ്ടാകുന്ന പുല അല്ലെങ്കിൽ പ്രസവ സംബന്ധമായ വാലായ്മ ഉള്ള സമയങ്ങളിൽ ഈ വ്രതം ആരംഭിക്കാൻ പാടില്ല. (ശ്രദ്ധിക്കുക: ചാന്ദ്രായണ വ്രതം വളരെ കഠിനമായതിനാൽ ഇത് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഒരു പരിചയസമ്പന്നനായ ആചാര്യന്റെയോ ജ്യോത്സ്യന്റെയോ ഉപദേശം തേടി സങ്കല്പം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കും. കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ ശാരീരിക ആരോഗ്യസ്ഥിതി ഇതിന് അനുവദിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയും വേണം).